{"id":100484,"date":"2025-01-04T11:34:49","date_gmt":"2025-01-04T11:34:49","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=100484"},"modified":"2025-01-04T11:39:07","modified_gmt":"2025-01-04T11:39:07","slug":"sula-raportet-nderkombetare-ngrene-alarmin-per-arsimin-ne-shqiperi-kerkohet-rritje-urgjente-e-buxhetit-dhe-reforma-te-thella","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/01\/04\/sula-raportet-nderkombetare-ngrene-alarmin-per-arsimin-ne-shqiperi-kerkohet-rritje-urgjente-e-buxhetit-dhe-reforma-te-thella\/","title":{"rendered":"Sula: Raportet nd\u00ebrkomb\u00ebtare ngren\u00eb alarmin p\u00ebr arsimin n\u00eb Shqip\u00ebri! K\u00ebrkohet rritje urgjente e buxhetit dhe reforma t\u00eb thella"},"content":{"rendered":"<p><strong>DEKLARAT\u00cb P\u00cbR MEDIA DREJTUESJA E DEPARTAMENTIT T\u00cb ARSIMIT N\u00cb PD, LILI SULA<\/strong><\/p>\n<p>2025-a nis me raporte nd\u00ebrkomb\u00ebtare negative p\u00ebr arsimin. UNESCO, Organizata e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Edukim, Shkenc\u00eb dhe Kultur\u00eb, thekson se Shqip\u00ebria po p\u00ebrballet me sfida t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb sektorin e arsimit dhe k\u00ebrkon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb urgjente rritjen e financimit dhe shp\u00ebrndarje efikase t\u00eb burimeve.<\/p>\n<p>Raporti thekson uljen e vazhdueshme t\u00eb financimeve p\u00ebr arsimin gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit. N\u00eb vitin 2010 n\u00eb qeverin\u00eb e Partis\u00eb Demokratike, shpenzimet publike p\u00ebr arsimin p\u00ebrb\u00ebnin 3.5% t\u00eb Prodhimit t\u00eb Brendsh\u00ebm Bruto, nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb vitin 2021, k\u00ebto shifra ran\u00eb 3.1% t\u00eb PBB-s\u00eb, me nj\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm n\u00eb vitet pasuese<\/p>\n<p>Shpenzimet qeveritare p\u00ebr arsimin p\u00ebr gjith\u00eb k\u00ebto vite jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb nivel m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt krahasuar me vendet e tjera t\u00eb Ballkanit. dhe ato q\u00eb mbizot\u00ebrojn\u00eb s\u00eb shumti jan\u00eb investime, rikonstruksione, pra tendera korruptiv\u00eb.<\/p>\n<p>UNESCO thekson se \u2018\u2019p\u00ebrmir\u00ebsimi i financimit \u00ebsht\u00eb jetik p\u00ebr t\u00eb adresuar sfidat ekzistuese, p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar k\u00ebrkesat aktuale dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar arsim cil\u00ebsor p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt.\u2019\u2019<\/p>\n<p>Kryeministri i Rilindjes i ka mashtruar shqiptar\u00ebt qysh n\u00eb 2013, kur u premtonte financim t\u00eb arsimit me 5 % t\u00eb PBB. Edhe p\u00ebr vitin 2025 partia-shtet vendosi ta mb\u00ebshtes\u00eb arsimin vet\u00ebm me 2,6 % t\u00eb PBB duke p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb shif\u00ebr edhe arsimin professional.<\/p>\n<p>Raporti n\u00ebnvizon gjithashtu se pagat e m\u00ebsuesve jan\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb ul\u00ebtat n\u00eb rajon, duke ndikuar negativisht n\u00eb motivimin dhe cil\u00ebsin\u00eb e m\u00ebsimdh\u00ebnies.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb numri i nx\u00ebn\u00ebsve ka r\u00ebn\u00eb, kostot p\u00ebr nx\u00ebn\u00ebs jan\u00eb rritur, duke treguar p\u00ebr nj\u00eb shp\u00ebrndarje joefikase t\u00eb burimeve.<\/p>\n<p>Decentralizimi i nisur n\u00eb vitin 2015, i cili ndau p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb midis Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit dhe Sportit q\u00eb p\u00ebrgjigjet p\u00ebr m\u00ebsuesit dhe shkoll\u00ebn, dhe pushtetit vendor, q\u00eb p\u00ebrgjigjet p\u00ebr infrastruktur\u00ebn nuk ka funksionuar si\u00e7 duhet. Decentralizimi ka ndikuar m\u00eb tej negativisht n\u00eb menaxhimin dhe joefikasitetin e rrjetit arsimor.<\/p>\n<p>Rilindja, jo vet\u00ebm q\u00eb nuk rriti financimin, por shkurtoi fondet p\u00ebr arsimin me 1 miliard\u00eb lek\u00eb ose 2% t\u00eb programit, n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb testimet nd\u00ebrkomb\u00ebtare i vler\u00ebsojn\u00eb aft\u00ebsit\u00eb e nx\u00ebn\u00ebsve n\u00eb fund t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>Shkurtimi i financimit t\u00eb arsimit \u00ebsht\u00eb shembulli m\u00eb i qart\u00eb i braktisjes s\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve, m\u00ebsuesve, pedagog\u00ebve dhe k\u00ebrkuesve shkencor\u00eb. Nj\u00eb qeveri q\u00eb ka ngritur kultin e t\u00eb fort\u00ebve dhe t\u00eb paarsimuarve, duke i futur n\u00eb parlament dhe b\u00ebr\u00eb kryebashkiak\u00eb, nuk mund t\u00eb sillej ndryshe. Shkurtimi i fondeve p\u00ebr arsimin, kur brenda 10 viteve vet\u00ebm n\u00eb qarkun e Tiran\u00ebs, jan\u00eb larguar 22% e t\u00eb rinjve t\u00eb mosh\u00ebs 15-29 vje\u00e7, shpreh strategjin\u00eb e shpopullimit t\u00eb Rilindjes.<\/p>\n<p>Qytete universitare si Gjirokastra e Elbasani kan\u00eb r\u00ebnie ekstreme t\u00eb numrit t\u00eb t\u00eb rinjve, me 55 % dhe 49 %, ngjash\u00ebm me vendet n\u00eb luft\u00eb.<\/p>\n<p>Partia Demokratike e ka arsimin prioritet komb\u00ebtar dhe thekson premtimin se do ta mb\u00ebshtes\u00eb financiarisht me 5% t\u00eb PBB. Sigurimi i arsimit cil\u00ebsor dhe trajtimi me dinjitet i nx\u00ebn\u00ebsve e student\u00ebve, i stafeve pedagogjike, akademike e ndihm\u00ebs arsimore, paga mujore 1300 euro n\u00eb muaj p\u00ebr m\u00ebsues dhe 2000 euro p\u00ebr lektor, taksa studimi 0, infrastruktur\u00eb e plot\u00eb digjitale, trajnime falas p\u00ebr m\u00ebsuesit,\u00a0 do t\u2019u siguroj\u00eb t\u00eb rinjve arsimim cil\u00ebsor dhe q\u00ebndrim n\u00eb atdhe.<\/p>\n<p>Nj\u00eb arsim komb\u00ebtar dinjitoz, p\u00ebr nj\u00eb komb t\u00eb fort\u00eb, \u00ebsht\u00eb premtimi yn\u00eb solemn, q\u00eb do t\u00eb vihet n\u00eb zbatim n\u00eb 100 dit\u00ebt e para t\u00eb qeverisjes s\u00eb PD.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DEKLARAT\u00cb P\u00cbR MEDIA DREJTUESJA E DEPARTAMENTIT T\u00cb ARSIMIT N\u00cb PD, LILI SULA 2025-a nis me raporte nd\u00ebrkomb\u00ebtare negative p\u00ebr arsimin. UNESCO, Organizata e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Edukim, Shkenc\u00eb dhe Kultur\u00eb, thekson se Shqip\u00ebria po p\u00ebrballet me sfida t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb sektorin e arsimit dhe k\u00ebrkon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb urgjente rritjen e financimit dhe shp\u00ebrndarje efikase &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":100485,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-100484","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-sociale"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100484"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100486,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100484\/revisions\/100486"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}