{"id":102465,"date":"2025-01-25T10:52:58","date_gmt":"2025-01-25T10:52:58","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=102465"},"modified":"2025-01-25T10:52:59","modified_gmt":"2025-01-25T10:52:59","slug":"a-do-perdoret-shqiperia-si-territor-per-ndertimin-e-reaktoreve-berthamore-per-interes-te-italise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/01\/25\/a-do-perdoret-shqiperia-si-territor-per-ndertimin-e-reaktoreve-berthamore-per-interes-te-italise\/","title":{"rendered":"A do p\u00ebrdoret Shqip\u00ebria si territor p\u00ebr nd\u00ebrtimin e reaktor\u00ebve b\u00ebrthamor\u00eb p\u00ebr interes t\u00eb Italis\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Alba KEPI<\/strong><br \/>\n<strong>Rom\u00eb\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>A \u00ebsht\u00eb marr\u00ebveshja Itali-Shqip\u00ebri-Emirate t\u00eb Bashkuara nj\u00eb prelud i nj\u00eb plani madhor p\u00ebr rikthimin e energjis\u00eb nukleare n\u00eb Itali duke p\u00ebrdorur tok\u00ebn shqiptare?<\/p>\n<p>Qeveria italiane harton draft ligjin mbi nuklearen me 4 nene e nj\u00eb plan kohor realizimi brenda 2027.<br \/>\nI nj\u00ebjti afat kohor i vendosur n\u00eb marr\u00ebveshjen me Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb Abu Dabi mbi energjin\u00eb e gjelb\u00ebr.<\/p>\n<p>15 janar 2025 n\u00eb Abu Dabi, Kryeministri shqiptar Edi Rama, Kryeminsitrja Italiane Giorgia Meloni e Presidenti i Emirateve sheiku Mohamed bin Zayed dakort\u00ebsojn\u00eb n\u00ebnshkrimin e nj\u00eb marr\u00ebveshje trepal\u00ebshe mbi energjin\u00eb e rinovueshme.<\/p>\n<p>Sulltani Al Jaber, Minist\u00ebr i Industris\u00eb dhe Teknologjis\u00eb s\u00eb Avancuar, President i COP28 dhe Drejtues i kompanis\u00eb Masdar- kolosi i energjis\u00eb n\u00eb Emirate, Gilberto Pichetto Fratin, minist\u00ebr Italian i Mjedisit dhe Siguris\u00eb s\u00eb Energjis\u00eb dhe Belinda Balluku, z\u00ebvend\u00ebskryeministre e Shqip\u00ebris\u00eb dhe Ministre e Infrastruktur\u00ebs dhe Energjis\u00eb n\u00ebnshkruajn\u00eb paktin strategjik me nj\u00eb investim prej 1 miliard\u00eb euro me nj\u00eb horizont kohe realizimi n\u00eb 3 vite, mbi projekte q\u00eb do t\u00eb prodhojn\u00eb energji t\u00eb rinovueshme deri n\u00eb 3 GW, e transportin e 1 GW drejt Italis\u00eb. p\u00ebrmes nj\u00eb kabllo n\u00ebnujore nga Vlora n\u00eb Puglia.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja ka p\u00ebrfshir\u00eb tre qeveri, sektorin publik e privat e kompanit\u00eb kyresore q\u00eb menaxhojn\u00eb rrjetin e energjis\u00eb ne k\u00ebto vende.<\/p>\n<p>P\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb KESH. Korporata Enrgjetike Shqiptae.<\/p>\n<p>Q\u00ebllimi prodhimi i energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme, i insfrasktur\u00ebs p\u00ebr realizimin e projekteve q\u00eb p\u00ebrshpejtojn\u00eb transicionit drejt kalimit t\u00eb energjin\u00eb e gjelb\u00ebr, duke p\u00ebrdorur burime natyrore shqiptare, ujin, ajrin diellin por dhe sisteme hibride.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria ka 100% prodhimin e energjis\u00eb elektrike nga burime t\u00eb rinovueshme, ku pesh\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe e z\u00ebn\u00eb hidrocentralet (98%) me 6841 GWh t\u00eb prodhuara n\u00eb vitin 2022 nga tre termocentrale t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb veri t\u00eb vendit. Pjesa e mbetur prej 2%, e barabart\u00eb me 160 G\u00cbh e gjeneruar n\u00eb vitin 2022, vjen nga fotovoltaik\u00ebt.<\/p>\n<p>Por synimi i k\u00ebsaj marr\u00ebveshje jan\u00eb gjetja e burimeve t\u00eb rinovueshme q\u00eb do t\u00eb prodhojn\u00eb energjin\u00eb e past\u00ebr.<\/p>\n<p>Duke u kthyer dy muaj m\u00eb pas n\u00eb koh\u00eb, parath\u00ebnia e k\u00ebsaj marr\u00ebveshje trepal\u00ebshe u n\u00ebnshkruar n\u00eb n\u00ebntor t\u00eb 2024 p\u00ebrmes nj\u00eb partneriteti mes KESH, operatorit shqiptar t\u00eb energjis\u00eb elektrike, dhe kompanis\u00eb Emirate Masdar.<\/p>\n<p>Q\u00ebllimi; eksplorimin e zbatimi i projekteve t\u00eb energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme n\u00eb shkall\u00eb GW n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr furnizimin me energji t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe vendeve fqinje n\u00ebp\u00ebrmjet nd\u00ebrlidhjeve nd\u00ebrkufitare.<\/p>\n<p>Pra cka u firmos n\u00eb Abu Dabi kishte koh\u00eb q\u00eb studiohej n\u00eb tavolinat e dy qeverive; shqiptare e italiane.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb informacion e transparenc\u00eb politike, mediatike e parlamentare me debatet p\u00ebrkat\u00ebse nuk u p\u00ebrcoll tek publiku.<\/p>\n<p>Por t&#8217;i rikthehemi pyetjeve t\u00eb para?<\/p>\n<p>Plot 10 dit\u00eb pas k\u00ebsaj marr\u00ebveshje, n\u00eb Abu Dabi, n\u00eb zyr\u00ebn e qeveris\u00eb n\u00eb Palazzo Chiggi n\u00eb Rom\u00eb, m\u00eb 24 janar 2025, n\u00eb mbledhjen e k\u00ebshillit t\u00eb Ministrave, Ministri i Ambientit e Siguris\u00eb Energjitike, ai q\u00eb firmosi dhe marr\u00ebveshjen me Shqip\u00ebrin\u00eb, Gilberto Pichetto Fratin, prezanton nj\u00eb draft ligj me 4 nene p\u00ebr prodhimin e energjis\u00eb nukleare (b\u00ebrthamore) n\u00eb Itali.<\/p>\n<p>E ku hyn Shqip\u00ebria k\u00ebtu?<\/p>\n<p>M\u00eb 1987 me nj\u00eb referendum votuar kund\u00ebr nga 80% e italian\u00ebve e pas ngjarjeve n\u00eb Chernobyl, Italia i tha jo prodhimit t\u00eb energjis\u00eb b\u00ebrthamore n\u00eb territorin komb\u00ebtar e mbylli t\u00eb gjith\u00eb reaktor\u00ebt nuklear\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb 2011 n\u00eb qeverisjen e Berlusconit i cili synon riaktivizimin e prodhimit t\u00eb energjis\u00eb b\u00ebrthamore, 94% e italian\u00ebve i tha jo referendumit t\u00eb dyt\u00eb mbi energjin\u00eb nukleare n\u00eb Itali.<br \/>\nMe dy referendume rrug\u00ebtimi i k\u00ebtij draft ligji b\u00ebhet i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t&#8217;u aprovuar.<\/p>\n<p>Por plani i qeveris\u00eb italiane ka disa rrug\u00eb;<\/p>\n<p>S\u00eb pari p\u00ebr t\u00eb riaktivizuar referendumin duke e konsideruar t\u00eb vjet\u00ebruar teknoligjin\u00eb mbi t\u00eb cil\u00ebn u bazuan p\u00ebrgjigjet e 1987 e 2011.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti me krijimin e SMT, reaktor\u00ebve modular t\u00eb vegj\u00ebl nukleare e jo m\u00eb centarle t\u00eb m\u00ebdha b\u00ebrthmaore prej cimento.<\/p>\n<p>E s\u00eb treti dhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja \u00ebsht\u00eb tw evitojn\u00eb Nimby Not In My Backyard.<\/p>\n<p>Sfida sociale p\u00ebr t\u00eb lokalizuar nd\u00ebrtimin e k\u00ebtyre reaktor\u00ebve b\u00ebrthamor\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend jasht\u00eb territorit italian p\u00ebr t\u00eb evituar protestat e banor\u00ebve p\u00ebr nd\u00ebrtimin e tyre n\u00eb territor.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrtimi i k\u00ebtyre reaktor\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebrmes kabllove n\u00ebnujore q\u00eb do lidhin Vlor\u00ebn me Puglian do t\u00eb p\u00ebrcillet energjia e gjelb\u00ebr, plani bazik mbi t\u00eb cilin u firmos marr\u00ebveshja 1 miliard\u00eb euro n\u00eb Abu Dabi.<\/p>\n<p>Prodhimin e energjis\u00eb b\u00ebrthamore dhe pse ndaluar me dy referendume qeveria italiane e ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb akte me nj\u00eb draft ligj q\u00eb u diskutua pak or\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Si e ku do ngrihen k\u00ebto reaktor\u00eb?<\/p>\n<p>Deri sa nuk ka nj\u00eb debat politik, mediatik, parlamentare e publi, pas heshtjes o fshehjes cod pyetje \u00ebsht\u00eb legjitime,<\/p>\n<p>Mos do nd\u00ebrtohen n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/p>\n<p>&#8220;Nuk duhet harruar fuzioni b\u00ebrthamore, e cila potencialisht mund t\u00eb prodhoj\u00eb energji t\u00eb past\u00ebr, t\u00eb sigurt dhe t\u00eb pakufizuar dhe t\u00eb transformoj\u00eb energjin\u00eb nga nj\u00eb arm\u00eb gjeopolitike n\u00eb nj\u00eb burim gjer\u00ebsisht t\u00eb aksesuesh\u00ebm, i aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndryshuar&#8221;, u shpreh KM italiane pas firmosjes sw Paktit me Shqip\u00ebrin\u00eb e Emiratet n\u00eb Abu Dabi.<\/p>\n<p>E dyshimet mbi nj\u00eb fakt t\u00eb reaktor\u00ebve nuklear\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri po vijn\u00eb dhe nga mediat e ekspert\u00ebt italian\u00eb t\u00eb energjis\u00eb.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb Italia e ka konfirmuar se i zgjidh problemet e saj &#8220;jo n\u00eb kopshtin e saj&#8221; por n\u00eb kopshtin shqiptar ku Nimby &#8211; Not In My Back Yard, \u00ebsht\u00eb i paekzistuesh\u00ebm.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Alba KEPI Rom\u00eb\u00a0 A \u00ebsht\u00eb marr\u00ebveshja Itali-Shqip\u00ebri-Emirate t\u00eb Bashkuara nj\u00eb prelud i nj\u00eb plani madhor p\u00ebr rikthimin e energjis\u00eb nukleare n\u00eb Itali duke p\u00ebrdorur tok\u00ebn shqiptare? Qeveria italiane harton draft ligjin mbi nuklearen me 4 nene e nj\u00eb plan kohor realizimi brenda 2027. I nj\u00ebjti afat kohor i vendosur n\u00eb marr\u00ebveshjen me Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":15364,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-102465","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102465"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102466,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102465\/revisions\/102466"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102465"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102465"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}