{"id":103232,"date":"2025-02-02T21:25:28","date_gmt":"2025-02-02T21:25:28","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=103232"},"modified":"2025-02-02T21:25:28","modified_gmt":"2025-02-02T21:25:28","slug":"hakmarrja-e-trump-kanadaja-dhe-meksika-lejuan-te-hynin-ne-shba-emigrante-dhe-droge","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/02\/02\/hakmarrja-e-trump-kanadaja-dhe-meksika-lejuan-te-hynin-ne-shba-emigrante-dhe-droge\/","title":{"rendered":"Hakmarrja e Trump: Kanadaja dhe Meksika lejuan t\u00eb hynin n\u00eb SHBA emigrant\u00eb dhe drog\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Presidenti amerikan, Donald Trump, tha t\u00eb diel\u00ebn se tarifat e v\u00ebna nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb efekte t\u00eb vogla negative ose mund t\u00eb mos ken\u00eb fare p\u00ebr amerikan\u00ebt. N\u00eb nj\u00eb shkrim n\u00eb rrjetin &#8216;TruthSocial&#8217;, presidenti tha se:\u00a0<em>&#8220;Ne do ta b\u00ebjm\u00eb Amerik\u00ebn t\u00eb madh\u00ebrishme p\u00ebrs\u00ebri, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ia vlen t\u00eb paguash \u00e7do \u00e7mim&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>T\u00eb shtun\u00ebn, Presidenti Trump n\u00ebnshkroi nj\u00eb urdh\u00ebr ekzekutiv p\u00ebr vendosjen e tarifave t\u00eb reja prej 25 p\u00ebr qind p\u00ebr mallrat q\u00eb importohen nga Meksika dhe Kanadaja dhe nj\u00eb tarif\u00eb shtes\u00eb prej 10 p\u00ebr qind p\u00ebr importet nga Kina, duke nisur nga dita e mart\u00eb, njoftoi Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb.<\/p>\n<p><em>\u201cSi Kanadaja dhe Meksika kan\u00eb lejuar hyrjen e pashembullt n\u00eb SHBA t\u00eb emigrant\u00ebve t\u00eb paligjsh\u00ebm si edhe t\u00eb fentanilit (lloj droge) q\u00eb po u merr jet\u00ebn amerikan\u00ebve\u201d,\u00a0<\/em>tha z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsja e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb Karoline Leavitt gjat\u00eb nj\u00eb konference p\u00ebr shtypin, t\u00eb premten.<\/p>\n<div class=\"wsw__embed\">\n<div class=\"media-pholder media-pholder--video \">\n<div class=\"c-sticky-container\" data-poster=\"https:\/\/gdb.voanews.com\/61fcf2e0-6fe6-4e1d-813e-7846ef9a60ab_tv_w250_r1.jpg\">\n<div id=\"sp-1\" class=\"c-sticky-element c-sticky-element--initialised\" data-sp_api=\"pangea-video\" data-persistent=\"\" data-persistent-browse-out=\"\" data-sp_instance_id=\"1\">\n<div id=\"player7959462\" class=\"c-mmp c-mmp--enabled c-mmp--video c-mmp--standard c-mmp--has-poster c-sticky-element__swipe-el c-mmp--s c-mmp--rendered c-mmp--paused c-mmp--can-play\" data-player_id=\"1\" data-title=\"Ekonomist\u00ebt, mendime t\u00eb ndryshme mbi ndikimin e tarifave n\u00eb ekonomin\u00eb amerikane\" data-hide-title=\"False\" data-breakpoint_s=\"320\" data-breakpoint_m=\"640\" data-breakpoint_l=\"992\" data-hlsjs-src=\"\/Scripts\/responsive\/hls.b\" data-bypass-dash-for-vod=\"true\" data-bypass-dash-for-live-video=\"true\" data-bypass-dash-for-live-audio=\"true\">\n<div class=\"c-mmp__poster js-poster c-mmp__poster--video\">Presidenti Trump, i cili po q\u00ebndron gjat\u00eb fundjav\u00ebs n\u00eb rezidenc\u00ebn e tij n\u00eb Mar-a Lago t\u00eb Florid\u00ebs, nuk pritet t\u00eb flas\u00eb p\u00ebr gazetar\u00ebt.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Nd\u00ebrsa tarifa p\u00ebr mallrat q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb nga Kanadaja do t\u00eb jet\u00eb 25 p\u00ebr qind, Presidenti Trump tha se tarifa p\u00ebr naft\u00ebn e pap\u00ebrpunuar t\u00eb importuar nga ky vend do t\u00eb jet\u00eb 10%.<\/p>\n<p>Specifikisht p\u00ebr Kanadan\u00eb, zoti Trump anuloi p\u00ebrjashtimin ndaj detyrimeve tatimore p\u00ebr d\u00ebrgesat me vler\u00eb m\u00eb pak se 800 dollar\u00eb.<\/p>\n<p>Tarifa prej 10 p\u00ebr qind ndaj Kin\u00ebs, do t\u2019i shtohet nj\u00eb s\u00ebr\u00eb tarifash ekzistuese p\u00ebr importet q\u00eb vijn\u00eb nga ai vend.<\/p>\n<p>Sipas urdhrit t\u00eb ri ekzekutiv, nuk parashikohen mekanizma p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar p\u00ebrjashtime p\u00ebr tarifat, por ka p\u00ebrcaktime p\u00ebr p\u00ebrshkall\u00ebzim t\u00eb normave tarifore n\u00eb rast se vendet e prekura hakmerren.<\/p>\n<p>Meksika dhe Kanadaja reaguan t\u00eb shtun\u00ebn von\u00eb, nd\u00ebrsa Kina d\u00ebnoi veprimin e zotit Trump t\u00eb diel\u00ebn, por la t\u00eb hapur mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr bisedime p\u00ebr t\u00eb shmangur p\u00ebrshkall\u00ebzimin e situat\u00ebs.<\/p>\n<p>Presidentja e Meksik\u00ebs, Claudia Sheinbaum, urdh\u00ebroi vendosjen e tarifave si kund\u00ebrp\u00ebrgjigje ndaj mas\u00ebs s\u00eb administrat\u00ebs amerikane, duke shkruar n\u00eb rrjetin X se qeveria e saj do t\u00eb kishte parap\u00eblqyer dialogun, por ishte e detyruar t\u00eb reagonte.<\/p>\n<p><em>\u201cKam udh\u00ebzuar Ministrin e Ekonomis\u00eb p\u00ebr t\u00eb zbatuar planin B, mbi t\u00eb cilin kemi punuar, q\u00eb p\u00ebrfshin masa tarfiore dhe jo tarifore n\u00eb mbrojtje t\u00eb interesave t\u00eb Meksik\u00ebs\u201d,<\/em>\u00a0shkroi ajo.<\/p>\n<p>Kryeministri i Kanadas\u00eb, Justin Trudeau, tha t\u00eb shtun\u00ebn se vendi i tij do t\u00eb hakmerrej ndaj veprimeve t\u00eb administrat\u00ebs amerikane, duke vendosur nj\u00eb tarif\u00eb prej 25 p\u00ebr qind p\u00ebr importet amerikane q\u00eb kapin nj\u00eb vler\u00eb prej 155 miliard\u00eb dollar\u00ebsh.<\/p>\n<p>Ai tha po ashtu se Kanadaja po shqyrton vendosjen e masave jo tarifore, me gjas\u00eb ato q\u00eb lidhen me mineralet kritike, energjin\u00eb dhe partneritete t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Kina e d\u00ebnoi t\u00eb diel\u00ebn vendosjen e tarifave duket th\u00ebn\u00eb se do ta d\u00ebrgonte k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje n\u00eb Organizat\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Treegtis\u00eb dhe se do t\u00eb merrte \u201c<em>masa p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00eb drejtat dhe interesat e saj\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa tha se vendimi i Shtetet e Bashkuara \u201cshkel seriozisht\u201d rregullat nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb tregtis\u00eb, Ministria e Tregtis\u00eb e Kin\u00ebs i b\u00ebri thirrje Uashingtonit \u201cq\u00eb t\u00eb angazhohej p\u00ebr dialog t\u00eb hapur dhe forcimin e bashk\u00ebpunimit\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Pritshm\u00ebrit\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Importet nga Kina, Meksika dhe Kanadaja p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e mallrave dhe sh\u00ebrbimeve t\u00eb importuara ose t\u00eb blera nga Shtetet e Bashkuara. Disa ekonomist\u00eb paralajm\u00ebrojn\u00eb se tarifat mund t\u00eb ken\u00eb efekt t\u00eb kund\u00ebrt.<\/p>\n<p>Importet nga Meksika dhe Kanadaja p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 3 p\u00ebr qind t\u00eb prodhimit t\u00eb brendsh\u00ebm bruto, nd\u00ebrsa eksportet amerikane p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreth 2.5% t\u00eb PBB-s\u00eb amerikane, thot\u00eb Brad Setser me K\u00ebshillin p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebniet me Jasht\u00eb.<\/p>\n<p>Vendosja e nj\u00eb tarife prej 25 p\u00ebr qind p\u00ebr Meksik\u00ebn dhe Kanadan\u00eb p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb\u00a0<em>&#8220;rritje t\u00eb taksave p\u00ebr importet nga ato vende&#8221;\u00a0<\/em>dhe\u00a0<em>&#8220;do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb ndikim t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm dhe negativ n\u00eb ekonomin\u00eb e Sheteteve t\u00eb Bashkuara&#8221;<\/em>, tha ai p\u00ebr Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs.\u00a0<em>\u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb strategji p\u00ebr tkurrjen e ekonomis\u00eb amerikane\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Presidenti Trump ka k\u00ebrc\u00ebnuar prej koh\u00ebsh p\u00ebr vendosje t\u00eb tarifave n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb bashk\u00ebpunim m\u00eb t\u00eb madh nga k\u00ebto shtete p\u00ebr t\u00eb ndalur emigracionin e paligjsh\u00ebm dhe trafikimin e drog\u00ebs, por ai gjithashtu \u00ebsht\u00eb zotuar t\u2019i p\u00ebrdor\u00eb tarifat p\u00ebr t\u00eb nxitur prodhimin brenda vendit.<\/p>\n<p>Ai ka vler\u00ebsuar se vendosja e tarifave \u00ebsht\u00eb nj\u00eb praktik\u00eb ekonomike efektive.<\/p>\n<p>Zoti Trump beson se<em>\u00a0&#8220;tarifat jan\u00eb nj\u00eb strategji e mire p\u00ebr t\u00eb ushtruar trysni&#8221; dhe se ai &#8220;do ta bind\u00eb Kanadan\u00eb dhe Meksik\u00ebn t\u00eb b\u00ebjn\u00eb l\u00ebshime t\u00eb m\u00ebdha n\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnimin e tarifave&#8221;,<\/em>\u00a0thot\u00eb zoti Setser. &#8220;Por k\u00ebto masa do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kushtueshme p\u00ebr Shtetet e Bashkuara&#8221;, shton ai.<\/p>\n<p>Zoti Trump pranoi se tarifat mund t\u00eb shkaktojn\u00eb<em>\u00a0&#8220;probleme afatshkurtra&#8221;<\/em>\u00a0p\u00ebr konsumator\u00ebt, por tha se ato do t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrfitime afatgjata p\u00ebr manifaktur\u00ebn n\u00eb Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n<p><em>&#8220;Tarifat nuk shkaktojn\u00eb inflacion. Tarifat sjellin sukses&#8221;<\/em>, shtoi ai.<\/p>\n<p>Zoti Trump u zotua t\u00eb premten se do t\u00eb vendoste tarifa gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse p\u00ebr gjysm\u00ebp\u00ebr\u00e7uesit, produktet farmaceutike, \u00e7elikun, aluminin, si dhe p\u00ebr naft\u00ebn dhe gazin.<\/p>\n<p>Presidenti Trump ka paralajm\u00ebrur se do t\u00eb vendos\u00eb tarifa ndaj mallrave q\u00eb importohen nga Bashkimi Europian.<\/p>\n<p><em>\u201cAta po na trajtojn\u00eb shum\u00eb keq\u201d<\/em>, ishte shprehur m\u00eb her\u00ebt Presidenti Trump, duke n\u00ebnkuptuar BE-n\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr vendosjen e tarifave Presidenti Trump i mb\u00ebshtet tek nj\u00eb ligj p\u00ebr raste emergjencash ekonomike nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb tha t\u00eb shtun\u00ebn se veprimi ishte i nevojsh\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb &#8220;k\u00ebrc\u00ebnimit t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm q\u00eb paraqesin imigrant\u00ebt e paligsh\u00ebm dhe droga, duke p\u00ebrfshir\u00eb fentanilin vdekjeprur\u00ebs \u00e7ka p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb emergjenc\u00eb komb\u00ebtare&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Marr\u00ebveshjet p\u00ebr tregtin\u00eb e lir\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Gjat\u00eb administrat\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb par\u00eb, n\u00eb vitin 2018 zoti Trump negocioi dhe n\u00ebnshkroi marr\u00ebveshjen e tregtis\u00eb s\u00eb lir\u00eb SHBA-Meksik\u00eb-Kanada, pjes\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb ngushtuar deficitin e madh tregtar amerikan me fqinj\u00ebt e saj &#8211; hendekun mes eskporteve amerikane dhe importeve nga vendet fqinje. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, ai tha se kishte arritur\u00a0<em>&#8220;marr\u00ebveshjen tregtare m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb, m\u00eb t\u00eb balancuar dhe m\u00eb t\u00eb dobishme q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00ebnshkruar ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb ligj&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, sipas t\u00eb dh\u00ebnave qeveritare, deficiti tregtar mes Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe Meksik\u00ebs u zgjerua nga 106 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vitin 2019 n\u00eb 161 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vitin 2023. Hendeku tregtar me Kanadan\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur gjithashtu, nga 31 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vitin 2019, n\u00eb 72 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb 2023.<\/p>\n<p><em>&#8220;Tani ai po vepron sikur marr\u00ebveshja e tij shkaktoi nj\u00eb d\u00ebmtim q\u00eb k\u00ebrkon rregullim urgjent&#8221;<\/em>, thot\u00eb Derek Scissors me Institutin Amerikan t\u00eb Sip\u00ebrmarrjes.<\/p>\n<p>Zoti Scissors tha se nuk ka asnj\u00eb justifikim p\u00ebr tarifat e larta ndaj Kanadas\u00eb, nj\u00eb ekonomi tregu q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb pes\u00ebshen e par\u00eb t\u00eb deficiteve tregtare t\u00eb SHBA-s\u00eb.\u00a0<em>\u201cD\u00ebrgesat e fentanilit p\u00ebrmes kufirit kanadez jan\u00eb t\u00eb vogla\u201d,<\/em>\u00a0shtoi ai.<\/p>\n<p>Fentanili dhe emigracion i paligjsh\u00ebm jan\u00eb arsyetime p\u00ebr masat kufitare ndaj Meksik\u00ebs, shtoi ai. Sidoqoft\u00eb, theskon ai, tarifa<em>t \u201cnuk ndalojn\u00eb emigracionin e paligjsh\u00ebm dhe ndoshta e nxisin at\u00eb duke k\u00ebrc\u00ebnuar vendet e pun\u00ebs n\u00eb Meksik\u00eb&#8221;.<\/em><\/p>\n<p><em>Disa t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr k\u00ebt\u00eb lajm u mor\u00ebn nga Associated Press, Reuters, Agence France-Presse.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Presidenti amerikan, Donald Trump, tha t\u00eb diel\u00ebn se tarifat e v\u00ebna nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb efekte t\u00eb vogla negative ose mund t\u00eb mos ken\u00eb fare p\u00ebr amerikan\u00ebt. N\u00eb nj\u00eb shkrim n\u00eb rrjetin &#8216;TruthSocial&#8217;, presidenti tha se:\u00a0&#8220;Ne do ta b\u00ebjm\u00eb Amerik\u00ebn t\u00eb madh\u00ebrishme p\u00ebrs\u00ebri, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ia vlen t\u00eb paguash \u00e7do \u00e7mim&#8221;. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":103234,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-103232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103232"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103235,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103232\/revisions\/103235"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/103234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}