{"id":103637,"date":"2025-02-07T09:52:51","date_gmt":"2025-02-07T09:52:51","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=103637"},"modified":"2025-02-07T09:52:51","modified_gmt":"2025-02-07T09:52:51","slug":"plumba-kunder-lirise-drejtesia-e-munguar-per-te-rinjte-e-vrare-me-2-prill","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/02\/07\/plumba-kunder-lirise-drejtesia-e-munguar-per-te-rinjte-e-vrare-me-2-prill\/","title":{"rendered":"Plumba kund\u00ebr liris\u00eb: Drejt\u00ebsia e munguar p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb e vrar\u00eb m\u00eb 2 Prill"},"content":{"rendered":"<p><strong><em aria-hidden=\"true\">Kur policia shtypi demonstratat e para kund\u00ebr regjimit represiv komunist n\u00eb prill 1991, kat\u00ebr student\u00eb u vran\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr. Zyrtar\u00ebt q\u00eb fillimisht u d\u00ebnuan p\u00ebr vrasjet u amnistuan dhe kurr\u00eb nuk u krye nj\u00eb hetim i plot\u00eb mbi ngjarjen.<br \/>\n<\/em>BIRN<\/strong><\/p>\n<p>Harris Murana ishte nj\u00eb nx\u00ebn\u00ebs 16-vje\u00e7ar i shkoll\u00ebs s\u00eb mesme kur u plagos gjat\u00eb p\u00ebrplasjeve me policin\u00eb n\u00eb\u00a0protestat\u00a0e para kund\u00ebr regjimit komunist shqiptar n\u00eb qytetin e Shkodr\u00ebs m\u00eb 2 prill 1991.<\/p>\n<p>Murana ishte nj\u00eb nga rreth 60 protestuesit e plagosur. Kat\u00ebr t\u00eb rinj u vran\u00eb \u2013 Bujar Bishanaku, Arben Broci, Besnik Ceka dhe Nazmi Kryeziu.<\/p>\n<p>I pyetur p\u00ebr motivet e tij si nj\u00eb adoleshent q\u00eb merrte pjes\u00eb n\u00eb protesta, Murana tha se ai thjesht d\u00ebshironte gj\u00ebrat m\u00eb bazike n\u00eb jet\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cGj\u00ebrat q\u00eb na frym\u00ebzuan n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ishin t\u00eb vogla dhe t\u00eb thjeshta \u2013 t\u00eb kishim mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb shkonim n\u00eb kish\u00eb dhe t\u00eb thonim \u2018N\u00eb em\u00ebr t\u00eb Atit, Birit dhe Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb\u2019, t\u00eb kishim mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb shkonim n\u00eb xhami dhe t\u00eb lexonim fjal\u00ebt e profetit. Sot mund t\u00eb duken gj\u00ebra t\u00eb vogla, por p\u00ebr ne ishin thelb\u00ebsore n\u00eb at\u00eb koh\u00eb,\u201d tha Murana.<\/p>\n<p>Demonstratat p\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri demokratike kishin t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen nd\u00ebrkomb\u00ebtare kur protestuesit rr\u00ebzuan nj\u00eb statuj\u00eb t\u00eb madhe prej bronzi t\u00eb diktatorit komunist\u00a0Enver Hoxha\u00a0n\u00eb sheshin kryesor t\u00eb Tiran\u00ebs n\u00eb shkurt 1991.<\/p>\n<p>Protestat n\u00eb Shkod\u00ebr shp\u00ebrthyen pas zgjedhjeve t\u00eb para pluraliste n\u00eb Shqip\u00ebri, t\u00eb mbajtura m\u00eb 31 mars 1991. Partia e Pun\u00ebs e Shqip\u00ebris\u00eb fitoi bindsh\u00ebm, duke mundur Partin\u00eb e re Demokratike, e cila ishte formuar vet\u00ebm disa muaj m\u00eb par\u00eb pas legalizimit t\u00eb partive politike opozitare.<\/p>\n<p>Fitorja e komunist\u00ebve ishte e papranueshme p\u00ebr banor\u00ebt e Shkodr\u00ebs, ku shum\u00eb kishin vuajtur n\u00ebn regjimin represiv komunist. Ata besonin se rezultatet ishin manipuluar. \u201cJam i bindur q\u00eb k\u00ebto nuk ishin zgjedhje t\u00eb rregullta,\u201d tha Murana.<\/p>\n<p>Demonstratat filluan m\u00eb 1 prill, por u intensifikuan dit\u00ebn tjet\u00ebr, kur njer\u00ebzit u mblodh\u00ebn para godin\u00ebs s\u00eb Komitetit t\u00eb Partis\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr.<\/p>\n<p>\u201c2 prilli filloi relativisht qet\u00ebsisht dhe pastaj njer\u00ebzit filluan t\u00eb mblidheshin n\u00eb mas\u00eb,\u201d kujton Murana, i cili at\u00eb dit\u00eb ishte n\u00eb shkoll\u00eb t\u00eb mesme.<\/p>\n<p>\u201cAta [m\u00ebsuesit] nuk donin t\u00eb na linin t\u00eb bashkoheshim, ndoshta ishte nj\u00eb urdh\u00ebr nga\u00a0Ministria e Arsimit, por bashk\u00eb me disa miq, u hodh\u00ebm nga kati i dyt\u00eb dhe shkuam n\u00eb shesh.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa protestuesit u p\u00ebrplas\u00ebn me policin\u00eb, forcat e siguris\u00eb hap\u00ebn zjarr. Por protestuesit nuk u t\u00ebrhoq\u00ebn. \u201cNe kund\u00ebrshtuam sa her\u00eb q\u00eb ata hapnin zjarr,\u201d tha Murana.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebrleshja e shtyu turm\u00ebn drejt Komitetit t\u00eb Partis\u00eb dhe forcave t\u00eb armatosura, i detyroi ata t\u00eb k\u00ebrkonin p\u00ebrforcime dhe ata dol\u00ebn me automjete t\u00eb blinduara p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb turm\u00ebn. Nj\u00eb plumb m\u00eb goditi drejt e n\u00eb kraharor,\u201d tha Murana.<\/p>\n<p>Ai ishte nj\u00eb nga shum\u00eb t\u00eb plagosurit nga t\u00eb sht\u00ebnat, p\u00ebrfshir\u00eb kat\u00ebr student\u00ebt q\u00eb humb\u00ebn jet\u00ebn nga plag\u00ebt e marra. Bujar Bishanaku dhe Nazmi Kryeziu ishin t\u00eb dy 22 vje\u00e7, nd\u00ebrsa Arben Broci dhe Besnik Ceka ishin 21.<\/p>\n<p><strong>S\u2019ka drejt\u00ebsi<\/strong><\/p>\n<p>Sipas Arkivit Online t\u00eb Viktimave t\u00eb Komunizmit n\u00eb Tiran\u00eb, Kujto.al, disa drejtues t\u00eb deg\u00ebs s\u00eb Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs dhe zyrtar\u00eb t\u00eb policis\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr u ndoq\u00ebn penalisht p\u00ebr vrasjet e 2 prillit 1991.<\/p>\n<p>T\u00eb d\u00ebnuarit ishin:\u00a0Xhemal Dymylja, sekretari i par\u00eb i Partis\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr; \u00c7apajev Ta\u00e7i, zyrtar i Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme n\u00eb Shkod\u00ebr; Hajredin Shyti, z\u00ebvend\u00ebsminist\u00ebr i Brendsh\u00ebm; Dilaver Papare, shefi i policis\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr; Gjek Celaj, z\u00ebvend\u00ebs shefi i policis\u00eb n\u00eb qytet.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb d\u00ebnuarit u liruan p\u00ebrmes nj\u00eb amnistie n\u00eb vitin 1997, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb rrethanat e vrasjeve t\u00eb mos hetoheshin m\u00eb kurr\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb plot\u00eb dhe zyrtare.<\/p>\n<p>\u201cDrejt\u00ebsia nuk u b\u00eb kurr\u00eb, sepse t\u00eb drejtat e t\u00eb p\u00ebrndjekurve nuk u respektuan dhe nuk u vler\u00ebsuan,\u201d tha Zenel Drangu, i cili drejton nj\u00eb organizat\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson personat e p\u00ebrndjekur nga\u00a0regjimi komunist.<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn kur ndodh\u00ebn vrasjet, ministri i Brendsh\u00ebm ishte Gramoz Ru\u00e7i, i cili mbeti nj\u00eb figur\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme politike edhe pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit dhe madje sh\u00ebrbeu si kryetar i Kuvendit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr rreth kat\u00ebr vjet.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dokument, i cili pretendohet t\u00eb jet\u00eb firmosur nga Ru\u00e7i, urdh\u00ebronte policin\u00eb \u201ct\u2019i godas\u00eb fort\u201d protestuesit.<\/p>\n<p>Harris Murana tha se ngjarja i la pasoja t\u00eb thella psikologjike.<\/p>\n<p>\u201cTrauma q\u00eb m\u00eb shkaktoi erdhi nga zhg\u00ebnjimi p\u00ebr munges\u00ebn e drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb vend dhe nga mungesa e vullnetit t\u00eb t\u00eb gjitha partive politike q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb pushtet pas vitit 1992 p\u00ebr ta zbardhur at\u00eb \u00e7\u00ebshtje.\u201d<\/p>\n<p>Ai shtoi se fakti q\u00eb Ru\u00e7i vazhdoi t\u00eb ishte deputet p\u00ebr shum\u00eb vite pas r\u00ebnies s\u00eb regjimit \u201cm\u00eb b\u00ebn t\u00eb mendoj se nuk ka pasur kurr\u00eb vullnet politik p\u00ebr t\u00eb sqaruar k\u00ebt\u00eb ngjarje\u201d.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Murana beson se protestat e prillit 1991 arrit\u00ebn di\u00e7ka t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme:<\/p>\n<p>\u201c2 Prilli ishte nj\u00eb revolucion kund\u00ebr s\u00eb keqes, ai rr\u00ebzoi komunizmin,\u201d deklaroi ai.<\/p>\n<p><strong>S\u2019ka llogaridh\u00ebnie<\/strong><\/p>\n<p>Fatmir Amuli ishte gjithashtu n\u00eb protestat e prillit 1991. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, ai ishte 32 vje\u00e7.<\/p>\n<p>\u201cShkova p\u00ebrpara Komitetit t\u00eb Partis\u00eb [p\u00ebr t\u00eb protestuar] me miqt\u00eb e mi rreth or\u00ebs 07:30. Student\u00ebt mb\u00ebrrit\u00ebn n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, por policia ishte [tashm\u00eb] e p\u00ebrgatitur me automjete emergjence. Fillimisht mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb 200 deri n\u00eb 300 vet\u00eb, por m\u00eb von\u00eb u mblodh\u00ebn shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr,\u201d tha Amuli p\u00ebr BIRN.<\/p>\n<p>\u201cAjo q\u00eb po ju tregoj sot duket e pabesueshme. Ata hap\u00ebn zjarr drejtp\u00ebrdrejt ndaj njer\u00ebzve me arm\u00eb automatike, por njer\u00ebzit kund\u00ebrp\u00ebrgjigjeshin,\u201d tha ai. \u201cOficer\u00ebt e policis\u00eb te Komiteti i Partis\u00eb q\u00eblluan me arm\u00eb drejt turm\u00ebs, pati bresh\u00ebri t\u00eb mitraloz\u00ebve dhe mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb rreth 100 persona t\u00eb plagosur.\u201d<\/p>\n<p>Amuli, i cili m\u00eb von\u00eb u b\u00eb nj\u00eb nga themeluesit e\u00a0Partis\u00eb Demokratike\u00a0n\u00eb zon\u00ebn e Shkodr\u00ebs \u2013 partia e par\u00eb politike e krijuar pas komunizmit \u2013 beson se zyrtar\u00ebt e lart\u00eb t\u00eb asaj kohe duhet t\u00eb ishin d\u00ebnuar p\u00ebr si p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr vrasjet.<\/p>\n<p>\u201cNjer\u00ebzit q\u00eb dhan\u00eb urdhrat, Gramoz Ru\u00e7i dhe\u00a0Ramiz Alia, duhej t\u00eb ishin d\u00ebnuar,\u201d tha ai.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr fat t\u00eb keq, drejt\u00ebsia nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb kurr\u00eb p\u00ebr viktimat.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur policia shtypi demonstratat e para kund\u00ebr regjimit represiv komunist n\u00eb prill 1991, kat\u00ebr student\u00eb u vran\u00eb n\u00eb Shkod\u00ebr. Zyrtar\u00ebt q\u00eb fillimisht u d\u00ebnuan p\u00ebr vrasjet u amnistuan dhe kurr\u00eb nuk u krye nj\u00eb hetim i plot\u00eb mbi ngjarjen. BIRN Harris Murana ishte nj\u00eb nx\u00ebn\u00ebs 16-vje\u00e7ar i shkoll\u00ebs s\u00eb mesme kur u plagos gjat\u00eb p\u00ebrplasjeve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":103638,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-103637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103639,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103637\/revisions\/103639"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/103638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}