{"id":105171,"date":"2025-02-20T11:23:48","date_gmt":"2025-02-20T11:23:48","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=105171"},"modified":"2025-02-20T11:23:48","modified_gmt":"2025-02-20T11:23:48","slug":"20-shkurti-91-fundi-formal-i-komunizmit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/02\/20\/20-shkurti-91-fundi-formal-i-komunizmit\/","title":{"rendered":"20 Shkurti \u201991, fundi formal i komunizmit(!)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bislim AHMETAJ<\/strong><\/p>\n<p>Brezi studentor i viteve \u201890 ka krenarin\u00eb dhe privilegjin historik q\u00eb pati fatin, kuraj\u00ebn, guximin, zgjuarsin\u00eb dhe potencialin human t\u2019i dhuronte vendit t\u00eb tij, kombit t\u00eb vet, dy ngjarje t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb sintetizuara n\u00eb dy data q\u00eb krahasohen me shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb se Shqip\u00ebris\u00eb m\u00eb 1912-n apo aktit t\u00eb shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb pjes\u00ebs tjet\u00ebr t\u00eb kombit, Kosov\u00ebs, m\u00eb 2008-n. Tet\u00eb dhjetorin, dit\u00ebn e madhe t\u00eb liris\u00eb dhe 20 shkurtin, shembjen e miteve t\u00eb diktatur\u00ebs. K\u00ebto dy data, n\u00eb kimin\u00eb e tyre kan\u00eb aq vler\u00eb sa nuk mund t\u00eb ken\u00eb \u00e7mim.<\/p>\n<p>Personazhet reale, student\u00ebt e brezit \u201890, vajza e djem nga t\u00eb kat\u00ebr an\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb, ishin dhe mbet\u00ebn aq modest\u00eb, sa n\u00eb shumic\u00eb zgjodh\u00ebn t\u00eb mbeten anonim\u00eb, ata pak t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb vazhduan t\u00eb merren me politik\u00eb apo me jet\u00eb publike spikasin me t\u00eb nj\u00ebjtat vlera q\u00eb shfaq\u00ebn n\u00eb dhjetor t\u00eb \u201990- s, apo n\u00eb shkurt t\u00eb \u201991-shit.<\/p>\n<p>8 Dhjetori, l\u00ebvizja q\u00eb \u00e7oj n\u00eb legalizimin e pluralizmit politik, do t\u00eb mbetej si nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb epileptik pa 20 shkurtin. Do t\u00eb ishte pluraliz\u00ebm steril dhe i shtirur, do t\u00eb ishte nj\u00eblloj si propaganda e udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb fundit komunist t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, q\u00eb proklamonte socializmin krijues dhe rrug\u00ebt e reja e t\u00eb pashkelura t\u00eb marksizmit n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat duhet t\u00eb shkonte vendi yn\u00eb q\u00eb t\u00eb vazhdonte t\u00eb ndri\u00e7onte bot\u00ebn.<\/p>\n<p>Pluraliz\u00ebm politik me buste t\u00eb diktatorit n\u00eb sheshet kryesore t\u00eb qyteteve dhe qendrave t\u00eb kooperativave q\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb quheshin komuna.<\/p>\n<p>Pluraliz\u00ebm politik kur n\u00eb t\u00eb gjitha zyrat dhe hollet e institucioneve t\u00eb shtetit, nga Kryeministria dhe deri te nj\u00ebsia m\u00eb e ul\u00ebt administrative, vazhdonte dhe vezullonte portreti i diktatorit dhe bustet e tij t\u00eb betonit.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb 20 shkurt bustet dhe portretet e diktatorit ishin hequr vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpit\u00eb e njer\u00ebzve t\u00eb lir\u00eb, q\u00eb duhet th\u00ebn\u00eb se nuk p\u00ebrb\u00ebnin shumic\u00ebn n\u00eb at\u00eb koh\u00eb dhe, p\u00ebr fat t\u00eb keq, as sot e k\u00ebsaj dite s\u2019jan\u00eb maxhoranc\u00eb, dhe kjo vones\u00eb pasoj\u00eb e brutalitetit dhe trysnis\u00eb ekstreme q\u00eb kishte ushtruar diktatura e \u201ckurvit\u201d (fjala m\u00eb e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr diktatorin, huazuar nga E. Ypi) mbi bashk\u00ebkomb\u00ebsit e vet.<\/p>\n<p>Ishte koha bosh kur partit\u00eb politike q\u00eb po mbinin pas 8 Dhjetorit, n\u00eb programet e tyre kishin ekonomin\u00eb e lir\u00eb t\u00eb tregut dhe vlerat e liris\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur ligjet, aktet n\u00ebnligjore dhe rregulloret vazhdonin t\u00eb ishin t\u00eb tejmbarsura me ideologjin\u00eb e marksizmit krijues t\u00eb injorant\u00ebve servil\u00eb t\u00eb Byros\u00eb Politike.<\/p>\n<p>Edhe pse vendi po p\u00ebrjetonte rilindjen dhe besimin te vlerat e liris\u00eb dhe demokracis\u00eb, n\u00eb shkolla dhe pik\u00ebrisht edhe n\u00eb universitete, n\u00eb vendin ku u shemb diktatura m\u00ebsohej historia e lavdishme e diktatorit, \u00e7do tekst, edhe ai i fiziologjis\u00eb s\u00eb bim\u00ebve, edhe ai i anatomis\u00eb s\u00eb s\u00ebmundjeve nd\u00ebr njer\u00ebz, ishte pag\u00ebzuar dhe i send\u00ebrtuar me m\u00ebsimet e Partis\u00eb dhe udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb saj, diktatorit Hoxha.<\/p>\n<p>Ishte koha kur shumica e institucioneve me pesh\u00eb t\u00eb k\u00ebtij vendi mbanin emrin e diktatorit, emrin e tij e mbante edhe Universiteti i Tiran\u00ebs. Ishte koha kur po jetonim dy koh\u00eb, dy epoka brenda t\u00eb nj\u00ebjtave qenie. Nga dhjetori i \u201990-s deri m\u00eb 20 shkurt ishte koha bosh, koha zero.<\/p>\n<p>Ne q\u00eb kishim guxuar t\u00eb shembnim diktatur\u00ebn jetonim n\u00ebn hijen e saj, n\u00ebn bustet e betonta, t\u00eb bronzta t\u00eb diktatorit, ishte koh\u00eb absurdi. Dhe k\u00ebt\u00eb absurditet, ata, student\u00ebt e brezit \u201990, s\u2019mund\u00ebn ta tolerojn\u00eb, m\u00eb 5 shkurt n\u00eb Institutin e Lart\u00eb Bujq\u00ebsor rinisi etapa e dyt\u00eb e L\u00ebvizjes Studentore.<\/p>\n<p>U shpall greva e p\u00ebrgjithshme dhe k\u00ebrkesat e saj, nj\u00eb prej t\u00eb cilave ishte mbyllja e Shkoll\u00ebs s\u00eb Partis\u00eb n\u00eb Laprak\u00eb dhe kthimi i ambienteve t\u00eb saj ILBs\u00eb, q\u00eb pas k\u00ebsaj greve do t\u00eb behej Universiteti Bujq\u00ebsor i Tiran\u00ebs. Pas tri dit\u00ebsh, m\u00eb dat\u00eb 8 shkurt, do t\u00eb vinte solidariteti i Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs, q\u00eb mbante emrin e diktatorit, pastaj gjith\u00eb Shqip\u00ebria ishte n\u00eb Qytetin Studenti, n\u00eb qytetin e shenjt\u00eb t\u00eb liris\u00eb. Foltoret n\u00eb Amfiteatrin e Universitetit Bujq\u00ebsor dhe n\u00eb Qytetin Studenti ishin shkollat e para t\u00eb goj\u00ebtaris\u00eb dhe fjalimeve publike.<\/p>\n<p>N\u00eb shkurt student\u00ebt ishin m\u00eb t\u00eb kthjell\u00ebt, m\u00eb t\u00eb qart\u00eb, m\u00eb t\u00eb pjekur, m\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm, m\u00eb t\u00eb pamanipuluesh\u00ebm, dhe kjo pjekuri u sintetizua n\u00eb grev\u00ebn e par\u00eb legale t\u00eb uris\u00eb q\u00eb ishte mbajtur ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>E them legale se greva urie ishin mbajtur n\u00eb burgjet e diktatur\u00ebs, por q\u00eb t\u00eb gjitha kishin p\u00ebrfunduar me zgjatje d\u00ebnimesh apo me ekzekutime t\u00eb atyre q\u00eb i kishin mbajtur apo organizuar. Ato 50 or\u00eb ngujim t\u00eb mbi 700 vajzave dhe djemve, t\u00eb atyre pak pedagog\u00ebve q\u00eb u solidarizuan dhe iu bashkuan grev\u00ebs s\u00eb par\u00eb legale t\u00eb uris\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb q\u00eb po rilindte, jan\u00eb or\u00ebt q\u00eb \u00e7liruan vendin nga topitja, nga absurdi, nga mitet e diktatur\u00ebs. Jan\u00eb or\u00ebt q\u00eb shemb\u00ebn statujat dhe idhujt e turpit, jan\u00eb or\u00ebt q\u00eb u \u00e7el\u00ebn syt\u00eb shqiptar\u00ebve, jan\u00eb or\u00eb t\u00eb paharrueshme t\u00eb sakrific\u00ebs, guximit, kuraj\u00ebs qytetare t\u00eb brezit studentor t\u00eb viteve \u201890, brez me t\u00eb cilin kombi shqiptar do t\u00eb krenohet nj\u00eblloj si me brezin e rilind\u00ebsve tan\u00eb q\u00eb shpall\u00ebn pavar\u00ebsin\u00eb e vendit n\u00eb vitin 1912. Uria e par\u00eb legale mbeti nj\u00eb monument i pashoq edhe p\u00ebr faktin se \u00ebsht\u00eb e vetmja grev\u00eb q\u00eb i arriti dhe i tejkaloi plot\u00ebsisht q\u00ebllimet dhe k\u00ebrkesat e saj.<\/p>\n<p>Pas 20 shkurtit jan\u00eb b\u00ebr\u00eb me dhjet\u00ebra greva urie me k\u00ebrkesa t\u00eb drejta dhe t\u00eb padrejta, por asnj\u00ebra prej tyre s\u2019ka mundur t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrkrahje aq popullore dhe t\u2019i realizoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shteruese k\u00ebrkesat e saj, si greva e uris\u00eb s\u00eb brezit studentor \u201890.<\/p>\n<p><strong><em>*Autori \u00ebsht\u00eb organizator dhe pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb Grev\u00ebn e Uris\u00eb 18-20 Shkurtit 1991, grev\u00eb q\u00eb coj n\u00eb rr\u00ebzimin e simboleve t\u00eb komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bislim AHMETAJ Brezi studentor i viteve \u201890 ka krenarin\u00eb dhe privilegjin historik q\u00eb pati fatin, kuraj\u00ebn, guximin, zgjuarsin\u00eb dhe potencialin human t\u2019i dhuronte vendit t\u00eb tij, kombit t\u00eb vet, dy ngjarje t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb sintetizuara n\u00eb dy data q\u00eb krahasohen me shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb se Shqip\u00ebris\u00eb m\u00eb 1912-n apo aktit t\u00eb shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":105172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-105171","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=105171"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105173,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105171\/revisions\/105173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/105172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=105171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=105171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}