{"id":105898,"date":"2025-02-26T18:36:46","date_gmt":"2025-02-26T18:36:46","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=105898"},"modified":"2025-02-26T18:36:50","modified_gmt":"2025-02-26T18:36:50","slug":"pasojat-e-komunizmit-komani-femijet-e-te-perndjekurve-politike-jane-me-trauma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/02\/26\/pasojat-e-komunizmit-komani-femijet-e-te-perndjekurve-politike-jane-me-trauma\/","title":{"rendered":"Pasojat e komunizmit\/ Komani: F\u00ebmij\u00ebt e t\u00eb p\u00ebrndjekurve politik\u00eb jan\u00eb me trauma!"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb prezantimin e Programit t\u00eb Qeverisjes 2025-2029 p\u00ebr t\u00eb P\u00ebrndjekurit Politik\u00eb n\u00eb PD, ekspertja psikologe Lindita Komani foli rreth pasojave q\u00eb ka l\u00ebn\u00eb pas koha e komunizmit q\u00eb kaluar shqiptar\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb kryer prej saj, nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm i f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb viktimave t\u00eb komunizmit, vuajn\u00eb nga ankthi klinik, nd\u00ebrsa p\u00ebr ta nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb trajtim p\u00ebrkat\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb do t\u00eb ndalem n\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb programit e cila deri m\u00eb sot, nuk ka gjetur v\u00ebmendjen n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare, q\u00eb \u00ebsht\u00eb aspekti psikologjik i traum\u00ebs s\u00eb komunizmit, mbi viktimat e komunizmit, familjar\u00ebt e tyre, f\u00ebmij\u00ebt e tyre. \u00c7far\u00eb do paraqes un\u00eb, bazohet n\u00eb nj\u00eb studim q\u00eb e kreva vjet n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb studimeve master p\u00ebr psikologjin\u00eb n\u00eb SHBA dhe rezultatet jan\u00eb prezantuar edhe n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb nj\u00eb prezantimi q\u00eb u mbajt n\u00eb fondacionin n\u00eb p\u00ebrkujtimin e viktimave t\u00eb komunizmit q\u00eb u mbajt n\u00eb Uashington DC, para 3 jav\u00ebsh.<\/p>\n<p>Traumat e komunizmit preku viktimat jo vet\u00ebm me humbjen e jet\u00ebs, burgosje afatgjata, futjen n\u00eb kampet e p\u00ebrqendrimit n\u00eb internim, apo humbje t\u00eb \u00e7do gj\u00ebje, t\u00eb pron\u00ebs, t\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr shkollim apo t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr tu martuar me njer\u00ebzit q\u00eb donin. Por pati pasoja t\u00eb forta psikologjike t\u00eb matura n\u00eb nivel nd\u00ebrkomb\u00ebtar, si ankth, depresion, paranoj\u00eb, sjellje anti-sociale, pasivitet, d\u00ebshp\u00ebrim, t\u00ebrheqje nga shoq\u00ebria. K\u00ebto jan\u00eb gj\u00ebra q\u00eb jan\u00eb matur p\u00ebr viktimat direkt. P\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt nuk \u00ebsht\u00eb matur asgj\u00eb.<\/p>\n<p>Tema ime ishte pik\u00ebrisht p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e viktimave t\u00eb komunizmit, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb rritur me k\u00ebta njer\u00ebz n\u00eb sht\u00ebpi, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb krejt\u00ebsisht t\u00eb traumatizuar. Pra, f\u00ebmij\u00ebt jan\u00eb ata q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb sot ende 18-19 vje\u00e7, deri mosha e shum\u00eb prej jush q\u00eb jeni k\u00ebtu. Un\u00eb b\u00ebra nj\u00eb studim q\u00eb p\u00ebrfshiu 233 persona, nga k\u00ebta 148 ishin f\u00ebmij\u00eb t\u00eb viktimave t\u00eb komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri dhe 84 ishin f\u00ebmij\u00eb t\u00eb viktimave t\u00eb komunizmit q\u00eb kishin emigruar n\u00eb SHBA. Mata ankthin, mata lidhjen e tyre me prind\u00ebrit, mata shpres\u00ebn q\u00eb ata kishin, besimin fetar, dhe gjetjet ishin q\u00eb ata kishin si p\u00ebr mua, si p\u00ebr pedagog\u00ebt q\u00eb arrit\u00ebn t\u2019i d\u00ebgjonin, ekspert\u00eb t\u00eb viktimave t\u00eb komunizmit n\u00eb Uashington.<\/p>\n<p>N\u00ebse n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare, sipas OBSH, prania e ankthit \u00ebsht\u00eb 3.8 %, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr ankth n\u00eb nivel klinik, q\u00eb duhet trajtuar me psikolog dhe psikiat\u00ebr. N\u00eb shtres\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb viktimave t\u00eb komunizmit, n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb 22%, sipas kampionit tim. Nd\u00ebrkoh\u00eb, po sipas kampionit n\u00eb SHBA, sipas OBSH, n\u00eb Amerik\u00eb 6.8% e popullsis\u00eb ka normalisht ankth n\u00eb nivel klinik.<\/p>\n<p>N\u00eb shtres\u00ebn e emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb, jan\u00eb 40%. Dhe flasim p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, jo p\u00ebr viktimat direkt. Mendoni se \u00e7far\u00eb traume ka shkaktuar komunizmi dhe p\u00ebrndjekja politike. Kjo tem\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb trajtuar, nuk ka marr\u00eb asnj\u00ebher\u00eb v\u00ebmendjen e duhur. Kjo dhe p\u00ebr faj t\u00eb faktit se, n\u00eb Shqip\u00ebri pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit asnj\u00ebri nuk dinte asgj\u00eb p\u00ebr psikologjin\u00eb. Ishte vet\u00ebm trauma e shkat\u00ebrrimit, por jo si t\u00eb rind\u00ebrtohej\u201d, u shpreh Komani.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb prezantimin e Programit t\u00eb Qeverisjes 2025-2029 p\u00ebr t\u00eb P\u00ebrndjekurit Politik\u00eb n\u00eb PD, ekspertja psikologe Lindita Komani foli rreth pasojave q\u00eb ka l\u00ebn\u00eb pas koha e komunizmit q\u00eb kaluar shqiptar\u00ebt. N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb kryer prej saj, nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm i f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb viktimave t\u00eb komunizmit, vuajn\u00eb nga ankthi klinik, nd\u00ebrsa p\u00ebr ta nuk &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":105900,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-105898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=105898"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105901,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105898\/revisions\/105901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/105900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=105898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=105898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}