{"id":107363,"date":"2025-03-15T11:18:36","date_gmt":"2025-03-15T11:18:36","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=107363"},"modified":"2025-03-15T11:18:36","modified_gmt":"2025-03-15T11:18:36","slug":"filozofia-e-listave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/03\/15\/filozofia-e-listave\/","title":{"rendered":"Filozofia e listave"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Redin HAFIZI<\/strong><\/p>\n<p>Faktori m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb nj\u00eb pro\u00e7es zgjedhor \u00ebsht\u00eb vota. Dita e zgjedhjeve duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb celebrim i demokracis\u00eb ku \u00e7do individ shkon i lir\u00eb t\u00eb shpreh\u00eb vullnetin e vet p\u00ebrmes vot\u00ebs. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri asnj\u00ebher\u00eb nuk ka qen\u00eb tamam k\u00ebshtu. Q\u00eb nat\u00ebn kur caktohen listat me emrat e kandidat\u00ebve duket sikur nuk nis fushata, por nj\u00eb luft\u00eb e ashp\u00ebr e nd\u00ebrthurur edhe me strategjit\u00eb, kalkulimet, skemat ku shpesh mbajn\u00eb era manipulim nisur nga d\u00ebshira e tejskashme e \u00e7do individi p\u00ebr t\u2019u zgjedhur. Shpesh kjo atmosfer\u00eb jep iden\u00eb se pozita e deputetit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend pune i mir\u00ebpaguar dhe me benefite t\u00eb shk\u00eblqyera, se sa nj\u00eb mision deri n\u00eb sakrific\u00eb p\u00ebr t\u2019i sh\u00ebrbyer qytetar\u00ebve. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb edhe sistemi zgjedhor e ndihmon k\u00ebt\u00eb, dhe n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr shp\u00ebrblime miqsh, forcim pozitash t\u00eb kryetarit, apo edhe dredhira p\u00ebr t\u00eb garantuar nj\u00eb vend n\u00eb parlament duke kaluar tangent kauzat. Duket se n\u00eb zgjedhjet e 11 majit k\u00ebto karakteristika duken qart\u00eb q\u00eb n\u00eb diskutimet p\u00ebr hartimin e listave. N\u00eb ato shohim gjith\u00e7ka p\u00ebrve\u00e7 p\u00ebrkujdesit q\u00eb vota t\u00eb jet\u00eb e lir\u00eb dhe dita e zgjedhjeve t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb celebrim i demokracis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto zgjedhje marrin pjes\u00eb me lista pes\u00eb grupime politike, L\u00ebvizja Bashk\u00eb, Partia Mund\u00ebsia, Nisma Shqip\u00ebria b\u00ebhet, Aleanca p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb Madh\u00ebshtore, Partia Socialiste. T\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb specifikat e tyre n\u00eb lista dhe shpesh listat kan\u00eb nj\u00eb filozofi q\u00eb \u00ebsht\u00eb bosht n\u00eb pro\u00e7esin e krijimit.<\/p>\n<p>L\u00ebvizja Bashk\u00eb dhe Partia Mund\u00ebsia kan\u00eb m\u00eb pak diskutime n\u00eb opinion pasi secila parti ka hartuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb lista n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrballje mbar\u00ebkomb\u00ebtare p\u00ebr pjes\u00ebmarrje n\u00eb parlament. Listat e tyre mund t\u00eb karakterizohen me termin \u201cP\u00ebr t\u00eb pap\u00ebrfaq\u00ebsuarit\u201d, pasi atyre u duhet nj\u00eb plan i fuqish\u00ebm q\u00eb t\u00eb p\u00ebrpiqen p\u00ebr t\u00eb mbledhur sa m\u00eb shum\u00eb vota sidomos nga t\u00eb pap\u00ebrfaq\u00ebsuarit. Edhe linja e tyre dhe thirrja u drejtohet k\u00ebtyre individ\u00ebve dhe mund t\u00eb kontribuojn\u00eb shum\u00eb n\u00eb mbledhjen e m\u00eb shum\u00eb votuesve k\u00ebt\u00eb vit.<\/p>\n<p>Nisma Shqip\u00ebria b\u00ebhet erdh\u00ebn n\u00eb momentin e forc\u00ebs politike nga nj\u00eb aktivitet t\u00eb tipit OJQ. Ata ngrit\u00ebn si kauz\u00eb pjes\u00ebmarrjen me lista t\u00eb hapura n\u00eb zgjedhje dhe kjo ishte nj\u00eb l\u00ebvizje e drejt\u00eb p\u00ebr t\u00eb dob\u00ebsuar rolin e kryetarit n\u00eb caktimin e listave. Kjo aleanc\u00eb me t\u00eb drejt\u00eb k\u00ebrkonte q\u00eb vet\u00eb vota t\u00eb b\u00ebnte renditjen n\u00eb lista. Me gjith\u00eb p\u00ebrpjekjet e shumta u arrit nj\u00eb fitore gjysmake ku gjykata kushtetuese i hapi listat pjes\u00ebrisht. Pra edhe suksesi i k\u00ebtyre forcave nuk ishte i plot\u00eb dhe kjo gj\u00eb ndikoi edhe n\u00eb hartimin e listave t\u00eb deputet\u00ebve nga kjo aleanc\u00eb. Ata k\u00ebrkuan q\u00eb ta shesin ende si fitore t\u00eb plot\u00eb ose si kalin e betej\u00ebs hapjen e listave dhe p\u00ebr t\u00eb mos hedhur kauz\u00ebn si t\u00eb d\u00ebshtuar dol\u00ebn me nj\u00eb skem\u00eb mashtrimi. N\u00eb listat e mbyllura fut\u00ebn familjar\u00eb q\u00eb do t\u00eb dor\u00ebhiqen n\u00eb 11 maj ora 20:00 dhe do t\u00eb shqyrtohen vet\u00ebm votat e list\u00ebs s\u00eb hapur. P\u00ebrve\u00e7 se \u00ebsht\u00eb mashtrim nj\u00eb skem\u00eb e till\u00eb mund\u00ebson manipulimin e vullnetit t\u00eb qytetar\u00ebve, pasi n\u00ebse nj\u00eb grup qytetar\u00ebsh votojn\u00eb p\u00ebr koalicionin vet\u00ebm nga simpatia p\u00ebr ndonj\u00eb kandidat n\u00eb list\u00ebn e mbyllur, at\u00ebher\u00eb skema e p\u00ebrdorur i dredhon ato vota tek kandidat\u00ebt e list\u00ebs s\u00eb hapur. Pra vullneti deformohet dhe prandaj lista e k\u00ebtij koalicioni mjaft mir\u00eb mund t\u00eb karakterizohet \u201cMashtrimi\u201d.<\/p>\n<p>Aleanca p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb Madh\u00ebshtore ka patur list\u00ebn m\u00eb t\u00eb diskutuar n\u00ebp\u00ebr media edhe p\u00ebr faktin se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e mediave vazhdojn\u00eb p\u00ebr inerci t\u00eb sulmojn\u00eb \u00e7do gj\u00eb q\u00eb kryhet n\u00ebn drejtimin e Berish\u00ebs. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb fakt se Berisha k\u00ebt\u00eb radh\u00eb po jep mesazhin e fundit t\u00eb tranzicionit, largimin e nj\u00eb klase politike, por n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb fituese. Kjo nuk do t\u00eb kishte ndodhur n\u00ebse kat\u00ebr vitet e fundit nuk do t\u00eb kishte nj\u00eb sulm p\u00ebr asgjesimin e opozit\u00ebs s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe nxjerrjen jasht\u00eb loje n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb dhunshme t\u00eb vet\u00eb Berish\u00ebs. Pra k\u00ebto faktor\u00eb kan\u00eb ndikuar n\u00eb hartimin e listave dhe mund t\u00eb p\u00ebrcaktohen me termin \u201cRip\u00ebrt\u00ebritja\u201d. Pas rithemelimit listat japin mesazhin e rip\u00ebrt\u00ebritjes ku n\u00eb listat e mbyllura jan\u00eb individ\u00eb q\u00eb n\u00eb shumic\u00eb shum\u00eb shpejt duket se do t\u00eb dalin si fitues nga politika. Nd\u00ebrkoh\u00eb t\u00eb gjith\u00eb q\u00eb jan\u00eb n\u00eb list\u00ebn e hapur do t\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb fushat\u00eb fort jo vet\u00ebm p\u00ebr zgjedhjet parlanentare, por edhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen e PD. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb duket se Berisha shp\u00ebton nga akuza se \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb zgjedh strukturat dhe kreun e PD kur ai t\u00eb vendos\u00eb t\u00eb largohet gjithnj\u00eb pas rikthimit n\u00eb qeverrisje pas 11 majit. Madje kjo list\u00eb mund\u00ebson edhe nj\u00eb PD aktive edhe kur jan\u00eb n\u00eb pushtet, kur dihet q\u00eb qeverrisja shkat\u00ebrron funksionimin e partis\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn mund t\u00eb them p\u00ebr listat e PS. Rama n\u00eb listat e mbyllura ka fshehur band\u00ebn e tij dhe ka futur shum\u00eb anonim\u00eb p\u00ebr vet\u00eb faktin se i duhet t\u00eb kontrolloj\u00eb partin\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb absolute. Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb listat e hapura ka futur individ\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb karrier\u00eb politike, por q\u00eb nuk kan\u00eb as guximin p\u00ebr t\u00eb trokitur n\u00eb dyert e votuesve, pasi ka t\u00eb nj\u00ebjtat probleme q\u00eb ka rrethi i ngusht\u00eb i Ram\u00ebs por i p\u00ebrkasin band\u00ebs rivale. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye listat e Ram\u00ebs mund t\u00eb p\u00ebrcaktohen si \u201cKontroll Absolut\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Redin HAFIZI Faktori m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb nj\u00eb pro\u00e7es zgjedhor \u00ebsht\u00eb vota. Dita e zgjedhjeve duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb celebrim i demokracis\u00eb ku \u00e7do individ shkon i lir\u00eb t\u00eb shpreh\u00eb vullnetin e vet p\u00ebrmes vot\u00ebs. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri asnj\u00ebher\u00eb nuk ka qen\u00eb tamam k\u00ebshtu. Q\u00eb nat\u00ebn kur caktohen listat me emrat e kandidat\u00ebve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1408,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-107363","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107363"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":107364,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107363\/revisions\/107364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=107363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=107363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}