{"id":108466,"date":"2025-03-28T09:59:12","date_gmt":"2025-03-28T09:59:12","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=108466"},"modified":"2025-03-28T09:59:12","modified_gmt":"2025-03-28T09:59:12","slug":"industria-dhe-bujqesia-hyjne-ne-recesion","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/03\/28\/industria-dhe-bujqesia-hyjne-ne-recesion\/","title":{"rendered":"Industria dhe bujq\u00ebsia hyjn\u00eb n\u00eb recesion"},"content":{"rendered":"<p>Sektori prodhues n\u00eb vendin ton\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb gjat\u00eb recensioni.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e fundit t\u00eb INSTAT tregojn\u00eb se bujq\u00ebsia ra p\u00ebr t\u00eb kat\u00ebrtin vit radhazi me 2024, nd\u00ebrsa industria ra p\u00ebr t\u00eb dytin vit.<\/p>\n<p>Prodhimi bujq\u00ebsor ra me -1.1% m\u00eb 2024 nga -1.8 m\u00eb 2023, nd\u00ebrsa sektori i industris\u00eb sh\u00ebnoi r\u00ebnie me -6.7%, m\u00eb e forta q\u00eb nga pandemia 2020.<\/p>\n<p>N\u00eb sektorin e bujq\u00ebsis\u00eb ishin t\u00eb pun\u00ebsuar 32.2 p\u00ebr qind t\u00eb totalit t\u00eb punonj\u00ebsve dhe n\u00eb industri rreth 13.4%. T\u00eb dy k\u00ebto sektor\u00eb kontribuuan n\u00eb 45.7 p\u00ebr qind t\u00eb totalit t\u00eb pun\u00ebsimit me 2023, sipas INSTAT. Q\u00eb nga viti 2019 kontributi i bujq\u00ebsis\u00eb n\u00eb pun\u00ebsim erdhi m\u00eb r\u00ebnie me 4 pik\u00eb p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa industria mbajti t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pesh\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebna m\u00eb t\u00eb detajuara tregojn\u00eb se, bujq\u00ebsia \u00ebsht\u00eb n\u00eb trajektore r\u00ebn\u00ebse kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb zhvillimeve negative n\u00eb fermat familjare s\u00eb fort\u00eb t\u00eb sektorit t\u00eb blegtoris\u00eb. N\u00eb dekad\u00ebn e fundit numri i kafsh\u00ebve p\u00ebr qum\u00ebsht dhe mish gati \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjysmuar prej falimentit t\u00eb fermave t\u00eb vogla.<\/p>\n<p>R\u00ebnia e popullsis\u00eb n\u00eb fshatra dhe plakja e saj ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb fermat e vogla familjare me kafsh\u00eb t\u00eb shuhen. P\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtat arsye ka r\u00ebn\u00eb edhe prodhimi bujq\u00ebsor n\u00eb fush\u00eb. Fermat familjare p\u00ebr vet\u00eb- konsum jan\u00eb n\u00eb faliment t\u00eb vazhduesh\u00ebm nga pak\u00ebsimi dhe plakja e popullsis\u00eb n\u00eb fshat.<\/p>\n<p>Prodhimi bujq\u00ebsor po organizohet n\u00eb form\u00eb biznesesh me sera p\u00ebr eksport. P\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebtij tranzicioni tani fermer\u00ebt q\u00eb prodhonin p\u00ebr vet\u00eb-konsum jan\u00eb kthyer n\u00eb konsumator\u00eb q\u00eb nxisin rritjen e importeve t\u00eb prodhimeve bujq\u00ebsore nga jasht\u00eb. N\u00eb bashkit\u00eb e vogla pothuajse nuk ka ma tregje fshatar\u00ebsh.<\/p>\n<p>Prodhimi bujq\u00ebsor \u00ebsht\u00eb ndikuar negativisht edhe nga mungesa e subvencioneve dhe bllokimi i fondeve IPARD. K\u00ebt\u00eb vit financimet nga skema e komb\u00ebtare jan\u00eb rreth 75 milion\u00eb euro nga t\u00eb cilat 70 p\u00ebr qind jan\u00eb shpenzime operacionale dhe vet\u00ebm 30 p\u00ebr qind e fondit \u00ebsht\u00eb investim q\u00eb shton prodhimin.<\/p>\n<p>Sakaq, sektori i industris\u00eb hyri n\u00eb vitin e dyt\u00eb t\u00eb r\u00ebnies me 2024 prej faktor\u00ebve q\u00eb lidhen kryesisht me r\u00ebnies e vler\u00ebs s\u00eb euros dhe rritjes s\u00eb kostove te brendshme. R\u00ebnia e euros nga niveli 122 lek\u00eb m\u00eb 2021 n\u00eb m\u00eb pak se 100 lek\u00eb vitin e kaluar uli t\u00eb ardhurat e eksportuesve duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb shum\u00eb kompani t\u00eb mbyllin aktivitetin.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm fabrikat e veshjeve dhe k\u00ebpuc\u00ebve kan\u00eb shkurtuar gati nj\u00eb t\u00eb pest\u00ebn e vendeve t\u00eb pun\u00ebs vitin e kaluar sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga statistikat afatshkurtra.<\/p>\n<p>Modeli ekonomik i vendit po zhvendoset nga shpejt\u00ebsi nga prodhimit tek sh\u00ebrbimet dhe tregtia, pas nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr dekada p\u00ebr t\u00eb krijuar produkte \u201cMade in ALbania\u201d. Ekspert\u00eb t\u00eb ekonomis\u00eb mendojn\u00eb se prodhimi p\u00ebrgjith\u00ebsisht integron ekonomit\u00eb n\u00eb zinxhir\u00ebt e lart\u00eb t\u00eb vler\u00ebs. Psh gjat\u00eb pandemis\u00eb Covid-19, ku bota u vendos n\u00ebn masa kufizuese vendet q\u00eb kishin ekonomi prodhuese sh\u00ebnuan r\u00ebnie me t\u00eb ul\u00ebt se, ato q\u00eb ishin t\u00eb bazuar n\u00eb sh\u00ebrbime sidomos turiz\u00ebm.\/ MONITOR<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sektori prodhues n\u00eb vendin ton\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb gjat\u00eb recensioni. T\u00eb dh\u00ebnat e fundit t\u00eb INSTAT tregojn\u00eb se bujq\u00ebsia ra p\u00ebr t\u00eb kat\u00ebrtin vit radhazi me 2024, nd\u00ebrsa industria ra p\u00ebr t\u00eb dytin vit. Prodhimi bujq\u00ebsor ra me -1.1% m\u00eb 2024 nga -1.8 m\u00eb 2023, nd\u00ebrsa sektori i industris\u00eb sh\u00ebnoi r\u00ebnie me &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":108467,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-108466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108466"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108468,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108466\/revisions\/108468"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108467"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}