{"id":108550,"date":"2025-03-28T14:22:19","date_gmt":"2025-03-28T14:22:19","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=108550"},"modified":"2025-03-28T14:22:29","modified_gmt":"2025-03-28T14:22:29","slug":"cfare-eshte-dpi-e-blere-nga-qeveria-qe-do-te-perdoret-kunder-mediave-kritike-ndaj-rames-dhe-opozites","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/03\/28\/cfare-eshte-dpi-e-blere-nga-qeveria-qe-do-te-perdoret-kunder-mediave-kritike-ndaj-rames-dhe-opozites\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201cDPI\u201d e bler\u00eb nga qeveria q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrdoret kund\u00ebr mediave kritike ndaj Ram\u00ebs dhe opozit\u00ebs"},"content":{"rendered":"<div class=\"chapo\">Disa media t\u00eb ndryshme raportuan t\u00eb enjten se qeveria shqiptare kishte bler\u00eb nj\u00eb teknologji t\u00eb avancuar p\u00ebr ta p\u00ebrdorur at\u00eb p\u00ebr mbylljen e TikTok, sipas vendimit t\u00eb marr\u00eb nga kryeministri Edi Rama.<\/div>\n<p>B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr Deep Packet Inspection (DPI).<\/p>\n<p>Raportimet u shoq\u00ebruan me shqet\u00ebsime se n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebsaj teknologjie qeveria mund t\u00eb godas\u00eb mediat online kritike me t\u00eb dhe t\u00eb monitoroj\u00eb edhe komunikimet elektronike t\u00eb aplikacioneve t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Por \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Deep Packet Inspection? DPI \u00ebsht\u00eb nj\u00eb teknologji q\u00eb analizon p\u00ebrmbajtjen e paketave t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr nj\u00eb rrjetin e internetit. Ndryshe nga teknikat e zakonshme t\u00eb filtrimit t\u00eb paketave, t\u00eb cilat shikojn\u00eb vet\u00ebm adres\u00ebn e burimit nga vjen informacioni dhe t\u00eb destinacionit t\u00eb tij, DPI futet thell\u00eb brenda paketave dhe arrin t\u00eb analizoj\u00ebp\u00ebrmbajtjen e tyre.<\/p>\n<p>Kjo lloj teknologjie e avancuar p\u00ebrdoret p\u00ebr filtrimin e trafikut t\u00eb rreziksh\u00ebm, si viruset, p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb prioritet aplikacioneve t\u00eb ndryshme dhe m\u00eb shqet\u00ebsuesja \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb DPI p\u00ebrdoret edhe p\u00ebr censur\u00eb dhe survejim, pasi arrin t\u00ebmonitorj\u00eb dhe filtroj\u00eb komunikimet n\u00eb internet.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht mund\u00ebsia e p\u00ebrdorimit p\u00ebr censur\u00eb e survejim ka ngritur shqet\u00ebsime n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr shkak se, sipas specialist\u00ebve t\u00eb komunikimeve elektronike dhe IT-ve, kjo teknologji mund t\u00eb ndikoj\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb kufizimin e liris\u00eb s\u00ebmedias.<\/p>\n<p><strong>SI P\u00cbRDORET DPI P\u00cbR CENSUR\u00cb DHE SURVEJIM?<\/strong><\/p>\n<p>Qeverit\u00eb dhe ISP-t\u00eb (Internet Service Providers) mund ta p\u00ebrdorin DPI p\u00ebr t\u00eb bllokuar faqe dhe sh\u00ebrbime t\u00eb ndryshme interneti. Aktualisht qeveria shqiptare po e p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb mbyllur aplikacionin TikTok nga \u00e7do furnizues internet (Internet Service Provider). N\u00eb Kin\u00eb, qeveria komuniste e p\u00ebrdor DPI p\u00ebr t\u00eb bllokuar Google, Facebook, Instagram e t\u00eb tjera faqe dhe aplikacione q\u00eb shkojn\u00eb kund\u00ebr politikave t\u00eb saj apo u japin z\u00eb kritik\u00ebve. Irani dhe Rusia e p\u00ebrdorin p\u00ebr t\u00eb mbyllur faqet t\u00eb ndryshme t\u00eb lajmeve.<\/p>\n<p>Teknologjiia DPI mund t\u00eb zbuloj\u00eb n\u00ebse nj\u00eb informacion vjen nga Whatsapp, Signal, Skype, Zoom, Messenger, Youtube etj dhe mund ta bllokoj\u00eb at\u00eb.<\/p>\n<p><strong>POR A MUND T\u2019I LEXOJ\u00cb QEVERIA MESAZHET N\u00cb WHATSAPP, SIGNAL, E-MAIL, MESSENGER E INSTAGRAM?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo tem\u00eb \u00ebsht\u00eb akoma m\u00eb shqet\u00ebsuese. N\u00ebse komunikimet nuk jan\u00eb t\u00eb koduara, DPI mund t\u00eb lexoj\u00eb t\u00eb gjitha komunikimet, si ato n\u00eb e-mail.<\/p>\n<p>Aplikacionet WhatsApp, Signal, Facebook Messenger dhe Instagram p\u00ebrdorin mesazhe me \u201cencryption end-to-end\u201d. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se p\u00ebrmbajtja e mesazheve q\u00eb k\u00ebmbehen mes p\u00ebrdoruesve \u00ebsht\u00eb e fshehur dhe DPI nuk mund t\u2019i lexoj\u00eb ato.Nd\u00ebrsa e-mailet, DPI mund t\u2019i lexoj\u00eb t\u00eb gjitha pa p\u00ebrjashtim.<\/p>\n<p>Por kujdes! DPI mund t\u00eb zbuloj\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb tjera n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtyre aplikacioneve.<\/p>\n<p>N\u00ebp\u00ebrmjet DPI qeveria mund t\u00eb zbuloj\u00eb se \u00e7far\u00eb aplikacioni p\u00ebr komunikim p\u00ebrdor nj\u00eb individ. Nuk mund t\u2019i lexoj\u00ebbisedat e enkriptuara, por mund t\u00eb zbuloj\u00eb me cil\u00ebt individ\u00eb t\u00eb tjer\u00eb komunikon dhe ta ndaloj\u00eb komunikimin n\u00eb Whatsapp, Signal etj.<\/p>\n<p><strong>RREZIKU P\u00cbR MEDIAT ONLINE, \u00a0GAZETAR\u00cbT, POLITIKAN\u00cbT, BIZNESMEN\u00cbT DHE Z\u00cbRAT KRITIK\u00cb<\/strong><\/p>\n<p>Ekspert\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb IT, nga Shqip\u00ebria dhe Kosova, t\u00eb kontaktuar nga Zoom.al ngren\u00eb alarmin se, n\u00ebse qeveria shqiptare ka bler\u00eb nj\u00eb sistem Deep Packet Inspection, at\u00ebher\u00eb ekziston nj\u00eb rrezik serioz p\u00ebr portalet kritike, gazetar\u00ebt, politikan\u00ebt, biznesmen\u00ebt apo aktivist\u00ebt e qytetar\u00ebt q\u00eb jan\u00eb kritik\u00eb me qeverin\u00eb. Shembujt jan\u00eb vendet ku DPI \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr censure, survejim dhe kontroll t\u00eb informacionit, si Irani, Rusia, Turqia apo Kina.<\/p>\n<p>N\u00ebp\u00ebrmjet DPI, qeveria mund t\u2019i bllokoj\u00eb faqet e pavarura t\u00eb informacionit. Ajo mund t\u00eb identifikoj\u00eb se sa trafik ka nj\u00eb media online, ta bllokoj\u00eb at\u00eb nga rrjeti i operator\u00ebve shqiptar\u00eb, t\u00eb bllokoj\u00eb aksesin e saj n\u00eb servera dhe t\u00eb ngadal\u00ebsoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb performanc\u00ebn e \u00e7do media online t\u00eb pavarur.<\/p>\n<p>Pra, n\u00eb vend q\u00eb ta bllokoj\u00eb nj\u00eb media, qeveria mund ta p\u00ebrdor\u00eb DPI p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb nj\u00eb media online shum\u00eb t\u00eb ngadalt\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb pap\u00ebrdorsh\u00ebm dhe duke evituar q\u00eb t\u00eb marr\u00eb kosto t\u00eb drejp\u00ebrdrejt\u00eb dhe duke evituar ndonj\u00eb skandal t\u00eb mundsh\u00ebm. Zoom.al ka qen\u00eb prej m\u00eb shum\u00eb se 1 jave pjes\u00eb e nj\u00eb sulmi p\u00ebr t\u00eb ndadal\u00ebsuar performan\u00ebn, por ekspert\u00ebt tan\u00eb nuk kan\u00eb ende t\u00eb dh\u00ebna n\u00ebse ky sulm \u00ebsht\u00eb kryer apo jo n\u00ebp\u00ebrmjet teknologjis\u00eb DPI.<\/p>\n<p>DPI, \u2013 thon\u00eb ekspert\u00ebt e IT p\u00ebr Zoom.al, mund t\u00eb zbuloj\u00eb dhe t\u00eb bllokoj\u00eb edhe VPN-t\u00eb q\u00eb qytetar\u00eb, gazetar\u00eb e persona t\u00eb tjer\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdorin p\u00ebr t\u00eb shmangur censur\u00ebn. Kjo po ndodh aktualisht me aplikacionin TikTok n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00eb fakt shqet\u00ebsues p\u00ebrsa i p\u00ebrket liris\u00eb s\u00eb medias, \u00ebsht\u00eb se n\u00ebp\u00ebrmjet DPI qeveria mund t\u00eb arrij\u00eb t\u00eb zbuloj\u00eb burimet brenda saj q\u00eb flasin me gazetar\u00ebt kritik\u00eb dhe mund t\u2019i \u201cgodas\u00eb\u201d ata n\u00eb forma t\u00eb ndryshme. Po ashtu, qeveria mund t\u00eb zbuloj\u00eb edhe p\u00ebr secilin person q\u00eb d\u00ebshiron se me k\u00eb komunikon. N\u00ebse nj\u00eb gazetar flet shpesh me nj\u00eb burim brenda qeveris\u00eb ose nj\u00eb politikan t\u00eb opozit\u00ebs, DPI mund ta zbuloj\u00eb k\u00ebt\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie dhe qeveria mund ta p\u00ebrdor\u00eb p\u00ebr forma t\u00ebndryshme presioni.<\/p>\n<p>Kjo vlen edhe p\u00ebr Whatsapp apo Signal. DPI mund t\u00eb zbuloj\u00eb se kur dhe me cilat adresa IP p\u00ebrdoren k\u00ebto aplikacione.<\/p>\n<p>N\u00ebse nj\u00eb politikan i opozit\u00ebs p\u00ebrdor nj\u00eb faqe t\u00eb caktuar p\u00ebr t\u00eb shk\u00ebmbyer informacione t\u00eb ndjeshme, p\u00ebrfshir\u00eb platforma t\u00ebfshehta komunikimi, DPI mund ta zbuloj\u00eb dhe ta bllokoj\u00eb gjithashtu.<\/p>\n<p>Rreziku vlen edhe p\u00ebr biznesin. N\u00ebse nj\u00eb kompani apo biznesmen komunikon informacione sensitive, qeveria mund t\u2019i zbulkoj\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet DPI dhe t\u2019i p\u00ebrdor\u00eb ata sipas interesit, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik privat\u00ebsin\u00eb dhe konkurrenc\u00ebn.<\/p>\n<p>Th\u00ebn\u00eb thjesht, me nj\u00eb qeveri q\u00eb ngriti nj\u00eb rrjet t\u00eb t\u00ebr\u00eb patronazhist\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb monitoruar qytetar\u00ebt e kund\u00ebshtar\u00ebt, me nj\u00ebkryeminist\u00ebr q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnonte nj\u00eb njeri t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb krimit publikisht duke i th\u00ebn\u00eb \u201cta dim\u00eb targ\u00ebn e makin\u00ebs\u201d dhe m\u00eb pas ky personazh u zhduk, p\u00ebrdorimi i DPI p\u00ebr t\u00eb goditur mediat kritike dhe \u00e7do kund\u00ebrshtar tjet\u00ebr nuk \u00ebsht\u00eb apak i pamundur.<\/p>\n<p>Tani, p\u00ebr komunikimet sensitive \u00e7dokusht do t\u00eb duhet t\u00eb rikthehet n\u00eb \u201cepok\u00ebn e gurit\u201d. P\u00ebrndryshe qeveria e Edi Ram\u00ebs mund t\u00eb zbuloj\u00eb fare leht\u00eb se kush b\u00ebn \u00e7far\u00eb, si brenda radh\u00ebve t\u00eb mazhoranc\u00ebs ashtu edhe mes kund\u00ebrshtar\u00ebve e kritik\u00ebve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Disa media t\u00eb ndryshme raportuan t\u00eb enjten se qeveria shqiptare kishte bler\u00eb nj\u00eb teknologji t\u00eb avancuar p\u00ebr ta p\u00ebrdorur at\u00eb p\u00ebr mbylljen e TikTok, sipas vendimit t\u00eb marr\u00eb nga kryeministri Edi Rama. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr Deep Packet Inspection (DPI). Raportimet u shoq\u00ebruan me shqet\u00ebsime se n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebsaj teknologjie qeveria mund t\u00eb godas\u00eb mediat online kritike &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":108551,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-108550","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-aktualitet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108550","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108550"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108550\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108552,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108550\/revisions\/108552"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}