{"id":108836,"date":"2025-03-31T16:40:46","date_gmt":"2025-03-31T16:40:46","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=108836"},"modified":"2025-03-31T16:41:37","modified_gmt":"2025-03-31T16:41:37","slug":"trashegimia-kulturore-raporti-rekomandimet-e-unesco-ne-vesh-te-shurdher","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/03\/31\/trashegimia-kulturore-raporti-rekomandimet-e-unesco-ne-vesh-te-shurdher\/","title":{"rendered":"Trash\u00ebgimia kulturore, raporti: Rekomandimet e UNESCO, n\u00eb vesh t\u00eb shurdh\u00ebr"},"content":{"rendered":"<p>Shk\u00eblqim turistik i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb koh\u00ebn kur po vler\u00ebsohet gjithmon\u00eb e m\u00eb shum\u00eb si nj\u00eb destinacion q\u00eb ngjall interes edhe kulturor duhet t\u00eb kishte nxitur nj\u00eb qasje m\u00eb aktive n\u00eb mbrojtjen e asaj q\u00eb njihet si trash\u00ebgimi kulturore.<\/p>\n<p>Por duket se di\u00e7ka e till\u00eb nuk ka b\u00ebr\u00eb institucionet m\u00eb t\u00eb v\u00ebmendshme p\u00ebr promovimin dhe mbrojtjen e k\u00ebsaj pjese. Nj\u00eb auditim i Kontrollit t\u00eb Lat\u00eb t\u00eb Shtetit q\u00eb ka n\u00eb objekt t\u00eb tij tematik\u00ebn \u201cMbrojtja e vlerave dhe pasuris\u00eb s\u00eb vendit ton\u00eb n\u00eb UNESCO\u201d nxjerr n\u00eb pah disa problematika q\u00eb lidhen pik\u00ebrisht me v\u00ebmendjen ndaj trash\u00ebgimis\u00eb kulturore.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej tyre \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb lidhet me rekomandimet q\u00eb l\u00ebn\u00eb misionet e UNESCO sa i takon pasurve q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e List\u00ebs s\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore pjes\u00eb e t\u00eb cilave jan\u00eb dy qytete n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p><em>\u201cMinistria e Ekonomis\u00eb, Kultur\u00ebs dhe Inovacionit, nuk merr asnj\u00eb mas\u00eb konkrete p\u00ebr t\u00eb adresuar zbatimin e rekomandimeve q\u00eb l\u00ebn\u00eb misionet e UNESCO-s p\u00ebr pasurit\u00eb pjes\u00eb e List\u00ebs s\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore (p.sh Qendrat Historike t\u00eb Beratit dhe Gjirokastr\u00ebs, Trash\u00ebgimia kulturore dhe natyrore e Liqenit t\u00eb Ohrit).<\/em><\/p>\n<p><em>Rekomandimet nuk adresohen p\u00ebr ndjekje dhe zbatim nga asnj\u00eb struktur\u00eb specifike n\u00eb institucionet publike, nuk koordinohet puna midis institucioneve p\u00ebrgjegj\u00ebse, nuk ka nj\u00eb plan masash p\u00ebr zbatim, si dhe nuk ka informacion se \u00e7far\u00eb b\u00ebn dhe duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb secila struktur\u00eb p\u00ebr zbatimin e rekomandimeve t\u00eb UNESCO-s<\/em>\u201d thuhet n\u00eb auditim.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr rast ku nuk jan\u00eb adresuar shqet\u00ebsimet p\u00ebr faktor\u00ebt q\u00eb rrezikojn\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb, k\u00ebt\u00eb her\u00eb natyrore \u00ebsht\u00eb ai p\u00ebr Liqenin e Ohrit. K\u00ebto institucione, sipas KLSH, n\u00eb vijim\u00ebsi kan\u00eb shp\u00ebrfillur rekomandimet e Komitetit t\u00eb UNESCO-s i cili q\u00eb nga viti 2019 e n\u00eb vijim, thekson se duhet t\u00eb merren masa urgjente dhe t\u00eb mobilizohen t\u00eb gjitha pal\u00ebt dhe aktor\u00ebt p\u00ebr t\u00eb reduktuar k\u00ebrc\u00ebnimet dhe p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur ruajtjen e Vlerave t\u00eb Jasht\u00ebzakonshme Universale t\u00eb Liqenit t\u00eb Ohrit. Gjithashtu, projekti i Parkut Ujor Drilon \u2013 Tushemisht ka vijuar, pa marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb rekomandimet e Komitetit q\u00eb nga viti 2020 e n\u00eb vijim<\/p>\n<p>I nj\u00ebjti dokument v\u00eb theksin tek mosrespektimi I detyrimeve q\u00eb lindin nga an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb konventat e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore ku k\u00ebrkohet q\u00eb p\u00ebr projektet infrastrukturore t\u00eb merret mendim edhe nga autoritetet p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fush\u00eb.<\/p>\n<p><em>\u201cShqip\u00ebria edhe pse n\u00ebnshkruese e dy konventave baz\u00eb p\u00ebr mbrojtjen dhe ruajtjen e pasurive kulturore \/ kulturore natyrore dhe pasurive kulturore jomateriale, nuk ka t\u00eb p\u00ebrcaktuar n\u00eb kuadrin ligjor n\u00eb fuqi detyrime q\u00eb derivojn\u00eb nga k\u00ebto Konventa, si p.sh., \u00e7do projekt q\u00eb kryhet n\u00eb sitet e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore duhet t\u00eb marr\u00eb m\u00eb par\u00eb \u201cVler\u00ebsim t\u00eb Ndikimit n\u00eb Trash\u00ebgimi (HIA)\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Konkretisht, Shteti Shqiptar p\u00ebr projektin infrastrukturor t\u00eb Bypass-it t\u00eb Gjirokastr\u00ebs ka vijuar zbatimin pa b\u00ebr\u00eb \u201cVler\u00ebsimin e Ndikimit n\u00eb Trash\u00ebgimi\u201d t\u00eb tij, si dhe pa konsideruar rekomandimet q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb vit pas viti nga Komiteti i UNESCO-s duke riskuar integritetin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebtij qyteti dhe cenuar k\u00ebt\u00eb pasuri me vler\u00eb universal\u201d n\u00ebnvizohet n\u00eb auditim. \/Monitor<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shk\u00eblqim turistik i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb koh\u00ebn kur po vler\u00ebsohet gjithmon\u00eb e m\u00eb shum\u00eb si nj\u00eb destinacion q\u00eb ngjall interes edhe kulturor duhet t\u00eb kishte nxitur nj\u00eb qasje m\u00eb aktive n\u00eb mbrojtjen e asaj q\u00eb njihet si trash\u00ebgimi kulturore. Por duket se di\u00e7ka e till\u00eb nuk ka b\u00ebr\u00eb institucionet m\u00eb t\u00eb v\u00ebmendshme p\u00ebr promovimin dhe mbrojtjen &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":108837,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-108836","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108836"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108838,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108836\/revisions\/108838"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}