Drejtuesi i Departamentit t\u00eb Mjedisit n\u00eb PD, Jamarb\u00ebr Malltezi ka mbajtur fjal\u00ebn e tij gjat\u00eb prezantimit t\u00eb Programit t\u00eb Partis\u00eb Demokratike p\u00ebr Mjedisin.<\/p>\n
N\u00eb fjal\u00ebn e tij, Malltezi kishte ndar\u00eb 6 sfida kryesore nga problematikat kryesore t\u00eb mjedisit n\u00eb Shqip\u00ebri, t\u00eb cilat jan\u00eb:<\/p>\n
FJALA E DREJTUESIT TE DEPARTAMENTIT TE MJEDISIT NE PD, JAMARBER MALLTEZI<\/strong><\/p>\n MJEDISI<\/strong><\/p>\n Te nderuar miq, si\u00e7 e dini un\u00eb jam pedagog dhe profesor universiteti prej 15 vitesh duke m\u00ebsuar mij\u00ebra studente. Por n\u00ebse ne vitet 2010 kishim 80-100 studente ne deg\u00ebn e Agromjedisit sivjet jan\u00eb ve\u00e7 15! 6 here me pak! PSE? Sepse p\u00ebr fat te keq shteti injoron dijen dhe zyrtaret jan\u00eb kthyer ne gjob\u00ebv\u00ebn\u00ebs. Ne 8 vitet e fundit vet\u00ebm 1-2% e atyre qe kane mbaruar p\u00ebr mjedis jan\u00eb pun\u00ebsuar ne profesionin e tyre. Trishtim!<\/p>\n Po prezantojme sot piketat kryesore te programit te PD p\u00ebr mjedisin. Kemi shume problematika mjedisore ne Shqip\u00ebri, por kemi zgjedhur te fokusohemi ne 6 sfida kryesore si meposhte:<\/p>\n BE shpenzoi mbi 4 miljon \u20ac dhe transpozoi pjesen me te madhe te legjislacionit Mjedisor te BE p\u00ebrmes projekteve STEMA & INPAEL<\/p>\n Ne 2011 u miratuan Ligji p\u00ebr Mbrojtjen e Mjedisit, p\u00ebr Inspektimin, p\u00ebr VNM, p\u00ebr Lejet e Mjedisit, p\u00ebr Menaxhimin e Integruar te Mbetjeve, si edhe VKM p\u00ebr Strategjin\u00eb Komb\u00ebtare dhe Planit Komb\u00ebtar te Menaxhimit te Mbetjeve. Keto ishin thuajse motamo sipas legjislacionit te BE. Por pse nuk u zbatuan ligjet, strategjite dhe planet e veprimit?<\/p>\n Interesat e xhepit injoruan dhe zhbene disa prej ketyre akteve ligjore.<\/p>\n Psh. Strategjia dhe Plani Komb\u00ebtar i Mbetjeve parashikonin Redukto-Rip\u00ebrdor-Riciklo, me qendra seleksionimi dhe ne fund me rikup\u00ebrimin termik & landfillin, por keto u injoruan se dolen marifeti i inceneratoreve<\/p>\n Duhet te rikthehemi tek transpozimi i legjislacionit te BE p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n AKM ka vetem nj\u00eb sektor jo drejtori p\u00ebr Inspektimin Mjedisor. Kujt i duhet? Te dh\u00ebnat me te fundit ne website zyrtar te AKM jan\u00eb ve\u00e7 p\u00ebr 2021 e tregojn\u00eb qe ne vitin 2021 gjithsej jan\u00eb vendos 71 gjoba p\u00ebr gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb. Kaq qenka demi? Nuk ka asnj\u00eb raport as kush jan\u00eb industrit\u00eb me dem mjedisor, as ku jan\u00eb, as n\u00ebse kane marre masa, asgj\u00eb.<\/p>\n AKM ka ve\u00e7 nj\u00eb sektor monitorimi. Te dh\u00ebnat me te fundit te ketij sektori jan\u00eb te 2021 dhe ato ve\u00e7 sa leje kane aplikuar! POR faqja Facebook e Ministrise tregon se ministrja di te gatuaje byrek.<\/p>\n Monitorimi dhe inspektimi jan\u00eb te vaket, te pasigurt dhe vonesa ne raportim. Behen matje, por nuk ka sistem monitorimi te besueshem. Sipas Programit Komb\u00ebtar te Monitorimit duhej qe 59 stacione monitorimi te kryenin matje p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb e ajrit, por vete raporti zyrtar tregon qe kemi vetem 9 dhe ato nuk jan\u00eb te akredituara. P\u00ebr dijeni, ne 2012-2013 jo vetem qe u vendosen stacione p\u00ebrmanente monitorimi te cilesise se ajrit, por te dh\u00ebnat e cilesise se ajrit ne Tirane shfaqeshin live tek ekrani i madh tek Banka Credins mes Bllokut. P\u00ebr zevendesim filtrash u sabotua programi i monitorimit ne kohe reale.<\/p>\n Ka mbi 18 vjet, qysh kur filluan te botoheshin raportet e gjendjes se mjedisit ne Shqip\u00ebri qe situata ne lumin e Tiranes (qe me pas kalon ne L. Ishmit) \u00ebsht\u00eb katastrofale. Treguesit si BOD, O2 i tretur, amoniakalet, fosfori total jan\u00eb nga 10 dhe deri 20 fishin e normave te lejuara! Pse ndodh kjo? Lumenjte tane ndoten kryesisht nga uj\u00ebrat e ndotura te zonave urbane qe derdhen te patrajtuara! Cfare \u00ebsht\u00eb bere p\u00ebr kete problem madhor te shendetit te mjedisit por edhe te nj\u00ebrezve qe e p\u00ebrdorin ujin e lumit p\u00ebr vaditje te prodhimeve bujqesore? Qeveria e PD ndertoi 10 impiante trajtimi te ujrave te zeza nga Kavaja, Pogradeci, Shengjini, Durresi, Vlora, Saranda, Korca por sot disa prej tyre vuajne nga mungesa e mirembajtjes (sic ndodh ne Ksamil dhe Sarande qe shp\u00ebrthejne uj\u00ebrat e ndotura cdo vit sapo fillon sezoni), mungesa e kanalizimeve dhe stacioneve te pompimit qe te sjellin uj\u00ebrat e ndotura ne impiant sic ndodh ne Durres qe gjith\u00eb zona e ish Kenetes dhe Spitalles nuk cojne uj\u00ebrat e ndotura ne impiant dhe varrezat e Durresit kuderbojne ere nga uj\u00ebrat e ndotura. Ne Tirane qeveria dhe Bashkia e drejtuar nga PD ne 2012 filloi ndertimin e impiantit te trajtimit te ujrave te zeza fale bisedimeve te Z. Berisha ne Japoni nga ku qeveria e Japonise nisi financimin me afro 80 miljon $. Me 14.01.2016 (pra p\u00ebrpara 9.5 vitesh) Erion Veliaj inspektoi punimet dhe deklaroi se impianti do jete funksional brenda 2017! Kane kaluar thuajse 10 vjet nga ai premtim, por impianti ndon\u00ebse ka p\u00ebrfunduar, nuk \u00ebsht\u00eb marre ne dorezim, nuk po punon por po ndryshket e po kthehet vete ne mbetje! Jemi i vetmi kryeqytet ne EuroAzi qe nuk trajton uj\u00ebrat e zeza por i le te vaditen prodhimet bujqesore me keto helme dhe i le te derdhen ne det! 80 miljon $ te cuara dem, asnj\u00eb p\u00ebrgjegjesi!<\/p>\n Monitorimet p\u00ebr shkarkimet e l\u00ebng\u00ebta urbane dhe uj\u00ebrat sip\u00ebrfaq\u00ebsor\u00eb nuk i ben as ISHP e as AKM por \u201cSubjekti fitues n\u00eb tender\u201d dhe kemi pare qe subjekti ndotes jan\u00eb edhe monitorues.<\/p>\n P\u00ebr dijeni, disa zyrtare nga Inspektoriati i mjedisit, ISHP, AKU apo inspektori i inpektoriateve shkojne dhe gjobisin bare dhe restorante p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb e ujit te rubinetit qe vjen nga bashkia se ai uje nuk \u00ebsht\u00eb ne cil\u00ebsin\u00eb e nevojshme! POR nuk gjobisin bashkine qe ka 10 vjet qe ka 3-fishuar faturen e ujit me premtimin se do kishim uje 24 ore dhe me cilesi sipas standarteve.<\/p>\n Situata aktuale tregon qe nuk ka monitorim dhe inspektim te besueshem por ligji p\u00ebrdoret p\u00ebr te vjedh bizn\u00ebset p\u00ebrmes kercenimeve p\u00ebr gjoba.<\/p>\n Cfare duhet bere? Duhen ngritur kapacitetet, rritur ne p\u00ebrgjegjesi ne nivel drejtorish dhe duhet te punesohen ne rinj qe jan\u00eb diplomuar p\u00ebr inxhinieri mjedisi qofte nga UBT, Politeknik apo Shkencat e Natyres dhe jo me militante patronazhiste (vetem 2% e atyre qe kane mbaruar p\u00ebr mjedis jan\u00eb punesuar ne profesionin e tyre). Monitorimi dhe inspektimi duhen p\u00ebr te parandaluar ndotjen dhe rehabilitimin e ndotjeve historike, jo thjesht p\u00ebr te mbush ca xhepa apo raporte qe botohen me 4 vite von\u00ebse.\u00a0Monitorimet duhet te jene<\/strong>\u00a0(1) me sistem monitorimi te vazhdueshem e jo thjesht matje momentale qe mund te jene aksidentale, (2) te besueshme, (3) aparatura te kalibruara dhe metodologji te certifikuara dhe te akredituara, (4) te aksesueshme ne kohe reale nga publiku.<\/p>\n Duhet krijimi i bazes se te dhenave p\u00ebr p\u00ebr ndotjen ne ajer, uje, toke dhe hartave te zhurmes. Nga kjo baze te dhenash do te dalin rekomandimet p\u00ebr kapacitetet mbajtese dhe p\u00ebr prioritetet e financimeve. Monitorimi dhe inspektimi do tregojne se si dhe sa po parandalohet ndotja dhe sa dhe si po rehabilitohen zonat e ndotura mjedisore.<\/p>\n Strategjia e Plani i Veprimit te menaxhimit te mbetjeve qe bazoheshin ne parimet \u201cRedukto-Rip\u00ebrdor-Riciklo\u201c e me pas ne p\u00ebrfitimin termik apo landfill u ndryshua p\u00ebr interes te megavjedhjes me inceneratore qe nuk ekzistojne. Edi Rama dhe Erion Veliaj e kthyen Sharren ne nj\u00eb monopol te katerfishte: (1) mbetjet urbane (2) mbetjet industriale (3) mbetjet e riciklueshme, dhe (4) depozitimin e dherave qe nuk jan\u00eb mbetje por mall!<\/p>\n Shqip\u00ebria kishte afro 50 kompani riciklimi ne vitet 2007-2015. Sot thuajse nuk ka asnj\u00eb pasi Sharra u be monopol dhe u p\u00ebrzune ricikluesit p\u00ebr interes te xhepave te edi rames dhe atyre qe vrane ardit gjoklajn.<\/p>\n Cdo polic ne rruge te thoshte troc se biznesi I dherave \u00ebsht\u00eb I edi rames se na detyron te mos lejojme asnj\u00eb makine te shkoje askund por ve\u00e7 ne sharre ku cmimet u 5 fishuan se u kthye ne monopol. Edhe n\u00ebse 1 nj\u00ebjti zhvillues kish 2 kantiere ku ne nj\u00ebrin duhej te hiqte dhe ndersa tek tjetri te shtonte dhe, ai nuk mundej qe mallin e tij te mund ta conte nga kantieri 1 tek kantieri 2 por duhej qe te paguante edi ramen ne sharre p\u00ebr te depozituar mallin e tij dhe brenda 1 minuti po me kamionet e tij te paguante p\u00ebrseri edi ramen p\u00ebr te marre mbrapsht dheun e tij p\u00ebr ta depozituar tek kantieri 2. Hajdute te ketille nuk kishim pare gje akoma!<\/p>\n Nuk mjaftoi me kaq por Edi Rama i dha Zotos edhe 22 miljon \u20ac p\u00ebr landfillin e Vlores qe nuk funksionon dhe djegin plehrat duke helmuar gjith\u00eb qytetin. Po Edi Rama i dha Klodian Zotos edhe 4 miljon euro p\u00ebr zgara pritese lumore p\u00ebr ne Shkumbin dhe Ishem, zgara qe nuk ekzistojne me por 4 miljon euro u p\u00ebrlane! As afera e dherave, dhe as zgarat nuk hetohen nga prokuroret e nenshtruar politike.<\/p>\n 5 vjet po behen qysh kur PD depozitoi kallzim ne SPAK p\u00ebr Grup te Strukturuar Kriminal me qellim vjedhjen e 400 miljon eurove p\u00ebrmes skemes se inceneratoreve. Edhe Lufta 1 Boterore zgjati 4 vjet e jo 5, por SPAK nuk guxoi ti hetoje p\u00ebr grup te strukturuar kriminal se kudo i del Edi Rama qofte ne (1) injorimin e shkreses se drejtorit te APP qe njoftonte se ligji nuk lejonte kontraten me Zoton, (2) miratimin e kontrates me VKM brenda 24 oresh nga raporti i komisionit te vleresimit qe nuk kish asnj\u00eb eksp\u00ebrt incenerimi (3) pretendimin sikur ka kaluar 9 procedura me 17 firma brenda dites (4) p\u00ebrfshirjen e neneve te tilla si \u201cpamundesia e nderprerjes se kontrates\u201c edhe kur ai qe merr para publike i vjedh dhe nuk nderton asgj\u00eb, (5) injorimin e shkreses se ministres se vet Felaj qe e njoftonte se nuk ekzistonte kompania, (6) dhenien e nj\u00eb bonusi prek 8 pikesh nj\u00eb kompanie qe nuk ekzistonte, (7) p\u00ebrdorimin e fondit rezerve te Keshillit te Ministrave p\u00ebr te paguar punime imagjinare, (8) vjedhje mbi 200 miljon euro nga parate publike p\u00ebr inceneratore qe nuk ekzistojne ose nuk punojne.<\/p>\n SPAK nuk guxon te hetoje as p\u00ebr grup te strukturuar dhe as nuk tregon dot se ku shkuan parate p\u00ebrve\u00e7 disa therrimeve p\u00ebr Koken e Bllakon.<\/p>\n P\u00ebr pasoje Sharra ne Tirane, Elbasani e Vlora jan\u00eb kthyer ne bomba ekologjike dhe tani jan\u00eb ne gjendje emergjence jo para 11 vitesh!<\/p>\n Zgjidhja: Rikthim tek Ligjet e BE dhe Strategjia e Plani i Veprimit Redukto-Riparo-Rip\u00ebrdor-Riciklo dhe parimet e Ekonomise Qarkulluese.<\/p>\n Ekonomia qarkulluese \u00ebsht\u00eb nj\u00eb model prodhimi dhe konsumi, i cili p\u00ebrfshin shp\u00ebrndarjen, rip\u00ebrdorimin, riparimin, rinovimin dhe riciklimin e materialeve dhe produkteve ekzistuese sa m\u00eb gjat\u00eb t\u00eb jet\u00eb e mundur. Synimi \u00ebshte\u00a0te zgjatet<\/strong>\u00a0cikli i jet\u00ebs s\u00eb produkteve<\/strong>.<\/p>\n P\u00ebr dijeni: Agjensia Komb\u00ebtare e Ekonomise se Mbetjeve p\u00ebrmendet si agjensi nen varesine e MM por nuk ka fare as website! Ndersa Agjensia e Bregdetit e ka website \u201cPage not found\u201c. Por ministrja di te beje byrek.<\/p>\n Rikthimi tek Strategjia dhe Plani i Veprimit kerkon masa konkrete dhe buxhet p\u00ebr te ngritur qendra te seleksionimit te mbetjeve, duke nxjerre sendet qe mund te rip\u00ebrdoren, ato qe mund te riparohen, ato qe duhen ricikluar, ato p\u00ebr kompostim dhe ato me fuqi kalorifike p\u00ebr ti derguar ne furrat e fabrikave te cimentove ose te industrive metalurgjike qe kerkojne lende djegese. Kjo do pakesoje me 2\/3 volumin e mbetjeve dhe p\u00ebr pasoje 3-fishon jeten e nj\u00eb landfilli.<\/p>\n Sugjerojme nxitjen e instrumentave te ekonomise qarkulluese dhe p\u00ebrdorimit efikas te burimeve natyrore<\/p>\n Zbatimi i hierarkise se trajtimit te mbetjeve<\/p>\n Nxitja e biznesit te riciklimit p\u00ebrmes grumbullimit te ve\u00e7uar te mbetjeve<\/p>\n Trajtimi me seriozitet i mbetjeve te rrezikshme p\u00ebrfshi mbetjet spitalore<\/p>\n (p\u00ebr dijeni ne 2011 nj\u00eb keshilltar i huaj ne Kryeministri, Scoti, beri nj\u00eb raport p\u00ebr spitalet dhe dilte se 95% e tyre kishin autoklava te p\u00ebrshatshme p\u00ebr trajtimin e mbetjeve spitalore. Korrupsioni I ngritur ne system nga kryehajduti ka bere qe mbi 80% e spitaleve te mos kene me autoklava dhe ti japin para privative te cilet nuk kontrollohen dhe p\u00ebr pasoje shiringa me age hidhen nep\u00ebr brigje lumenjsh dhe dalin ne plazhet ranore duke rrezikuar jetet e banoreve dhe turisteve).<\/em><\/p>\n Rehabilitimi i venddepozitimeve ilegale.<\/p>\n Duhet partneritet real me boten akademike, jo te keqp\u00ebrdoren nga mafia dhe mediat e inceneratoreve por duke financuar studime dhe nxitur doktoratura p\u00ebr rehabilitimin e tokave te ndotura (jo te jene doktoraturat si dhoro p\u00ebr patronazhistet apo monedhe korruptimi I botes akademike)<\/p>\n Fale financimit afatgjate nga OKB dhe fondeve nga Agjensia Gjermane p\u00ebr Zhvillim GIZ, Shqip\u00ebria prodhon raporte p\u00ebriodike ne kuader te Konventes Kuader te Klimes.<\/p>\n Por fatkeqsisht raporte prodhohen por nuk zbatohen. Psh. ne 2015 GIZ financoi Planin e Veprimit p\u00ebr zbutjen dhe masat e p\u00ebrshtatjes ndaj ndryshimeve klimatike n\u00eb Tiran\u00eb qe sugjeronte nderhyrjen me masa konkrete ne te pakten 5 zona te ndjeshme te Tiranes. P\u00ebr fat te keq ky raport nuk u zbatua fare ndersa 9 vite me pas, ne Gusht 2024, Bashkia e Tiranes hapi tender p\u00ebr te prodhuar \u201cPlanin e veprimit p\u00ebr ndryshimet klimatike ne Tirane\u201c \u2013 prodhojme nj\u00eb raport te ngjashem p\u00ebr 45 mije \u20ac.<\/p>\n Ne raportet e veta qeveria ne 2017 premtonte si mase te zbutjes se emetimeve te gazrave sere se brenda vitit 2030 udhetimet e gjata ne Shqip\u00ebri do kryheshin me tren! P\u00ebr fat te keq jo vetem qe nuk kane ringritur asnj\u00eb linj\u00eb treni, por edhe projektet e Tramit te Tiranes jan\u00eb lene ne sirtare prej 10 vitesh.<\/p>\n Ne 2015 z. Bozdo nga Bashkia e Tiranes prezantoi projektin e fizibilitetit se futja e dy linjave te para te Tramit ne Tirane (Kinostudio-Kombinat dhe p\u00ebrgjate Buvevardit) mendohej se do lehtesonin trafikun duke hequr te pakten 800 levizje autobuzesh dhe 2600 makina nga rruget e Tiranes. Por propozuesit ishin me biografi te keqe ndaj 10 vjet nuk ka asnj\u00eb tram.<\/p>\n P\u00ebr fat te keq, shumicen e efekteve negative te Klimes e kemi te krijuar nga qeveria dhe jo nga natyra globale: Psh. (1) Tepsite e nxehtesise nep\u00ebr rruge dhe sheshe jan\u00eb krijuar nga betonizimi i cdo sheshi urban ne vend qe te liheshin toka natyrore dhe me peme te larta ne sheshet dhe ane rrugeve; (2) heatwave (dallget e nxehtesise) na shkaktohen nga lejet korruptive p\u00ebr qiellgervishtes qe bllokojne koridoret ajrore, pasqyrojne nxehtesine dhe duke shtuar numrin e banoreve disa fish edhe makinat e p\u00ebr pasoje jan\u00eb shumefishuar emetimet e gazrave sere ndersa rruget kane mbetur te nj\u00ebjtat; (3) p\u00ebrmbytjet e qyteteve po shkaktohen nga betonizimi i tokes qe inkapsulon dheun e nuk lejon te thithe sasine e ujit por 5-fishon p\u00ebrmbytjen e sip\u00ebrfaqeve. Zgjidhjet e dhena ne raportin e 2015 u lane ne sirtar se i di kryehajni te gjitha e nuk ka nevoje p\u00ebr mendim shkencor.<\/p>\n Propozojme masa p\u00ebr nxitjen e energjive te pastra dhe parandalimi ose zbutja e rreziqeve mjedisore:<\/p>\n Nxitje te prodhimit te energjise se eres dhe diellit jo vetem ne nivel industrial por edhe nivel privat me subvencione p\u00ebr kthimin e cative ne gjenerues energjie diellore (bashkepunim me Dept. Energjise)<\/p>\n Nxitje p\u00ebr p\u00ebrdorimin e makinave elektrike p\u00ebrmes bonuseve ne ulje te taksave dhe\/ose shtimit te pikave te karikimit me cmim te ulet energjie<\/p>\n Menjanimi dhe zbutja e efekteve te p\u00ebrmbytjeve<\/p>\n P\u00ebrgatitja e hartes dhe listes se rreziqeve mjedisore<\/p>\n Rritja e pyllezimeve<\/p>\n Investimi ne ndertimin e pritave dhe veprave te kullimit te zonave qe p\u00ebrmbyten shpesh<\/p>\n Mos lejimin e banesave dhe bizn\u00ebseve ne zonat qe p\u00ebrmbyten shpesh<\/p>\n Investimi ne parandalimin e erozionit te tokes dhe bregdetit<\/p>\n Ndalimi i shfrytezimit te inerteve ne lumenj<\/p>\n Masaker kane kryer ne zonat e mbrojtura mjedisore! E nisen me lejen p\u00ebr kompanine e Soros p\u00ebr shpim nafte ne pjesen qendrore te zones se mbrojtur Laguna e Nartes. Ministrat e kryehajdutit deklaruan se e kish lejen p\u00ebr ne det por kish shpenzime ndaj ia dhame ne toke!<\/p>\n Vijoi me lejet p\u00ebr akuakulture ne Pakun Komb\u00ebtar te Sazan-Karaburunit.<\/p>\n Vijoi me kafshimin e Parkut Komb\u00ebtar te Dajtit dhe kthimin e shkalles se Tujanit ne guroren private te Gjoka Konstruksion. Ka 5 vjet qe depozituam kallzim penal ne SPAK por aq sa c\u2019folet ju qe nuk ishit fare aq ka p\u00ebrgjigje nga SPAK p\u00ebr kete masaker mjedisore.<\/p>\n Vijoi me lejen p\u00ebr hotel 6 katesh mu ne monumentin e natyres Uji i Ftohte ne Tepelene gje qe ndalohet nga ligji. 5 vjet kane kaluar nga kallzimi penal qe kryem ne SPAK por ende nuk ka p\u00ebrgjigje. Nenshtrimi politik ndaj kryehajdutit edhe kur shkel brutalisht ligjet \u00ebsht\u00eb i papare.<\/p>\n Vijoi me kafshimin e Parkut Komb\u00ebtar te Butrintit p\u00ebr interes te xhepit te kryehajdutit. Besoj e mbani mend deklaraten skandaloze te ministres se byrekut qe deklaroi \u201cJa, kete piken e vockel ketu po heqim!\u201c Ne dhunim te ligjit u dha leje ndertimore brenda ne Parkun Komb\u00ebtar te Butrintit!<\/p>\n Vijoi me ndertimin e Aeroportit te Vlores brenda zones se Mbrojtur te Nartes a thua se nuk mund te vleresoheshin dot 2-3 alternativa p\u00ebr zhvendosje pak km me tutje. Te gjitha keto jan\u00eb kryer ne dhunim te ligjit dhe duke injoruar harten e zonave te mbrojtura.<\/p>\n Para 2 vitesh u shpall me tam-tame Parku Komb\u00ebtar i Vjoses. POR kujdes, p\u00ebrfshihet shtrati i Vjoses por jo delta e saj! Ne cdo lume pjesa me e rendesishme ekologjike \u00ebsht\u00eb delta e lumit pasi krijon habitatet me te larmishme dhe biodiversitetin me te pasur. Por jo ne rastin e vjoses. PSE? Sepse ne delten e vloses dhe ZM Nartes po ndertohet aeroporti dhe edi rama po miraton leje p\u00ebr resorte shtepish te dyta.<\/p>\n Pasi kreu dhjetera kafshime te Zonave te Mbrojtura ne shp\u00ebrfillje te ligjit, tani po ndryshon ligjin qe ti kafshoje duke respektuar ligjin. P\u00ebr kete qellim, gjith\u00eb zonen bregdetare po e heq nga rrjeti i ZM! 13,700 ha u hoqen nga statusi ZM me disa VKM pa asnj\u00eb konsultim. Ose le te themi mbi bazen e konsultimeve imagjinare. Asgj\u00eb te lige, cdo gje me ligj!<\/p>\n Para pak vitesh u shkarkua, ringarkua dhe detyrua te dorehiqej drejtori i Parkut Komb\u00ebtar te Divjake-Karavastase, Ardian Ko\u00e7i, qe ishte kundra planeve p\u00ebr kafshimet e ZM p\u00ebr interes te xhepit.<\/p>\n Edhe investimet ne ZM kryhen p\u00ebr interes te xhepit. Para 10 vitesh u paguan 2 miljon euro p\u00ebr rrugen tek Syri i Kalter por brenda 7 vitesh rruga u prish!<\/p>\n 8 miljon \u20ac ka shpallur ministrja e byrekut p\u00ebr nj\u00eb qender multifunksionale ne Vjose! Kur behen me fonde te BE ose BB behen p\u00ebr 10 here me pak. 8 miljon \u20ac nuk kushton as hoteli me 6 kate mu brenda zones se mbrojtur!<\/p>\n Cfare propozojme? Ruajtjen e integritetit te ZM! Rishikim te vendimeve te qeverise p\u00ebr kafshimet e ZM bregdetare pasi keto zona jan\u00eb sensitive dhe ndihmojne ne zbutjen e pasojave te rreziqeve natyrore si p\u00ebrmbytjet, erozioni, valet e te nxehtit etj.<\/p>\n Si do kryhet? Ne takime te hapura publike me eksp\u00ebrtet me te mire te ZM, qe jan\u00eb pedagoge te UT, UBT, Polis, dhe shoqatave mjedisore qe kane dhjetera eksp\u00ebrte mjedisi te apasionuar pas natyres.<\/p>\n Harta e ZM do diskutohet dhe dakortesohet ne komunitetin shkencor, do jete publike, e pandryshueshme dhe kriteret mjedisore do jene kyc ne planifikimin e territorit.<\/p>\n Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb teme qe ka nevoje p\u00ebr diskutime dhe qe mesa jam njoftuar FMN nuk pranon krijimin e fondeve jashte buxhetit te shtetit. Ndaj mund te diskutohen modalitetet dhe mund te jete pjese e buxhetit te MM.<\/p>\n Por cfare ka ndodhur keto vite? Deri tani kane dale nga buxheti i shtetit mbi 200 miljon euro p\u00ebr disa inceneratore qe ose nuk ekzistojne fare ose nuk punojne! Keto para nuk kane dale nga buxheti i Ministrise se Mjedisit pasi nuk kishte fare buxhet p\u00ebr to biles as nuk i kish planifikuar as ne buxhetin afatmesem. Lefter Koken e kane p\u00ebrdor si koke turku. Parate dolen fillimisht nga Fondi Rezerve i KM dhe me pas nga buxheti i shtetit.<\/p>\n Le te shohim ve\u00e7 nj\u00eb takse qe ka shtuar Edi Rama: taksa e karbonit p\u00ebr cdo liter nafte. 27 lek pa TVSH ose 33 lek me TVSH ne cdo liter! Sa i bie ne vit kjo takse e shtuar para 11 vitesh?<\/p>\n Sipas llogaritjeve te mikut dhe ekspertit te mire Flor Mima, ve\u00e7 nga kjo takse qeveria ka p\u00ebrlare mesatarisht afro 220 miljon \u20ac ne vit! P\u00ebr 11 vite rrjesht! Pra sa c\u2019jan\u00eb paguar p\u00ebr inceneratoret imagjinare, qeveria ka vjedhur shqiptaret cdo vit. Ne 11 vite kjo shkon ne mbi 2.4 miljarde \u20ac dhe n\u00ebse e pjesetojme me numrin e popullsise, 2.5 miljarde\/2.5 miljon \u2013 i bie qe qeveria ka vjedhur cdo shqiptar me 1,000 \u20ac ose 4,000 \u20ac p\u00ebr cdo familje shqiptare! \u00cbsht\u00eb momenti te kerkojme \u201cEdi Rama o hajdut, paret tona ku i ke fut?\u201d<\/p>\n A ka nevoje p\u00ebr investime p\u00ebr mjedisin?<\/p>\n Po, kemi nevoje p\u00ebr te financuar qofte rrjetin e monitorimeve mjedisore, krijimin e laboratoreve te akredituar qe te kryejne vleresime te besueshme, ndertimin e qendrave te seleksionimit te mbetjeve p\u00ebr te nxitur rip\u00ebrdorim, landfille rajonale, impiante te trajtimit te ujrave te ndotura sidomos ne qytetet e medha dhe zonat bregdetare, etj.<\/p>\n Taksa e karbonit ne hidrokarbure \u00ebsht\u00eb vendosur sipas parimit \u201cNdotesi Paguan\u201d dhe \u00ebsht\u00eb e kuptueshme qe makinat me nafte kane nj\u00eb takse shtese ne menyre qe te nxiten p\u00ebrdorimi I makinave elektrike.<\/p>\n POR kjo takse se pari ka qene kriminale dhe ka grabit cdo shqiptar me 1000 euro dhe se dyti kjo takse nuk ka shkuar fare tek buxheti i MM ose si Fond p\u00ebr Mjedisin. N\u00ebse do kete takse kjo duhet te shkoje te p\u00ebrdoret p\u00ebr qellimin e vendosur p\u00ebrndryshe duhet heq fare si takse.<\/p>\n Zvogelimi 5 here i takses se karbonit p\u00ebr cdo liter nafte nga 27 lek ne 5.5 ose 6 lek \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zgjidhje pasi gjithsesi garanton rreth 55 miljon euro ne vit ne investime p\u00ebr rehabilitimet mjedisore.<\/p>\n Eksperienca tjeter ka qene edhe ajo e Polonise qe negocioi \u201cDebt for nature swap\u201d, ku pati marrveshje dhe 8-10% e borxheve te Polonise shkuan si financim p\u00ebr krijimin e fondit te mjedisit qe mundesoi kalimin nga qymyri ne burime te pastra energjie. Pra mund te kete zgjidhje.<\/p>\n Shkurt, mjedisin nuk e p\u00ebrmireson as vjedhja e parave te shqiptareve me taksa karboni qe i p\u00ebrpin vrima e zeze e korrupsionit, as p\u00ebrrallat me inceneratoret qe do na shpetonin nga emergjenca e veteshpallur dhe as propaganda e byrekut. \u00cbsht\u00eb koha qe te cojme kryehajdutin dhe ministrat e tij ne shtepi e le rrine sa te duan te gatuajne byrek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Drejtuesi i Departamentit t\u00eb Mjedisit n\u00eb PD, Jamarb\u00ebr Malltezi ka mbajtur fjal\u00ebn e tij gjat\u00eb prezantimit t\u00eb Programit t\u00eb Partis\u00eb Demokratike p\u00ebr Mjedisin. N\u00eb fjal\u00ebn e tij, Malltezi kishte ndar\u00eb 6 sfida kryesore nga problematikat kryesore t\u00eb mjedisit n\u00eb Shqip\u00ebri, t\u00eb cilat jan\u00eb: FJALA E DREJTUESIT TE DEPARTAMENTIT TE MJEDISIT NE PD, JAMARBER MALLTEZI MJEDISI …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":108867,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-108866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108866"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108871,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108866\/revisions\/108871"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n