{"id":116212,"date":"2025-06-10T11:03:22","date_gmt":"2025-06-10T11:03:22","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=116212"},"modified":"2025-06-10T11:03:22","modified_gmt":"2025-06-10T11:03:22","slug":"mbi-ish-kamp-burgun-politik-te-spacit-dhe-kujtesen-martire-te-diktatures","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/06\/10\/mbi-ish-kamp-burgun-politik-te-spacit-dhe-kujtesen-martire-te-diktatures\/","title":{"rendered":"Mbi ish kamp-burgun politik t\u00eb Spa\u00e7it dhe kujtes\u00ebn martire t\u00eb diktatur\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga\u00a0Agron TUFA<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb shkruajn\u00eb disa dashamir\u00eb, p\u00ebrse nuk reagoj k\u00ebto dit\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e kamp-burgut politik t\u00eb Spa\u00e7it. P\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb, po shoh se reagimi ka qen\u00eb i fuqish\u00ebm n\u00eb vend nga personalitete e shoqata q\u00eb e kan\u00eb ndjeshm\u00ebrin\u00eb dhe vet\u00ebdijen se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Spa\u00e7i n\u00eb kujtes\u00ebn e martirizuar shqiptare t\u00eb diktatur\u00ebs. \u00c7\u00ebshtja duket se u sqarua dhe garancit\u00eb u dhan\u00eb se nuk do t\u00eb c\u00ebnohen rr\u00ebnojat, ndon\u00ebse nuk u duhet z\u00ebn\u00eb bes\u00eb kurr\u00eb n\u00eb fjal\u00eb garancive qeveritare.<\/p>\n<p>Por, duhet th\u00ebn\u00eb Lavdi Zotit, q\u00eb Spa\u00e7i p\u00ebr gryk\u00ebsin\u00eb e pangopur t\u00eb qeveris\u00eb Rama nuk paraqet ndonj\u00eb interes t\u00eb madh qindramij\u00ebrash apo miliona eurosh, p\u00ebrndryshe, pavar\u00ebsisht reagimeve e protestave, historia do t\u00eb shkonte nj\u00eblloj si me Teatrin Komb\u00ebtar. T\u00eb jeni t\u00eb sigurt\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb m\u00eb ka habitur dikur (tash prej koh\u00ebsh nuk m\u00eb habit m\u00eb) \u00ebsht\u00eb se si ka mund\u00ebsi, q\u00eb gjith\u00eb trash\u00ebgimia e pist\u00eb, e fllig\u00ebsht, gjakatare e kriminale e komunizmit n\u00eb t\u00eb gjitha sferat e kultur\u00ebs ruhet sot, edhe pas 35 vjet\u00ebsh me nj\u00eb xhelozi e fanatiz\u00ebm t\u00eb skajsh\u00ebm; se si shum\u00ebfishohen e p\u00ebrhapen n\u00eb transmetime pareshtur imazhet roz\u00eb t\u00eb diktatur\u00ebs: video, k\u00ebng\u00eb, tekste, filma dokumentar\u00eb &#8211; gjoja artistik\u00eb, teatro, piktura e grafika q\u00eb glorifikojn\u00eb realitetin historiko-social t\u00eb komunizmit; se me \u00e7far\u00eb eg\u00ebrsie t\u00eb v\u00ebrsulen kur k\u00ebrkon t\u00eb vesh rregull me ligj mbi p\u00ebrhapjen e kasaj murtaje popullore dhe, t\u00eb gjitha k\u00ebto vrunduj onanist\u00eb nostalgjie t&#8217;i krahasosh pastaj me shp\u00ebrfilljen cinike e vrastare t\u00eb qeverive shqiptare t\u00eb paskomunizmit ndaj rr\u00ebnimit, shkretimit dhe zhdukjes p\u00ebrfundimtare t\u00eb vendeve t\u00eb kujtes\u00ebs, &#8211; at\u00eb q\u00eb un\u00eb e kam quajtur &#8220;topografia e terrorit&#8221; (Burgje, Kamp-burgje, kampe internimi me tela me gjemba dhe kampe internime t\u00eb pun\u00ebs skllav\u00ebruese, vende ekzekutimi, ish-Deg\u00eb t\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Brendshme, q\u00eb kishin dhe ato qelit\u00eb e tyre, etj, etj.).<\/p>\n<p>Mbajeni mend dhe ju lutem fiksojeni mir\u00eb k\u00ebt\u00eb: prej koh\u00ebsh ideologjia e politika luftojn\u00eb eg\u00ebrsisht t\u00eb shp\u00ebrngulura e t\u00eb strukura n\u00eb mask\u00ebn e kultur\u00ebs. Sepse p\u00ebrmes kultur\u00ebs &#8220;shplahet&#8221; apo &#8220;p\u00ebrftohet&#8221; nj\u00eb imazh i ri, personal qoft\u00eb, apo kolektiv.<\/p>\n<p>Po, po, kam v\u00ebn\u00eb re mir\u00eb nj\u00eb solidaritet qeveritar e popullor p\u00ebr mbrojtjen fanatike t\u00eb nostalgjis\u00eb ndaj trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb gjoja-artit dhe kujtes\u00ebs komuniste, dhe nj\u00eb eg\u00ebrzi shtazore p\u00ebr refuzimin e artiti, d\u00ebshmive dhe kujtes\u00ebs s\u00eb q\u00ebndres\u00ebs dhe martir\u00ebve. Vet\u00eb zhdukja, rr\u00ebnimi i dal\u00ebngadalt\u00eb i monumenteve t\u00eb d\u00ebshmive p\u00ebr 35 vjet me radh\u00eb e konfirmon k\u00ebt\u00eb q\u00eb them.<\/p>\n<p>Pse nuk po reagoj un\u00eb? Miqt\u00eb e mi, kam b\u00ebr\u00eb jo aq sa shtriheshin mund\u00ebsit\u00eb e mia dhe ekipit me t\u00eb cilin punoja n\u00eb Instituti i Studimeve p\u00ebr Krimet dhe Pasojat e Komunizmit &#8211; ISKK &#8211; por shpesh edhe p\u00ebrtej k\u00ebsaj, i p\u00ebrfshir\u00eb me mendje e me zem\u00ebr. Edhe p\u00ebr Spa\u00e7in gjithashtu. P\u00ebrpos pelegrinazheve t\u00eb p\u00ebrvitshme q\u00eb organizonim her\u00eb vet\u00ebm, her\u00eb me shoqatat e reja q\u00eb dol\u00ebn, kam ngritur vazhdimisht z\u00ebrin p\u00ebr gjendjen e mjer\u00eb t\u00eb k\u00ebtij monumenti aq t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb kujtes\u00ebs son\u00eb martire e krenare, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb ish kamp-burgu politik i Spa\u00e7it. E kisha par\u00eb par\u00eb, p\u00ebrs\u00ebpari, si shum\u00ebkush q\u00eb ka pasur familjar\u00eb aty brenda, me syt\u00eb e mi t\u00eb nj\u00eb f\u00ebmije. Dhe ajo \u00e7far\u00eb sheh syri i nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb, nuk harrohet kurr\u00eb!<\/p>\n<p>Gjithsesi, q\u00eb miqt\u00eb dhe t\u00eb interesuarit ta din\u00eb, kam k\u00ebrkuar zyrtarisht n\u00eb Kuvend, &#8211; Shpalljen Muze Komb\u00ebtar, me VKM sipas propozimit nr.644, dat\u00eb 7.9.2018 n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Institutit t\u00eb Studimeve dhe Krimeve t\u00eb Komunizmit &#8211; ISKK.<\/p>\n<p>S\u00eb fundmi, p\u00ebr t&#8217;i v\u00ebn\u00eb kapakun k\u00ebsaj teme, &#8211; tem\u00ebs s\u00eb rr\u00ebnimit t\u00eb burgjeve politike, kamp-burgjeve t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb detyruar, kampeve t\u00eb internimit etj, kam b\u00ebr\u00eb, me mjetet e lypura, nj\u00eb film dokumentar &#8220;Dyert memece t\u00eb ferrit&#8221;, t\u00eb karakterit njoh\u00ebs mbi k\u00ebto burgje, duke ngritur shqet\u00ebsimin alarmues mbi shprishjen, rr\u00ebnimin dhe zhdukjen e tyre me mbivendosjen mbi ta t\u00eb projekteve buq\u00ebsore apo industriale (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb kamp-burgu i Ballshit). Dokumentari u shfaq n\u00eb gjermani (Erfurt, Berlin) dhe u \u00e7mua shum\u00eb. Por asnj\u00eb, asnj\u00eb nga televizionet shqiptare ku e pat\u00ebm \u00e7uar, nuk pranoi ta transmetonte. Dhe kjo flet shum\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>P\u00ebr gjithk\u00ebnd q\u00eb ka qoft\u00eb dhe interesin m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl informues mund ta ndjek\u00eb n\u00eb koh\u00eb t\u00eb ngeshme k\u00ebtu posht\u00eb n\u00eb video<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Agron TUFA M\u00eb shkruajn\u00eb disa dashamir\u00eb, p\u00ebrse nuk reagoj k\u00ebto dit\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e kamp-burgut politik t\u00eb Spa\u00e7it. P\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb, po shoh se reagimi ka qen\u00eb i fuqish\u00ebm n\u00eb vend nga personalitete e shoqata q\u00eb e kan\u00eb ndjeshm\u00ebrin\u00eb dhe vet\u00ebdijen se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Spa\u00e7i n\u00eb kujtes\u00ebn e martirizuar shqiptare t\u00eb diktatur\u00ebs. \u00c7\u00ebshtja duket &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":81586,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-116212","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116212"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":116213,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116212\/revisions\/116213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}