{"id":117176,"date":"2025-06-21T17:59:32","date_gmt":"2025-06-21T17:59:32","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=117176"},"modified":"2025-06-21T18:48:41","modified_gmt":"2025-06-21T18:48:41","slug":"11-maji-delegacioni-i-asamblese-parlamentare-te-ke-ps-perdori-administraten-ne-fushate-pati-presion-mbi-votuesit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/06\/21\/11-maji-delegacioni-i-asamblese-parlamentare-te-ke-ps-perdori-administraten-ne-fushate-pati-presion-mbi-votuesit\/","title":{"rendered":"Raporti i delegacionit t\u00eb KiE: PS p\u00ebrdori administrat\u00ebn n\u00eb fushat\u00eb! Presion dhe blerje vote!"},"content":{"rendered":"
\u00cbsht\u00eb zbardhur raporti i delegacionit t\u00eb Asambles\u00eb Parlamentare t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr zgjedhjet parlamentare t\u00eb cilat u zhvilluan m\u00eb 11 Maj. Raporti do t\u00eb prezantohet t\u00eb h\u00ebn\u00ebn p\u00ebrpara Parlamentit Evropian.<\/div>\n
\n

Sipas gjetjeve t\u00eb raportit, zgjedhjet parlamentare u mbajt\u00ebn n\u00eb nj\u00eb mjedis politik t\u00eb polarizuar.<\/p>\n

Raporti v\u00eb n\u00eb dukje shfryt\u00ebzimin e adminsitrat\u00ebs nga Partia Socialiste gjat\u00eb fushat\u00ebs elektorale, si edhe presionin mbi votuesit.<\/p>\n

\u201cPartia n\u00eb pushtet p\u00ebrfitoi nga p\u00ebrdorimi i gjer\u00eb i burimeve administrative gjat\u00eb fushat\u00ebs, duke krijuar nj\u00eb avantazh t\u00eb padrejt\u00eb p\u00ebr zyrtar\u00ebt n\u00eb detyr\u00eb. Kishte gjithashtu akuza t\u00eb shumta p\u00ebr presion mbi votuesit, ve\u00e7an\u00ebrisht punonj\u00ebsit publik\u00eb. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, legjislacioni zgjedhor dhe interpretimi i tij i ngusht\u00eb nga administrata zgjedhore nuk i parandaluan praktikat abuzive. P\u00ebrqendrimi i pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb medias d\u00ebmtoi shum\u00ebsin\u00eb e burimeve t\u00eb lajmeve, s\u00eb bashku me vet\u00ebcensur\u00ebn midis gazetar\u00ebve dhe dy partit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb dominojn\u00eb mbulimin e lajmeve, kufizoi mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr votuesit p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zgjedhje t\u00eb informuar\u201d, thekson raporti.<\/p>\n

Raporti i delegacionit i referohet edhe p\u00ebrfshirjes s\u00eb grave n\u00eb jet\u00ebn politike, ku vler\u00ebson angazhimin e tyre, por v\u00eb n\u00eb dukje sfidat me t\u00eb cilat u duhet t\u00eb p\u00ebrballen.<\/p>\n

\u201cEdhe pse grat\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb angazhuara politikisht vitet e fundit, ato vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrballen me pengesa t\u00eb gjata sistemike p\u00ebr p\u00ebrparim, duke p\u00ebrfshir\u00eb demokracin\u00eb e dob\u00ebt t\u00eb brendshme t\u00eb partis\u00eb dhe aksesin e kufizuar n\u00eb financim. Nd\u00ebrsa grat\u00eb mbajn\u00eb gjysm\u00ebn e posteve ministrore, ato jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara n\u00eb parlament, duke z\u00ebn\u00eb 50 nga 140 vende (36%)\u201d, thuhet n\u00eb raport.<\/p>\n

Raporti thekson se ka rekomandime t\u00eb cilat ende nuk jan\u00eb zbatuar nga Shqip\u00ebria.<\/p>\n

\u201cDisa nga ndryshimet ndjekin rekomandimet e m\u00ebparshme, nd\u00ebrsa rekomandime t\u00eb tjera mbeten t\u00eb pazbatuara, ve\u00e7an\u00ebrisht ato q\u00eb lidhen me nj\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje m\u00eb t\u00eb balancuar t\u00eb komisioneve zgjedhore t\u00eb nivelit m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt dhe t\u00eb drejtat e vot\u00ebs s\u00eb personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara intelektuale ose psikosociale\u201d, vijon raporti.<\/p>\n

Gjetjet kryesore t\u00eb misionit parazgjedhor:<\/p>\n

\u2022 Gjat\u00eb misionit ton\u00eb parazgjedhor n\u00eb Tiran\u00eb m\u00eb 3-4 prill 2025, i cili synonte t\u00eb vler\u00ebsonte fushat\u00ebn zgjedhore dhe klim\u00ebn politike p\u00ebrpara zgjedhjeve parlamentare, ne u takuam me nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb pal\u00ebsh t\u00eb interesuara zgjedhore: Kryetarin e Kuvendit, udh\u00ebheq\u00ebsit dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e grupeve kryesore parlamentare dhe partive kryesore politike jasht\u00ebparlamentare, an\u00ebtar\u00ebt e delegacionit shqiptar n\u00eb APKE, Kryetarin dhe Z\u00ebvend\u00ebskryetarin e Misionit t\u00eb V\u00ebzhgimit t\u00eb Zgjedhjeve t\u00eb OSBE\/ODIHR, Komisionerin Shtet\u00ebror t\u00eb Zgjedhjeve dhe an\u00ebtar\u00ebt e KQZ-s\u00eb, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb komunitetit diplomatik, shoq\u00ebris\u00eb civile dhe medias, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Autoritetit t\u00eb Medias Audiovizuale, Agjencis\u00eb s\u00eb Medias dhe Informacionit dhe Struktur\u00ebs Speciale t\u00eb Byros\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Hetimit p\u00ebr Luftimin e Korrupsionit dhe Krimit t\u00eb Organizuar (SPAK).<\/p>\n

\u2022 Ne identifikuam disa sfida q\u00eb duhen adresuar p\u00ebr t\u00eb siguruar procese demokratike dhe zgjedhje t\u00eb drejta dhe konkurruese.<\/p>\n

\u2022 Nd\u00ebrsa pranojm\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e luft\u00ebs kund\u00ebr korrupsionit, ne theksuam nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb shmangur perceptimin e favorizimit t\u00eb nj\u00eb partie politike mbi nj\u00eb tjet\u00ebr, pasi kjo mund t\u00eb minoj\u00eb besimin e publikut n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit dhe n\u00eb vet\u00eb procesin zgjedhor.<\/p>\n

\u2022 Ne u informuam p\u00ebr kultur\u00ebn e rr\u00ebnjosur thell\u00eb t\u00eb konkurrenc\u00ebs politike “fituesi i merr t\u00eb gjitha” n\u00eb Shqip\u00ebri, ku objektivi nuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb inkurajohet bashk\u00ebpunimi i ardhsh\u00ebm, por m\u00eb tep\u00ebr t\u00eb minimizohet ndikimi i kund\u00ebrshtar\u00ebve, duke rezultuar n\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb kufizuara p\u00ebr dialog konstruktiv.<\/p>\n

\u2022 Ne vum\u00eb re se Shqip\u00ebria do t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb votimin jasht\u00eb vendit p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb. Nd\u00ebrsa ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap pozitiv drejt zgjedhjeve m\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, kemi d\u00ebgjuar shqet\u00ebsime se kjo mund t’u sjell\u00eb dobi partive m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb t\u00eb konsoliduara dhe potencialisht t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb rezultatin e zgjedhjeve. 58. Gjithashtu kemi marr\u00eb akuza se vijat ndar\u00ebse midis partive politike dhe shtetit jan\u00eb t\u00eb paqarta, dhe informacione t\u00eb besueshme se partia n\u00eb pushtet po ushtron presion mbi n\u00ebpun\u00ebsit civil\u00eb q\u00eb varen nga vendet e pun\u00ebs n\u00eb shtet, nganj\u00ebher\u00eb drejtp\u00ebrdrejt dhe nganj\u00ebher\u00eb m\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb delikate.<\/p>\n

\u2022 Gjithashtu d\u00ebgjuam se blerja e votave, e cila ishte tashm\u00eb e pranishme n\u00eb zgjedhjet e m\u00ebparshme, mbetet endemike n\u00eb zonat rurale dhe m\u00eb pak t\u00eb zhvilluara, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe metodat indirekte si stimujt n\u00eb para dhe kredit\u00eb me interes 0%. U kemi b\u00ebr\u00eb thirrje t\u00eb gjith\u00eb aktor\u00ebve politik\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbahen nga praktika t\u00eb tilla dhe q\u00eb t\u00eb gjitha akuzat t\u00eb hetohen si\u00e7 duhet.<\/p>\n

\u2022 Gjithashtu vum\u00eb re se udh\u00ebheq\u00ebsit e partive kan\u00eb kontroll t\u00eb fort\u00eb mbi listat e partive, gj\u00eb q\u00eb kufizon demokracin\u00eb e brendshme.<\/p>\n

\u2022 N\u00eb deklarat\u00ebn ton\u00eb, theksuam se mungesa e nj\u00eb diskursi kuptimplot\u00eb politik tregon se zgjedhjet kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me personalitete sesa me platforma konkrete politike. T\u00eb rinjt\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb interesuar p\u00ebr zgjedhjet sepse ndihen t\u00eb pap\u00ebrfaq\u00ebsuar dhe shohin pak ndryshim midis politikave t\u00eb partive politike ekzistuese.<\/p>\n

\u2022 U vum\u00eb n\u00eb dijeni t\u00eb p\u00ebrqendrimit t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb medias n\u00eb duart e grupeve private me lidhje me partit\u00eb politike. Gjithashtu, kuptuam se platformat online nuk jan\u00eb t\u00eb rregulluara, gj\u00eb q\u00eb krijon mund\u00ebsi p\u00ebr manipulim. Ndalimi i p\u00ebrkohsh\u00ebm i koh\u00ebve t\u00eb fundit i TikTok nxjerr n\u00eb pah shqet\u00ebsimet n\u00eb lidhje me instrumentalizimin e mediave sociale dhe rrjedh\u00ebn e informacionit n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve.<\/p>\n

\u2022 Ne mir\u00ebprit\u00ebm faktin q\u00eb disa bashk\u00ebbisedues p\u00ebrmend\u00ebn se legjislacioni aktual q\u00eb parashikon nj\u00eb kuot\u00eb t\u00eb detyrueshme gjinore siguron p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb mjaftuesh\u00ebm t\u00eb femrave n\u00eb listat zgjedhore.<\/p>\n

\u2022 Bashk\u00ebbiseduesit tan\u00eb shpreh\u00ebn besim n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e KQZ-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb transparente dhe n\u00eb bashk\u00ebpunim me shoq\u00ebrin\u00eb civile. Megjithat\u00eb, na erdhi keq q\u00eb nuk do t\u00eb kishte v\u00ebzhgim n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb nga shoq\u00ebria civile n\u00eb qendrat e votimit n\u00eb dit\u00ebn e zgjedhjeve, duke e ulur k\u00ebshtu transparenc\u00ebn e procesit zgjedhor.<\/p>\n

\u2022 Nd\u00ebrsa e pranuam se disa nga k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t’u adresuar para dit\u00ebs s\u00eb zgjedhjeve, ne i k\u00ebrkuam autoriteteve dhe t\u00eb gjith\u00eb pal\u00ebve t\u00eb interesuara n\u00eb zgjedhje t\u00eb adresojn\u00eb ato q\u00eb ende mund t\u00eb zgjidhen.<\/p>\n

Dokumenti<\/strong><\/p>\n

\n
\n
\n