{"id":117475,"date":"2025-06-26T08:58:33","date_gmt":"2025-06-26T08:58:33","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=117475"},"modified":"2025-06-26T09:03:31","modified_gmt":"2025-06-26T09:03:31","slug":"shkrimtarja-vilhelme-haxhiraj-rrefen-odisene-e-vuajtjeve-cnjerezorene-regjimin-e-komunizmit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/06\/26\/shkrimtarja-vilhelme-haxhiraj-rrefen-odisene-e-vuajtjeve-cnjerezorene-regjimin-e-komunizmit\/","title":{"rendered":"Shkrimtarja Vilhelme Haxhiraj rr\u00ebfen \u201cOdisen\u00eb\u201d e vuajtjeve \u00e7njer\u00ebzore n\u00eb regjimin e komunizmit"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>INTERVIST\u00cb ME SHKRIMTAREN SHUM\u00cbDIMENSIONALE VILHELME VRANA HAXHIRAJ<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><em>M\u00eb p\u00eblqen q\u00eb ta zhbiroj deri n\u00eb embrion jet\u00ebn time t\u00eb mohuar, e cila rilindi nga hiri i saj si Feniksi! Eh, sikur jeta t\u00eb rilind\u00ebte p\u00ebrs\u00ebri nga zanafilla!\u00a0 Por mjerisht&#8230; e pamundura, kurr\u00eb\u00a0 nuk b\u00ebhet mundur, e b\u00ebra nuk zhb\u00ebhet dhe nj\u00eb jet\u00eb e varrosur nuk rip\u00ebrt\u00ebrihet. \u00cbndrrat, d\u00ebshirat, synimet e parealizuar apo t\u00eb ndaluara, edhe pse nuk mund t\u00eb burgosen, ato vdesin bashk\u00eb me koh\u00ebn q\u00eb i rr\u00ebmbeu padrejt\u00ebsisht.\u00a0&#8211;<\/em> Vilhelme Vrana Haxhiraj<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">NGA <strong>G\u00cbZIM MARKU<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Vilhelme Vranari (Haxhiraj) lindi n\u00eb Kanin\u00eb, Vlor\u00eb, m\u00eb 8.12.1944, me prejardhje nga familja e princ\u00ebrore e Gjergj Arianitit. Edhe pse e p\u00ebrndjekur nga lufta e eg\u00ebr klasave, me baba e xhaxha t\u00eb burgosur, t\u00eb internuar si fis, edhe pse i mohuan profesionin, si dhe i ndaluan diplomimin vet\u00ebm p\u00ebr tri l\u00ebnd\u00eb, p\u00ebrs\u00ebri ajo mundi t\u00eb kompletohej me arsim t\u00eb lart\u00eb n\u00eb UT, dega e shkencave sociale (Histori-gjeografi) me rezultate maksimale. Ve\u00e7se ia mohuan t\u00eb drejt\u00ebn e ushtrimit t\u00eb profesionit. Vet\u00ebm pas vitit 1990 rifilloi profesionin dhe nisi t\u00eb shkruaj\u00eb. N\u00eb vitet e para filloi me publicistik\u00eb, kurse m\u00eb 1996 theu akullin me nj\u00eb v\u00ebllim t\u00eb vog\u00ebl poetik. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb realizoi \u00ebndrrat e shuara, shpresat e vrara, gjithashtu gjeti vetveten e humbur n\u00eb rrjedhat e koh\u00ebs s\u00eb vrazhd\u00ebt. Nga viti 1950-1990, p\u00ebr Vilhelmen dhe familjen e saj, ka qen\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb inkuizicioni i diktatit t\u00eb eg\u00ebr komunist.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>Vilhelmja \u00eb<\/em><em>sht\u00eb nj\u00ebra 4-5 femrat e para n\u00eb vend, q\u00eb punoi p\u00ebr rr\u00ebzimin e diktatur\u00ebs dhe u dallua si nj\u00eb veprimtare e shquar\u00a0<\/em><em>p\u00ebr emancipimin e gruas dhe demokratizimin e shoq\u00ebris\u00eb shqiptare. \u00cbsht\u00eb formuluese e t\u00eb drejtave dhe lirive t\u00eb gruas n\u00eb demokraci me pe<\/em><em>ticion drejtuar Parlamentit Shqiptar, m\u00eb, 22.4.<\/em><em>1992.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>\u00cbsht\u00eb e para fem\u00ebr q\u00eb ka mbrojtur me forc\u00eb lirit\u00eb, t\u00eb drejtat e grave e t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, njohjen e emigrant\u00ebve nga shtetet ku kishin emigruar dhe bashkimin familjar t\u00eb tyre. Qysh m\u00eb 1993 ka ngritur z\u00ebrin p\u00ebr p\u00ebrkrahjen nga politika dhe shteti t\u00eb Himar\u00ebs autoktone shqiptare. P\u00ebrmes nj\u00eb publicistike dhe let\u00ebrsie dinjitoze, ka k\u00ebrkuar vendosjen e barazis\u00eb gjinore, integrimin e gruas dhe t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb organizmat evropiane dhe ato bot\u00ebrore. K\u00ebto k\u00ebrkesa ajo i realizoi p\u00ebrmes publicistik\u00ebs dhe prurjes letrare t\u00eb madhe n\u00eb num\u00ebr dhe n\u00eb cil\u00ebsi.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em><u>Ja si e p\u00ebrcakton krijimatrin\u00eb e Vilhelmes, botuesi i krijimtaris\u00eb s\u00eb autores, poeti me fam\u00eb bot\u00ebrore,shkrimtari, nj\u00eb nd\u00ebr 20 publicist\u00ebt e shquar n\u00eb bot\u00eb, analisti dhe p\u00ebrkthyesi, Dr.Muj\u00eb Bu\u00e7papa:<\/u><\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201cVilhelme Vrana \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pen\u00eb e fuqishme dhe e ve\u00e7ant\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb shqipe. Ajo ka hedhur themelet e nj\u00eb profili t\u00eb qart\u00eb autentik si prozatore moderne, duke sh\u00ebruar shpirt\u00ebrat e humbur njer\u00ebzor\u00eb dhe kombin e saj n\u00ebp\u00ebrmjet personazheve, t\u00eb cil\u00ebt mbajn\u00eb mbi vete fatet e shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb dje dhe sot.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*Shkrimtarja Vilhelme Vranari (Haxhiraj) ka l\u00ebvruar disa gjini letrare : poezi, skic\u00eb, novel\u00eb, tregim, roman dhe pjes\u00eb teatrale p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*Si publiciste n\u00eb mediat brenda dhe jasht\u00eb vendit, \u00ebsht\u00eb paraqitur me analiza, opinione, histori, p\u00ebrshkrime dhe intervista. Publicistika e saj botohet n\u00eb Shqip\u00ebri, Kosov\u00eb, Angli, Itali, Arbresh\u00ebt e Italis\u00eb, Rumani, Franc\u00eb, ShBA, Kanada, Suedi, Gjermani, Zvic\u00ebr, Greqi, Mal i Zi , Maqedoni\u00a0 etje\u2026<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*Ka p\u00ebrkthyer 3(tri) libra nga gjuha italiane.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00cbsht\u00eb e para autore fem\u00ebr, brenda trojeve shqiptare, q\u00eb u\u00a0 p\u00ebrkthye n\u00eb gjuh\u00ebn\u00a0rumune, kurse tani u p\u00ebrkthye edhe n\u00eb Greqi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*Duke i dhuruar lexuesit mbi 50 vepra letrare, ese-\u00a0publicistik\u00eb, studime\u00a0 t\u00eb reklamuara n\u00eb mediat e vendit dhe t\u00eb huaja, bija e Kanin\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb\u00a0 nga kritika profesionale dhe nga lexuesi, renditet mes emrave t\u00eb shquar t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*Asnj\u00eb shkrimtar tjet\u00ebr i ndaluar nga regjimi komunist, nuk ka mundur t\u00eb imponohet me kaq dinjitet njer\u00ebzor dhe letrar sa Vilhelme Haxhiraj.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Ajo i b\u00ebri disa sh\u00ebrbime\u00a0<\/strong><strong>t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme let\u00ebrsis\u00eb shqipe<\/strong>:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>* S\u00eb pari:<\/strong>\u00a0prishi hierarkin\u00eb e emrave letrar\u00eb t\u00eb vendosur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb\u00a0 pandershme dhe shpesh mediokre nga kritika e oientuar politikisht.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>S\u00eb dyti:<\/strong>\u00a0solli nj\u00eb nj\u00eb pasuri t\u00eb pafundme origjinale t\u00eb stilit, fraz\u00ebs, gjuh\u00ebs, duke prishur uniformitetin e nj\u00eb let\u00ebrsie standarte gati 50 vje\u00e7are.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>*S\u00eb treti:<\/strong>\u00a0ajo shnd\u00ebrroi n\u00eb let\u00ebrsi vuajtjen e nj\u00eb kombi n\u00ebn regjimin komunist, duke tronditur nga themelet piramid\u00ebn letrare dhe psikologjin\u00eb q\u00eb e prodhoi dhe e mbrojti at\u00eb<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Proza\u00a0 e saj ka p\u00ebrmasat e nj\u00eb drame globale. P\u00ebrmes saj ajo ka rib\u00ebr\u00eb shpirtin e humbur t\u00eb njeriut dhe t\u00eb kombit.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u201c<em>N\u00ebse vepra e Vilhelme Vranari (Haxhiraj)do t\u00eb ishte p\u00ebrkthyer n\u00eb gjuh\u00ebt kryesore nd\u00ebrkomb\u00ebtare, at\u00ebher\u00eb bota do t\u00eb njihte let\u00ebrsin\u00eb dhe artin e saj trondit\u00ebs. Ve\u00e7 pa frik\u00eb mund t\u00eb them se proza e saj\u00a0<strong>\u00ebsht\u00eb e nj\u00eb niveli europian dhe bot\u00ebror<\/strong>. Un\u00eb mund ta vler\u00ebsoj shkrimtaren shqiptare Vranari si\u00a0\u00a0<strong>Herta Mulerin<\/strong>, e cila fitoi \u00e7mimin Nob\u00ebl p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb 2009. T\u00eb dyja k\u00ebto shkrimtare q\u00eb e kaluan jet\u00ebn n\u00eb \u201cPerandorin\u00eb e s\u00eb Keqes\u201d, si\u00e7 ka deklaruar\u00a0<strong>Presidenti Regan<\/strong>, kan\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt jo vet\u00ebm\u00a0 persekutimin e gjat\u00eb komunist, p\u00ebrndjekjet, burgosjet dhe internimet, por edhe\u00a0 artin\u00a0 e t\u00eb shkruarit, tematikat dhe personazhet. Dallimi ekziston vet\u00ebm n\u00eb faktin se Herta shkruan n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb madhe si gjermanishtja dhe ka pas vetes nj\u00eb shtet si Gjermania. Nd\u00ebrsa Vranari dallon se vuajtjet\u00a0 e saj jan\u00eb t\u00eb tmerrshme, t\u00eb vazhdueshme dhe rr\u00ebnuese. Vranarit nuk iu lejua nga regjimi komunist t\u00eb ushtronte profesionin dhe as t\u00eb botonte asgj\u00eb deri n\u00eb r\u00ebnien e tij n\u00eb dhjetor 1990.\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Pra si\u00e7 shohim si nga prurja dhe nga renditja e gjinive, por edhe si\u00e7 e ka p\u00ebrcaktuar\u00a0<strong>Akademik, Prof. dr. Eshref Ymeri<\/strong>\u00a0<em>(Personalitet i shquar i Lab\u00ebris\u00eb<\/em><strong>)-ShBA,\u00a0<\/strong>n\u00eb referenc\u00ebn e tij<strong>:<\/strong>\u00a0\u201c<em>Kur hyn n\u00eb universin e fjal\u00ebs artistike t\u00eb zonj\u00ebs Vrana-Haxhiraj, e cila\u00a0<\/em><em>operon me t\u00ebr\u00eb regjistrat e gjuh\u00ebs shqipe,<\/em><em>\u00a0arrin t\u00eb kuptosh poezin\u00eb e madh\u00ebrishme t\u00eb ndjenjave q\u00eb t\u00eb kaplojn\u00eb, \u00e7ka b\u00ebn q\u00eb shpirti t\u00eb t\u00eb mbushet me ngroht\u00ebsi, me drit\u00eb, apo edhe me nj\u00eb trishtim t\u00eb leht\u00eb.\u00a0 Her\u00eb-her\u00eb nj\u00eb revolt\u00eb e brendshme t\u00eb b\u00ebn t\u00eb shp\u00ebrthesh n\u00eb heshtje me zem\u00ebrat\u00eb: \u2018\u00c7\u2019krim q\u00eb b\u00ebri diktatura komuniste, q\u00eb k\u00ebsaj zonje t\u00eb talentuar ia mohoi t\u00eb drejt\u00ebn e shprehjes s\u00eb fjal\u00ebs artistike q\u00eb n\u00eb rinin\u00eb e saj?!\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Nd\u00ebrsa\u00a0<strong>Prof. Dr. Fatmir Tereziu<\/strong>\u00a0<strong>\u201c\u00a0<em>Mjesht\u00ebr i Madh<\/em><\/strong><strong>\u201d<\/strong>&#8211;<strong>Lond\u00ebr<\/strong>, shprehet:\u201c<em>Vilhelme Haxhiraj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkrimtare erudite, studiuese e publiciste,<\/em><em>\u00a0me nj\u00eb kultur\u00eb q\u00eb shtrihet n\u00eb koh\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb pamat\u00eb,<\/em><em>\u00a0q\u00eb renditet mes emrave m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb komb\u00ebtare dhe m\u00eb gjer\u00eb.<\/em><em>\u00a0Ajo shkruan n\u00eb t\u00eb gjitha gjinit\u00eb, si n\u00eb let\u00ebrsi, gazetari, n\u00eb proz\u00ebn e gjat\u00eb( roman) e t\u00eb shkurt\u00ebr( skic\u00eb, tregim, novel\u00eb, ese), poezi, satir\u00eb, fabul\u00eb si dhe nj\u00eb studiuese e mir\u00ebfillt\u00eb&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ka botuar mbi \u00a063 vepra letrare nga t\u00eb cilat 23 jan\u00eb romane, kurse 13 libra t\u00eb botuar p\u00ebrfshijn\u00eb mbi 50 novela dhe tregime.\u00a0<em>Vivra me pun\u00eb, vullnet dhe me shum\u00eb dinjitet ka zen\u00eb vend t\u00eb merituar n\u00eb kolan\u00ebn e let\u00ebrsis\u00eb shqipe si<strong>\u00a0romanciere e prozatore moderne.\u00a0<\/strong><u>Gjith\u00eb vepra e saj \u00ebsht\u00eb e vyer<strong>\u00a0<\/strong>p\u00ebr lexim Rajonal, Kontinental dhe Bo\u00ebror<\/u>. P\u00ebr arritje t\u00eb tilla \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar nga\u00a0<strong>Presidenti i Republik\u00ebs<\/strong>\u00a0me Urdhrin e lart\u00eb, \u201c<strong>Mjeshtre e Madhe e Pen\u00ebs\u201d\u00a0<\/strong>dhe me<strong>\u00a0\u201cMedalje Ari<\/strong>\u201d, kurse Senati i Akademis\u00eb Shqiptare Amerikane t\u00eb Shkencave dhe Arteve, me seli n\u00eb New York, i dha titullin \u201c<strong>Akademike\u201d\u00a0<\/strong>m\u00eb, 30 tetor, 2018, me t\u00eb drejta t\u00eb plota.\u00a0<\/em><em><u>Akademia e Shkencave , Let\u00ebrsis\u00eb dhe Arteve Indiane<\/u><\/em><em>, m\u00eb, 25 maj, 2020, e vler\u00ebsoi me\u00a0 \u00e7mim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar, \u201c<\/em><strong><em>Ikon\u00eb e Let\u00ebrsis\u00eb Bot\u00ebrore<\/em><\/strong><em>\u201d. Jo \u00e7do shrimtar i ka fituar kto vler\u00ebsime kobl\u00ebtare dhe Nd\/komb\u00ebtare. Pik\u00ebrisht p\u00ebr shum\u00ebllojshm\u00ebrin\u00eb sasijore t\u00eb gjinive letrare dhe nivelin e lart\u00eb t\u00eb stilit, p\u00ebrmbajtjes apo cil\u00ebsis\u00eb,\u00a0 kam analizuar e botuar librin me kritika nga krijimtaria e Znj. Vrana , me titull\u00a0<\/em><strong><em>\u201cLiria n\u00eb Optik\u00ebn e letrave t\u00eb Vilhelme Vranari Haxhiraj<\/em><\/strong><em>\u201d.\u00a0<\/em><strong>Dr. F.Terziu.<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Botime t\u00eb autores:<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>Poezi:<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Loti nuk ka faj, 1996<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-T\u00eb pres, 2000<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-R\u00e3d\u00e3cinile-Rr\u00ebnj\u00ebt, shqip\/rumanisht, Bukuresht-2009.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Sa do t\u00eb doja-Nacional -2018<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Rikthim n\u00eb vite,\u00a0greqisht<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>*Proz\u00eb e shkurt\u00ebr<\/strong>:\u00a0<strong>Novela-tregime -skica<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Mamaja, novel\u00eb 2000<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Kush e vrau Kaftanazin (skica, tregime, novela, (2001)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Rrug\u00eb pa kthim -(skica, tregime, novela),Toena, 2009.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Mamaja, -novel\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn Rumune- Bukuresht -2011<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-\u00c7mimi i Dualizmit, -novel\u00eb,\u00a0 Nacional-2012<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Nj\u00eb mall i pashuar, novel\u00eb,\u00a0 Nacional-2014,<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Dashuria plagoset&#8230;, por nuk burgoset-ShB Nacional-2016<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Simfoni shpirti- skica letrare, Nacional,2018<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Legjend\u00eb\u2026, apo e v\u00ebrteta e nj\u00eb dashurie hyjnore?!-Nacional,2018<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Kurth, mashtrim e vet\u00ebmashtrim- Tregime-novela-Nacional,2021<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-I shtrenjt\u00eb \u00e7mimi p\u00ebr jet\u00ebn-Tregime e novela t\u00eb zgjedhura-Europrint-2024<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Ng\u00ebr\u00e7 Hakmarr\u00ebs- novel\u00eb- Europrint 2024<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">I shtrenjt\u00eb \u00e7mimi p\u00ebr jet\u00ebn Edition Globus-Moldavi. Gusht 2024<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>*<\/strong><strong>Romane:<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Dhembje n\u00ebne, Toena,1998<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Jet\u00eb n\u00eb udh\u00ebkryq, Toena,2001<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Ringjallur si Krishti,Toena, 2002<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Amanti i Arb\u00ebris\u00eb, Toena, 2003<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Rr\u00ebfim n\u00eb t\u00eb per\u00ebnduar, Omska,2007<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Unaza e Prangosur, Extra-2008<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Zonja me karafila t\u00eb bardh\u00eb, 2009<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Drit\u00ebhijet e medaljes\u2026enigm\u00eb, 2010, ShB Nacional<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Von\u00eb tejet von\u00eb, 2011- ShB Nacional ,2010<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Ankthi i s\u00eb V\u00ebrtet\u00ebs, botoi -2011- LULU-USA-2011<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Rikthim i Ismail Qemalit, botoi Lulu-USA-2012<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Rikthim i Ismail Qemalit-botimi i II- Sh.B.Nacional-2012<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Ankthi i s\u00eb V\u00ebrtet\u00ebs, botoi &#8211; botimi i dyt\u00eb, Sh.B.Nacional-2013<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Bashk\u00eb n\u00eb dashuri dhe atdhetari -ribotim- Bukuresht 2014<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Loja e m\u00ebkatit-roman-Sh.B Nacional-2015<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Unikale \u2013 roman- Sh.B. Nacional-2015<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Genti mbreti ilir i ardian\u00ebve-ShB.Europrint- 2022.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Gjuha e zemr\u00ebs<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Per\u00ebndim apo&#8230;?!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Ai dhe Ajo&#8230;,E \u00c7mendura\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>*Trilogji-<\/strong>tre romane:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Prolog Jete, roman I,Toena, 2007<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-V\u00ebshtroni Meduz\u00ebn, roman II, Toena, 2005<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Dilema e s\u00eb Nes\u00ebrmes, roman III, Toena, 2006.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>*Ese-Publicistik\u00eb<\/strong>\u00a0:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">&#8211;<strong>&#8220;Pa Titull\u201d &#8211; libri I, ShB Nacional-2011-<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-\u201cPa koment\u201d- libri II-t\u00eb- ShB.Nacional-2016<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-\u201cPa limit\u201d-libri III,Sh.B.Europrint, 2021<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>&#8211;<\/strong>K\u00ebshtu ka ndodhur-libri IV-ShBEuroprint-2025<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>*Analiza -kritika t\u00eb autor\u00ebve p\u00ebr Vilhelme Vranarin<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>&#8211;\u00a0<\/strong>Mir\u00ebnjohja, virtyt i kujtes\u00ebs-Libri-1-<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>&#8211;\u00a0<\/strong>Mir\u00ebnjohja, virtyt i kujtes\u00ebs-Libri-1I-<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-N\u00eb bot\u00ebn Letrare t\u00eb Kadri Tarellit<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>*Studime<\/strong>\u00a0:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Bashk\u00eb n\u00eb dashuri dhe atdhetari-studim-Bukuresht 2012<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Rrug\u00ebtimi filozofik i Prof.Dr.Isuf Luzaj.SHB.Nacional-2017<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Tradhtia e\u00a0 madhe ndaj Kombit, Nacional- 2018<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Elitat e Mohuara&#8230;,Krenari Komb\u00ebtare-ShB.Nacional-2019<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Autoktonia e Shqip\u00ebris\u00eb Jugore&#8230;, Enigma e Shekujve, ShB.Nacional Tiran\u00eb 2020<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Kanina e Lasht\u00ebsis\u00eb dhe Princi Gjergj Arianiti, ShB.Nacional, 2021<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Lidhja Demikratike e gruss Vlor\u00eb \u2013 2022<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>Let\u00ebrsi p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb:<\/strong>\u00a0K\u00ebtu hyn\u00eb dhe dy romanet<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-10 Fabula,Toena, 2000<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-B\u00ebmat e Dhelpr\u00ebs fabula, Toena, 2002<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Ne jemi lulet e jet\u00ebs-\u00a0 fabula,Toena, 2003<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Vog\u00eblushja Bianka dhe kafsh\u00ebt e saj,p\u00ebrralla, Extra-R,2008<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-E dini se \u00e7\u2019em\u00ebr kam?! -Fabula e gj\u00ebegj\u00ebz , Extra-R,2009<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">&#8211;\u00a0P\u00ebrrallat e vendit Blu,cik\u00ebl me p\u00ebrralla:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Ku\u00e7edra dhe Dragoi -libri i I- p\u00ebrralla, 2010-ShB Nacional<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Xhuxhi dhe Gjiganti -libri i II-p\u00ebrralla,- 2011- ShB Nacional<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Shoku im arushi-p\u00ebrralla &#8211; 2013- ShB Nacional<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Autorja sot i dhuron lexuesit\u00a0 librin me analiza, kritika dhe vler\u00ebsime nga shum\u00eb autor\u00eb, me titull\u00a0<strong>\u201cMir\u00ebnjohja, virtyt i kujtes\u00ebs<\/strong>\u201d,\u00a0tek i cili p\u00ebrfshihen 126 tema analitike, kritike dhe vle\u00ebsusse t\u00eb m\u00ebse 100 autor\u00ebve, personalitete vendas dhe t\u00eb huaj.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*Krijimtaria e Vranarit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb\u00a0<strong>n\u00eb 2<\/strong><strong>8<\/strong><strong>\u00a0antologji<\/strong>. Ve\u00e7 atyre me autor\u00eb shqiptar\u00eb, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb tri -3-antologji italiane, arb\u00ebreshe, Mal i Zi, Kosov\u00eb, Vushtrri, Rumani, shqiptaro-rumune, Angli, Suedi, Greqi, etje, q\u00eb jan\u00eb n\u00eb shqip apo gjuh\u00ebt e vendeve p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><em>Vilhelme Vrana Haxhiraj \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar me 33 \u00e7mime komb\u00ebtare dhe nd\/komb\u00ebtare<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>*Kupa e Argjendt\u00eb<\/strong>\u00a0-Vler\u00ebsohet nga LDGSh- si nism\u00ebtarte e pro\u00e7eseve demokratike, themeluese e\u00a0 LDG dhe shkrimtare e integruar me vlera emancipuese p\u00ebr gruan dhe shoq\u00ebrin\u00eb.-2000<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>Medalje Ari<\/strong>\u00a0 nga Presidenti i Republik\u00ebs- 2012<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>Medalje Argjendi<\/strong>-Bashkia Vlor\u00eb, 2010<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>Medalje Bakri<\/strong>&#8211; Bashkia Vlor\u00eb-2008<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Medalje Bronzi<\/strong>&#8211; Bashkia Durr\u00ebs-2019<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi \u201c<strong>Petro Marko<\/strong>\u201d(2006),\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi \u201c<strong>Poezia e mir\u2019interpretuar<\/strong>\u201d, (2007),\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi\u00a0<strong>\u201cProtagonist i vitit 2008\u201d,<\/strong>\u00a0\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>\u00c7mimi I \u201cNd\/komb\u00ebtar\u201d Gj. K.Sk\u00ebnderbeu<\/strong>\u201d, Torino (Itali -2009),\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi \u201c<strong>Mir\u00ebnjohje e Lidhjes s\u00eb Prizrenit\u201d<\/strong>\u00a0(Kosov\u00eb, 2009),\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>Pension i Posa\u00e7\u00ebm akorduar nga Qeveria<\/strong>\u00a0shqiptare p\u00ebr prodhimtari &amp; nivel artistik-2009\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi\u00a0<strong>\u201cProtagonist i Vitit 2009<\/strong>\u201d, nga Bashkia Vlor\u00eb,<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi\u00a0<strong>\u201cPersonazh i vitit 2010<\/strong>\u201d,\u00a0 sondazh i medjave;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi \u201c<strong>Mir\u00ebnjohje e Kanin\u00ebs\u201d<\/strong>\u00a0-2010, \/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi \u201c<strong>Mir\u00ebnjohje e Klubit Drita<\/strong>\u201d (Athin\u00eb, 2010), \/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi\u00a0<strong>\u201cMir\u00ebnjohje e Vlor\u00ebs\u201d<\/strong>\u00a0me Medalie Argjendi (2010),\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi i\u00a0<strong>\u201cKarrier\u00ebs<\/strong>\u201d konkursi letrar n\u00eb Proz\u00eb (2010),\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>\u00c7mimi I Nd\/komb\u00ebtar- Mal i Zi\u201d<\/strong>\u00a0(2011),\/<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>\u00c7mimi III<\/strong>\u201d p\u00ebr romanin \u201cVon\u00eb tejet von\u00eb\u201d-2011;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi\u00a0<strong>&#8220;Mir\u00ebnjohje e Arsimit Shqiptar<\/strong>&#8221; -7 mars 2012 (n\u00eb 100 vjet Pavar\u00ebsi)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi Urdhri &#8220;<strong>Mjeshtre e Madhe<\/strong>\u00a0&#8221; &amp;\u00a0\u201c<strong>Medalje Ari<\/strong>\u201d nga Presidenti i Republik\u00ebs, (n\u00eb 100 vjet Pavar\u00ebsi Komb\u00ebtare)<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi &#8220;<strong>Mir\u00ebnjohje e Bukureshtit<\/strong>\u201dp\u00ebr 100 vjetorin e Pavar\u00ebsis\u00eb -28 N\u00ebntor 2012<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*Shpallet &#8220;<strong>Personalitet i Shquar i Qarkut Vlor\u00eb&#8221;<\/strong>\u00a0n\u00eb 100 vjetorin e Pavar\u00ebsis\u00eb 2012<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*Fituese e \u00e7mimit \u201c<strong>Premio internazionale di Poezia<\/strong>\u201d -Firence- Italia -2010-2012.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">* E vetmja \u00a0 autore shqiptare mes 205 autor\u00ebve nga e gjith\u00eb bota q\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb\u00a0<strong>Antologjin\u00eb Bot\u00ebrore Italiane t\u00eb 3 viteve<\/strong>\u00a0(2010-2012)\u00a0<strong>Premio Internazionale;<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mimi \u201c<strong>Pena e Kristalt\u00eb<\/strong>\u201d n\u00eb Suedi-14 Mars 2014<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u201c<strong>Personalitet i Shquar i Lab\u00ebris\u00eb\u201d<\/strong>nga Sh.A.K Mbar\u00ebkomb\u00ebtare Lab\u00ebria, m\u00eb 4-10-2014, \/ *\u201c<strong>\u00c7mimin e Par\u00eb Internacional<\/strong>\u201d-Suedi-28 mars 2015;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">* \u201c<strong>\u00c7mimi i Karrier\u00eb<\/strong>s \u00bb-nga ShB Nacional-2016;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">* \u201c\u00c7mimi i Karrier\u00ebs \u00bb-festivali \u00ab pranvera poetike Durr\u00ebs \u00bb -2017;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>*Akademike,<\/strong>\u00a0titull i dh\u00ebn\u00eb nga\u00a0<strong>Senati i Akademis\u00eb Shqiptare Amerikane e Shkencave &amp; Arteve (New York)<\/strong>-30.10 2018<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*Nderohet\u00a0<strong><em>me Emblem\u00ebn Diplomatike t\u00eb Durr\u00ebsit nga Kryetare e Bashkis\u00eb Durr\u00ebs<\/em><\/strong>, Valbona Sako, m\u00eb, 24 tetor,2019;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>\u00c7mim Nd\/komb\u00ebtar t\u00eb Merituar<\/strong>&#8211; Kalabri- Italia, 2020<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*\u00c7mim Nd\/komb\u00ebtar, \u201c<strong>Ikon\u00eb e Let\u00ebrsis\u00eb Bot\u00ebrore t\u00eb avancuar<\/strong>\u201d nga Akademia e Shkencave , Let\u00ebrsis\u00eb dhe Arteve Indiane,\u00a0 25 maj, 2020;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">* Em\u00ebrohet \u201c<strong>Presidente Nderi e LDG<\/strong>, 6..02.2022-n\u00eb 30 vjet themelimi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">*<strong>Nderi I Kombit -7-8 mars 2023<\/strong>\u00a0nga Unioni Kulturor i shqiptar\u00ebve t\u00eb Bukureshtit<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">* \u201c<strong>Mike e F\u00ebmij\u00ebve<\/strong>\u201d-shpallet nga nx\u00ebn\u00ebsit, Drejtoria dhe biblioteka e shkoll\u00ebs 14 N\u00ebntori, Durr\u00ebs, Prill-2022<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>Autorja Vivra ka gati p\u00ebr botim tri libra:<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Mir\u00ebnjohja, virtyt i kujtes\u00ebs-III, &#8211; me analiza kritika t\u00ebautor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm ;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">&#8211; K\u00ebshtu ka ndodhur, -ese-publicistik\u00eb-V<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">-Sikur t\u00eb\u2026, roman<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">______________<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb bised\u00eb ekskluzive, kemi k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb t\u00eb ndajm\u00eb me lexuesit tan\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb nj\u00eb interviste t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me shkrimtaren e shquar shqiptare, Vilhelme Vrana Haxhiraj. Me nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhur ngusht\u00eb me historin\u00eb, kultur\u00ebn dhe sfidat e nj\u00eb Shqip\u00ebrie t\u00eb mb\u00ebrthyer nga diktatura komuniste, zonja Haxhiraj sjell nj\u00eb rr\u00ebfim t\u00eb sinqert\u00eb e t\u00eb thell\u00eb mbi rr\u00ebnj\u00ebt e saj familjare, lidhjen me Kanin\u00ebn dhe figur\u00ebn e Gjergj Arianitit, si dhe mbi vuajtjet e m\u00ebdha q\u00eb ajo dhe familja e saj p\u00ebrjetuan gjat\u00eb regjimit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb, ajo ndan me ne kujtime nga f\u00ebmij\u00ebria, p\u00ebrplasjet me realitetin e ashp\u00ebr t\u00eb koh\u00ebs, sfidat n\u00eb arsim dhe ndikimin e propagand\u00ebs komuniste n\u00eb jet\u00ebn e shqiptar\u00ebve. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb d\u00ebshmi personale q\u00eb hedh drit\u00eb mbi nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb err\u00ebt t\u00eb historis\u00eb son\u00eb, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht nj\u00eb mesazh force dhe q\u00ebndrese p\u00ebrball\u00eb padrejt\u00ebsive.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">__________<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Zonja Vranari, kjo pyetje do t\u00eb na kthej\u00eb pas n\u00eb koh\u00eb, por besoj se do t\u00eb jet\u00eb me shum\u00eb interes p\u00ebr lexuesit tan\u00eb. A mund t\u00eb na flisni p\u00ebr historin\u00eb e Kanin\u00ebs, rolin e saj n\u00eb zhvillimet historike t\u00eb vendit ton\u00eb dhe lidhjen e familjes suaj me k\u00ebt\u00eb trev\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht me figur\u00ebn e Gjergj Arianitit?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">VVH: Z. G\u00ebzim<strong><u>,<\/u><\/strong>\u00a0s\u00eb pari ju falenderoj q\u00eb m\u00eb zgjodh\u00ebt mua, p\u00ebr lexuesin e gazet\u00ebs suaj, i cili duhet t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetat e pamohueshme t\u00eb nj\u00eb kohe q\u00eb e nderoi apo e njollosi historin\u00eb e kombit ton\u00eb paqedash\u00ebs. P\u00ebrsa i p\u00ebrket historis\u00eb s\u00eb Kanin\u00ebs, ajo \u00ebsht\u00eb pasqyra apo sinonim i historis\u00eb s\u00eb Iliris\u00eb, pra e gjith\u00eb trojeve tona etnike. P\u00ebr lasht\u00ebsin\u00eb e shqiptar\u00ebve,po perifrazoj, pellazgologun,\u00a0<strong><em>Prof. Dhimit\u00ebr Pilika<\/em>,<\/strong>\u00a0i cili\u00a0 n\u00eb librin\u00a0<strong>\u201c<em>Pellazg\u00ebt, origjina jon\u00eb e mohu<\/em><\/strong><em>ar<\/em>\u201d thot\u00eb :\u201c<em>Jemi k\u00ebtu n\u00eb vend\u2019t\u00ebn\u00eb, q\u00eb pa ler\u00eb diell e pa ler\u00eb h\u00ebn\u00eb\u201d<\/em>. Sipas tij, \u201c<em>Shqiptar\u00ebt, t\u00eb lindurit nga toka, jan\u00eb parah\u00ebnor\u201d<\/em>. Ky truall ka qen\u00eb banuar,\u00a0<strong>30 000 vite m\u00eb par\u00eb<\/strong>. Kanina si qend\u00ebr urbane,\u00a0<strong><em>\u00ebsht\u00eb 3750 vje\u00e7are<\/em><\/strong>. \u00cbsht\u00eb qytet antiko-mesjetar me Kala, sip\u00ebrfaqja e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb 3.6 ha e q\u00eb ndodhet n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb 398 m, mbi nivelin e detit. Pamjen dhe klim\u00ebn q\u00eb t\u00eb ofron Kanina, nuk e gjen n\u00eb asnj\u00eb vend t\u00eb bot\u00ebs. Duket sikur sht\u00ebpit\u00eb zbresin me vrap, n\u00eb rrokopuj\u00eb, p\u00ebrmes kodrave q\u00eb ulen val\u00eb-val\u00eb, mes ullinjve dhe portokalleve, drejt kalt\u00ebrsis\u00eb s\u00eb detit Adriatik, ka nj\u00eb bukuri t\u00eb rrall\u00eb e magjeps\u00ebse. Ndodhet 6 km larg nga Vlora, kurse n\u00eb vij\u00eb ajrore vet\u00ebm 3 km. Bashk\u00eb me arom\u00ebn jet\u00ebdh\u00ebn\u00ebse t\u00eb ullirit, nuhat arom\u00ebn freskuese t\u00eb agrumeve, luleve dhe t\u00eb mjaltit t\u00eb Kanin\u00ebs q\u00eb bashk\u00eb me vajin e ullirit i kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb em\u00ebr t\u00eb madh n\u00eb bot\u00eb k\u00ebsaj treve, q\u00eb un\u00eb e quaj: \u201c\u00a0<em>Qytet i diellit, Perla ku kan\u00eb folen\u00eb dhe prehen per\u00ebndit\u00eb.\u201d<\/em>\u00a0Ky qytet i fortifikuar n\u00eb\u00a0<strong>shek. VI pr. Kr,<\/strong>\u00a0ka tre mure rrethues. Nga\u00a0<strong>13 kulla<\/strong>\u00a0t\u00eb kalas\u00eb aktuale sot jan\u00eb\u00a0<strong>vet\u00ebm 7 (shtat\u00eb<\/strong>). Interesante ka qen\u00eb Kulla e Sahatit me nj\u00eb akrep, t\u00eb cilin e kishte sjell\u00eb\u00a0<strong>Gjergj Arianiti nga Gjermania<\/strong>.Ky sahat ka q\u00ebn\u00eb ekzistues deri n\u00eb rinin\u00eb time.\u00a0Thuhet se n\u00ebna e\u00a0<strong>Marie Muzak\u00ebs,<\/strong>\u00a0gruas s\u00eb Gj.Arianitit, dilte n\u00eb bedenat e Kalas\u00eb s\u00eb Beratit q\u00eb t\u00eb d\u00ebgjonte sahatin e Kanin\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb e lidhte me rrahjet e zemr\u00ebs t\u00eb s\u00eb bij\u00ebs, Marie. P\u00ebr lasht\u00ebsin\u00eb e Kanin\u00ebs historikisht, si dokument vlen nj\u00eb\u00a0<em>hart\u00eb e\u00a0<strong>Herodotit, shek.V.pr.Kr.,<\/strong>\u00a0<\/em>kurse\u00a0<em>Pauzania \u00ebsht\u00eb i pari autor q\u00eb p\u00ebrmend\u00a0<strong>Kanin\u00ebn<\/strong><\/em><strong>.<\/strong>\u00a0Ka l\u00ebn\u00eb t\u00eb dokumentuar, nj\u00eb\u00a0<strong><em>mbishkrim\u00a0<\/em><\/strong><a href=\"http:\/\/shek.v.pr.kr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong><em>shek.V.pr.Kr<\/em><\/strong><\/a>, n\u00eb\u00a0<em>Olimpia, (qyteza Mavrov\u00eb -Vlor\u00eb<\/em>), ku thuhet:\u201c<em>Ata, pasi pushtuan\u00a0<strong>Abantid\u00ebn<\/strong>\u00a0(\u00c7am\u00ebrin\u00eb), me ndihm\u00ebn e Per\u00ebndive, q\u00ebndruan k\u00ebtu n\u00eb\u00a0<strong>\u201cThronion\u201d.<\/strong><\/em>\u00a0(Emri i Kanin\u00ebs para se t\u00eb digjej). Qyteti antik i\u00a0<em>Thronionit\u00a0<\/em>q\u00eb gjendet p\u00ebrball\u00eb maleve\u00a0<strong><em>Keraunia (Karaburun<\/em><\/strong>), t\u00eb cilin e dogj\u00ebn apollonasit t\u00eb shtyr\u00eb nga helen\u00ebt, n\u00eb shek. III pr.Kr, nd\u00ebrkoh\u00eb u dogj dhe Amantia s\u00eb cil\u00ebs i kan\u00eb ngelur rr\u00ebnojat arkeologjike. Kurse Kanina sa her\u00eb \u00ebsht\u00eb djegur, aq her\u00eb \u00ebsht\u00eb rind\u00ebrtuar sipas origjinalit fillestar. Si vend strategjik i lakmuar nga t\u00eb huajt\u00eb, ka qen\u00eb n\u00ebn sulmet e vazhdueshme shekullore,\u00a0<em>nga pers\u00ebt, maqedonasit, romak\u00ebt, bizantin\u00ebt, norman\u00ebt, barbar\u00ebt, anzhuin\u00ebt, bullgar\u00ebt, serb\u00ebt, venecian\u00ebt, turqit,e p\u00ebrzhit\u00ebn Luft\u00ebrat Ballkanike, Lufta e Vlor\u00ebs, Lufta e Par\u00eb dhe e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore,<\/em>\u00a0plus rreziku\u00a0<em>shovinist greko-serb<\/em>\u00a0q\u00eb i ka q\u00ebndruar mbi kok\u00eb.<br \/>\nN\u00eb v<strong>itin\u00a0 48,\u00a0<\/strong><a href=\"http:\/\/pr.kr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>pr.kr<\/strong><\/a><strong>., Jul Qesari\u00a0<\/strong>zbriti n\u00eb Palas\u00eb, u ngjit n\u00eb Llogara, eci n\u00eb malin Shashic\u00eb dhe zbriti n\u00eb Kanin\u00eb. I mahnitur nga bukuria e natyr\u00ebs dhe pozita e saj e plotpushtetshme, u shpreh:\u201c<em>K\u00ebt\u00eb mrekulli mbi t\u00eb gjitha mrekullit\u00eb, nga ku sundohet tok\u00eb, qiell dhe det, dua ta kem timen!\u201d<\/em><em><br \/>\n<\/em>Gjeo-hartografi arab,\u00a0<strong>Abu Abdullah Muhamad al-Idris, m\u00eb 115<\/strong>4, vinte nga Si\u00e7ilia p\u00ebr n\u00eb Kostandinopoj\u00eb, ndali n\u00eb Kanin\u00ebn e pushtuar nga Venecian\u00ebt dhe iu drejtua atyre:\u201c<em>Po t\u00eb doni merreni Kanin\u00ebn, po t\u00eb doni l\u00ebreni, por ama ajo aty ka qen\u00eb, aty \u00ebsht\u00eb dhe aty do t\u00eb mbetet, sepse \u00ebsht\u00eb tok\u00eb ilire, trash\u00ebgimi e t\u00eb par\u00ebve\u00a0 pellazg\u00eb<\/em>\u201d(<strong><em>Vivra\u201cKanina e lasht\u00ebsis\u00eb dhe princi Gjergj Arianiti\u201d 202<\/em><\/strong>0.) Kanina deri n\u00eb shek. e XIV ka qen\u00eb n\u00ebn diktatin e kryek\u00ebshtjellar\u00ebve t\u00eb huaj. Pozita gjeografike dhe srategjike e kalas\u00eb, nuk mund t\u00eb pushtohej. Kjo ka ndodhur dy her\u00eb me tradh\u00ebti, kur\u00a0<strong><em>kunata e despotit Bizantin, Marie Fr\u00ebngu<\/em><\/strong>, e cila pasi vrau burrin e par\u00eb, hapi t\u00eb tri portat e kalas\u00eb q\u00eb t\u00eb hynin norman\u00ebt e\u00a0<strong>Guiskardit<\/strong>. K\u00ebshtu veproi dhe her\u00ebn e dyt\u00eb. Ajo vrau edhe burrin e dyt\u00eb e u\u00a0<em>hapi dyert venecian\u00ebve<\/em>. Vet\u00ebm\u00a0<strong><em>Princesha Rugjina Balsha dhe Gjergj Arianit Komneni,<\/em><\/strong>\u00a0si komandant k\u00ebshtjelle ishin t\u00eb vetmit shqiptar\u00eb. Arianit\u00ebt, ishin t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb dy deg\u00eb; n\u00eb at\u00eb Veriore dhe Jugore.\u00a0<em><u>Gjergj Arianiti, pas martes\u00ebs me Marie Muzak\u00ebn<\/u><\/em>, mori n\u00ebn sundimin e tij, prik\u00ebn e gruas, (Mallakastr\u00ebn), duke b\u00ebr\u00eb kryeqend\u00ebr t\u00eb principat\u00ebs s\u00eb tij Kanin\u00ebn dhe futi n\u00ebn juridiksionin e tij\u00a0<em>Himar\u00ebn, Tepelen\u00ebn deri n\u00eb Golem t\u00eb Gjirokastr\u00ebs. A<\/em>ty ende dhe sot ndodhen nip\u00ebrit e Arianit\u00ebve me mbiemrin \u201c<strong>Golemi\u201d.<\/strong>\u00a0Studieusit dhe vendasit thon\u00eb, se aty ndodhet dhe varri i\u00a0<em>Princit t\u00eb Madh, Gjergj Arianitit.<\/em><em><br \/>\n&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;<br \/>\n*\u201d<strong>Kanina e lasht\u00ebsis\u00eb dhe princi Gj. Arianiti<\/strong>\u201d,\u00a0<strong>V. H. Vrana, lib\u00ebr studimor, ShB.Europrint,Vlor\u00eb 2021.\u00a0<\/strong>N\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr, me 421 faqe, ka shum\u00eb fakte e dokumente nga autor\u00eb t\u00eb huaj e vendas q\u00eb flasin p\u00ebr ndikimin e qytet\u00ebrimit dhe shk\u00eblqimin e Kanin\u00ebs.<br \/>\n<\/em><strong>GM: Ju keni lindur dhe keni kaluar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme<\/strong><strong>\u00a0t\u00eb jet\u00ebs suaj n\u00eb Kanin\u00eb. Si ishte atmosfera atje gjat\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb suaj? Cilat jan\u00eb kujtimet m\u00eb t\u00eb spikatura q\u00eb ruani nga ajo koh\u00eb, qoft\u00eb nga jeta e p\u00ebrditshme, marr\u00ebdh\u00ebniet me komunitetin apo ndonj\u00eb ngjarje q\u00eb ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb te ju?<\/strong><br \/>\nVVH:\u00a0 Kanina, \u00ebsht\u00eb vendlindja ime p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn\u00a0<strong>Sami Frash\u00ebri\u00a0<\/strong>thekson<em><u>:\u201cKanina \u00ebsht\u00eb vendi ku lindi aristokracia feudale n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore\u201d.<\/u><\/em>\u00a0Vet\u00ebm nj\u00eb th\u00ebnie e till\u00eb, nga nj\u00eb personalitet i nderuar i kultur\u00ebs komb\u00ebtare, nj\u00eb\u00a0<strong>Rilindas i shquar<\/strong>, m\u00eb b\u00ebnte e m\u00eb b\u00ebn t\u00eb jem krenare. Ishte koh\u00eb lufte, kur linda un\u00eb. Kanina p\u00ebr nga pozita gjeografike dhe si pik\u00eb strategjike,ishte n\u00ebn nj\u00eb m\u00ebsymje t\u00eb p\u00ebrhershme t\u00eb t\u00eb huajve. Ndaj shum\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb saj, sidomos ato rreth kalas\u00eb i dogj\u00ebn pushtuesit, mes t\u00eb cilave dogj\u00ebn edhe sht\u00ebpin\u00eb trikatshe t\u00eb familjes Vrana. N\u00eb vitin 1943, Vranajt u vendos\u00ebn\u00a0<em>n\u00eb Qishbardh\u00eb, n\u00eb \u00e7ifligun e tyre, q\u00eb<\/em>\u00a0<em>gjendet n\u00eb k\u00ebmb\u00ebt veriore t\u00eb Kalas\u00eb s\u00eb Lasht\u00eb<\/em>. Pik\u00ebrisht te \u00e7ezma e \u00e7ifligut Vrana,\u00a0<strong><em>m\u00eb 1451, ndaloi Sk\u00ebnderbeu<\/em><\/strong>, ku u freskua, piu uj\u00eb bore q\u00eb vinte nga Mali i \u00c7ik\u00ebs dhe u fal n\u00eb\u00a0<em>Kish\u00ebn e Bardh\u00eb<\/em>. M\u00eb pas, bashk\u00eb me krushqit, iu ngjit t\u00eb p\u00ebrpjet\u00ebs s\u00eb Kanin\u00ebs p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nusen, Donika Arianitin, t\u00eb bij\u00ebn Gjergj Arianitit. Kjo ishte nj\u00eb martes\u00eb diplomatike q\u00eb b\u00ebri Gjergj Arianiti, p\u00ebr t\u00eb shuar grindjet mes principatave dhe t\u00eb b\u00ebhej bashkimi i tyre n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Sk\u00ebnderbeut. P\u00ebr\u00a0<em><u>mohimin e vlerave t\u00eb princ Gjergj Arianitit<\/u>,\u00a0<u>Franc Babinger i pak\u00ebnaqur n\u00eb librin\u00a0<\/u><strong>\u201cFundi i Arianit\u00ebve<\/strong><\/em>\u201d, thot\u00eb:\u201c<em><u>Fama e dh\u00ebndrrit e zbehu madh\u00ebshtin\u00eb e vjehrrit!<\/u>\u201d\u00a0<\/em>N\u00eb vitet\u00a0<strong><em><u>1001-1018<\/u><\/em><\/strong><em>, njihet emri i David Vrana Arianitit,<\/em>\u00a0si\u00a0<em>patric-strateg<\/em>\u00a0q\u00eb luftoi kud\u00ebr bullgar\u00ebve n\u00eb Shkup. I biri i tij,\u00a0<strong>Kostandini<\/strong>, emri i t\u00eb cilit p\u00ebrmendet m\u00eb 1049-1050 si ushtarak n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb Bizantit.\u00a0<em><u>Emri i Davidit, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt q\u00eb njihet si klas\u00eb feudale shqiptare q\u00eb ka nisur t\u00eb formohet<\/u><\/em>. Kurse, n\u00eb\u00a0<em><u>vitet 1230-1253<\/u>, p\u00ebrmendet\u00a0<u>Andrea Vrana Arianiti<\/u>, si\u00a0<u>strateg i Himar\u00ebs, Kanin\u00ebs, Apollonis\u00eb e deri n\u00eb Durr\u00ebs.<\/u><\/em>\u00a0N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat ngjarje, i nj\u00ebjti em\u00ebr del\u00a0<em><u>ndryshe, Grana, Uran, Harenit, Arnit ose Arenit dhe Vrana. N\u00eb vitin 1373, Gjergj Arianit i par\u00eb (gjyshi),<\/u><\/em>b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr\u00a0<em><u>Arianit Komnenin<\/u><\/em>, i cili ka v\u00ebn\u00eb mbishkrimin\u00a0<em><u>Gjergj Arianiti n\u00eb Epitafin e Gllavinic\u00ebs<\/u><\/em>, ku i zotohet Pap\u00ebs, se do t\u2019i q\u00ebndroj\u00eb besnik s\u00eb bashku me shtetasit e tij.\u00a0<em><u>Fama e Gjergj Arianitit u rrit n\u00eb q\u00ebndres\u00ebn kund\u00ebr Turqis\u00eb, n\u00eb vitet 1432- 1443, i cili p\u00ebr disfat\u00ebn q\u00eb u shkaktoi ushtrive turke, bota e quajti \u201cMadh\u00ebshtori<\/u>\u201d.<\/em>\u00a0P\u00ebr lasht\u00ebsin\u00eb e familjes,\u00a0 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kronik\u00eb bizantine e vitit 1253,\u00a0<em><u>kur\u00a0<strong>Irena Komnena<\/strong>, mbesa e perandorit martohet n\u00eb Kanin\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn ia dhuron asaj si prik\u00eb. Familja Vrana -Arianiti nga kjo martes\u00eb, mbanin dhe mbiemin \u201c<strong>Komnen<\/strong>\u201d.\u00a0<\/u><\/em>Pas vdekjes s\u00eb Gjergj Kastriotit, mbret\u00ebresha\u00a0<em>Donika Arianit Kastrioti,<\/em>\u00a0k\u00ebrkoi strehim n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Napolit,\u00a0 dhe g\u00ebzonte t\u00eb drejtat e rangut t\u00eb saj, bashk\u00eb me\u00a0<em>Xhovan\u00ebn e Spanj\u00ebs.<\/em>\u00a0<em>Pas vdekjes s\u00eb Gjegj Arianitit, gruaja e dyt\u00eb e tij,\u00a0<\/em><strong>Pjetrina Toko<\/strong>, me tre djemt\u00eb, Thoma, Kostandin dhe Arianit<em>,<\/em>\u00a0k\u00ebrkoi mb\u00ebshtetjen e Republik\u00ebs s\u00eb Venedikut, (te Doxhi i Venedikut). Doxhi e refuzoi Pjetrin\u00ebn p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb djemt\u00eb titullin \u201cSenjori\u201d si babai i tyre,(Gjergji), se ishin n\u00eb mosh\u00eb minore. At\u00ebher\u00eb iu drejtuan Vatikanit.\u00a0<em>Kostandini u b\u00eb i d\u00ebgjuar kryegjeneral, m\u00eb von\u00eb si protonoter i Pap\u00ebs.<\/em>\u00a0Kostandini i shquar si diplomat,\u00a0<em>ndali luft\u00ebn mes Papatit me Franc\u00ebn dhe me Gjermanin\u00eb.\u00a0<\/em>Ai\u00a0<em><u>mbante marr\u00ebdh\u00ebnie me t\u00eb motr\u00ebn (Donik\u00ebn), deri sa vdiq n\u00eb Valencia t\u00eb Spanj\u00ebs, n\u00eb vitin 1506<\/u>.<\/em>\u00a0D\u00ebshmi \u00ebsht\u00eb varri i saj q\u00eb ndodhet n\u00eb Spanj\u00eb. Djali i madh i Gjergjit,\u00a0<em>Thomai, u kthye n\u00eb Kanin\u00eb, nd\u00ebrroi fen\u00eb dhe u quajt\u00a0<strong>Ali Beu.<\/strong><\/em><strong>\u00a0M\u00eb 1516,\u00a0<em>Kostandini u em\u00ebrua zot i Fanos, n\u00eb Italin\u00eb q\u00ebndrore, princ i Epirit dhe i Maqedonis\u00eb dhe vdiq atje m\u00eb 1531<\/em><\/strong><em>.<\/em>\u00a0Varri i tij gjendet n\u00eb\u00a0<em>kish\u00ebn e 12 apostujve n\u00eb Rom\u00eb<\/em>. Kostandin Arianiti ishte shqiptari q\u00eb edhe sot italian\u00ebt e quajn\u00eb personalitet diplomatik t\u00eb tyre, megjith\u00ebse ai prezantohej si shqiptar me emblem\u00ebn dhe simbolet e vendit t\u00eb tij. Stema e Arianit\u00ebve, ruhet n\u00eb arkivat e Vatikanit. Kurse v\u00ebllai i vog\u00ebl Arianiti, ishte tip i ahengjeve dhe nuk ka l\u00ebn\u00eb ndonj\u00eb b\u00ebm\u00eb q\u00eb t\u00eb kujtohet. Madje jeta dhe stema e familjes Arianiti, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsuar n\u00eb \u201c<strong>Librin e Art\u00eb t\u00eb familjeve fisnike t\u00eb Mesdheut\u201cIl Libro D\u2019oro delle famiglie nobili Mediterrane<\/strong>o\u201d,\u00a0 n\u00eb t\u00eb cilin p\u00ebrfshihet Gjergj Arianiti dhe i biri, Kostandin Arianiti. Krahas mbiemrit Arianiti, kjo familje fisnike, p\u00ebrmendet n\u00eb burimet historike edhe me emra t\u00eb tjer\u00eb, si:<em>Komneni, Vrana,Golemi, Topia,<\/em>\u00a0si dhe me disa tituj fisnik\u00ebrie. Por kjo familje p\u00ebr gjysm\u00eb shekulli, p\u00ebr shkak t\u00eb mbiemrit\u00a0<strong><em>Vrana Komneni<\/em><\/strong>, nuk \u00ebsht\u00eb\u00a0<em><u>kujtuar nga pushteti, se u quajt e deklasuar.<\/u><\/em><em><u><br \/>\n<\/u><u>Ngjarjet i kalojm\u00eb n\u00eb shek. XX.<\/u><\/em>\u00a0Familja autoktone, Vrana Komneni, mbart lasht\u00ebsi dhe kultur\u00eb nd\u00ebr shekuj. Vranajt, pas djegies s\u00eb sht\u00ebpis\u00eb trikatshe n\u00eb Kanin\u00eb, n\u00eb port\u00ebn e par\u00eb t\u00eb Kalas\u00eb, u vendos\u00ebn n\u00eb \u00e7ifligun e\u00a0 Qishbardh\u00ebs. Po dhe aty ishin n\u00ebn goditjen e sulmeve t\u00eb r\u00ebnda armike. At\u00ebher\u00eb\u00a0<em>m\u00eb 1944, u vendos\u00ebn n\u00eb Vlor\u00eb n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Musa Sharr\u00ebs,<\/em>\u00a0n\u00eb\u00a0<em>Sheshin e Flamurit (p\u00ebrball\u00eb Bank\u00ebs Komb\u00ebtare<\/em>), i cili ishte martuar me motr\u00ebn e gjyshit tim,\u00a0<em>Xhevit Ali Vrana (Kanina).<\/em>\u00a0Familja Vrana q\u00ebndroi dy vite n\u00eb Vlor\u00eb. Un\u00eb linda n\u00eb k\u00ebt\u00eb familje 10 dit\u00eb pas \u00e7lirimit. Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe, familja e rind\u00ebrtoi sht\u00ebpin\u00eb e Kanin\u00ebs dhe pas dy vitesh, m\u00eb 1945, u vendos\u00ebn n\u00eb Kanin\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb riparuan sht\u00ebpin\u00eb e shkat\u00ebrruar t\u00eb \u00c7ifligut n\u00eb Qishbardh\u00eb. Un\u00eb, Kanin\u00ebn e kam shijuar, kur shkoja tek halla ime, apo te tezja e babait. Kisha nj\u00eb ndjenj\u00eb krenarie prej f\u00ebmije p\u00ebr qytez\u00ebn dhe kalan\u00eb e lasht\u00eb me histori t\u00eb lavdishme. Qysh e vog\u00ebl e shihja Kanin\u00ebn si nj\u00eb qytez\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, me bukuri p\u00ebrrallore, me sht\u00ebpit\u00eb 2-3 katshe, me muret e bardh\u00eb dhe me \u00e7atit\u00eb e kuqe q\u00eb mahnit\u00ebn m\u00ebsuesin shkodran t\u00eb shkoll\u00ebs \u201c<em>Tregtare\u201d,<strong>\u00a0Ernest Koliqi<\/strong><\/em>, i cili, kur i pa nga mali Shashic\u00eb, sht\u00ebpit\u00eb e bardha prej guri, me \u00e7atit\u00eb e kuqe mes luleve t\u00eb\u00a0 kumbullave e bajameve t\u00eb sapo\u00e7elura q\u00eb dukej sikur vall\u00ebzonin mbi tjegullat e kuqe, i mrekulluar shkroi:<br \/>\n<em>\u201cP\u00ebr Kanin\u00ebn Per\u00ebndia,<br \/>\nKur e pa si diell mbi det,<br \/>\ntha:<br \/>\n&#8211; Jo, nuk \u00ebsht\u00eb nga veprat e mia.<br \/>\nK\u00ebt\u00eb mrekulli mbi tok\u00eb,<br \/>\ndikush tjet\u00ebr e ka b\u00ebr\u00eb,<br \/>\ndo ket\u00eb qen\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr Zot<\/em>!\u201d(<strong>Ernest Koliqi)<\/strong><br \/>\nSkuqesha kur m\u00eb thoshnin, st\u00ebrmbesa e Gjergj Arianitit. Nd\u00ebrsa dikush m\u00eb p\u00ebrk\u00ebdhelte dhe m\u00eb thoshte:\u201c<em><u>Vog\u00eblushe e di ti q\u00eb je nj\u00eb \u2018Komnene\u2019<\/u>?!\u00a0<u>Sepse st\u00ebrgjyshja jote e her\u00ebshme, ishte e bija perandorit bizantin Aleks Komnenit.\u201d<\/u>\u00a0<\/em>Aty p\u00ebr aty, m\u00eb tregonin goj\u00ebdh\u00ebnat p\u00ebr k\u00ebta njer\u00ebz t\u00eb m\u00ebdhenj. M\u00eb von\u00eb m\u00ebsova nga studiuesi\u00a0<em>Paolo Petta, Aristidh Kola<\/em>, i cili shkruan: \u201cHistorikisht, nga familja Vrana e Kanin\u00ebs, qysh n\u00eb shek. VI-VII t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb re e n\u00eb vazhdim,\u00a0<em><u>kan\u00eb dal\u00eb 33 burra gjeneral\u00eb<\/u><\/em>, t\u00eb cil\u00ebt Perandoria Bizantine i kishte em\u00ebruar n\u00eb Meseni t\u00eb Peloponezit si kryek\u00ebshtjellar\u00eb, despot\u00eb dhe administrator, t\u00eb cil\u00ebt pasi kryenin detyr\u00ebn jan\u00eb kthyer n\u00eb vendlindje.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.<br \/>\n<em>* N\u00eb vitin 1253, n\u00eb kronikat bizantine, p\u00ebrmendet Gulem ose Gulam Arianiti, i cili ishte dh\u00ebnd\u00ebrr n\u00eb oborrin perandorak t\u00eb Bizantit, u martua me Irena Komnen\u00ebn. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb nis\u00ebn t\u00eb quheshin Arianit-Vrana Komnen. M\u00eb von\u00eb p\u00ebrmendet Gulielm (Vilhelm) Arianiti (zoti i Albanonit), i\u00a0 zon\u00ebs p\u00ebrball\u00eb Karaburunit (sipas Ptolemeut), gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e gabuar. Kanina dhe gjiri i Vlor\u00ebs jan\u00eb p\u00ebrball\u00eb me Keraunet. Albanoni ndodhet n\u00eb rrethinat e Kruj\u00ebs.<br \/>\n*Kisha e Bardh\u00eb; \u201cSipas Konic\u00ebs, \u00e7i<\/em><em>?<\/em><em>it iu dha bekimi ungjillor n\u00eb Qishbardh\u00eb (N\u00eb Kish\u00ebn e Bardh\u00eb) af\u00ebr Kanin\u00ebs. Qishbardha ishte \u00c7ifligu i Vranajve, deri n\u00eb vitin 1945, kur u sekuestruan nga Reforma Agrare.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Si e kujtoni momentin e par\u00eb, kur u nd\u00ebrgjegj\u00ebsuat p\u00ebr natyr\u00ebn represive t\u00eb regjimit? Cili ishte kontakti juaj i par\u00eb me realitetin komunist?<em><br \/>\n<\/em><\/strong>VVH: Kam lindur n\u00eb nj\u00eb familje t\u00eb madhe patriarkale, me 32 persona. Gjithsesi ishte nj\u00eb familje me kultur\u00eb, me shum\u00eb rregulla dhe respekt t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb. N\u00eb at\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb madhe me tri porta, ku flitej n\u00ebn z\u00eb, filloi edukimi im mes njer\u00ebzve me edukat\u00eb t\u00eb trash\u00ebguar dhe t\u00eb arsimuar n\u00eb universitetin e Stambollit, Aleksandris\u00eb, Firences dhe Vjen\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur zili sot n\u00eb nj\u00eb sistem tjet\u00ebr q\u00eb pretendohet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i mir\u00eb, ndaj e vler\u00ebsoj dhe sot, pas 80 vitesh mir\u00ebkuptimin dhe toleranc\u00ebn mes tyre. Kam mall e nostalgji p\u00ebr ato vite t\u00eb pap\u00ebrs\u00ebritshme. N\u00eb kujtes\u00ebn time jan\u00eb ngulitur vet\u00ebm gjasht\u00eb vitet e para q\u00eb kam qen\u00eb e lumtur, e p\u00ebrk\u00ebdhelur nga gjysh\u00ebrit, prind\u00ebrit dhe t\u00eb af\u00ebrmit e mi. Ishte nj\u00eb koh\u00eb e shkurt\u00ebr, e pap\u00ebrfillshme, gjithsesi ka l\u00ebn\u00eb vrag\u00eb n\u00eb formimin tim individual. <em><u>Kam qen\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb, pa f\u00ebmij\u00ebri,nj\u00eb e re pa rini, bashk\u00ebshorte dhe n\u00ebn\u00eb q\u00eb nuk u plot\u00ebsoja dot k\u00ebrkesat atyre q\u00eb i doja m\u00eb shum\u00eb. Aq hije sa b\u00ebn gjilp\u00ebra, me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballova jet\u00ebn, aq t\u00eb mira materiale i dhuroja familjes.<\/u><\/em>\u00a0Cilido mund t\u00eb pyes\u00eb: -Pse vall\u00eb?<br \/>\nIsha 6 vje\u00e7e, kur arrestuan baban\u00eb, si armik i popullit dhe si sabotator. Pas 15 muaj torturash \u00e7njer\u00ebzore n\u00eb hetuesi, bashk\u00eb me 75 burra, t\u00eb lidhur k\u00ebmb\u00eb e duar si skllev\u00ebr, vet\u00ebm se s\u2019mund t\u00eb shlyenin taksat e jasht\u00ebzakonshme, baban\u00eb e d\u00ebnuan me burgim t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm. Bashk\u00eb me sekuestrimet e \u00c7ifligut, sekustruan dhe sht\u00ebpin\u00eb e Kanin\u00ebs, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn, si nis\u00ebn reformat u vendos nj\u00eb familje komuniste. Nj\u00eb e mitur si un\u00eb, nuk kuptonte se \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb mohimi i liris\u00eb, aq m\u00eb tep\u00ebr i fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb.\u00a0 Un\u00eb nuk e pash\u00eb se si e prangos\u00ebn baban\u00eb. Un\u00eb, voc\u00ebrrakja pyesja veten pse nuk po kthehej babai n\u00eb sht\u00ebpi?! \u00c7far\u00eb i kishte ndodhur vall\u00eb?! Ngaq\u00eb nuk gjeja dot p\u00ebrgjigje, heshtja dhe u mbylla n\u00eb vetvete. Ende nuk e kuptoja se cila ishte e drejt\u00eb apo \u00e7far\u00eb ishte e padrejt\u00eb. Pas 15 muaj torturash t\u00eb tmerrshme n\u00eb hetuesi, babait iu b\u00eb gjyqi, n\u00eb mars t\u00eb vitit 1951. Un\u00eb e ndoqa maman\u00eb nga pas se doja t\u00eb shihja baban\u00eb. Prisja t\u00eb m\u00eb p\u00ebrk\u00ebdhelte, por kur pash\u00eb 75 burra t\u00eb lidhur me zinxhir\u00eb si skllev\u00ebrit, at\u00ebhere m\u00ebsova t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Ky ishte zhg\u00ebnjimi m\u00eb i madh p\u00ebr nj\u00eb\u00a0 6-vje\u00e7are. Pas d\u00ebnimit t\u00eb tim etit, n\u00eb sht\u00ebpi erdh\u00ebn disa burra t\u00eb eg\u00ebr me nj\u00eb kamion q\u00eb sekuestruan gjith\u00eb pasurin\u00eb dhe sht\u00ebpin\u00eb q\u00eb na p\u00ebrkiste. Ishte vet\u00ebm n\u00ebna dhe ne, kat\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e saj. Familja ime kishte nj\u00eb dhom\u00eb m\u00eb vete me libra t\u00eb sjella nga Firence, Austria, sidomos nga Stambolli, ku gjyshi, Xhevit Ali Vrana kishte kryer universitetin amerikan. Nd\u00ebrkoh\u00eb djali i xhaxhait, Mehmet Sali Vrana, kishte kryer Rektoratin e Stambollit, ku punoi p\u00ebr 30 vite. Kur u kthye n\u00eb familje, solli nj\u00eb pasuri kulturore, prej 24 s\u00ebnduk\u00eb me libra n\u00eb disa gjuh\u00eb.\u00a0<strong><em>Biblioteka e familjes Vrana<\/em><\/strong>\u00a0ishte nj\u00eb nd\u00ebr tri bibliotekat e pasura t\u00eb Vlor\u00ebs, me at\u00eb t\u00eb\u00a0<em>Familjes Vlora dhe t\u00eb Ibrahim Shytit<\/em>. Mua m\u00eb pikonte n\u00eb zem\u00ebr, kur ata i hidhnin si sende pa vler\u00eb librat n\u00eb kamion. Na nxor\u00ebn nga sht\u00ebpia n\u00eb oborr dhe mor\u00ebn gjith\u00eb orendit\u00eb, deri te shtresat e gjumit. Sht\u00ebpin\u00eb e rrethuan me nj\u00eb shirit t\u00eb kuq, ku shkruhej\u00a0<strong><em>\u201cPasuri Shteti<\/em><\/strong>\u201d. Un\u00eb nuk qaja se ngel\u00ebm pa sht\u00ebpi, n\u00eb mes t\u00eb kat\u00ebr rrug\u00ebve, por k\u00ebrkoja engj\u00ebllin tim q\u00eb kisha te koka e krevatit, me t\u00eb cilin bisedoja deri sa m\u00eb zinte gjumi. Me k\u00ebt\u00eb veprim q\u00eb ndoshta ishte pa vler\u00eb, mua t\u00eb vogl\u00ebs m\u00eb vran\u00eb \u00ebndrr\u00ebn f\u00ebmij\u00ebnore.\u00a0<em>Kjo ishte dhembja e par\u00eb q\u00eb un\u00eb u ndjeva ndryshe nga vitet e shkuara, kurse m\u00eb pas e ndjeja se nuk isha m\u00eb si t\u00eb tjer\u00ebt.<\/em>\u00a0Kur nisa t\u00eb kuptoj e t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsohem, gjat\u00eb ecjes n\u00eb rrug\u00eb, m\u00eb dukej sikur kisha t\u00eb shkruar pas shpine nj\u00eb tabel\u00eb turpi, e cila m\u00eb ndante nga moshatar\u00ebt e mi.\u00a0<em>Kjo ishte ndjesia e par\u00eb e persekucioit dhe luft\u00ebs s\u00eb klasave, m\u00eb e egra e njer\u00ebzimit, e cila, si familje na ka ndjekur pas si hije vdekjeprur\u00ebse.<br \/>\n<\/em>Nj\u00ebri nga ata burrat, m\u00eb f\u00ebrkoi kok\u00ebn dhe m\u00eb tha:<br \/>\n-Ka menduar Partia p\u00ebr ju. Ndaj, mos qaj!<br \/>\nAto pak pla\u00e7ka dhe sende, apo en\u00eb kuzhine q\u00eb na lan\u00eb, i hodh\u00ebn n\u00eb nj\u00eb kamion dhe bashk\u00eb me to edhe ne t\u00eb pest\u00ebve e na \u00e7uan n\u00eb nj\u00eb kasolle n\u00eb mes t\u00eb k\u00ebnet\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb fshat t\u00eb Fierit me pak sht\u00ebpi. Qysh at\u00eb \u00e7ast q\u00eb dol\u00ebm nga sht\u00ebpia nisi rrug\u00ebn \u201c<em>Odisea\u201d e vuajtjeve dhe dhembjeve \u00e7njer\u00ebzore p\u00ebr n\u00ebn\u00ebn time dhe p\u00ebr ne voc\u00ebrrak\u00ebt e saj.\u00a0<\/em>Askush nuk pyeste n\u00eb ishim gjall\u00eb apo vdekur.<br \/>\n<strong>GM: Gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb arsimimit tuaj n\u00ebn regjimin komunist, me \u00e7far\u00eb sfidash dhe pengesash u p\u00ebrball\u00ebt? A pati ndonj\u00eb moment specifik, kur e ndjet\u00eb m\u00eb shum\u00eb ndikimin e sistemit n\u00eb rrug\u00ebtimin tuaj arsimor dhe profesional?<em><br \/>\n<\/em><\/strong>VVH:\u00a0N\u00eb sht\u00ebpin\u00eb ton\u00eb ishte strehuar nj\u00eb m\u00ebsuese, e cila trajtohej n\u00eb familje si hallat e mia. Nuk kisha mbushur ende 6 vje\u00e7e. M\u00ebsuesja kishte v\u00ebn\u00eb re interesin tim p\u00ebr librat. Nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb mori p\u00ebr dore dhe shkuam bashk\u00eb n\u00eb shkoll\u00eb. Kur u drejtohej nx\u00ebn\u00ebsve, m\u00eb pyeste edhe mua. Jav\u00eb pas jave un\u00eb u p\u00ebrshtata me ta\u00a0 dhe fillova t\u00eb fitoja po ato njohuri si ata q\u00eb ishin nj\u00eb apo 2 vite m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj se un\u00eb. Pas 4-5 muajsh, m\u00ebsuesen e transferuan dhe soll\u00ebn nj\u00eb m\u00ebsues q\u00eb ishte nga Kanina. N\u00ebna erdhi nj\u00eb dit\u00eb dhe e pyeti p\u00ebr mbar\u00ebvajtjen n\u00eb m\u00ebsime t\u00eb v\u00ebllait dhe motr\u00ebs q\u00eb ishin m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj. M\u00ebsuesi m\u00eb shum\u00eb i foli p\u00ebr mua:<br \/>\n-Vajza e vog\u00ebl \u00ebsht\u00eb fenomen. Do ta klasifikoj edhe pse \u00ebsht\u00eb n\u00ebn mosh\u00eb. Ajo kalon n\u00eb klas\u00ebn e dyt\u00eb.<br \/>\nP\u00ebr fat t\u00eb keq, klas\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb sapofilluar, e vazhdova n\u00eb internim. Pas pak muajsh erdhi daja im dhe p\u00ebr t\u00eb ndihmuar disi maman\u00eb (motr\u00ebn e tij), m\u00eb mori n\u00eb fshatin e tij, t\u00eb vazhdoja shkoll\u00ebn. M\u00eb pas shkova n\u00eb nj\u00eb fshat tjet\u00ebr te halla,\u00a0 te tezja, k\u00ebshtu vazhdova deri n\u00eb klas\u00ebn e pest\u00eb.Shkoja nga nj\u00eb fshat n\u00eb tjetrin. M\u00eb mbanin si uj\u00ebt e pak\u00ebt, por mua m\u00eb mungonte familja q\u00eb doja. M\u00eb mungonte dora e ngroht\u00eb, fjala e \u00ebmb\u00ebl dhe p\u00ebrk\u00ebdhelit\u00eb e n\u00ebn\u00ebs. Buka e bot\u00ebs \u00ebsht\u00eb e hidhur, t\u00eb dhemb zemra, kur ta zgjasin dor\u00ebn,sikur t\u00eb japin l\u00ebmosh\u00eb dhe kafshata\u00a0ngurt\u00ebsohet e b\u00ebhet lak mbyt\u00ebs n\u00eb fyt, q\u00eb zvarget me v\u00ebshtir\u00ebsi derisa t\u00eb t\u00eb z\u00ebr\u00eb frym\u00ebn. Kur f\u00ebmij\u00ebt e tyre th\u00ebrrisnin \u201cmama\u201d, mua m\u00eb vag\u00ebllonin\u00a0 lot\u00ebt dhe di\u00e7ka m\u00eb s\u00ebmbote n\u00eb zem\u00ebr. Vrapoja e strukesha n\u00eb nj\u00eb k\u00ebnd t\u00eb err\u00ebt dhe qaja.\u00a0<em>Nuk ka dhembje m\u00eb t\u00eb madhe se f\u00ebmija jetim me baba gjall\u00eb<\/em>. Ndoshta to vite q\u00eb v\u00ebrtitesha si nj\u00eb top prej lecke, e urrej mshir\u00ebn dhe sot n\u00eb mosh\u00ebn\u00a0\u00a0e tret\u00eb. Klas\u00ebn e VI-t\u00eb e vazhdova n\u00eb shkoll\u00ebn e par\u00eb shqipe \u201c<em>28 N\u00ebntori\u201d, Shkolla Nr 1, n\u00eb Vlor\u00eb.<\/em>\u00a0 Pavar\u00ebsisht se n\u00eb nd\u00ebrgjegje m\u00eb r\u00ebndonte faji i pafaj q\u00eb nuk isha si t\u00eb tjer\u00ebt, sepse isha e vetmja q\u00eb vija nga internimi. U jam mir\u00ebnjoh\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb m\u00ebsues\u00ebve q\u00eb m\u00eb trajtonin si t\u00eb tjer\u00ebt dhe m\u00eb vler\u00ebsonin p\u00ebr aq sa njohuri kisha. Ve\u00e7oj drejtorin e shkoll\u00ebs,\u00a0<strong>Sk\u00ebnder Hamitin<\/strong>, i cili vinte n\u00eb at\u00eb bodrumin, ku jetonim ne dhe takohej me n\u00ebn\u00ebn, s\u00eb cil\u00ebs i thoshte fjal\u00ebt m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr mua.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Edhe n\u00eb shkoll\u00ebn pedagogjike \u201c<strong>Jani Minga<\/strong>\u201d, t\u00eb gjith\u00eb m\u00ebsuesit m\u00eb trajtonin si nx\u00ebn\u00ebsit e tjer\u00eb.Vet\u00ebm m\u00ebsuesi i Pedagogjis\u00eb, nga Lab\u00ebria, ish student n\u00eb B.S. komunist i betuar, kishte nj\u00eb urrejtje pathologjike p\u00ebr fisnik\u00ebrin\u00eb. Luft\u00ebn e Klasave q\u00eb b\u00ebnte ndaj meje e shprehte me ulje note. Drejtori i shkoll\u00ebs,\u00a0<strong>Harilla Ku\u00e7uli<\/strong>, m\u00eb inspiroi q\u00eb pas diplomimit t\u00eb b\u00ebja dokumentet p\u00ebr t\u00eb vazhduar Universitetin. Madje l\u00ebshoi dhe nj\u00eb deklarat\u00eb mir\u00ebsjelljeje. U diplomova n\u00eb\u00a0<strong>vitin 1962.<\/strong>\u00a0M\u00eb em\u00ebruan m\u00ebsuese n\u00eb fshatin Armen. Nd\u00ebrkoh\u00eb u pranova\u00a0<em>n\u00eb Universitet, fakulteti Histori-Filologji me korrespondenc\u00eb<\/em>. N\u00eb\u00a0<em><u>gushtin e vitit 1967<\/u><\/em>, shkova n\u00eb Tiran\u00eb p\u00ebr t\u00eb likujduar tri provimet e fundit t\u00eb diplom\u00ebs. Sekretarja m\u00eb tha se kisha nj\u00eb ndales\u00eb p\u00ebr t\u2019u futur n\u00eb provim. Me gjith\u00eb bisedimet me dekanin, ai m\u00eb nisi n\u00eb Vlor\u00eb, se ndoshta ishte b\u00ebr\u00eb ndonj\u00eb gabim. U ktheva e d\u00ebshp\u00ebruar dhe t\u00eb nes\u00ebrmen shkova\u00a0<em><u>n\u00eb Komitetin Ekzekutiv, ku u gjenda para nj\u00eb t\u00eb papriture antihumane<\/u><\/em>. Shkall\u00ebt e tri kateve t\u00eb godin\u00ebs e deri jasht\u00eb ishin plot me njer\u00ebz t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar. Ishte nj\u00eb lajm i hidhur se kishin\u00a0<em>flakur n\u00eb rrug\u00ebn e madhe 165 intelektual\u00eb t\u00eb profesioneve t\u00eb ndryshme.<\/em>\u00a0M\u00eb nxor\u00ebn jasht\u00eb radh\u00ebve t\u00eb arsimit, me motivin se do t\u00eb kaloja n\u00eb pritm\u00ebni t\u00eb hapjes s\u00eb ndonj\u00eb vendi. Por e v\u00ebrteta q\u00ebndronte tek lufta e klasave.\u00a0<strong><em>Revolucioni\u00a0<\/em><\/strong><strong><em>Kulturor Kinez<\/em><\/strong>\u00a0u p\u00ebrpilua n\u00eb Kin\u00eb, po gjeti zbatim n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste<em>.\u00a0<u>Datat 15-16 gusht, 1967, ishin si nj\u00eb vdekje e paralajm\u00ebruar. Humba \u00e7do shpres\u00eb<\/u>.<\/em>At\u00eb koh\u00eb isha martuar me\u00a0<strong><em><u>Fitim Haxhiraj<\/u><\/em><\/strong><em><u>, k\u00ebrcimtar, koreograf i Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs e Estrad\u00ebs s\u00eb Vlor\u00ebs,<\/u><\/em>\u00a0cili vinte nga nj\u00eb familje e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb luft\u00eb. Gjithsesi edhe familjen e tij e kishin b\u00ebr\u00eb kulak. Nd\u00ebrkoh\u00eb ishim b\u00ebr\u00eb prind\u00ebr me nj\u00eb vajz\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, e cila k\u00ebrkonte p\u00ebrkujdesje. Ishim shum\u00eb t\u00eb varf\u00ebr, jetonim n\u00eb kabinat e plazhit. Kjo b\u00ebri t\u2019i shkoja\u00a0<em><u>Kryetarit t\u00eb Komitetit Ekzekutiv<\/u><\/em>, ku gjeta intelektual\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.\u00a0 Ai na futi brenda si nj\u00eb kope bag\u00ebtish. Duke na shp\u00ebrfillur shikonte disa shkresurina. Pastaj pas shum\u00eb propagande, tha:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>-P\u00ebr ju nuk ka vend pune n\u00eb arsim.<\/em><br \/>\nKryetari, ishte kush\u00ebri i par\u00eb i babait tim, n\u00ebnat motra. Mora guximin e i thash\u00eb:<br \/>\n<em>-Nuk keni faj ju, se jeni kaluar.<\/em><br \/>\nAi, i nevrikosur p\u00ebrplasi grushtin mbi tavolin\u00eb sa theu dhe syzat e tij t\u00eb\u00a0 miopis\u00eb.<br \/>\n&#8211;<em>N\u00ebse jam kaluar, jam n\u00eb kalin tim.<\/em><br \/>\n<em>-Ne nuk duam kalin tuaj, se nuk ecim dot me at\u00eb revan. Ne duam kalin ton\u00eb.<br \/>\n-E paske gjuh\u00ebn t\u00eb gjat\u00eb?! Shkoni k\u00ebrkoni pun\u00eb n\u00eb K\u00ebshillin e lagjes<\/em>! Atje, atje n\u00eb rrug\u00eb e keni vendin.<br \/>\nPa asnj\u00eb shpres\u00eb, shkova n\u00eb\u00a0<em><u>K\u00ebshillin Popullor<\/u><\/em>\u00a0t\u00eb lagjes.\u00a0Aty m\u00eb prit\u00ebn me k\u00ebmb\u00ebt e para:<br \/>\n-E kujt je ti moj vajz\u00eb? Sa mor\u00ebn vesh emrin e babait, m\u2019u sul\u00ebn:<br \/>\n-Ti?! Ti e bija e armikut t\u00eb popullit q\u00eb dergjet n\u00ebp\u00ebr burrgje, ti, q\u00eb ke lyer duart me gjak, k\u00ebrkon pun\u00eb?! Pushteti Popullor s\u2019ka pun\u00eb p\u00ebr ty. Goditjet e urrejtjes klasore vinin nj\u00ebra pas tjetr\u00ebs, madje dhe n\u00eb dyqanin e buk\u00ebs. Zmbrapsesha, kur ndonj\u00eb e pacip\u00eb, m\u00eb thoshte:<br \/>\n-Ti prit, do marr un\u00eb e para se kam 5 f\u00ebmij\u00eb.<br \/>\nVet\u00ebm Zoti dhe shpirti im i lodhur dhe i helmuar, \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmitar p\u00ebr lot\u00ebt dhe dhembjen e nj\u00eb n\u00ebne t\u00eb re. Kisha kryer kursin e ekonomis\u00eb sht\u00ebpiake, 3 muaj pran\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit, m\u00eb 1964.Kjo m\u00eb dha dor\u00eb. Nisa t\u00eb merresha me pun\u00eb dore. Q\u00ebndisja dhe qepja pajat e vajzave q\u00eb martoheshin, punoja trike me shtiza dhe me makin\u00eb qepse.Nxirrja pak t\u00eb ardhura p\u00ebr t\u00eb ndihmuar bashk\u00ebshortin q\u00eb t\u00eb rritnim vajz\u00ebn. Veshjet tona t\u00eb vjetra ua p\u00ebrshtatja f\u00ebmij\u00ebve. Kurse bashk\u00ebshorti im, Fitimi, plus rrog\u00ebs n\u00eb Kombinatin e Konservave, merrte nj\u00eb pag\u00eb nga Estrada, por ishin t\u00eb pamjuaftueshme p\u00ebr nj\u00eb familje t\u00eb re q\u00eb e nis jet\u00ebn nga zero.\u00a0 Ishte i detyruar q\u00eb n\u00eb pasditet e lira t\u00eb b\u00ebnte nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb dyt\u00eb. P\u00ebr\u00a0<em><u>Fitimin i ndar\u00eb 4 copash, ishte sakrific\u00eb e madhe.<\/u><\/em>\u00a0<em>M\u00eb 1970 i shkruajta Prokurorit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb,\u00a0<strong>Lefter Goga<\/strong><\/em>. Ai d\u00ebrgoi z\u00ebvend\u00ebsin e tij, njeri i mi\u00eb, ishte familje fisnike nga Nivica,\u00a0<strong>Xhevdet Beqo<\/strong>\u00a0n\u00eb pranin\u00eb Kryetarit t\u00eb Komitetit Ekzekutiv t\u00eb qytetit, m\u00eb ofruan pun\u00eb n\u00eb rrobaqep\u00ebsi dhe t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb vazhduar studimet e mohuara.\u00a0<em>M\u00eb,1975 u diplomova shk\u00eblqyesh\u00ebm, t\u00eb gjitha10-ta, vet\u00ebm nj\u00eb 9-t\u00eb.\u00a0<u>Dekanata b\u00ebri k\u00ebrkes\u00eb n\u00eb Kom.Ekz, Vlor\u00eb q\u00eb un\u00eb e mohuara,t\u00eb rifilloja pun\u00eb n\u00eb arsim<\/u><\/em>. Zv\/kryetari m\u00eb thirri dhe m\u00eb tha se nuk e b\u00ebja dot luft\u00ebn e klasave. Iu p\u00ebrgjigja:<br \/>\n&#8211;<em>K\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr rifutje n\u00eb arsim, nuk e b\u00ebra un\u00eb. Dekanat\u00ebs duhet t\u2019i ktheni p\u00ebrgjigje dhe ta gjykoni.. Ve\u00e7se si zhvillohet Lufta e klasave e di, se e kam hequr 30 vite n\u00eb shpin\u00eb, po ju keni organet tuaja t\u00eb sigurimit q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrkryer, madje me m\u00ebnyra dhe forma nga\u00a0<\/em><em>m\u00eb\u00a0 shtazaraket.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: A mund t\u00eb na p\u00ebrshkruani n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb detajuar kalvarin e familjes suaj gjat\u00eb regjimit komunist, duke filluar nga momentet e para t\u00eb persekutimit, masat e marra ndaj jush, jeta e p\u00ebrditshme n\u00eb at\u00eb koh\u00eb dhe si arriti familja juaj ta p\u00ebrballoj\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb deri n\u00eb fund?<br \/>\n<\/strong>VVH: Vranajt ishin nj\u00eb familje me em\u00ebr\u00a0 n\u00eb trev\u00ebn e Vlor\u00ebs e m\u00eb gjer\u00eb.\u00a0<em>Gjyshi, Xhevit Vrana<\/em>\u00a0dhe i v\u00ebllai i tij,\u00a0<strong>Mahmud Vrana<\/strong>\u00a0ishin pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb ngjarjet patriotike t\u00eb trev\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.\u00a0<em>Fisnik\u00ebt kaniniot, si dhe Xheviti<\/em>, formuan shoqat\u00ebn\u00a0<em>\u201cDjelmoshat e Kanin\u00ebs\u201d,m\u00eb 1902<\/em>, t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb par\u00ebt q\u00eb vun\u00eb n\u00eb sken\u00eb dram\u00ebn \u201c<strong><em>Vdekja e Pirros<\/em><\/strong>\u201d. M\u00eb pas k\u00ebt\u00eb dram\u00eb e vuri n\u00eb sken\u00eb\u00a0<em>Klubi \u201cLab\u00ebria\u201d, n\u00eb 1908-t\u00ebn.<\/em>\u00a0 Nj\u00eb nga themeluesit e t\u00eb cilit ishte\u00a0<em>dhe gjyshi im, Xhevit Kanina<\/em>.Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe u krijua shoqata kund\u00ebr\u00a0<strong>Dor\u00ebs s\u00eb Zez\u00eb<\/strong>,(kund\u00ebr rrezikut serbo-grek)\u00a0<em>me nism\u00ebn e\u00a0<strong>Josif Bagerrit<\/strong><\/em><strong>.<\/strong>\u00a0<u>Nd\u00ebr\u00a0<em>13 an\u00ebtar\u00ebt e kryesis\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb nga familje fisnike t\u00eb Vlor\u00ebs, ishte dhe gjyshi im, Xhevit Vrana.<\/em><\/u>\u00a0<strong><em>Ishin 32 burra t\u00eb Kanin\u00ebs me gjyshin tim<\/em><\/strong><em>\u00a0q\u00eb b\u00ebn nj\u00eb peticion drejtuar fuqive t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb forma e regjimit n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb ishte Republik\u00eb<\/em>. Me shum\u00eb atdhetar\u00eb shqiptar\u00eb ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb\u00a0<em>Luft\u00ebn e Pes\u00eb Puseve n\u00eb Janin\u00eb<\/em>, n\u00eb\u00a0<em>tribun\u00ebn e ngritjes s\u00eb Flamurit, m\u00eb 28 N\u00ebntor 1912, n\u00eb Luft\u00ebn e Vlor\u00ebs<\/em>\u00a0ku u p\u00ebrfshi gjith\u00eb familja,sepse n\u00eb\u00a0<em>Vreshtat e M\u00ebdha t\u00eb Vranajve, u vendos prapavija,<\/em>\u00a0me komandant\u00a0<strong>Mahmud Mersin Qataj<\/strong>\u00a0nga Armeni, gjyshi i bashk\u00ebshortit tim,\u00a0<strong>Fitim<\/strong>. Edhe sot kujtohet me nderim th\u00ebnia, se<em>, sa njihej vreshta e Xhevit Vrana Kanin\u00ebs, nuk njihej kazaja e Vlor\u00ebs<\/em>. Ishte sht\u00ebpi bujt\u00ebse p\u00ebr \u00e7do udh\u00ebtar q\u00eb e zinte nata n\u00eb rrug\u00eb. Familje bamir\u00ebse q\u00eb ndihmonte t\u00eb varf\u00ebrit.\u00a0 Vajzave jetime u b\u00ebnte paj\u00ebn dhe dasm\u00ebn.\u00a0<em>N\u00eb operacionin e dimrit,1943, Brigad\u00ebs s\u00eb V-t\u00eb Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare, kjo familje i fali 2400 kok\u00eb bag\u00ebti q\u00eb parizan\u00ebt t\u00eb mos vdisnin urie<\/em>.\u00a0<em>M\u00eb 1944-45, strehuan 6 familje shqiptare nga \u00c7am\u00ebria,<\/em>\u00a0u dhan\u00eb sht\u00ebpi, bag\u00ebti e tok\u00eb bujq\u00ebsore q\u00eb t\u00eb jetonin.<br \/>\n<em><u>M\u00eb 14 gusht 1944, xhaxhai im,\u00a0<strong>Sk\u00ebnder Vrana,<\/strong>\u00a0ishstudent i shkoll\u00ebs \u201cHarry Fullc\u201d, diplomuar n\u00eb Universitetin Prato, Firence, Administrator i Ferm\u00ebs s\u00eb Llakatundit, u internua nga Gjerman\u00ebt.<\/u>\u00a0P\u00ebrfundoi n\u00eb krematorium,\u00a0<strong>Aushvic, m\u00eb 9 Maj,1945.<\/strong><\/em>\u00a0<em>A nuk duhej t\u00eb ishte simbol i fitores mbi nazizmin, Sk\u00ebnder Vrana,porp\u00ebr 51 vite\u00a0\u00a0u quajt viktim\u00eb se ishte me origjin\u00eb princ\u00ebrore?!<\/em>\u00a0K\u00ebto dhe t\u00eb tjera si k\u00ebto, u harruan nga pushteti i ri.\u00a0<em>Shpallja e fitores ndaj t\u00eb huajve, p\u00ebr familjet fisnike dhe intelektual\u00ebt me kultur\u00eb per\u00ebndimore, ishte fillimi i nj\u00eb pushtimi t\u00eb ri komunist. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb fillim terrori, kam botuar nj\u00eb trilogji (3 libra) me mbi 1100 faqe, me titull, \u201c<strong>V\u00ebshtroni Meduz\u00ebn<\/strong>\u201d.<br \/>\n<\/em><strong>N\u00eb vitin 1945,<\/strong>\u00a0reforma agrare konfiksoi pasurit\u00eb e luajtshme dhe t\u00eb paluajtshme. M\u00eb pas\u00a0<em>Vranajt dhe familjet e pad\u00ebshiruara nga Partia Komuniste,\u00a0<strong>u cil\u00ebsuan kulak\u00eb,<\/strong>\u00a0pa asnj\u00eb t\u00eb drejt\u00eb e liri fjale dhe vote<\/em>. Shteti vuri taksat e jasht\u00ebzakonshme dhe pamund\u00ebsia e shlyerjes t\u00eb tyre, mbush\u00ebn burgjet me njer\u00ebz t\u00eb pafajsh\u00ebm. N\u00eb n\u00ebntor 1946, shteti komunist vrau padrejt\u00ebsisht inxhinier\u00ebt e k\u00ebnet\u00ebs s\u00eb Maliqit si sabotator<strong><em>. l pari q\u00eb var\u00ebn ishte Abdyl Sharra, djali i motr\u00ebs s\u00eb Xhevitit<\/em><\/strong>, kush\u00ebri i par\u00eb i babait tim. Familjen Sharra, teksa po e internonin, babai im Veip Vrana, u b\u00eb garant dhe i mori n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb ton\u00eb, ku kryen d\u00ebnimin 3 vjet. Aty u qan\u00eb dhe prit\u00ebn ngush\u00ebllimet p\u00ebr gj\u00ebmat e nj\u00ebpasnj\u00ebshme t\u00eb djemve t\u00eb familjes Sharra dhe Vrana.<br \/>\n<strong><em>Xhaxhai im i vog\u00ebl, Batjar Vrana, 18 vje\u00e7<\/em><\/strong>, m\u00eb 1947, n\u00eb vitin e fundit t\u00eb Tregtares n\u00eb Vlor\u00eb, spiun\u00ebt e ndiqnin pas q\u00eb t\u00eb b\u00ebhej bashk\u00ebpun\u00ebtor i Sigurimit t\u00eb Shtetit, por ai nuk pranoi. Nj\u00eb dit\u00eb shkurti, kur kthehej nga shkolla, lidhi kafsh\u00ebn dhe kontrolloi nj\u00eb ngast\u00ebr me ullinj, mbi spitalin e Vlor\u00ebs.\u00a0<em>Dy spiun\u00eb t\u00eb Sigurimit enkas i vun\u00eb gozhd\u00eb n\u00eb samarin e kafsh\u00ebs, e cila u t\u00ebrbua dhe q\u00eb nga Vlora deri n\u00eb Kanin\u00eb e mori zvarr\u00eb Batjarin.\u00a0<\/em>Nuk di si e p\u00ebrjetoi gjyshja at\u00eb krim makab\u00ebr. Ajo, dhe shpirti i saj i cop\u00ebzuar e din\u00eb. Si nuk u \u00e7mend ajo n\u00ebn\u00eb, kur n\u00eb sht\u00ebpi i shkoi kafsha vet\u00ebm me gjysm\u00eb k\u00ebmbe t\u00eb djalit (deri te gjuri) q\u00eb kishte ngecur n\u00eb yzengji. Trupin e tij, copa- copa e mblodh\u00ebn gjith\u00eb kaniniot\u00ebt nat\u00ebn me pishtar\u00eb.\u00a0<em>Tok me jet\u00ebn, bishat e kuqe, i vran\u00eb dhe \u00ebndrr\u00ebn p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb piktor, se ishte tejet i talentuar.<br \/>\n<strong>N\u00eb 10 tetor, 1947, var\u00ebn kryeinxhinierin e Minier\u00ebs s\u00eb Rubikut, Sulo Klosi,<\/strong>\u00a0v\u00ebllai i gjyshes sime nga babai, diplomuar n\u00eb Franc\u00eb-Strasburg, me grupin e deputetve<\/em>. Nd\u00ebrkoh\u00eb d\u00ebnuan n\u00eb munges\u00eb\u00a0<em>dy v\u00ebllez\u00ebrit Sharra<\/em>, q\u00eb prej vitesh jetonin jasht\u00eb. I madhi<em>,\u00a0<strong>Imer Sharra<\/strong>, shef ketedre i shkencave ekzakte n\u00eb universitetin e Bolonj\u00ebs, Itali. Kurse v\u00ebllai i dyt\u00eb,\u00a0<strong>Hysni Sharra<\/strong>, ishte tregtar n\u00eb Paris.<\/em>\u00a0Kjo \u00ebsht\u00eb \u00e7menduri, absurditet, t\u00eb d\u00ebnosh dik\u00eb pa arsye, vet\u00ebm nga mbiemri.\u00a0<em>M\u00eb 1948, arrestuan xhaxhan\u00eb tim,\u00a0<strong>Mynyr Vrana,<\/strong>\u00a0se nuk piu dollin\u00eb p\u00ebr mustaqet e\u00a0 Stalinit<\/em>. E d\u00ebnuan me 8 vjet burg p\u00ebr agjitacion dhe propagand\u00eb.\u00a0<strong>V\u00ebllan\u00eb e Abdyl Sharrr\u00ebs, Shyqyriun e burgos\u00ebn<\/strong>, se p\u00ebrkrahu grupin e\u00a0 deputet\u00ebve.\u00a0<em><u>Paradokset e luft\u00eb\u00a0\u00a0s\u00eb klasave p\u00ebr gjysm\u00ebn e shqiptar\u00ebve<\/u><\/em>\u00a0nuk kan\u00eb fund.\u00a0\u00a0N\u00eb\u00a0<em><u>burgun-Beden t\u00eb Kavaj\u00ebs t\u00eb burgosurit i varrosnin t\u00eb gjall\u00eb me kok\u00ebn jasht\u00eb n\u00eb diell, n\u00eb shi e n\u00eb bor\u00eb<\/u><\/em>.\u00a0<em>Shyqyri Sharra nuk e duroi tortur\u00ebn, preu barkun me brisk dhe vdiq gjat\u00eb rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb spital<strong>, m\u00eb 1950<\/strong><\/em><strong>.<\/strong>\u00a0Po k\u00ebt\u00eb vit burgos\u00ebn baban\u00eb tim,\u00a0<strong><em>Veip Vran<\/em><\/strong><em>a<\/em>. U d\u00ebnua me burgim t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm,si armik populli dhe sabotator. Gruas s\u00eb tij (n\u00ebn\u00ebs ton\u00eb me 4 f\u00ebmij\u00eb nga mosha 12- 6 mujash, i mor\u00ebn sht\u00ebpin\u00eb, mjetet e jetes\u00ebs dhe na internuan. (shih m\u00eb sip\u00ebr).Mamaja jon\u00eb edhe pse ishte bij\u00eb e nj\u00eb familjeje\u00a0<strong>d\u00ebshmori<\/strong>\u00a0nga<strong>\u00a0\u201c Pashajt t\u00eb Koculit\u201d<\/strong>, p\u00ebrs\u00ebri e internuan.\u00a0<strong><u>M\u00eb 1953<\/u><\/strong>,\u00a0<em>nj\u00eb vdekje makab\u00ebr e v\u00ebllait t\u00eb\u00a0<strong>vog\u00ebl, Lekmi Sharra<\/strong><\/em>\u00a0hetuesia e mbylli n\u00eb nj\u00eb kasafort\u00eb hermetike, ku e gjet\u00ebn t\u00eb vdekur nga asfiksia.\u00a0<em>Trupin pa jet\u00eb, e hodh\u00ebn nga dritarja se gjoja u vetvra se gjoja donte t\u00eb arratisej, duke u hedhur nga kati i tret\u00eb i hetuesis\u00eb.<br \/>\n<\/em><strong>Pas 3 vitesh, familja ime mbaroi internimin.<\/strong>\u00a0N\u00ebna mendonte se ku do t\u00eb jetonim. Reforma na kishte l\u00ebn\u00eb me gisht n\u00eb goj\u00eb dhe n\u00ebn trysnin\u00eb e mllefit e urrejtjes s\u00eb fshatar\u00ebve.\u00a0N\u00eb fshat nuk kishim as sht\u00ebpi dhe as pron\u00eb, as n\u00eb \u00e7iligun e Qishbardh\u00ebs dhe as n\u00eb Kanin\u00eb.\u00a0<em>Sapo ishte liruar nga burgu xhaxhai, i cili na mori atje ku jetonte vet. Kjo mir\u00ebsi m\u00eb dha mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb t\u00eb arsimohesha.<\/em>\u00a0Nuk ka gj\u00eb m\u00eb t\u00eb hidhur, kur n\u00ebna gjith\u00eb dit\u00ebn punonte argate n\u00eb ullinjt\u00eb e saj dhe n\u00eb dark\u00eb, ajo grua e dhimbshur na mblidhte ne barkthar\u00ebt me lakra pa vaj. Pas pak koh\u00ebsh, xhaxhai shiti sht\u00ebpin\u00eb n\u00eb fshat dhe shkoi n\u00eb qytet (Vlor\u00eb). P\u00ebrs\u00ebri na mori me vete. Mamaja filloi pun\u00eb n\u00eb mir\u00ebmbajtjen e rrug\u00ebs nacionale, bashk\u00eb me dy shoqe t\u00eb shtres\u00ebs s\u00eb saj.\u00a0<em>N\u00eb vitin\u00a0<strong>1957, v\u00ebllan\u00eb e saj, dikur partizan, tani\u00a0\u00a0me funksion t\u00eb lart\u00eb ushtarak<\/strong>\u00a0e zhvesh\u00ebn nga ushtria, sepse kishte burrin e motr\u00ebs n\u00eb burg, e cila duhej ta ndante bashk\u00ebshortin dhe f\u00ebmij\u00ebt t\u2019i linte n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e fatit<\/em>. Daja im, punoi n\u00eb kooperativ\u00ebn bujq\u00ebsore.\u00a0<em>Kaluan 5 vite q\u00eb un\u00eb punoja m\u00ebsuese n\u00eb fshat. Tashm\u00eb ishin plot\u00ebsuar k\u00ebrkesat me njer\u00ebz t\u00eb arsimuar nga ata proparti. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb intelektual\u00ebt nga shtresa e persekutuar, ishin t\u00eb tep\u00ebrt.\u00a0<strong>Vitet 1966-67<\/strong>, ishin<strong>\u00a0etapa e tret\u00eb e Luft\u00ebs s\u00eb Klasave<\/strong>.\u00a0<strong>Revolucioni Kulturor Kinez<\/strong>,ve\u00e7 mohimit t\u00eb profesionit, dogj\u00ebn kisha dhe xhamia,\u00a0<strong>d\u00ebnuan me burgim apo ivran\u00eb prift\u00ebrinj katolik\u00eb dhe hoxhallar\u00eb<\/strong><\/em>. Kishim pak vite n\u00eb qytet, kur papritur<strong>\u00a0<em>familjet e deklasuara i d\u00ebbuan me dhun\u00eb nga qyteti<\/em><\/strong><em>, pa nj\u00eb lajm\u00ebrim, q\u00eb\u00a0<strong>ishte nj\u00eb internim i dyt\u00eb<\/strong>\u00a0n\u00ebp\u00ebr fshatra<\/em>. Si njer\u00ebz jasht\u00eb ligjit, nat\u00ebn, policia erdhi me kamion dhe na \u00e7uan n\u00eb fshatin Sherisht, ku s\u2019kishim as sht\u00ebpi dhe as pron\u00eb. At\u00ebher\u00eb,\u00a0<em>pas 13 vitesh, ishte liruar babai nga burgu. Familjen ton\u00eb e strehuan n\u00eb kotecet e pulave t\u00eb kooperativ\u00ebs, kurse xhaxhan\u00eb n\u00eb varrin e pashait turk, Sinan Pash\u00ebs, n\u00eb Kanin\u00eb<\/em>. Babai dhe tre xhaxhallar\u00ebt nd\u00ebrtuan nga nj\u00eb sht\u00ebpi elbasanse. Im At\u00eb, p\u00ebr ta nd\u00ebrtuar sht\u00ebpin\u00eb,\u00a0 k\u00ebrkoi nj\u00eb kredi n\u00eb bank\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn ia dhan\u00eb.\u00a0<em><u>Nuk kaloi shum\u00eb koh\u00eb dhe pa urdh\u00ebr nga zyrat shtet\u00ebrore t\u00eb konfiskimeve, ia mor\u00ebn sht\u00ebpin\u00eb si i burgosur politik q\u00eb ishte.<\/u>\u00a0Ishin;\u00a0<strong>Kryetari i Frontit Demokratik, i Plotfuqishmi i Kanin\u00ebs dhe Kryetari i K\u00ebshillit Popullor,<\/strong>\u00a0t\u00eb cil\u00ebve u kishin dh\u00ebn\u00eb ligjin, bashk\u00eb me k\u00ebrba\u00e7in.<\/em>\u00a0Ngel\u00ebm p\u00ebrs\u00ebri jasht\u00eb. Babai me v\u00ebllan\u00eb filluan t\u00eb mbledhin gur\u00eb me karroc\u00eb dore, pse jo edhe n\u00eb supe. Me shum\u00eb mundime arrit\u00ebn t\u00eb nd\u00ebrtonin nj\u00eb sht\u00ebpi tjet\u00ebr,\u00a0<em>dykatshe dhe me binca n\u00ebn tok\u00eb. Ishin duar art\u00eb. Soll\u00ebn dhe ujin brenda n\u00eb sht\u00ebpi<\/em>. Kur kalonte rrug\u00ebs babai,teksa mbante gur\u00eb mbi supe, e p\u00ebshtynin fshatar\u00ebt dhe f\u00ebmij\u00ebt e tyre, duke e fyer me fjal\u00ebt,\u201d<strong><em>Kulaku i qenit\u201d.<\/em><\/strong>Fatin e babait, duhet ta ndiqte edhe e bija, un\u00eb me familjen time.\u00a0<strong><em>M\u00eb 8 N\u00ebntor,1977<\/em><\/strong>, kur gjysma e shqiptar\u00ebve t\u00eb p\u00ebrkrahuar nga Partia-Shtet, festonin, duke rr\u00ebk\u00ebllyer gotat dit\u00ebn e themelimit t\u00eb PPSH, na nxor\u00ebn nga sht\u00ebpia. Ishte pallati i tret\u00eb me kontribut vullnetar, ku\u00a0<strong><em>Fitimit i kishte r\u00ebn\u00eb bretku<\/em><\/strong>\u00a0se punonte \u00e7do pasdie p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb m\u00eb shum\u00eb. I gjet\u00ebm t\u00eb dy f\u00ebmij\u00ebt(vajza 11 vje\u00e7e dhe djali 3 vje\u00e7 ) n\u00eb shi dhe n\u00eb nj\u00eb th\u00ebllim, pran\u00eb pirgut me pla\u00e7ka. Koshijet\u00a0<strong><em>Nigjare Berberi dhe Shefikate Spahiu,<\/em><\/strong>\u00a0i mor\u00ebn t\u00eb dy f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre, ua than\u00eb veshjet, i ngroh\u00ebn pran\u00eb zjarrit dhe\u00a0\u00a0u dhan\u00eb p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb. N\u00ebrkoh\u00eb ne t\u00eb dy \u00e7uam pla\u00e7kat p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb at\u00eb dhom\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, pa diell, ku kishim\u00a0<em><u>jetuar12 vite<\/u><\/em>\u00a0me familje tjet\u00ebr. Pas pes\u00eb vitesh na dhan\u00eb nj\u00eb apartament , q\u00eb e la sekretari i Partis s\u00eb Uzi\u00ebn\u00ebs mekanike , i cili nuk jetonte dot n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi pa diell, por i dhan\u00eb apartamentin q\u00eb komisioni i strehimit na i kishte dh\u00ebn\u00eb ne. Nga\u00a0<strong>1967- 1991-familjet Vrana ishin t\u00eb internuara. M\u00eb 1993,\u00a0<\/strong>gjasht\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e familjes, prind\u00ebrit dhe ne t\u00eb kat\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt,\u00a0<strong>na dhan\u00eb statusin politik<\/strong>.\u00a0<strong>Ky ishte internimi i dyt\u00eb, nga viti 1967 deri n\u00eb vitin 1990,<\/strong>\u00a0por ne dhe gjith\u00eb t\u00eb p\u00ebrndjekurit mbijetuam. Sepse mbijetesa \u00ebsht\u00eb virtyt i fisnik\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Propaganda anti-per\u00ebndimore e komunist\u00ebve ishte aq e fuqishme saq\u00eb kishte ndikuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb thell\u00eb n\u00eb mend\u00ebsin\u00eb dhe bindjet e shumic\u00ebs s\u00eb qytetar\u00ebve shqiptar\u00eb. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, regjimi e paraqiste Per\u00ebndimin si nj\u00eb armik t\u00eb rreziksh\u00ebm, nj\u00eb bot\u00eb shfryt\u00ebzuese dhe t\u00eb pam\u00ebshirshme, nd\u00ebrsa Shqip\u00ebrin\u00eb si nj\u00eb fortes\u00eb t\u00eb pathyeshme t\u00eb socializmit. Si e perceptonit ju personalisht bot\u00ebn per\u00ebndimore n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb? A kishte momente dyshimi apo burime informacioni q\u00eb ju krijonin nj\u00eb perspektiv\u00eb m\u00eb t\u00eb ndryshme nga ajo zyrtare?<em><br \/>\n<\/em><\/strong>VVH:\u00a0Agjent\u00ebt jugosllav\u00eb n\u00eb Konsullat\u00ebn e Vlor\u00ebs dhe t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs, p\u00ebrhap\u00ebn idet\u00eb komuniste. Shum\u00eb shpejt dogmat marksiste-leniniste u p\u00ebrhap\u00ebn si fara e krisjes q\u00eb helmon drith\u00ebrat.Ndikimi i agjent\u00ebve titist\u00eb, me idet\u00eb shkomb\u00ebtaizuese t\u00eb komunizmit, p\u00ebr\u00e7au shqiptar\u00ebt, futi mllefin dhe urrejtjen mes nj\u00ebri-tjetrit. T\u00eb paudh\u00ebt, shovinist\u00ebt sllavo-grek\u00eb, ndikuan n\u00eb vrasjet pa gjyq t\u00eb kund\u00ebrshtar\u00ebve politik\u00eb e klasor\u00eb t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs dhe ideve komuniste, si dhe ndaj intelektual\u00ebve t\u00eb arsimuar n\u00eb per\u00ebndim. K\u00ebt\u00eb fushat\u00eb shfarosjeje e filluan qysh vite m\u00eb p\u00ebrpara dhe gjat\u00eb luft\u00ebs. N\u00eb psikoz\u00ebn gati gjysm\u00ebshekullore t\u00eb shqiptarit,ishte krijuar ideja se, ne, si atdhetar\u00eb jetonim n\u00eb dy bot\u00eb t\u00eb ndryshme, ndar\u00eb n\u00eb dy grupe; proparti dhe antiparti mes nj\u00eb humnere t\u00eb thell\u00eb dhe t\u00eb pakap\u00ebrcyeshme. T\u00eb mohuarit apo t\u00eb anatemuarit\u00a0<em>s\u2019kishin asnj\u00eb t\u00eb drejt\u00eb e liri<\/em>, kur gjysma tjet\u00ebr\u00a0<em>n\u00ebn ombrell\u00ebn e partis\u00eb<\/em>, sikur dhe hu gardhi t\u00eb ishin, b\u00ebheshin drejtora, shefa, deputet, ministra dhe diplomat\u00eb.\u00a0<em>Kishin n\u00eb dor\u00eb jet\u00ebn dhe vdekjen e gjysm\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb denigruar<\/em>. Ne ishim \u201c<strong><em>t\u00eb vdekurit e gjall\u00eb<\/em><\/strong>\u201dq\u00eb na kishin prer\u00eb gjuh\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mos shprehur asgj\u00eb, por nuk na e ndalonin dot trurin t\u00eb g\u00eblonte mendimet e lira, as syrin t\u00eb shikonte t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e hidhur dhe as veshin t\u00eb d\u00ebgjonte b\u00ebmat vrastare t\u00eb djallit t\u00eb kuq, q\u00eb udh\u00ebhiqej nga nj\u00eb \u201c<em>peshkaqen i pangopur me gjak shqiptari\u201d.<\/em>\u00a0\u201c<em><u>Demoni Enver Hoxha, i rehatuar n\u00eb lozhat luksoze, duke duartrokitur Hamletin, me gjak t\u00eb past\u00ebr shqiptari, firmoste vrasjet, burgosjet dhe inetrnimin e ajk\u00ebs s\u00eb kombit. Komunizmi vrau trurin dhe palc\u00ebn e kombit, shtres\u00ebn e mesme q\u00eb mban kombin n\u00eb k\u00ebmb\u00eb dhe inteligjenc\u00ebn me kultur\u00eb per\u00ebndimore<\/u>.\u201d\u00a0<\/em>Sekuestrimi dhe rr\u00ebmbimi i pron\u00ebs nga\u00a0<strong><em>hajn\u00ebt komunist\u00eb pa origjin\u00eb,<\/em><\/strong>\u00a0humbi\u00a0<strong><em>identitetin komb\u00ebtar<\/em><\/strong>\u00a0dhe\u00a0<strong><em>varf\u00ebroi familjen shqiptare materialisht dhe mend\u00ebrisht<\/em>.<\/strong>\u00a0Ata tradhtuan shqiptarizmin dhe p\u00ebrqafuan idet\u00eb e djallit t\u00eb kuq sllav. Qysh para lufte nisi Propaganda dhe gjat\u00eb luft\u00ebs, duke reklamuar\u00a0<em><u>mikun e<\/u><\/em>\u00a0<em><u>madh Tito,<\/u><\/em>\u00a0se<strong>\u00a0Jugosllavia<\/strong>\u00a0ishte shp\u00ebtimtare q\u00eb do t\u2019i siguronte Shqip\u00ebris\u00eb lirin\u00eb, pavar\u00ebsin\u00eb dhe garancin\u00eb e nj\u00eb t\u00eb ardhmeje t\u00eb lumtur.\u00a0<u>\u201c<em>Pas \u00e7lirimit, edukimi dhe propagnda fillonte qysh n\u00eb kopsht e rritej nd\u00ebr vite gjat\u00eb arsimimit, figura e diktatorit dhe e Partis\u00eb nderohej, meq\u00ebllim q\u00eb te brezi i ri t\u00eb rritej dashuria p\u00ebr sistemin komunist<\/em>.<\/u>Kjo b\u00ebhej p\u00ebrmes mediave, radios, gazetave dhe revistave.Nd\u00ebrkoh\u00eb,\u00a0<em><u>\u201cShqip\u00ebria e bukur si \u00ebnd\u00ebrr ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb burg gjigand, ku kishte vet\u00ebm roj\u00ebtar\u00eb dhe t\u00eb burgosur. Ky vend, me pasuri prrallore mbi e n\u00ebn tok\u00eb, por tejet i varf\u00ebr, ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb varrez\u00eb gjigande, plot me varre pa em\u00ebr.<\/u><\/em><u>\u201d<\/u>\u00a0\u00a0P\u00ebrball\u00eb k\u00ebtij realiteti q\u00eb e\u00a0<strong><em>mohonte shqiptarin si\u201caskushi\u201d pa atdhe, pa vend varri<\/em><\/strong>, t\u00eb kallur n\u00eb nj\u00eb grop\u00eb pa em\u00ebr, Partia-shtet propagandonte me t\u00eb madhe se Shqip\u00ebria ishte\u00a0<strong><em>fanar ndri\u00e7ues n\u00eb bot\u00eb<\/em>.<\/strong>\u00a0Kudo shkruhej: \u201c<em>Do t\u00eb djegim me zjarr e do t\u2019i presim kok\u00ebn, cilitdo q\u00eb merr n\u00ebp\u00ebr k\u00ebmb\u00eb nderin dhe dinjitetin e grave dhe vajzave\u201d<\/em>, por n\u00eb fakt sa gra ishin t\u00eb burgosura apo sa vdiq\u00ebn pa pasur nj\u00eb varr, k\u00ebt\u00eb nuk e tregonin. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb gruaja ishte nj\u00eb skllave e shum\u00ebfisht\u00eb dhe n\u00eb karikatura paraqitej nj\u00eb grua vigane, e ashp\u00ebr, e p\u00ebr\u00e7unduar q\u00eb ia kalonte dhe forc\u00ebs s\u00eb gjigandit, me grushtin shtr\u00ebnguar e \u201ctejet e lumtur\u201d, brohoriste e ngaz\u00ebllyer:\u00a0<em><u>\u201cParti- Enver, jemi gati kurdoher\u00eb!\u201dose \u201c\u00c7\u2019thot\u00eb Partia, b\u00ebn populli dhe \u00e7\u2019do populli b\u00ebn Partia!<\/u>\u201d<\/em>\u00a0I shkreti popull, nd\u00ebrsa flinte gjum\u00eb, nj\u00eb trokitje alarmuese dhe e frikshme n\u00eb port\u00eb, si nj\u00eb vdekje e paralajm\u00ebruar d\u00ebgjohej:\u00a0<u>\u201c<em>N\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit je i arrestuar!\u201d<\/em><\/u><em>\u00a0<\/em>Shqiptar\u00ebt jetonin 2-3 familje n\u00eb nj\u00eb apartament t\u00eb vog\u00ebl, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb<em>\u00a0Partia Shtet<\/em>\u00a0nd\u00ebrtoi 750 000 bunkere p\u00ebr t\u2019u mbrojtur nga kapitalist\u00ebt dhe imperialist\u00ebt e rreziksh\u00ebm q\u00eb na kishin hal\u00eb n\u00eb sy. Nd\u00ebrkoh\u00eb ishin\u00a0<strong><em>23 burgje dhe 48 kampe internimi.<\/em><\/strong>\u00a0<u>\u201c<em>Trastat n\u00eb shpinat e n\u00ebnave dhe grave q\u00eb shkonin n\u00ebp\u00ebr rrug\u00ebt e p\u00ebrbaltura t\u00eb atdheut \u201cBURG\u201d, ishin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda se prangat n\u00eb duart dhe k\u00ebmb\u00ebt e burrave apo djemve t\u00eb tyre<\/em>.\u00a0<\/u>K\u00ebto zonja t\u00eb shfytyruara nga vuajtjet p\u00ebr rritjen dhe edukimin e f\u00ebmij\u00ebve, kishin forc\u00eb t\u00eb brohorisnin t\u00eb detyruara:\u201c<em>Rroft\u00eb Partia!Roft\u00eb Enveri<\/em>!\u201d, \u201c<em>T\u00eb rroj\u00eb Shqip\u00ebria, kala e pamposhtur e komunizmit!\u201d<\/em>\u00a0Mediat bu\u00e7isnin p\u00ebrdit\u00eb kund\u00ebr sistemit kapitalist dhe imperialist, ku njer\u00ebzit gjasma vdisnin p\u00ebr buk\u00eb e ngriheshin n\u00eb revolta kund\u00ebr sitemit t\u00eb tyre politik. P\u00ebrceptimin rreth jet\u00ebs n\u00eb Per\u00ebndim e m\u00ebsonim p\u00ebrmes emisioneve n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaja apo p\u00ebrmes filmave italian\u00eb dhe t\u00eb Hollivudit q\u00eb i shikonim vjedhurazi dhe t\u00eb frik\u00ebsuar edhe nga muret se mos na d\u00ebgjonin.Qysh f\u00ebmij\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenjt\u00eb na porositnin: \u201c<em>Kujdes, mos flisni, se edhe muret kan\u00eb vesh!\u201d<\/em>\u00a0T\u00eb dy f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb, vajza dhe djali, nat\u00ebn, fshehurazi me n\u00ebnz\u00ebrima, m\u00ebsuan gjuh\u00ebn italiane dhe anglishten. Kjo m\u00ebnyr\u00eb tin\u00ebzare e t\u00eb m\u00ebsuarit t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, \u00ebsht\u00eb:\u201c<em><u>T\u00eb kesh frik\u00eb nga vetja dhe t\u00eb ruhesh nga vetvetja<\/u><\/em><u>\u201d.\u00a0<em>Ishte nj\u00eb luft\u00eb e ashp\u00ebr shpirt\u00ebrore, psikologjik<\/em>e,\u00a0<em>nd\u00ebrgjegj\u00ebsore mes Qenies (Nevetes) dhe realitetit t\u00eb hidhur real<\/em><\/u><em>.\u00a0<\/em><strong>Informacion p\u00ebr ndryshim rr\u00ebnj\u00ebsor ishte realiteti shqiptar<\/strong><em>. Shkaqe ishin: burgimet pa faj, papun\u00ebsia, varf\u00ebria, dhuna, niveli i ul\u00ebt ekonomik, shqiptar\u00ebt t\u00eb p\u00ebr\u00e7ar\u00eb dhe n\u00eb hasm\u00ebri me nj\u00ebri- tjetrin. Krim nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kur vret me plumb, krim \u00ebsht\u00eb dhe kur mungon drejt\u00ebsia, kur t\u00eb privojn\u00eb lirin\u00eb, t\u00eb drejtat e nj\u00eb jete t\u00eb qet\u00eb, t\u00eb mohojn\u00eb profesionin, arsimimin dhe kur t\u00eb shohin me urrejtje si armik. Krim \u00ebsht\u00eb dhe kur t\u00eb l\u00ebn\u00eb pa gjum\u00eb, se lufta psikologjike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vdekje e ngadalt\u00eb, e paralajm\u00ebruar, e cila t\u00eb q\u00ebndron mbi kok\u00eb si shpata e liktorit<\/em>. Jan\u00eb k\u00ebto arsyet q\u00eb qytetari shqiptar k\u00ebrkon nj\u00eb zgjidhje t\u00eb k\u00ebtij kaosi antinjer\u00ebzor, q\u00eb p\u00ebr 80 vite i \u00ebsht\u00eb zvargur n\u00eb fyt si kock\u00eb e pakap\u00ebrcyeshme derisa\u00a0<em><u>t\u00eb shpopullohet ky vend i bukur dhe i lasht\u00eb sa vet\u00eb jeta apo njer\u00ebzimi. Koha k\u00ebrkon ndryshim t\u00eb cilin do ta sjellin vet shqiptar\u00ebt sepse u ka vajtur thika n\u00eb palc\u00eb.<\/u><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>INTERVIST\u00cb ME SHKRIMTAREN SHUM\u00cbDIMENSIONALE VILHELME VRANA HAXHIRAJ M\u00eb p\u00eblqen q\u00eb ta zhbiroj deri n\u00eb embrion jet\u00ebn time t\u00eb mohuar, e cila rilindi nga hiri i saj si Feniksi! Eh, sikur jeta t\u00eb rilind\u00ebte p\u00ebrs\u00ebri nga zanafilla!\u00a0 Por mjerisht&#8230; e pamundura, kurr\u00eb\u00a0 nuk b\u00ebhet mundur, e b\u00ebra nuk zhb\u00ebhet dhe nj\u00eb jet\u00eb e varrosur nuk rip\u00ebrt\u00ebrihet. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":113459,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-117475","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117475"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117475\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117477,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117475\/revisions\/117477"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117475"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}