{"id":117764,"date":"2025-06-30T12:44:23","date_gmt":"2025-06-30T12:44:23","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=117764"},"modified":"2025-06-30T13:10:38","modified_gmt":"2025-06-30T13:10:38","slug":"socialdemokratet-kerkojne-ndalimin-e-partise-te-dyte-me-te-madhe-ne-gjermani-afd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/06\/30\/socialdemokratet-kerkojne-ndalimin-e-partise-te-dyte-me-te-madhe-ne-gjermani-afd\/","title":{"rendered":"Socialdemokrat\u00ebt k\u00ebrkojn\u00eb ndalimin e partis\u00eb t\u00eb dyt\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb Gjermani, AfD"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb fund t\u00eb kongresit t\u00eb Partis\u00eb Socialdemokrate,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/partia-socialdemokrate-gjermane\/t-67214996\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>SPD<\/strong><\/a>, u diskutua dhe u k\u00ebrkua ndalimi i partis\u00eb Alternativa p\u00ebr Gjermani,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/afd-alternativa-p%C3%ABr-gjermanin%C3%AB\/t-67215292\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>AfD-s\u00eb<\/strong><\/a>. N\u00eb nj\u00eb votim, delegat\u00ebt shpreh\u00ebn mb\u00ebshtetje p\u00ebr p\u00ebrgatitjet e domosdoshme, q\u00eb t\u00eb filloj\u00eb procesi i ndalimit t\u00eb AfD. Kreu i partis\u00eb Klingbeil foli p\u00ebr nj\u00eb &#8220;detyr\u00eb historike&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb kongresin e mbajtur n\u00eb Berlin, SPD shprehu qart\u00eb mb\u00ebshtetjen e saj p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e procedurave p\u00ebr ndalimin e AfD-s\u00eb. Delegat\u00ebt miratuan nj\u00eb mocion nga komiteti ekzekutiv i partis\u00eb q\u00eb b\u00ebnte thirrje p\u00ebr krijimin e nj\u00eb grupi pune n\u00eb nivelin federal p\u00ebr t\u00eb mbledhur prova p\u00ebr jokushtetutshm\u00ebrin\u00eb e saj.<\/p>\n<p>N\u00ebse gjenden prova t\u00eb mjaftueshme, SPD do t\u00eb shtyj\u00eb p\u00ebrpara nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb ndalimi n\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese. Gjat\u00eb debatit t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm, kreu i SPD-s\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/lars-klingbeil\/t-72456577\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Lars Klingbeil<\/strong><\/a>, ka mb\u00ebshtetur fuqimisht luftimin e AfD-s\u00eb me mjete ligjore.<\/p>\n<p>&#8220;\u00cbsht\u00eb detyra jon\u00eb historike t&#8217;i nxjerrim ata p\u00ebrs\u00ebri nga parlamentet&#8221;, tha ai. &#8220;Bazuar n\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn historike, ne kemi nj\u00eb Kushtetut\u00eb q\u00eb ofron mjetet e nevojshme&#8221;, tha\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/i-qet%C3%AB-dhe-i-vet%C3%ABdijsh%C3%ABm-p%C3%ABr-pushtetin-kush-%C3%ABsht%C3%AB-z%C3%ABvend%C3%ABskancelari-lars-klingbeil\/a-72456536\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Klingbeil,<\/strong><\/a>\u00a0 duke iu referuar nj\u00eb procedure ndalimi.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Mungesa e unitetit n\u00eb koalicion<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;\u00cbsht\u00eb detyra jon\u00eb demokratike t\u00eb p\u00ebrdorim k\u00ebto instrumente p\u00ebr t\u00eb mbrojtur kushtetut\u00ebn&#8221;, tha Klingbeil. Vler\u00ebsimi i Zyr\u00ebs Federale p\u00ebr Mbrojtjen e Kushtetut\u00ebs \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr mosmarr\u00ebveshjet q\u00eb lidhet me k\u00ebt\u00eb\u00a0proces eventual.<\/p>\n<p>&#8220;N\u00ebse ata thon\u00eb: &#8216;Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb parti ekstremiste e krahut t\u00eb djatht\u00eb&#8217;, at\u00ebher\u00eb nuk duhet t\u00eb ket\u00eb m\u00eb manovra,&#8221; k\u00ebrkoi Klingbeil. Ai akuzoi CDU-n\u00eb p\u00ebr manovra dhe deklarata t\u00eb paqarta nga disa politikan\u00eb t\u00eb saj. Sipas tij, \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb p\u00ebrgatitemi seriozisht p\u00ebr procedurat e ndalimit.<\/p>\n<p>Thirrjet p\u00ebr fillimin e procedurave t\u00eb ndalimit kund\u00ebr AfD-s\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb koh\u00ebt e fundit m\u00eb t\u00eb z\u00ebshme. AfD aktualisht po padit Zyr\u00ebn Federale p\u00ebr Mbrojtjen e Kushtetut\u00ebs kund\u00ebr klasifikimit t\u00eb saj si ekstremiste e krahut t\u00eb djatht\u00eb.<\/p>\n<p>Brenda koalicionit nuk ka marr\u00ebveshje n\u00eb lidhje me procedurat e ndalimit t\u00eb AfD-s\u00eb. CDU e hedh posht\u00eb k\u00ebt\u00eb qasje dhe synon t\u00eb luftoj\u00eb politikisht AfD-n\u00eb. Sidomos n\u00eb Gjermanin\u00eb lindore, ku baza e votuesve t\u00eb AfD-s\u00eb \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e lart\u00eb, nj\u00eb ndalim shihet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kritike.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Pengesat e larta<\/strong><\/p>\n<p>Pengesat p\u00ebr ndalimin e nj\u00eb partie politike jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb larta. Pas vendimit t\u00eb SPD-s\u00eb, nj\u00eb grup pune nd\u00ebrpartiak tani do t\u00eb mbledh\u00eb s\u00eb pari materiale p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtetuar jokushtetutshm\u00ebrin\u00eb e AfD-s\u00eb.<\/p>\n<p>Udh\u00ebheqja e partis\u00eb ka deklaruar tashm\u00eb se \u00ebsht\u00eb e bindur se kjo do t\u00eb ket\u00eb sukses. Pas k\u00ebsaj, nj\u00eb procedur\u00eb ndalimi do t\u00eb jet\u00eb e detyrueshme. Ekstremizmi i krahut t\u00eb djatht\u00eb \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi m\u00eb i madh p\u00ebr demokracin\u00eb n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p>Qeveria, Bundestagu ose Bundesrati mund t\u00eb iniciojn\u00eb procedura para Gjykat\u00ebs Kushtetuese. Duhet t\u00eb provohet se nj\u00eb parti me ndikim po vepron n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb agresive dhe militante kund\u00ebr rendit themelor demokratik. Raporti i Zyr\u00ebs Federale p\u00ebr Mbrojtjen e Kushtetut\u00ebs vet\u00ebm p\u00ebr AfD-n\u00eb nuk konsiderohet prov\u00eb e mjaftueshme.<\/p>\n<p><strong>Krer\u00ebt e SPD<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb par\u00eb n\u00eb kongres jan\u00eb debatuar edhe shum\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera q\u00eb kan\u00eb lidhje me qeverisjen e ardhshme t\u00eb vendit. Ish-kancelari\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/olaf-scholz\/t-64692701\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Olaf Scholz<\/strong><\/a>\u00a0\u00ebsht\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetur me nderimet m\u00eb t\u00eb larta partiake, sikur edhe ish-kryetarja e SPD Saskia Esken. T\u00eb dy ata largohen nga funksionet drejtuese t\u00eb partis\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa drejtues t\u00eb partis\u00eb jan\u00eb zgjedhur Lars Klingbeil (me vet\u00ebm 65% t\u00eb votave) dhe B\u00e4rbel Bas (me nj\u00eb shumic\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme prej 95% t\u00eb votave t\u00eb delegat\u00ebve). Ata t\u00eb dy tani duhet t\u00eb rikthejn\u00eb partin\u00eb n\u00eb binar\u00ebt e suksesit, sepse n\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/koalicioni-gjermani\/t-70750939\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>zgjedhjet e kaluara<\/strong><\/a> SPD pati sh\u00ebnuar rezultat shum\u00eb t\u00eb dob\u00ebt.\/DW<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb fund t\u00eb kongresit t\u00eb Partis\u00eb Socialdemokrate,\u00a0SPD, u diskutua dhe u k\u00ebrkua ndalimi i partis\u00eb Alternativa p\u00ebr Gjermani,\u00a0AfD-s\u00eb. N\u00eb nj\u00eb votim, delegat\u00ebt shpreh\u00ebn mb\u00ebshtetje p\u00ebr p\u00ebrgatitjet e domosdoshme, q\u00eb t\u00eb filloj\u00eb procesi i ndalimit t\u00eb AfD. Kreu i partis\u00eb Klingbeil foli p\u00ebr nj\u00eb &#8220;detyr\u00eb historike&#8221;. N\u00eb kongresin e mbajtur n\u00eb Berlin, SPD shprehu qart\u00eb mb\u00ebshtetjen &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":117765,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-117764","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117764"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117770,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117764\/revisions\/117770"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/117765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}