{"id":117810,"date":"2025-07-01T09:27:41","date_gmt":"2025-07-01T09:27:41","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=117810"},"modified":"2025-07-01T10:47:48","modified_gmt":"2025-07-01T10:47:48","slug":"shkrimtarja-vranari-berisha-hodhi-bazat-e-nje-shteti-demokratik-ne-qeverisjen-e-tij-ishin-vite-te-arta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/07\/01\/shkrimtarja-vranari-berisha-hodhi-bazat-e-nje-shteti-demokratik-ne-qeverisjen-e-tij-ishin-vite-te-arta\/","title":{"rendered":"Shkrimtarja Vranari: Berisha hodhi bazat e nj\u00eb shteti demokratik! N\u00eb qeverisjen e tij ishin vite t\u00eb arta!"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>INTERVIST\u00cb ME SHKRIMTAREN SHUM\u00cbDIMENSIONALE VILHELME VRANA HAXHIRAJ (III)<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>EKSKLUZIVE<\/strong>\u00a0NGA\u00a0<strong>G\u00cbZIM MARKU<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-117835\" src=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/ggg.jpg\" alt=\"\" width=\"123\" height=\"128\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur kombi shqiptar gjendet ende p\u00ebrball\u00eb sfidave t\u00eb m\u00ebdha historike, politike dhe shoq\u00ebrore, z\u00ebri i intelektual\u00ebve mbetet nj\u00eb busull e \u00e7muar p\u00ebr t\u00eb kuptuar rrug\u00ebn q\u00eb kemi l\u00ebn\u00eb pas dhe udh\u00ebn q\u00eb kemi p\u00ebrpara. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tret\u00eb t\u00eb intervist\u00ebs ekskluzive me shkrimtaren e njohur Vilhelme Vrana Haxhiraj, do t\u00eb preken disa nga plag\u00ebt m\u00eb t\u00eb thella t\u00eb historis\u00eb son\u00eb komb\u00ebtare, por edhe gur\u00ebt themelor\u00eb q\u00eb form\u00ebsojn\u00eb identitetin ton\u00eb.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Nga v\u00ebshtrimi i saj mbi periudh\u00ebn e tranzicionit politik t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, te reflektimi p\u00ebr rrug\u00ebtimin e Kosov\u00ebs drejt pavar\u00ebsis\u00eb dhe sfidat e bashk\u00ebkomb\u00ebsve tan\u00eb n\u00eb trojet q\u00eb sot mbeten jasht\u00eb kufijve administrativ\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Haxhiraj ofron nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim t\u00eb kthjell\u00ebt dhe t\u00eb ndersh\u00ebm. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rr\u00ebfim nuk mungon as nj\u00eb rikthim te tragjedia e \u00c7am\u00ebris\u00eb, nj\u00eb plag\u00eb q\u00eb ende r\u00ebndon n\u00eb nd\u00ebrgjegjen ton\u00eb komb\u00ebtare, as nj\u00eb analiz\u00eb e thell\u00eb mbi tiparet q\u00eb na karakterizojn\u00eb si komb \u2013 vlerat q\u00eb duhet t\u00eb mbrohen dhe veset q\u00eb duhen kap\u00ebrcyer p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur pyetja p\u00ebr bashkimin komb\u00ebtar vazhdon t\u00eb mbetet nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrr e pazhdukur, shkrimtarja ndalet edhe te pengesat, mund\u00ebsit\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb q\u00eb kemi si popull. Ajo kujton figurat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb, por mbi t\u00eb gjitha p\u00ebrcjell nj\u00eb mesazh t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr shqiptar\u00ebt kudo q\u00eb jan\u00eb: p\u00ebr zhvillimin e vendit nuk mjaftojn\u00eb fjal\u00ebt, por duhen vepra konkrete, p\u00ebrkushtim dhe nj\u00eb ndjenj\u00eb e re p\u00ebrgjegj\u00ebsie komb\u00ebtare q\u00eb i jep vendit nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb denj\u00eb.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-117823\" src=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/11-300x242.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"242\" srcset=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/11-300x242.jpg 300w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/11.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Si do ta p\u00ebrshkruanit zhvillimin dhe sfidat kryesore t\u00eb politik\u00ebs shqiptare gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb tranzicionit? Cilat kan\u00eb qen\u00eb momentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb kan\u00eb ndikuar n\u00eb rrug\u00ebn e demokracis\u00eb dhe reformat institucionale n\u00eb vend? Si e vler\u00ebsoni rolin e faktor\u00ebve t\u00eb brendsh\u00ebm dhe t\u00eb jasht\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">VVH: Nuk mund t\u2019i mohojm\u00eb ndryshimet pas vitit 1990, sepse e ndrydhim, e plagosim e p\u00ebrdhosim t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong><u>S\u00eb pari<\/u><\/strong>: Pluralizmi politik ishte nj\u00eb hop cil\u00ebsor, ku nisi bashk\u00ebjetesa e s\u00eb majt\u00ebs socialiste q\u00eb kishte hedhur rr\u00ebnj\u00eb, me demokrat\u00ebt e porsalindur.\u00a0<u>Ndryshoi struktura parlamentare, qeveritare dhe juridike<\/u>, ndryshime q\u00eb u b\u00ebn\u00eb edhe n\u00eb qarqe, rrethe, qytetet e vendit dhe zonat rurale.\u00a0<em>N\u00eb \u00e7do fush\u00eb nisi puna me nj\u00eb mendim dhe synim t\u00eb ri, sepse shqiptar\u00ebt fituan lirin\u00eb e fjal\u00ebs,t\u00eb shprehjes s\u00eb mendimit t\u00eb lir\u00eb dhe t\u00eb drejt\u00ebn e ushtrimit t\u00eb profesionit<\/em>.\u00a0<u>U zgjuan nga gjumi letargjik<\/u>,\u00a0<em>kur p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb u njoh\u00ebn me Kart\u00ebn e t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut, e cila deri n\u00eb vitin 1990, ishte moll\u00eb e ndaluar<\/em>.\u00a0<strong><em>Jeta n\u00ebn diktatur\u00ebn komuniste ishte BURG.<\/em><\/strong>\u00a0\u00a0<u>Rikthimi n\u00eb profesion<\/u>\u00a0i t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb mohuarve,\u00a0<em>ishte tregues i nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimi t\u00eb ri klasor<\/em>.\u00a0<u>Pajisja e shqiptar\u00ebve me passaport\u00eb Evropiane,\u00a0<\/u>b\u00ebri q\u00eb shqiptar\u00ebt fituan t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur jasht\u00eb shtetit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shtetet q\u00eb s\u2019jan\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb BE.\u00a0<u>Organizimi i ri social me norma t\u00eb reja demokratike<\/u>, soll\u00ebn ndryshime n\u00eb struktur\u00eb dhe infrastruktur\u00eb. Fakt \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtimi i Rrug\u00ebs s\u00eb Kombit, Rrug\u00ebs s\u00eb Arb\u00ebrit, Bajpasi i Vlor\u00ebs q\u00eb vazhdon me tunelin Dukat-Palas\u00eb, rruga e re Ku\u00e7-Borsh, q\u00eb shkurton rrug\u00ebn Kurvelesh-Sarand\u00eb. Rrug\u00ebt komb\u00ebtare lejojn\u00eb vizitat pa pengesa mes dy shteteve t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit komb. Edhe rrug\u00ebt rurale ndikojn\u00eb pozitivisht n\u00eb zhvillimin e turizmit dypal\u00ebsh.\u00a0<em><u>Shqip\u00ebria q\u00eb nga 1 prilli,i 2009-t\u00ebs, \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e Natos. \u00cbsht\u00eb kandidate p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE.<br \/>\n<\/u><\/em>N\u00eb qoft\u00eb se\u00a0<em><u>kalimi nga sistemi diktatorial n\u00eb sistem demokratik do t\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb rr\u00ebnj\u00ebsor, jo vet\u00ebm duke z\u00ebvend\u00ebsuar fronin me persona t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit brum t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs, apo nd\u00ebrrimi i tesr\u00ebs, i flamurit partiak,\u00a0 ose i kostumit, nga i kuq n\u00eb blu, ishte vet\u00ebm p\u00ebr t\u2019na hedhur hi syve.<\/u><\/em>\u00a0Kjo nuk e ndryshon idealin komunist<em><u>. U rr\u00ebzuan dhe u shkul\u00ebn institucionet zinxhir t\u00eb diktatur\u00ebs q\u00eb ishin burim vrasjesh dhe mohim t\u00eb drejtash humane. N\u00eb vend t\u00eb tyre u formuan institucione me em\u00ebrtime demokratike. Kam v\u00ebn\u00eb re se komunist\u00ebt e duan kapitalizmin, por me Marksin n\u00eb gji<\/u><\/em>.\u00a0<em>Me krijimin e organeve t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb, duhej t\u00eb d\u00ebnoheshin persekutor\u00ebt, gj\u00eb q\u00eb nuk u b\u00eb.\u00a0<strong>Komunizmi ngeli si mish i huaj n\u00eb trupat dhe mendjet e shqiptar\u00ebve t\u00eb l\u00ebbyrt\u00eb dhe me besim t\u00eb<\/strong>\u00a0<strong>verb\u00ebr.<\/strong><\/em>\u00a0<u>PD-ja kishte dhe ka p\u00ebrb\u00ebrje heterogjene<\/u>, e cila pengon zhvillimin e proceseve demokratike<em><u>. Mes demokrat\u00ebve u an\u00ebtar\u00ebsuan komunist\u00ebt<\/u><\/em>, p\u00ebr t\u00eb ruajtur vendet e pun\u00ebs, sepse ata ishin m\u00ebsuar vet\u00ebm t\u00eb drejtonin. Kurse demokrat\u00ebt me ideale p\u00ebr nd\u00ebrtimin e shtetit ligjor t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs, nj\u00eb sistem demokratik per\u00ebndimor,\u00a0<em><u>nuk kishin p\u00ebrvoj\u00eb, as njer\u00ebzit e kualifikuar<\/u><\/em>. Gjysma q\u00eb iu mohua \u00e7do e drejt\u00eb e liri, q\u00ebndroi n\u00eb atdhe me shpres\u00eb p\u00ebr rikthimin e pronave. Por\u00a0<em><u>ligji 7501, ishte nj\u00eb reform\u00eb e dyt\u00eb agrare<\/u><\/em>. \u00c7udi,\u00a0<em><u>komunist\u00ebt q\u00eb urrenin kapitaliz\u00ebm -imperializmin, zun\u00eb shtetet e Evrop\u00ebs apo t\u00eb ShBA-ve dhe mor\u00ebn shtet\u00ebsin\u00eb e vendeve ku bujt\u00ebn<\/u><\/em>. Kur vijn\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb atdhe, b\u00ebjn\u00eb fushat\u00eb p\u00ebr at\u00eb koh\u00eb t\u00eb lumtur. Madje shprehen: \u201cDo ishte mir\u00eb t\u00eb kthehej koha e diktatur\u00ebs s\u00eb \u201c<strong>Peshkaqenit Baba<\/strong>\u00a0\u201d. N\u00eb k\u00ebt\u00eb tranzicion t\u00eb tejzgjatur, n\u00eb t\u00eb gjitha fushat po ndiqen programe t\u00eb huajtura nga shtetet e tjera. Kjo \u00ebsht\u00eb e gabuar, sepse ndryshimet b\u00ebhen n\u00eb baz\u00eb t\u00eb resurseve dhe t\u00eb kushteve ekonomike q\u00eb ka vendi yn\u00eb, natyrisht duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn bot\u00ebrore.\u00a0<em><u>Psh, arsimi ka p\u00ebsuar regres dhe r\u00ebnie, pa\u00e7ka se b\u00ebhet reklam\u00eb e madhe me terma pompoze.<\/u><\/em>\u00a0<em><u>Globalizmi duhet t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb rritjen e mir\u00ebqenies materiale, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e t\u00eb jetuarit, n\u00eb kultur\u00eb<\/u><\/em>\u00a0e n\u00eb integrimin e kombit,\u00a0<strong><em>pa mohuar tradit\u00ebn q\u00eb na rrit nd\u00ebrgjegjen komb\u00ebtare<\/em><\/strong>. Brezi i ri \u00ebsht\u00eb e ardhmja e kombit. Ndaj barazia gjinore luan rol t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb integrimin e kombit. Me nj\u00eb grua t\u00eb arsimuar, kombi siguron breza t\u00eb mir\u00ebrritur e mir\u2019edukuar. Por q\u00eb t\u00eb arrihet kjo, duhen k\u00ebto kritere si m\u00ebposht\u00eb:<br \/>\n<strong>Peticion<br \/>\nKryetarit t\u00eb Kuvendit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Z.Pjet\u00ebr Arbnori!<br \/>\n<\/strong><em>LDG.Vlor\u00eb, mbledhur sot, m\u00eb,<strong>\u00a020 prill, 1992,<\/strong>parashtron disa k\u00ebrkesa t\u00eb domosdoshme p\u00ebr integrimin e gruas n\u00eb Shoq\u00ebrin\u00eb demokratike t\u00eb cilat jan\u00eb:<br \/>\n-Vendosja e barazis\u00eb gjinore n\u00eb vendin ton\u00eb.<br \/>\n-Pjes\u00ebmarrja e gruas me t\u00eb drejta t\u00eb barabarta me burrat n\u00eb t\u00eb gjitha fushate jet\u00ebs.<br \/>\n-T\u00eb jet\u00eb aktive n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet, n\u00eb politik\u00eb, n\u00eb legjislativ, ekzekutiv, juridike, n\u00eb arsim, sh\u00ebndet\u00ebsi, diplomaci etj. Natyrisht n\u00eb baz\u00eb t\u00eb intelektit, arsimimit dhe profesionalizmit.<br \/>\n-Java e pun\u00ebs duhet t\u00eb b\u00ebhet 5 dit\u00eb.<br \/>\n-T\u00eb hiqet turni i tret\u00eb p\u00ebr grat\u00eb.<br \/>\n-Grat\u00eb t\u00eb shp\u00ebrblehen 200 %, kur punojn\u00eb dit\u00ebn e pushimit apo n\u00eb turnin e tret\u00eb.<br \/>\n-T\u00eb rriten pagat dhe pensionet.<br \/>\n-Leja e lindjes t\u00eb b\u00ebhet 3 vjet.<br \/>\n-Nd\u00ebrhyrja e shtetit p\u00ebr legalizimin e emigrant\u00ebve dhe bashkimin familjar t\u00eb tyre.<br \/>\n-T\u00eb rritet interesimi dhe kujdesi i politik\u00ebs dhe PD p\u00ebr krahin\u00ebn autoktone t\u00eb Himar\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e fatit.<\/em><br \/>\nPs: Peticioni u lexua nga\u00a0<strong><em>Kryetari i Kuvendit, Pjet\u00ebr Arbnori, dat\u00eb, 22 prill,1992,<\/em><\/strong>n\u00eb seanc\u00ebn e pasdites, ora 15.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-117824\" src=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/22-300x191.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"191\" srcset=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/22-300x191.jpeg 300w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/22-768x489.jpeg 768w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/22.jpeg 830w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Pas shum\u00eb sakrificave, Kosova dhe populli i saj arrit\u00ebn triumfin drejt pavar\u00ebsis\u00eb. Si e vler\u00ebsoni rrug\u00ebtimin historik t\u00eb Kosov\u00ebs deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">VVH: Para se t\u00eb p\u00ebrgjigjem, p\u00ebrulem me nderim p\u00ebr gjith\u00eb heronjt\u00eb e r\u00ebn\u00eb t\u00eb Dardanis\u00eb, p\u00ebr bashk\u00ebkombasit e mi, burra, gra dhe vajza dinjitoze t\u00eb k\u00ebsaj treve etnike shqiptare. Nj\u00eb nderim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kam p\u00ebr heroizmin e familjes Jashari dhe\u00a0<em><u>Elit\u00ebn\u00a0<strong>Adem Jashari<\/strong>\u00a0si simbol i liris\u00eb<\/u><\/em>, i cili meriton \u201c\u00c7mimin p\u00ebr Paqen\u201d. Vler\u00ebsoj\u00a0<strong><em>Elit\u00ebn e Kombit, Ibrahim Rugova,<\/em><\/strong>\u00a0falenderoj Kryeministrin aktual\u00a0<strong><em>Z.Albin Kurti dhe Presidenten Vjosa Osmani,\u00a0<\/em><\/strong>p\u00ebr k\u00ebrkesat rigoroze dhe q\u00ebndres\u00ebn ndaj organizmave nd\u00ebrkomb\u00ebtare, p\u00ebr q\u00ebndrimin e drejt\u00eb antiserb dhe maturis\u00eb si politikan\u00eb t\u00eb pjekur n\u00eb ecurin\u00eb e zhvillimeve demokratike. Duke pasur parasysh t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e mohuara, k\u00ebrkesat e domosdoshme t\u00eb nj\u00eb etniteti pellazg-ilir-arb\u00ebror, shqiptar, Dardania hyjnore pas vuajtjesh dhe sakrificash sublime, p\u00ebrmes lumenj\u00ebsh gjaku t\u00eb pafajsh\u00ebm, me vendim t\u00eb\u00a0<em><u>Misionit t\u00eb OKB, n\u00eb vitin 2001, fitoi p\u00ebrkoh\u00ebsisht t\u00eb drejt\u00ebn e vet\u00ebqeverisjes.<\/u><\/em>\u00a0N\u00eb dat\u00ebn\u00a0<strong><em>17 shkurt, 2008, u deklarua Pavar\u00ebsia e Kosov\u00ebs<\/em><\/strong>. Pas nj\u00eb fitoreje t\u00eb madhe, t\u00eb merituar, t\u00eb drejt\u00eb legjitime dhe t\u00eb ndritur, u p\u00ebrpilua\u00a0<em><u>Kushtetuta e Kosov\u00ebs q\u00eb gjeti zbatim m\u00eb,15 qershor, 2008\u00a0<\/u><\/em>n\u00eb p\u00ebrputhje me kriteret e UNMIK, t\u00eb cilat p\u00ebrkonin me k\u00ebrkesat rajonale dhe vendimmarr\u00ebse t\u00eb Kosov\u00ebs. Sepse dhe shqiptar\u00ebt jan\u00eb qytetar\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs dhe t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebs. Pse?<br \/>\nSepse shqiptar\u00ebt q\u00eb nga krijimi i bot\u00ebs, qysh kur lindi pallazgu i par\u00eb n\u00eb k\u00ebto troje, kan\u00eb v\u00ebn\u00eb em\u00ebr n\u00eb histori, si Perandor\u00eb, Pap\u00eb,Burra shteti,\u00a0 kryeministra, udh\u00ebheq\u00ebs ushtarak,shkenc\u00ebtar\u00eb, arkitekt, artist q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb epok\u00eb me njer\u00ebz t\u00eb idealit dhe t\u00eb bes\u00ebs.<br \/>\nNga dita e shpalljes s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs shtet i pavarur dhe sovran,\u00a0<em><u>Kuvendi i Kosov\u00ebs u ngrit n\u00eb nivel nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe mori t\u00eb gjitha p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb legjislative n\u00eb territorin e Kosov\u00ebs<\/u><\/em>. N\u00eb zgjedhjet parlamentare,\u00ebsht\u00eb ndjekur nj\u00eb proporcion i drejt\u00eb me nacionalizmin serb dhe pakicat minoritare. M\u00eb 17.2.2008, kur n\u00eb or\u00ebn 16, u dha lajmi se Kosova u shpall e Pavarur, un\u00eb prej g\u00ebzimit dhe me besim t\u00eb plot\u00eb n\u00eb ecjen drejt integrimit, p\u00ebrpilova 2 poezi, kushtuar Kosov\u00ebs, nga t\u00eb cilat\u00a0<em>\u201c<strong><u>Hapma Zemr\u00ebn ,o n\u00ebn\u00eb<\/u><\/strong>\u201d q\u00eb fitoi \u00c7mim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb Suedi<\/em>, n\u00eb vitin<strong>\u00a02014.\u00a0<\/strong>Pasi u njoha me programin ambicioz t\u00eb qeveris\u00eb demokratike t\u00eb Kosov\u00ebs, jam shprehur se Kosova do t\u00eb eci drejt zhvillimit me hapa galopante. Madje Kosova do t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet m\u00eb p\u00ebrpara se Shqip\u00ebria n\u00eb BE. N\u00ebse nuk do t\u00eb kishte provokimet e her\u00eb pas her\u00ebshme t\u00eb Serbis\u00eb vrastare dhe t\u00eb genocidit shfaros\u00ebs antinjer\u00ebzor, si dhe munges\u00ebn dashamir\u00ebse t\u00eb shteteve t\u00eb m\u00ebdha evropiane,\u00a0<em><u>Kosova tashm\u00eb do t\u00eb ishte prej koh\u00ebsh an\u00ebtare e BE<\/u><\/em>. Por fqinj\u00ebt tan\u00eb smir\u00ebzinj, nuk e duan Kombin shqiptar, se para autoktonis\u00eb, lasht\u00ebsis\u00eb s\u00eb gjuh\u00ebs shqipe dhe t\u00eb rac\u00ebs son\u00eb shtetformuese n\u00eb kontinent, ardhacak\u00ebt semito -sllav, ndihen inferior. Jo pa q\u00ebllim\u00a0<em><u>u nd\u00ebrrua emri i Gadishullit Ilirik, n\u00eb Ballkan, q\u00eb n\u00eb Antiktet quhej \u201c<\/u><strong>Gadishulli Hem<\/strong><\/em>\u201d. Ata erdh\u00ebn si pushtues, nd\u00ebrkoh\u00eb rr\u00ebmbyen trojet ilire, kultur\u00ebn, gjetjet arkeologjike, duke i p\u00ebrvet\u00ebsuar dhe tani mburren me trash\u00ebgimin\u00eb e ndritur t\u00eb shqiptar\u00ebve q\u00eb ka ndikuar n\u00eb krijimin e kombeve evropiane dhe n\u00eb gjuh\u00ebt e tyre.\u00a0<em><u>P\u00ebrg\u00ebzoj qeverin\u00eb e kryeministrit Kurti q\u00eb po punon p\u00ebr mbroth\u00ebsin\u00eb e atdheut\u00a0 n\u00eb ve\u00e7anti dhe t\u00eb Kombit n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi.<\/u><\/em>\u00a0Kosova sot \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e mbar\u00eb t\u00eb integrimit per\u00ebndimor.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Banojn\u00eb n\u00eb trojet e tyre etnike, por fatkeq\u00ebsisht dhe padrejt\u00ebsisht n\u00ebn administrimin e shteteve t\u00eb tjera, si Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Serbia. Cili \u00ebsht\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimi juaj mbi aktualitetin shqiptar n\u00eb k\u00ebto shtete?<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-117826\" src=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/vra-228x300.jpg\" alt=\"\" width=\"228\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/vra-228x300.jpg 228w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/vra.jpg 370w\" sizes=\"auto, (max-width: 228px) 100vw, 228px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">VVH:<strong>\u00a0<\/strong>Z. G\u00ebzim, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb tema q\u00eb kam trajtuar un\u00eb se,\u00a0<em><u>tragjedit\u00eb e kombeve t\u00eb vegj\u00ebl dalin nga portat e shteteve t\u00eb m\u00ebdha( 15.11.2021<\/u><\/em><u>.)\u00a0<\/u><strong><em>E keqja e vendeve t\u00eb vogla t\u00eb Ballkanit nisi<\/em><\/strong><em>\u00a0<\/em>qysh kur u krijua\u00a0<strong><em>Republika Socialiste Federale e Jugosllavis\u00eb q\u00eb e ka origjin\u00ebn e saj m\u00eb, 26 n\u00ebntor, 1942<\/em><\/strong>. Pas \u00e7lirimit t\u00eb vendit, iu dha fund Monarkis\u00eb dhe\u00a0<em><u>m\u00eb, 29 n\u00ebntor, 1945 u shpall Republika Popullore Federale e Jugosllavis\u00eb.<\/u><\/em>\u00a0E udh\u00ebhequr nga J.B.Tito dhe qeveria e re komuniste. N\u00ebn juridiksionin e saj, ajo futi\u00a0<em>6 republika: R<u>.S Serbis\u00eb, RS.Slloveni, RS.Kroaci, RS Mal i Zi, RS Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, R.S e Maqedoni dhe krahin\u00ebn autonome t\u00eb Kosov\u00ebs<\/u>\u00a0m\u00eb,\u00a0<strong>1948.<\/strong><\/em>\u00a0<strong><em>Fatkeq\u00ebsia e dyt\u00eb erdhi nga Greqia<\/em><\/strong>, e cila emrin e Maqedonis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb ia dh\u00e0\u00a0<em>Trev\u00ebs Makedonia n\u00eb Greqi. Kjo vjedhje historike nga grek\u00ebt, iu b\u00eb nj\u00ebrit nga tre fiset antike Pellazge: Ilir\u00ebt, Thrak\u00ebt dhe Maqedon\u00ebt, duke e em\u00ebrtuar \u201cMaqedonia e Veriut\u201d,s<\/em>ikur ky shtet lindi sot, duke ia mohuar lasht\u00ebsin\u00eb prehistorike.\u00a0 Maqedonia e lasht\u00eb matan\u00eb liqenit t\u00eb Ohrit jetohej nga\u00a0<em>fisi ilir Paion<strong>.\u00a0<\/strong><u>Paionia bashk\u00eb me fisin Pelagon t\u00eb lasht\u00ebsis\u00eb krijuan Maqedonin\u00eb e Mbretit Filip dhe Aleksandrit t\u00eb Madh, i cili falenderon Zotin q\u00eb u lind ILIR.<\/u><\/em>\u00a0Serbia dhe Greqia t\u00eb p\u00ebrkrahura nga Fuqit\u00eb e M\u00ebdha, ve\u00e7 rr\u00ebmbimit t\u00eb tokave t\u00eb popullsis\u00eb autoktone, Ilire, Dardane Maqedonase dhe Malazese, kan\u00eb p\u00ebrdorur dhun\u00eb ekstreme ndaj tyre, vrasje monstruoze, dhunime, mohim t\u00eb drejtash njer\u00ebzore deri n\u00eb vrasje dhe varrosje n\u00eb gropa masive.<br \/>\n<em><u>P\u00ebrse kan\u00eb heshtur dhe heshtin Fuqit\u00eb e M\u00ebdha ndaj padrejt\u00ebsive<\/u><\/em>\u00a0q\u00eb i jan\u00eb b\u00ebr\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb? Si \u201cdashamir\u00ebse\u201d ndaj Shqip\u00ebris\u00eb q\u00eb gjoja e \u201cadmironin\u201d Fuqit\u00eb e M\u00ebdha t\u00eb pasuruara n\u00eb saje t\u00eb shfryt\u00ebzimit kolonial, kan\u00eb heshtur gjat\u00eb gjith\u00eb epokave historike dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk kan\u00eb pyetur:<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">&#8211;<em>Si u rrit territori Greqis\u00eb nga 1830- 1930, i cili, n\u00eb 100 vite u kat\u00ebrfishua n\u00eb kurriz t\u00eb trojeve shqiptare, bullgare, turke dhe Maqedone? Lufta ballkanike u zhvillua mes Greqis\u00eb dhe Italis\u00eb, por forcat greke hyn\u00eb me dhun\u00eb, vran\u00eb dhe sakatos\u00ebn gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e jugut, q\u00eb p\u00ebrfshin\u00a0<strong>\u00c7am\u00ebrin\u00eb deri n\u00eb Sarand\u00eb e Kurvelesh.<\/strong>\u00a0Pik\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb humbur origjin\u00ebn autentike,\u00a0<strong>Gadishullit Ilir<\/strong><\/em>, i ndryshuan emrin,<strong><em>\u00a0n\u00eb Ballkan<\/em><\/strong>.<br \/>\n<em>&#8211;<\/em><strong>Aleksand\u00ebr Lambert<\/strong>\u00a0me t\u00eb drejt\u00eb dhe i alarmuar pyet:<em>\u00a0\u201cPse u ndryshua emri i gadishullit \u201cIlirik\u201d n\u00eb \u201cBallkan\u201d pas revolucionit grek, n\u00eb fundshek.XIX? \u00c7far\u00eb b\u00ebn\u00eb Fuqit\u00eb e M\u00ebdha lidhur me k\u00ebt\u00eb ndryshim em\u00ebrtimi prej dhjetra e qindra shekujsh?<\/em>\u00a0 \u00a0&#8211;<em>Si e ndihmuan Shqip\u00ebrin\u00eb Fuqit\u00eb e M\u00ebdha, kur \u00c7am\u00ebria i kaloi Greqis\u00eb dhe Kosova me trojet etnike n\u00eb Malin e Zi, i kaluan Jugosllavis\u00eb m\u00eb 1946 dhe 1948?<\/em>\u00a0Aktualiteti n\u00eb k\u00ebto treva shqiptare dhe t\u00eb banuara nga shqiptar\u00eb, i detyrojn\u00eb t\u00eb mohojn\u00eb identitetin komb\u00ebtar,ve\u00e7an\u00ebsrisht gjuh\u00ebn shqipe. Asyeja q\u00ebndron te keqtrajtimi q\u00eb i \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb kombit m\u00eb t\u00eb lasht\u00eb, duke u dh\u00ebn\u00eb liri ardhacak\u00ebve, shteteve fqinje\u00a0<em>Greqis\u00eb dhe Serbis\u00eb<\/em>\u00a0q\u00eb t\u00eb shijn\u00eb mbi shqiptar\u00ebt.<br \/>\nNj\u00eb gj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se, cili ishte fajtori p\u00ebr krimet monstruoze, p\u00ebr\u00a0<em>varrezat masive\u00a0<u>t\u00eb Hanit t\u00eb Hotit, t\u00eb Srebrenic\u00ebs, Ulqin-Tivarit<\/u>\u00a0etj?!\u00a0<u>R\u00ebnkon Toka e \u00c7am\u00ebris\u00eb dhe e Kosov\u00ebs<\/u>\u00a0nga gjaku i paterur i shqiptar\u00ebve t\u00eb masakruar<\/em>. Si ka mund\u00ebsi q\u00eb Fuqit\u00eb e M\u00ebdha (tutore t\u00eb vendeve t\u00eb vogla q\u00eb vinin nga kampi lindor i socializmit), lejuan n\u00eb vendin ton\u00eb\u00a0<em><u>q\u00eb pas 1990, drejtimin e pushtetit, politik\u00ebs dhe diplomacis\u00eb q\u00eb kishin l\u00ebn\u00eb baballar\u00ebt, e mor\u00ebn bijt\u00eb dhe nipat e tyre, duke nd\u00ebrruar vet\u00ebm flamur dhe p\u00ebrdor\u00ebn disa em\u00ebrtime bashk\u00ebkohore, se gjasma paskan ndryshuar?!<\/u><\/em><br \/>\n<u>Nj\u00eb detyr\u00eb imediate e qeverive demokratike n\u00eb Shqip\u00ebri dhe Kosov\u00eb,<\/u><em>\u00a0\u00ebsht\u00eb v\u00ebnia para p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb historike, morale, politike dhe diplomatike p\u00ebr zgjidhjen e k\u00ebtij ng\u00ebr\u00e7i skllav\u00ebrues n\u00eb koh\u00eb moderne, e cila k\u00ebrkon drejt\u00ebsi.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Si do ta p\u00ebrshkruanit tragjedin\u00eb e \u00c7am\u00ebris\u00eb, duke pasur parasysh masakrat, d\u00ebbimin dhe persekutimin e popullsis\u00eb \u00e7ame? \u00c7far\u00eb ndikimi mendoni se ka pasur kjo ngjarje n\u00eb historin\u00eb dhe nd\u00ebrgjegjen komb\u00ebtare shqiptare?<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-117828\" src=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/cam-300x160.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"160\" srcset=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/cam-300x160.jpg 300w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/cam-768x410.jpg 768w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/cam-310x165.jpg 310w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/cam.jpg 830w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">VVH: \u00cbsht\u00eb fatkeq\u00ebsi e madhe q\u00eb nj\u00eb komb i vog\u00ebl, si Shqip\u00ebria, duke qen\u00eb n\u00ebn tutel\u00ebn e Fuqive t\u00eb M\u00ebdha t\u00eb Evrop\u00ebs, gjat\u00eb shekujve, humbi hegjemonin\u00eb e saj. Qysh nga\u00a0<em><u>shek.IV-III- Pr.Kr. kur Qytet Shteti i Rom\u00ebs u dynd drejt Evrop\u00ebs juglindore, Iliria u b\u00eb shesh betejash p\u00ebr vendosjen e pushtetit vetjak, n\u00eb politik\u00eb, ekonomi dhe kultur\u00eb.\u00a0<\/u><\/em>At\u00ebher\u00eb nuk njihej nocioni \u201ckomb\u201d, gjithsesi raca Ilire jetonte n\u00eb trojet e veta, fliste gjuh\u00ebn m\u00eb t\u00eb lasht\u00eb dhe g\u00ebzonte traditat e trash\u00ebguara nga t\u00eb par\u00ebt Pellazg\u00eb. Pushtuesit e shekujve, i shkat\u00ebrruan k\u00ebto vlera. Fillimisht Roma e shihte si rrezik flot\u00ebn ilire q\u00eb lundronte lirsh\u00ebm n\u00eb t\u00eb gjitha portet e Mesdheut. Ndaj i duhej nj\u00eb aleanc\u00eb me nj\u00eb shtet kund\u00ebrshtar t\u00eb Iliris\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb gadishullin e Atik\u00ebs, ishin vendosur semit\u00ebt, fise afro-aziatike. Si\u00e7 ndodh me gjith\u00eb pushtuesit,edhe ata vran\u00eb apo p\u00ebrzun\u00eb me dhun\u00eb pellazg\u00ebt nga Atika, ku lul\u00ebzonte sistemi skllavopronar, mbi bazat e t\u00eb cilit pushtuesit afro-aziatik nd\u00ebrtuan nj\u00eb shtet pa origjin\u00eb. D\u00ebshmi historike jan\u00eb\u00a0<em><u>themelet ilire t\u00eb Akropolit, gjith\u00eb k\u00ebshtjellat ilire t\u00eb Peloponezit, \u00c7am\u00ebris\u00eb, Thrakis\u00eb, Maqedonis\u00ebdhe kret\u00ebs ku jn\u00eb identifikuar gjurm\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs, gjuh\u00ebs dhe qytet\u00ebrimit pellazg-ilir<\/u><\/em>. P\u00ebr realizimin e synimeve t\u00eb veta, Roma lidhi nj\u00eb pakt bashk\u00ebpunimi me ta, duke ngritur n\u00eb qiell kultur\u00ebn e huajtur t\u00eb Semit\u00ebve dhe i quajti\u00a0<em>\u201cHelen<\/em>\u201d. Sajesa farse e Rom\u00ebs eci m\u00eb tej. Pas pak koh\u00ebsh vendin e quajti Greqi dhe banor\u00ebt, grek. Ky vler\u00ebsim\u00a0<em><u>u rriti oreksin semit\u00ebve p\u00ebr pushtime t\u00eb reja drejt Peloponezit e Thrakis\u00eb<\/u><\/em>. Pas terrorit romak t\u00eb vitit\u00a0<em><u>168 pr. Kr., me urdh\u00ebr t\u00eb Paul Emilit (sipas Tit Livit), Roma dogji 71 qytete ilire, 150 000 rob\u00ebr, qindra e mij\u00ebra t\u00eb vrar\u00eb dhe mij\u00ebra skllev\u00ebr, gj\u00eb q\u00eb i dha hov Greqis\u00eb, e cila nisi<\/u><\/em>\u00a0projektin e luft\u00ebs ndaj shkomb\u00ebtarizimit gradual t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb. Prej\u00a0<em><u>vitit 1830, kur Greqia n\u00eb hart\u00eb ishte sa nj\u00eb\u00a0 ka\u00e7ole trek\u00ebndshe, deri n\u00eb vitin 1944-45, ajo u kat\u00ebrfishua<\/u><\/em>. Mes tokave t\u00eb rr\u00ebmbyera nga fqinj\u00ebt ishte dhe \u00c7am\u00ebria, me pretekstin se\u00a0<em><u>Vorio Epiri Pellazg- Ilir<\/u><\/em>, i takonte Greqis\u00eb inekzistente n\u00eb Paleolit. Mes luftrave t\u00eb p\u00ebrgjakshme, Greqia ishte e para q\u00eb zhvilloi genocid shfaros\u00ebs ndaj popullsis\u00eb shqiptare t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb. Krimet monstruoze t\u00eb grek\u00ebve i mbaj mend q\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebria ime, kur familja Vrana dhe shum\u00eb familje fisnike t\u00eb Kanin\u00ebs, i strehuan t\u00eb p\u00ebrndjekurit e lebetitur, t\u00eb sakatosur dhe t\u00eb masakruar barbarisht. U dhan\u00eb mund\u00ebsin\u00eb humanitare p\u00ebr t\u00eb vazhduar jet\u00ebn, larg tok\u00ebs q\u00eb i lindi.Shpopullimi i trevave etnike shqiptare, lufta p\u00ebr mbijetes\u00eb shnd\u00ebrroi karakterin e shqiptarit, duke injektuar veset si smira, mllefi, urrejtja dhe p\u00ebr\u00e7arja, e ndikuar nga politika Romake: \u201cP\u00ebr\u00e7a e sundo!\u201dndikoi n\u00eb ndryshimin e karakterit t\u00eb shqiptarit p\u00ebr mbijetes\u00eb. Ishte nj\u00eb tragjedi makabre ndaj nj\u00eb race t\u00eb lasht\u00eb sa vet jeta.\u00a0 A ka krim m\u00eb makab\u00ebr, kur pasi vrasin gjith\u00eb familjen, i \u00e7ajn\u00eb barkun n\u00ebn\u00ebs shtatz\u00ebn\u00eb, t\u2019i nxjerr\u00ebsh f\u00ebmij\u00ebn nga barku i n\u00ebn\u00ebs dhe pastaj ta flak\u00ebsh n\u00eb rrug\u00eb, n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e fatit?! Kriminel\u00eb t\u00eb till\u00eb duhen shkuar n\u00eb Gijotin\u00eb. Fuqit\u00eb e M\u00ebdha t\u00eb pasuruara n\u00eb saje t\u00eb shfryt\u00ebzimit kolonial, kan\u00eb heshtur gjat\u00eb gjith\u00eb epokave historike dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk kan\u00eb pyetur:<br \/>\n-Si u rrit territori i\u00a0<em><u>Greqis\u00eb nga 1830, deri m\u00eb 1930<\/u><\/em>, i cili, n\u00eb 100 vite u kat\u00ebrfishua n\u00eb kurriz t\u00eb trojeve shqiptare, bullgare, turke dhe Maqedone?\u00a0<em><u>Lufta ballkanike u zhvillua mes Greqis\u00eb dhe Italis\u00eb, por forcat andarte greke n\u00eb vitin 2014<\/u><\/em>, hyn\u00eb me dhun\u00eb, vran\u00eb dhe sakatos\u00ebn gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e jugut, q\u00eb p\u00ebrfshin \u00c7am\u00ebrin\u00eb deri n\u00eb Sarand\u00eb e Kurvelesh. P\u00ebr\u00a0<em><u>masakrat Greke t\u00eb vitit 2014,<\/u><\/em>ndaj Shqip\u00ebris\u00eb jugore, flet kjo k\u00ebng\u00eb vaji:<br \/>\n\u201c<em><u>O Kurveleshi me derte,\/ qysh duron p\u00ebr ato lezete,\/p\u00ebr ato odat me tirqe,\/ lop\u00eb e pela salltanete,\/\u00a0 zile k\u00ebmbor\u00eb e t\u00ebrmete,\/ i b\u00ebri greku p\u00ebr vete.\/Grat\u00eb e Kurveleshit, \/ shkojn\u00eb p\u00ebr n\u00eb Vlor\u00eb,\/ \u00e7\u2019i p\u00ebrzuri greku,\/ me foshnja n\u00eb dor, \/,burrat ua ther\u00ebn,\/Sht\u00ebpit\u00eb ua dogj\u00ebn, \/ qaj, moj Shqip\u00ebri,\/ Ul\u00ebr moj e gjor\u00eb.\u201d(folklor)<br \/>\n<\/u><\/em>\u00a0 Jo m\u00eb kot kam th\u00ebn\u00eb dhe them, se p\u00ebr genocidin ndaj shqiptar\u00ebve si brenda llojit dhe shfarosja serbe-greke n\u00eb trojet etnike k\u00ebrkohet nj\u00eb gjyq nd\u00ebrkomb\u00ebtar.\u00a0<em><u>Rr\u00ebmbimi i \u00c7am\u00ebris\u00eb nga grek\u00ebt dhe i trojeve etnike n\u00eb Kosov\u00eb, Mal t\u00eb Zi dhe Maqedoni, solli cungimin\u00a0 e trojeve tona dhe tjet\u00ebrsimin e hart\u00ebs<\/u><\/em><u>\u00a0gjeofizike t\u00eb bot\u00ebs.<\/u>\u00a0Kisha helene solli p\u00ebr\u00e7arjen fetare,\u00a0<em><u>rriti artificialisht numrin e besimtar\u00ebve ortodoks<\/u><\/em>. Nj\u00eb faktor tjet\u00ebr negativ mes shiptar\u00ebve\u00a0<em><u>ka qen\u00eb p\u00ebr\u00e7arja, urrejtje dhe ndarja politike q\u00eb solli Diktatura Komuniste<\/u><\/em>, e cila vazhdon edhe sot n\u00eb vendin ton\u00eb, me nj\u00eb petk t\u00eb ri m\u00eb t\u00eb sofistikuar, t\u00eb quajtur \u201cNeokomuniz\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Cilat jan\u00eb tiparet m\u00eb t\u00eb spikatura pozitive dhe negative t\u00eb kombit shqiptar n\u00eb aspektin kulturor, historik dhe shoq\u00ebror? Cilat vlera tradicionale shqiptare mendoni se duhet t\u00eb ruhen dhe cilat duhet t\u00eb ndryshojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara si shoq\u00ebri?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">VVH:<strong><em>\u00a0<\/em><\/strong>Me gjith\u00eb krimet antinjer\u00ebzore ndaj kombit ton\u00eb, \u00e7do vat\u00ebr shqiptare ruan respektin dhe bujarin\u00eb p\u00ebr mikun, shokun. \u00c7do port\u00eb \u00ebsht\u00eb e hapur p\u00ebr cilindo udh\u00ebtar q\u00eb nata e z\u00eb n\u00eb rrug\u00eb. Shqiptari thot\u00eb:\u00a0<em>\u201c<u>Shpata p\u00ebr armikun dhe sofra p\u00ebr mikun<\/u>!\u201d.<\/em>\u00a0Theksoj se shiptar\u00ebt jan\u00eb trima, t\u00eb paepur q\u00eb e \u00e7mojn\u00eb lirin\u00eb aq sa dhe jet\u00ebn. Ne jemi nj\u00eb komb paq\u00ebsor jo luft\u00ebnxit\u00ebs. Tek romani historiko-fantastik \u201c<strong><em>Amanti i Arb\u00ebris\u00eb\u201d,\u00a0<\/em>Toena, 2003<\/strong>,\u00a0\u00a0jam shprehur: \u201c<em>E \u00e7\u2019na duhet Per\u00ebndia e Luft\u00ebs? Ne ilir\u00ebt jemi paqedash\u00ebs, miq\u00ebsor dhe mikprit\u00ebs.\u201d<\/em>\u00a0Qysh nga lasht\u00ebsia mbi shk\u00ebmbenjt\u00eb bregdetar gjen shkrime:\u00a0<em>\u201cTi udh\u00ebtar q\u00eb stuhia t\u00eb zuri n\u00eb det, eja, nj\u00eb streh, uj\u00eb, buk\u00eb dhe krip\u00eb, do gjesh n\u00eb \u00e7do vat\u00ebr shqiptare!\u201d<\/em>\u00a0<em>Por armikut, kur i jep dor\u00ebn t\u00eb rr\u00ebmben krahun.<\/em>\u00a0Lig\u00ebsia, smira dhe ambicia q\u00eb ata kan\u00eb p\u00ebr t\u2019na n\u00ebnshtruar, i b\u00ebn ata t\u00eb pabes\u00eb.. Tiparet m\u00eb pozitive si dashuria p\u00ebr kombin, p\u00ebr atdheun(dheun e atit) dhe m\u00ebm\u00ebdheun (dheun e n\u00ebn\u00ebs),jan\u00eb krenari e t\u00eb qenit shqiptar\u00eb. \u201c<em><u>Kur shqiptari jep fjal\u00ebn, ther dhe djal\u00ebn<\/u><\/em>!\u201dM\u00eb bukur se e ka shprehur\u00a0<strong>Anton Zako \u00c7ajupi<\/strong>, nuk gjej dot p\u00ebrgjigje tjet\u00ebr: \u201c<em>M\u00ebm\u00ebdhe quhet toka, \/ku m\u00eb ka r\u00ebn\u00eb koka,ku kam dashur m\u00ebm\u2019e at\u00eb,\/ ku m\u00eb njeh dhe gur\u2019 i that\u00eb, \/ku kam pasur\u00eb sht\u00ebpin\u00eb,\/ ku kam njohur per\u00ebndin\u00eb,\/ st\u00ebrgjysh\u00ebt ku kan\u00eb q\u00ebn\u00eb,\/dhe varret q\u2019i kan\u00eb v\u00ebn\u00eb,\/ku jam rritur me th\u00ebrrime,\/ ku kam folur gjuh\u00ebn time,\/ku kam fis e ku kam far\u00eb,\/ku kam qeshur, ku kam qar\u00eb,\/ ku rroj me gas e me shpres, ku kam d\u00ebshir\u00eb t\u00eb vdes.\u201d<\/em><br \/>\nNj\u00eb dashuri t\u00eb till\u00eb e t\u00eb p\u00ebrzh\u00eblitur malli, e provon sot m\u00ebrgimtari. Se \u00e7\u2019dhembje ndjen ai p\u00ebr vendin e tij e tregon\u00a0<strong><em>enciklopedia sh\u00ebtit\u00ebse, Faik Konica:<\/em><\/strong><strong><em><br \/>\n<\/em><\/strong>\u201c<strong><em>Ata q\u00eb ma shan\u00eb Atdheun!<\/em><\/strong><br \/>\n<em><u>\u201cMa shan\u00eb Atdheun, ma shan\u00eb nga n\u00ebna, \/N\u00eb nj\u00eb bar,mbushur me t\u00eb bardh\u00eb e neg\u00ebr:\/Shtr\u00ebngova dh\u00ebmb\u00ebt t\u00eb mos m\u00eb \u00e7ahej zemra,\/E mbi ta t\u00eb l\u00ebshohej si bish\u00eb e eg\u00ebr.\/Ma shan\u00eb Atdheun buz\u00eb detit Egje.\/ Si m\u2019u mbyll goja e nuk volla mallkime!?\/Po p\u00ebr k\u00eb t\u2019i shaja!? Ata s\u2019kishin Atdhe,\/ Ma shan\u00eb Atdheun, ma shan\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn time!<\/u><\/em>\u201d<strong>Faik Konica.<\/strong><br \/>\nNuk besoj se do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb lapidar m\u00eb kaq dometh\u00ebn\u00ebs p\u00ebr Kombin, si\u00e7 e kan\u00eb ngritur k\u00ebta dy elitar\u00eb t\u00eb kombit. Historikisht n\u00eb raste rreziku shqiptar\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb bashkuar. Kurse komunizmi mbolli smir\u00ebn, mllefin, urrejtjen, hakmarrjen brenda llojit, duke i b\u00ebr\u00eb shqiptar\u00ebt armiq t\u00eb nj\u00ebri-tjetrit. Ne jemi gjaknxeht\u00eb me nj\u00ebri-tjetrin.\u00a0 Mungesa e kultur\u00ebs, e toleranc\u00ebs, e mir\u00ebkuptimit, e bashk\u00ebpunimit, e v\u00ebllaz\u00ebrimit mes nesh,jan\u00eb tipare negative. Nj\u00eb popull i p\u00ebr\u00e7ar\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb siguroj\u00eb ardhm\u00ebrin\u00eb dhe mir\u00ebq\u00ebnien sociale t\u00eb kombit. Kur nuk jemi t\u00eb bashkuar, i huaji e ka m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb na mashtroj\u00eb e t\u00eb na n\u00ebnshtroj\u00eb deri n\u00eb zhdukje t\u00eb identitetit ton\u00eb komb\u00ebtar. Sot nd\u00ebr ne mungon shqiptarizmi i dikursh\u00ebm. Ishte bukur kur betoheshin, \u201c<strong><em>P\u00ebr Fe dhe Atdhe<\/em><\/strong>!\u201d Niveli i qytet\u00ebrimit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb cil\u00ebsi virtyti q\u00eb duhet fituar nga \u00e7do individ. Sa m\u00eb shum\u00eb qytetar\u00eb t\u00eb arsimuar, t\u00eb kulturuar, jasht\u00eb influencave politike, aq m\u00eb pran\u00eb dhe m\u00eb shpejt do t\u00eb integrohet kombi. Shpopullimi i trojve nga rinia, nga intelektual\u00ebt dhe specialist\u00ebt, po e mpak, po e plak dhe po e varf\u00ebron Kombin. Politikan\u00ebt, mediat dhe intelektual\u00ebt cinik mendjeleht\u00eb apo m\u00ebndjellinj\u00eb, po bastardojn\u00eb gjuh\u00ebn e bukur shqipe. Sikur shqiptar\u00ebt smir\u00ebn , urrejtjen, mllefin dhe hakmarrjen q\u00eb kan\u00eb me nj\u00ebri -tjetrin, ta kishin p\u00ebrdorur ndqaj t\u00eb huajve, sot kombi yn\u00eb do shtrihej nga Kaspiku e Dardanelet\u00a0\u00a0e deri n\u00eb Tieste e Danub, n\u00eb k\u00ebtotreva doflitej vet\u00ebm shqip. Pseudohistorian\u00ebt e shitur po mohojn\u00eb historin\u00eb reale, duke rritur vlerat historike dhe gjuh\u00ebsore t\u00eb Greqis\u00eb apo Serbis\u00eb. P\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr k\u00ebto tipare q\u00eb e \u00e7ojn\u00eb kombin n\u00eb regres e mban politika dhe ve\u00e7an\u00ebrisht buk\u00ebshkalura Akademi e Shkencave. Historia reale e Shqip\u00ebris\u00eb duhet t\u00eb rr\u00ebfej\u00eb me v\u00ebrtet\u00ebsi faktet arkeologjike dhe dor\u00ebshkrimet e studiuesve t\u00eb huaj qysh nga antikiteti e n\u00eb vazhdim, t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb par\u00eb realisht lasht\u00ebsin\u00eb e gjuh\u00ebs shqipe dhe autoktonin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, bazuar n\u00eb realitetin e t\u00eb dh\u00ebnave shkencore.<br \/>\nDuhet nj\u00eb ballafaqim nd\u00ebrkomb\u00ebtar i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs historike shqiptare (me shkrime\u00a0\u00a0dhe artefakte shkencore) p\u00ebrball\u00eb pretendimeve greke dhe serbe, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb hajdut\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb vendit ton\u00eb.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Sipas jush, cilat jan\u00eb arsyet kryesore q\u00eb pengojn\u00eb bashkimin e plot\u00eb midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs? A mendoni se n\u00eb t\u00eb ardhmen shqiptar\u00ebt duhet t\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb form\u00eb bashkimi komb\u00ebtar, qoft\u00eb t\u00eb plot\u00eb apo t\u00eb pjessh\u00ebm?<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-117827\" src=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/33-300x94.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"94\" srcset=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/33-300x94.jpg 300w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/33-768x242.jpg 768w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/33.jpg 830w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">VVH: T\u00eb gjitha p\u00ebrgjigjet e pyetjeve jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb m\u00eb sip\u00ebr. Pushtimet e huaja kan\u00eb sjell\u00eb ndarjen e Shqip\u00ebris\u00eb Londineze me trojet etnike, ku secili prej tyre ka par\u00eb interesin e vet n\u00eb bashk\u00ebpunim me t\u00eb huajt.\u00a0<strong><em>Diktatori\u00a0Enver Hoxha<\/em><\/strong>\u00a0n\u00eb krye t\u00eb tuf\u00ebs s\u00eb eg\u00ebrsirave si \u201c<strong><em>Peshkaqeni Baba\u201d<\/em><\/strong>\u00a0q\u00eb s\u2019ngopej me gjak, u b\u00eb ur\u00eb e vig p\u00ebr grek\u00ebt, qysh me marr\u00ebvesh<u>jen q\u00eb b\u00ebri me ta n\u00eb\u00a0<em>vitin 1943,<\/em>\u00a0kur tradhtoi\u00a0<em>Batalionin\u00a0<\/em><\/u><em>\u201c<u>\u00c7am\u00ebria\u201d,\u00a0<\/u><\/em>me themelues e drejtues\u00a0<strong><em>Haki Rushitin<\/em><\/strong><em>.<\/em>\u00a0Ai e quante\u00a0<em><u>\u201cShqip\u00ebria e Jashtme<\/u>\u201d<\/em>dhe porositi, se nuk duhej ta m\u00ebsonte askush marr\u00ebveshshjen e tij me grek\u00ebt, pra e ve\u00e7onte \u00c7am\u00ebrin\u00eb nga trojet amtare.\u00a0<em><u>Shqip\u00ebria me Partin\u00eb Komuniste<\/u><\/em>\u00a0u b\u00eb leva e Jugosllavis\u00eb, kurse trash\u00ebgimtar\u00ebt tani i sh\u00ebrbejn\u00eb Serbis\u00eb,me \u201c<em>Open Balcan<\/em>\u201d duke i krijuar leht\u00ebsira p\u00ebr daljen e Serbis\u00eb n\u00eb detin Adriatik. Kjo tregon se fajin kryesor e ka patur politika e t\u00eb dy pal\u00ebve. Nga nj\u00ebra an\u00eb,\u00a0<em><u>shitja e Kosov\u00ebs nga Diktatori m\u00eb 1946<\/u><\/em>\u00a0dhe nga ana tjet\u00ebr\u00a0<em><u>dh\u00ebnia e disa t\u00eb drejtave dardan\u00ebve nga Titua<\/u><\/em>, si mosc\u00ebnimi i pron\u00ebs private, l\u00ebvizja e lir\u00eb e banor\u00ebve, pajisja me pasaport\u00eb evropiane. Ata fituan lirin\u00eb e munguar duke u b\u00ebr\u00eb qytetar\u00eb t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebs, por shpopulluan trojet amtare. Duke p\u00ebrjashtuar shqiptar\u00ebt q\u00eb nuk kan\u00eb funksion n\u00eb pushtet, jan\u00eb p\u00ebr bashkimin komb\u00ebtar, kurse politika nuk e ka pasur nj\u00eb synim t\u00eb till\u00eb p\u00ebr bashkimin e trojeve etnike.\u00a0<em><u>Demokracia si n\u00eb Shqip\u00ebri e n\u00eb Kosov\u00eb, \u00ebsht\u00eb e brisht\u00eb, e pakonsoliduar, sepse pozita dhe opozita jan\u00eb t\u00eb luhatura dhe s\u2019kan\u00eb hedhur rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb thella n\u00eb tok\u00eb<\/u><\/em>. Proceset demokratike kan\u00eb avancuar m\u00eb shpejt n\u00eb Kosov\u00eb sesa n\u00eb Shqip\u00ebri, megjith\u00ebse \u00ebsht\u00eb n\u00eb dekad\u00ebn e kat\u00ebrt. Arsyeja \u00ebsht\u00eb niveli i ul\u00ebt i mir\u00ebqenies, mungesa e kultur\u00ebs demokratike n\u00eb t\u00eb dy vendet dhe varf\u00ebria q\u00eb solli diktatura komuniste.<br \/>\nZ. G\u00ebzim, o b\u00ebhet bashkim total ose hi\u00e7! Bashkimi i pjessh\u00ebm \u00ebsht\u00eb si gozhda e Nastradinit q\u00eb q\u00ebndron e ngulur dhe t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn do thuhet:\u00a0<em><u>\u201cKjo \u00ebsht\u00eb pron\u00eb e Nastradinit<\/u><\/em>\u201d. Vet\u00ebm nj\u00eb shtyll\u00eb e ngulur n\u00eb tok\u00ebn dardane dhe Serbia do thot\u00eb: \u201c<em>Kjo \u00ebsht\u00eb toka ime<\/em>\u201d,sepse varret jan\u00eb pasaport\u00eb idetiteti komb\u00ebtar. S\u2019ishte budalla\u00a0<em><u>Janullatosi q\u00eb bleu tok\u00eb p\u00ebr varrin e tij n\u00eb Durr\u00ebs<\/u>.<\/em>\u00a0Me qitje t\u00eb larg\u00ebt ka realizuar pretendimet e shovinist\u00ebve grek\u00eb. Ai ka dokumentuar se vendlindja e tij \u00ebsht\u00eb Durr\u00ebsi. Jo shum\u00eb larg n\u00eb koh\u00eb do t\u00eb thon\u00eb se ky varr \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi q\u00eb \u201c<em><u>Durr\u00ebsi \u00ebsht\u00eb qytet grek<\/u><\/em>\u201d.Kush do ta k\u00ebrkoj\u00eb fajin apo t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn?! Faji u b\u00eb qyrk e hodh\u00ebn n\u00eb rrug\u00eb dhe askush nuk e pranoi si t\u00eb vetin<em>. P\u00ebrulja servile e E.Hoxh\u00ebs ndaj Titos<\/em>, i cili p\u00ebr nj\u00eb \u201c<strong><em>Dekorat\u00eb t\u00eb Popujve Jugosllav\u00eb<\/em><\/strong>\u201d si k\u00ebmbim ishte gati t\u00eb shiste Kosov\u00ebn dhe Shqip\u00ebrin\u00eb, gj\u00eb q\u00eb nuk e realizoi dot.\u00a0<u>At\u00eb q\u00eb s\u2019b\u00ebri dot marr\u00ebveshja\u00a0<em>Tito-Enver,<\/em>\u00a0u arrit me \u201c<em>Ballkanin e Hapur\u201d apo \u201cOpen Balcan<\/em>\u201d<\/u>.Kush e b\u00ebri k\u00ebt\u00eb gaf\u00eb politike rajonale dhe kontinentale? Politika e mbrapsht, e korruptuar, e pangopur, e zhytur n\u00eb llum\u00eb nga majat e flokut deri n\u00eb thonjt\u00eb e k\u00ebmb\u00ebve. Ne, shqiptar\u00ebt brenda kufij\u00ebve londinez\u00eb, vet\u00ebm ajrin e ndotur kemi tonin, se uji, deti dhe \u00e7do p\u00ebll\u00ebmb\u00eb toke \u00ebsht\u00eb e shitur. Si mund t\u00eb bashk\u00ebpunonin e t\u00eb v\u00ebllaz\u00ebroheshin shqiptar\u00ebt n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e kufij\u00ebve, kur, n\u00ebse shkelnim kufijt\u00eb e nj\u00ebri -tjetrit i priste plumbi apo burgu p\u00ebr t\u00eb dy pal\u00ebt?! Ndaj k\u00ebrkohen marr\u00ebdh\u00ebnie m\u00eb t\u00eb ngushta nd\u00ebrshtet\u00ebrore, duhet nj\u00eb bashk\u00ebpunim afagjat\u00eb e i sinqert\u00eb, n\u00eb politik\u00eb, ekonomi, kultur\u00eb e dilplomaci,mbi bazat e v\u00ebllaz\u00ebrimit t\u00eb nj\u00eb race, t\u00eb nj\u00eb gjaku, q\u00eb flasin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gjuh\u00eb t\u00eb fillimit, me t\u00eb nj\u00ebjtat tradita dhe kultur\u00eb. Mjerisht ka shum\u00eb diferencime mes t\u00eb dy pal\u00ebve. Duhet koh\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin e qytetar\u00ebve dhe shum\u00eb pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb arrihet i nj\u00ebjti nivel zhvillimi. Bashkimi i trojeve etnike n\u00eb nj\u00eb Komb t\u00eb vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebri, por i p\u00ebrket s\u00eb ardhmes.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Sipas mendimit tuaj, cil\u00ebt jan\u00eb personalitetet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb kombit shqiptar dhe \u00e7far\u00eb ndikimi kan\u00eb pasur ata n\u00eb historin\u00eb dhe identitetin ton\u00eb komb\u00ebtar?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">VVH: Personalitete t\u00eb shquara jan\u00eb ata atdhetar\u00eb q\u00eb mohuan veten dhe shkrin\u00eb jet\u00ebn bashk\u00eb me pasurin\u00eb p\u00ebr tok\u00ebn q\u00eb i lindi, duke u b\u00ebr\u00eb simbol i krenaris\u00eb komb\u00ebtare. Jan\u00eb elitat e mohuara nga diktatura, q\u00eb u lan\u00eb n\u00eb harres\u00eb, t\u00eb varosur e t\u00eb p\u00ebrbaltur. (vo:Elitat e Mouara&#8230;\u201d-2018,Vivra).\u00a0<strong>Emrat m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb politik\u00ebs jan\u00eb:<\/strong><br \/>\n*<strong>Gjergj Kastrioti Sk\u00ebnderbeu,<\/strong>\u00a0\u00ebsht\u00eb figura\u00a0m\u00eb e ndritur n\u00eb historin\u00eb e kombit shqiptar. \u00cbsht\u00eb cil\u00ebsuar si shqiptari m\u00eb i njohur n\u00eb bot\u00eb nd\u00ebr shekuj. Ai ka vlerat e nj\u00eb prij\u00ebsi ushtarak dhe strateg i shquar i mbrojtjes s\u00eb interesave t\u00eb popullit shqiptar. Jo vet\u00ebm se p\u00ebr 25 vite i zmbrapsi ushtrit\u00eb osmane, por ai u b\u00eb fym\u00ebzim i shqiptar\u00ebve n\u00eb luft\u00ebn p\u00ebr liri. Me vler\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb \u00ebsht\u00eb\u00a0<em>amaneti i tij para princ\u00ebrve shqiptar\u00eb n\u00eb \u00e7astet e fundit t\u00eb jet\u00ebs. Porosit\u00eb e tij jan\u00eb aktuale p\u00ebr dje, sot dhe nes\u00ebr&#8230;<\/em><br \/>\n*<strong>Ismail Bej Qemal Vlora<\/strong>, ngriti flamurin e Pavar\u00ebsis\u00eb n\u00eb Vlor\u00eb m\u00eb, 28 N\u00ebntor,1912. Megjith\u00ebse kjo ishte nj\u00eb pavar\u00ebsi e cunguar dhe kombi u nda n\u00eb pes\u00eb shtete, pati r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb histori, e b\u00ebri Shqip\u00ebrin\u00eb t\u00eb njohur dhe faktor bot\u00ebror si shtet m\u00eb vehte. Formoi Qeverin\u00eb e Par\u00eb Shqiptare me gjith\u00eb institucionet shtet\u00ebrore dhe lidhi marr\u00ebdh\u00ebniet diplomatike me shum\u00eb shtete.<br \/>\n<strong>*Ahmet\u00a0 Zogu,<\/strong>\u00a0i vetshpallur mbret, pa ndonj\u00eb origjin\u00eb mbret\u00ebrore. U mundua t\u00eb nd\u00ebrtonte nj\u00eb shtet t\u00eb p\u00ebrparuar p\u00ebr koh\u00ebn. Vazhdoi pun\u00ebn e qeveris\u00eb s\u00eb Ismail Qemalit n\u00eb disa fusha, n\u00eb ekonomi nd\u00ebrtoi 400 punishte apo fabrika t\u00eb industris\u00eb s\u00eb leht\u00eb dhe ushqimore, i dha prioritet arsimit, d\u00ebrgoi mjaft t\u00eb rinj\u00eb n\u00eb universitetetet e Evrop\u00ebs. Hoqi ferexhen\u00eb p\u00ebr grat\u00eb. Paijisi gjith\u00eb banor\u00ebt me pasaport\u00eb identiteti. Lejoi tregtin\u00eb me fqinj\u00ebt, ngriti ushtrin\u00eb, xhand\u00ebrmarin\u00eb, i dedikoi nj\u00eb kujdes sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb. Por kultura dhe horizonti i tij ishte i pamjaftuesh\u00ebm, p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb shtet modern t\u00eb koh\u00ebs. D\u00ebshirat dhe synimet\u00a0 e nj\u00eb mbreti k\u00ebrkojn\u00eb mund\u00ebsi dhe aft\u00ebsi intelektuale, si dhe mb\u00ebshtetje t\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebve.<br \/>\n*N\u00eb diktatur\u00ebn komuniste\u00a0<strong>nuk dallohet ASKUSH<\/strong>\u00a0p\u00ebr mir\u00ebsin\u00eb e Kombit, sepse Shqip\u00ebria me \u00e7lirimin nga i huaji, hyri n\u00eb burgjet e shfarosjes barbare. Diktatura, vrau f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb, rinin\u00eb, \u00ebndrrat dhe gjymtoi e sakatosi jet\u00ebn e \u00e7do shqiptari. Zhduku palc\u00ebn dhe trurin e kombit q\u00eb e mban at\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, intelektual\u00ebt,q\u00eb do t\u00eb sillnin k\u00ebtij vendi kultur\u00ebn e integrimin komb\u00ebtar drejt mbroth\u00ebsis\u00eb. U mohuan vlerat e v\u00ebrteta intelektuale, duke ngritur n\u00eb piedestal antivler\u00ebn.\u00a0<em>N\u00eb nj\u00eb vend ku mungon drejt\u00ebsia dhe\u00a0 ligjin e b\u00ebn\u00eb paraja, imoraliteti dhe rruga e ndyr\u00eb e korrupsionit, shkon drejt shkat\u00ebrrimit. Zhvillimi i kombit nuk b\u00ebhet me reklamat farse q\u00eb po shkat\u00ebrrojn\u00eb rinin\u00eb, as me shkat\u00ebrrimin\u00a0 e tradit\u00ebs familjare, ku n\u00ebna dhe babai po z\u00ebvend\u00ebsohen\u00a0<strong>nga prindi -1- dhe prindi-2-,<\/strong>\u00a0t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit seks.<\/em>Kjo \u00ebsht\u00eb shuarje e kombit. Shqip\u00ebria me PPSH kaloi n\u00eb regres dhe me ekonomin\u00eb n\u00eb zero.<br \/>\n*<strong>Prof.dr. Sali Berisha, lider historik i Demokracis\u00eb<\/strong>, i prirur p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb ndryshimin politiko -social e kultuor t\u00eb vendit. N\u00eb krye t\u00eb shqiptar\u00ebve b\u00ebri\u00a0 p\u00ebrmbysjen e diktatur\u00ebs komuniste dhe u hodh\u00ebn bazat p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb shteti pluralist. Ve\u00e7se duhet t\u00eb kemi t\u00eb qart\u00eb se t\u00eb gjitha partit\u00eb ishin gjella e dal\u00eb nga e nj\u00ebjta tenxhere e komunizmit, e cila ishte e paprovuar m\u00eb par\u00eb. Ishte e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb zhukej p\u00ebrvoja gjysm\u00ebshekullore e nj\u00eb partie- shtet. Pas vitit 1990, periudha e qeverisjes s\u00eb vendit me President Prof.dr.Sali Berisha me Qeverin\u00eb Meksi, ishin vite t\u00eb arta. PDSH me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb hodhi bazat e nj\u00eb shteti demokratik, edhe pse kishte mang\u00ebsi, por kishe se ku trokisje. \u00c7do der\u00eb ishte e hapur p\u00ebr qytetarin e thjesht\u00eb. Berisha riktheu n\u00eb pun\u00eb intelektual\u00ebt e mohuar nga Diktatura. Askush nuk e kupton se \u00e7\u2019prestigj fiton, kur t\u00eb japin t\u00eb drejt\u00ebn e mohuar p\u00ebr tri apo kat\u00ebr dekada. Un\u00eb dhe ata si un\u00eb e dim\u00eb se sa lirisht merrnim frym\u00eb, kur na rikthyen n\u00eb profesion. Ishte bukur, se mori nj\u00eb form\u00eb t\u00eb re qeverisja e vendit, institucionet t\u00eb \u00e7do niveli, marr\u00ebdh\u00ebniet diplomatike, tregtare. Mori hov biznesi si me vendasit dhe me bisznesmen\u00eb t\u00eb huaj, u rrit\u00ebn pagat, pensionet, u rind\u00ebrtuan shkollat. Privatizimi i apartamenteve kundrejt nj\u00eb shume t\u00eb pap\u00ebrfillshem ishte nj\u00eb frym\u00ebmarrje e lirie vetjake dhe ekonomike. A ka patur gabime? Sa t\u00eb duash. Ishte mungesa e p\u00ebrvoj\u00ebs demokratike. Nuk duhej lejuar asnj\u00eb komunist t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohej n\u00eb PD.\u00a0<em>Nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb e hidhur dhe e njohur e viteve \u201930 t\u00eb shek XX n\u00eb Europ\u00eb e SHBA, ishte ngritja e piradimave t\u00eb fajdexhive, q\u00eb nuk duhej lejuar<\/em>. At\u00eb\u00a0<em><u>situat\u00eb v\u00ebllavras\u00ebse q\u00eb krijoi revolucioni evgjito -fshatar i vitit 1997, ngjarja m\u00eb e zez\u00eb historike<\/u><\/em>\u00a0q\u00eb kaloi n\u00eb\u00a0<strong><em>vetvrasje politike<\/em><\/strong><em><u>\u00a0t\u00eb demokracis\u00eb son\u00eb t\u00eb brisht\u00eb.<\/u><\/em>\u00a0Shqiptar\u00ebt kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr bashk\u00ebpunim, v\u00ebllz\u00ebrim dhe mir\u00ebkuptiim i t\u00eb gjitha forcave politike, sepse nj\u00ebri i bie gozhd\u00ebs, tjetri patkojit. K\u00ebrkohet vet\u00ebm nj\u00eb mendje unikale e qet\u00eb dhe e matur e politik\u00ebs shqiptare, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb gj\u00ebn\u00eb e duhur. Demokracia k\u00ebrkon synime t\u00eb qarta e t\u00eb kthjellta si uji i burimeve dhe lugjeve tona.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><strong>GM: Cili do t\u00eb ishte mesazhi juaj p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb lidhje me zhvillimin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb vendit, duke pasur parasysh sfidat dhe mund\u00ebsit\u00eb n\u00eb aspektin ekonomik, arsimor, kulturor dhe social? Si e shihni rolin e secilit individ n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces dhe cilat do t\u00eb ishin veprimet konkrete q\u00eb do t\u00eb ndihmonin n\u00eb nj\u00eb zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare?<\/strong><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">VVH:<strong>\u00a0<\/strong>Kombi nuk m\u00eb p\u00ebrket vet\u00ebm mua, apo ty, apo atij tjetrit. Kombi na p\u00ebrket neve, t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebve, ndaj duhet ta mbrojm\u00eb si syt\u00eb e ballit. Ne jemi bijt\u00eb e tij, po vall\u00eb a na nderon grindja,mllefi, smira, urrejtja, hakmarrja me nj\u00ebri-tjetrin? Jemi t\u00eb nj\u00eb race, t\u00eb nj\u00eb geni, kemi nj\u00eb gjuh\u00eb, t\u00eb nj\u00ebjtat tradita dhe jetojm\u00eb n\u00eb tok\u00ebn e t\u00eb par\u00ebve tan\u00eb pellazg\u00eb-ilir\u00eb e dardan\u00eb. Si mund t\u00eb na b\u00ebj\u00eb zemra t\u00eb ngrehim dor\u00ebn apo shpat\u00ebn kund\u00ebr motr\u00ebs dhe v\u00ebllait t\u00eb nj\u00eb gjaku?! Kjo \u00ebsht\u00eb vetvrasja komb\u00ebtare q\u00eb na diktoi koha e eg\u00ebr, i huaji dhe nd\u00ebrgjegjja jon\u00eb e s\u00ebmur\u00eb.<br \/>\nShqiptar\u00eb, i th\u00ebrrisni mendjes sa s\u2019\u00ebsht\u00eb von\u00eb! Ty, t\u00eb\u00a0 pozit\u00ebs dhe ty t\u00eb opozit\u00ebs, ju ftoj e ju them:\u201d<strong><em>Zgjatma dor\u00ebn t\u00eb ecim bashk\u00eb<\/em><\/strong>!\u201d<br \/>\nD\u00ebshira ime dhe e \u00e7do qytetari q\u00eb e quan veten \u201cSHQIPTAR\u201d\u00ebsht\u00eb bashkimi i kombit ton\u00eb t\u00eb cunguar e t\u00eb tjet\u00ebrsuar. Duke qen\u00eb t\u00eb bashkuar, t\u00eb mblidhen njer\u00ebzit e mendjes, t\u00eb intelektit dhe t\u00eb shkenc\u00ebs, pa smir\u00eb, por me nj\u00eb synim t\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb re, t\u00eb reformuar politikisht, nd\u00ebrgjegj\u00ebsisht dhe ngitjen e shtetit demokratik, t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs\u00a0 ligjore, ku shtetasit t\u00eb jen\u00eb t\u00eb barabart\u00eb mes t\u00eb barabart\u00ebve. Kemi nevoj\u00eb p\u00ebr rritjen e nivelit kulturor komb\u00ebtar, rritjen e nd\u00ebrgjegjes komb\u00ebtare dhe nga inteligjenca t\u00eb dalin njer\u00ebzit e shquar t\u00eb \u00e7do fushe. Do t\u00eb jen\u00eb ata q\u00eb do t\u00eb qeverisin kombin ton\u00eb q\u00eb ka bukuri dhe pasuri p\u00ebrrallore. T\u00eb kesh t\u00eb gjitha resurset q\u00eb na i dhuron toka jon\u00eb e pasur si mbitok\u00eb e n\u00ebntok\u00eb dhe t\u2019i shtrish dor\u00ebn si lypsar t\u00eb huajit, \u00ebsht\u00eb turp dhe krim ndaj vetes. Ka ardhur koha t\u00eb zhduket kufiri mes Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs. Duhet t\u00eb vazhdojn\u00eb k\u00ebrkesat p\u00ebr riatdhesimin e \u00c7am\u00ebris\u00eb. Modeli m\u00eb i mir\u00eb i njer\u00ebzve t\u00eb shquar q\u00eb i nxori koha dhe nevoja, \u00ebsht\u00eb historia jon\u00eb q\u00eb nga antikiteti. Ky truall autokton ka lindur burra dhe gra shteti si, mbretrit ilir\u00eb,\u00a0<strong>Aleksandri i Madh, Pirro i Epirit, Bardhyli, Bato -1- dhe Bato -2\u00a0 i Dardanis\u00eb, Pleurati, Skerdilaidi, Agroni, Teuta, Genti,<\/strong>\u00a0q\u00eb u flijua p\u00ebr bashkimin e fiseve Ilire, Epirote, Maqedone, Dardane dhe dalmate. P\u00ebr t\u00eb mos i c\u00ebnuar k\u00ebto fise autoktone,\u00a0<strong><em>Mbreti Gent<\/em><\/strong>\u00a0shkoi t\u00eb bisedonte me krer\u00ebt romak\u00eb. Por ata e shkel\u00ebn n\u00eb bes\u00eb. E arrestuan dhe e \u00e7uan n\u00eb internim n\u00eb\u00a0<em>Gubio t\u00eb Peruxhias (Itali)<\/em>\u00a0ku ka varrin dhe thesarin e tij<em>.Vet\u00ebm kur dy shtetet shqiptare t\u00eb bashkohen ne do t&#8217;i tregojm\u00eb bot\u00ebs se cil\u00ebt jemi n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb<\/em>. Mos t\u00eb p\u00ebrs\u00ebrisim gabimet e shekujve.Duhet t\u00eb mbajm\u00eb kryet lart me krenari se jemi populli m\u00eb i lasht\u00eb, autokton q\u00eb jeton n\u00eb k\u00ebto troje qysh me lindjen e jet\u00ebs dhe flasim gjuh\u00ebn e fillimit t\u00eb njer\u00ebzimit. Jemi krenar se raca jon\u00eb ka qen\u00eb shtetformuese e kombeve t\u00eb Evrop\u00ebs dhe u dha elementet e para t\u00eb nj\u00eb prej 5 gjuh\u00ebve m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb i mbijetoi asimilimit, si\u00e7 ndodhi me gjuh\u00ebt e tjera t\u00eb lashta. Kemi nj\u00eb gjuh\u00eb, e cila flitet qysh nga pellazg\u00ebt. \/Marr\u00eb nga &#8220;Zemra Shqiptare&#8221;\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>INTERVIST\u00cb ME SHKRIMTAREN SHUM\u00cbDIMENSIONALE VILHELME VRANA HAXHIRAJ (III) EKSKLUZIVE\u00a0NGA\u00a0G\u00cbZIM MARKU N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur kombi shqiptar gjendet ende p\u00ebrball\u00eb sfidave t\u00eb m\u00ebdha historike, politike dhe shoq\u00ebrore, z\u00ebri i intelektual\u00ebve mbetet nj\u00eb busull e \u00e7muar p\u00ebr t\u00eb kuptuar rrug\u00ebn q\u00eb kemi l\u00ebn\u00eb pas dhe udh\u00ebn q\u00eb kemi p\u00ebrpara. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tret\u00eb t\u00eb intervist\u00ebs ekskluzive &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":117813,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-117810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117810"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":117836,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117810\/revisions\/117836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/117813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}