{"id":118188,"date":"2025-07-04T11:40:36","date_gmt":"2025-07-04T11:40:36","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=118188"},"modified":"2025-07-04T11:40:36","modified_gmt":"2025-07-04T11:40:36","slug":"shqiptaret-me-besim-te-pakufishem-se-amerika-do-te-jete-miku-yne-i-perjetshem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/07\/04\/shqiptaret-me-besim-te-pakufishem-se-amerika-do-te-jete-miku-yne-i-perjetshem\/","title":{"rendered":"Shqiptar\u00ebt me besim t\u00eb pakufish\u00ebm se Amerika do t\u00eb jet\u00eb miku yn\u00eb i p\u00ebrjetsh\u00ebm!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga\u00a0Ndri\u00e7im KULLA<\/strong><\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb provosh me shum\u00eb fakte se marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-amerikane jan\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta, jan\u00eb si\u00e7 thuhet p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet amerikano-britanike, special relationship. E v\u00ebshtir\u00eb, kur shkruan nj\u00eb artikull serioz p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-amerikane b\u00ebhet kur\u00a0 p\u00ebrpiqesh t\u00eb t\u00eb zbulosh \u00e7el\u00ebsin q\u00eb shpjegon ve\u00e7antin\u00eb e pamohueshme t\u00eb k\u00ebtyre marr\u00ebdh\u00ebnieve, n\u00eb sfond historik. Jo duke b\u00ebr\u00eb retorik\u00eb politike q\u00eb \u00ebsht\u00eb aq shum\u00eb inflacioniste n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb qoft\u00eb se v\u00ebrtetohet leht\u00eb q\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-amerikane jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb karakteri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb aspak e leht\u00eb t\u00eb tregosh n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrmasat e tyre themelet e k\u00ebtyre marr\u00ebdh\u00ebnieve, ato themele t\u00eb cilat kan\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-amerikane t\u2019 iu rezistojn\u00eb sfidave t\u00eb koh\u00ebs, madje edhe t\u00ebrmeteve, sic mund t\u00eb quhet q\u00ebndrimi armiq\u00ebsor i regjimit komunist shqiptar ndaj SHBA.<\/p>\n<p>Themelet e marr\u00ebdh\u00ebnieve shqiptaro-amerikane kan\u00eb nisur t\u00eb nd\u00ebrtohen q\u00eb para krijimit t\u00eb shtetit shqiptar, si dhe q\u00eb para se SHBA t\u00eb niste t\u00eb merrej aktivisht me \u00e7\u00ebshtjet europiane. Kombet e m\u00ebdhenj dhe t\u00eb vegj\u00ebl, shtetet e m\u00ebdhenj dhe t\u00eb vegj\u00ebl, ashtu si njer\u00ebzit, i ofrojn\u00eb miq\u00ebsi nj\u00ebri-tjetrit me an\u00eb t\u00eb gjesteve miq\u00ebsore. Zakonisht jan\u00eb vendet dhe kombet e vegj\u00ebl ata q\u00eb, p\u00ebr arsye q\u00eb merren leht\u00eb me mend, duan q\u00eb t\u00eb ken\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie speciale miq\u00ebsore dhe aleanc\u00eb me nj\u00eb vend t\u00eb madh, aq m\u00eb tep\u00ebr me vendin m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb koh\u00ebs dhe b\u00ebjn\u00eb gjestet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr t\u00eb arritur k\u00ebt\u00eb. Dhe kur iu realizohet nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb e till\u00eb k\u00ebta vende dhe kombe t\u00eb vegj\u00ebl e quajn\u00eb nj\u00eb fatbardh\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr ta.<\/p>\n<p>Shum\u00eb rrall\u00eb ndodh q\u00eb t\u00eb jet\u00eb vendi dhe kombi m\u00eb i fuqish\u00ebm dhe i prosperuar i koh\u00ebs, ai i cili t\u2019 i ofroj\u00eb miq\u00ebsin\u00eb, aleanc\u00ebn dhe t\u00eb gjith\u00eb potencialin e tij nj\u00eb vendi dhe nj\u00eb kombi t\u00eb vog\u00ebl, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti i SHBA me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe kombin shqiptar n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, q\u00eb para se ky shtet t\u00eb krijohej dhe q\u00eb n\u00eb \u00e7astet e para t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij. N\u00eb historin\u00eb e marr\u00ebdh\u00ebnieve shqiptaro-amerikane, ka shum\u00eb e shum\u00eb ngjarje, nga ana amerikane, q\u00eb nuk shpjegohen dot nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve mes vendeve t\u00eb m\u00ebdha e t\u00eb vogla, madje edhe n\u00eb rastet m\u00eb bujare t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Edhe politika shtet\u00ebrore amerikane ka b\u00ebr\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb tilla p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb zakonshme p\u00ebr politik\u00ebn e k\u00ebtij vendi para vitit 1917<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb SHBA p\u00ebr Kosov\u00ebn m\u00eb 1999 \u00ebsht\u00eb e njohur bot\u00ebrisht. Por \u00e7\u2019 mund t\u00eb thuhet p\u00ebr faktin q\u00eb 80 vjet m\u00eb par\u00eb se SHBA t\u00eb \u00e7lironte Kosov\u00ebn, n\u00eb vitet pas p\u00ebrfundimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore, SHBA kishte si partner Komitetin Mbrojtja Komb\u00ebtare e Kosov\u00ebs, q\u00eb vepronte n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb ndihmat humanitare amerikane te refugjat\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs t\u00eb ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria i ka dh\u00ebn\u00eb bot\u00ebs N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebn, misionaren bamir\u00ebse dhe humanisten e madhe, por Amerika i ka dh\u00ebn\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb misionarin bamir\u00ebs m\u00eb t\u00eb madh q\u00eb ka shkelur n\u00eb Shqip\u00ebri, Harry T. Fultz p\u00ebr t\u00eb cilin nuk ke nevoj\u00eb t\u00eb flas\u00ebsh shum\u00eb se \u00ebsht\u00eb i mir\u00ebnjohur p\u00ebr \u00e7do shqiptar.<\/p>\n<p>Dy ambasador\u00eb amerikan\u00eb t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb me detyr\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb vitet tridhjet\u00eb, do t\u00eb shkruanin libra p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, duke u b\u00ebr\u00eb SHBA, m\u00eb pak se tre dekada pas krijimit t\u00eb shtetit shqiptar, i vetmi vend tre ambasador\u00eb t\u00eb t\u00eb cilit kishin shkruar libra p\u00ebr nj\u00eb vend t\u00eb vog\u00ebl si Shqip\u00ebria. Nj\u00eb tjet\u00ebr ambasador amerikan q\u00eb ka qen\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri para Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, Post Wheeler, u apasionua aq shum\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb sa mblodhi dhe p\u00ebrktheu n\u00eb anglisht p\u00ebrralla shqiptare me t\u00eb cilat botoi n\u00eb Amerik\u00eb edhe nj\u00eb lib\u00ebr.<\/p>\n<p>Mendje t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb kombit ton\u00eb, q\u00eb pat\u00ebn rastin ta njohin mir\u00eb Amerik\u00ebn, si Noli dhe Konica, krijuan nj\u00eb besim t\u00eb pakufish\u00ebm te ky vend i madh se do t\u00eb ishte miku i p\u00ebrjetsh\u00ebm i Shqip\u00ebris\u00eb dhe shqiptar\u00ebve. Faik Konica, n\u00eb nj\u00eb fjalim t\u00eb mbajtur n\u00eb Jamestown, n\u00eb 1923, dhe t\u00eb botuar n\u00eb gazet\u00ebn \u201cShqiptari i Amerik\u00ebs\u201d, n\u00eb koh\u00ebn kur SHBA ishte t\u00ebrhequr nga problemet e Europ\u00ebs, b\u00ebri nj\u00eb parashikim q\u00eb u v\u00ebrtetua shtat\u00eb dekada m\u00eb von\u00eb:<\/p>\n<p>Dhe sikur t\u00eb vij\u00eb prap\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb Amerika t\u00eb ket\u00eb t\u00eb thot\u00eb fjal\u00ebn e saj p\u00ebr rregullimin e pun\u00ebve evropiane, dhe mund po t\u00eb doj\u00eb dhe ndonj\u00eb dit\u00eb mbase do t\u00eb doj\u00eb, besoj q\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb paq\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb Evrop\u00eb t\u00eb Lindjes dhe n\u00eb t\u00ebr\u00eb bot\u00ebn, nuk mund t\u00eb gjendet gj\u00eb m\u00eb e mir\u00eb, se duke bindur kombet e Ballkanit t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb moderuar t\u00eb heqin dor\u00eb nga gjith\u00eb z\u00ebnkat pa r\u00ebnd\u00ebsi, dhe t\u00eb heqin dor\u00eb nga gjith\u00eb z\u00ebnkat pa r\u00ebnd\u00ebsi, dhe t\u00eb bashkojn\u00eb forcat e tyre q\u00eb t\u00eb zhvillohen me paqe dhe me rregull.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria dhe shqiptar\u00ebt kan\u00eb marr\u00eb mir\u00ebnjohje t\u00eb thell\u00eb nga SHBA edhe p\u00ebr sh\u00ebrbimet m\u00eb t\u00eb vogla q\u00eb iu kemi b\u00ebr\u00eb, sipas mund\u00ebsive tona, si pjes\u00ebmarrja n\u00eb misionet paqeruajt\u00ebse nd\u00ebrkomb\u00ebtare, dhe amerikan\u00ebt na kan\u00eb marr\u00eb n\u00eb krah\u00eb p\u00ebr t\u00eb shprehur mir\u00ebnjohjen, si t\u00eb thuash.<\/p>\n<p>Kjo prirje e Amerik\u00ebs p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebnie speciale me nj\u00eb vend t\u00eb vog\u00ebl si Shqip\u00ebria dhe nj\u00eb komb t\u00eb vog\u00ebl si shqiptar\u00ebt, ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb te shqiptar\u00ebt t\u00eb lind\u00eb nj\u00eb ndjenj\u00eb pro-amerikanizmi shum\u00eb e thell\u00eb. K\u00ebt\u00eb ndjenj\u00eb e luftoi regjimi komunist i Enver Hoxh\u00ebs por nuk e zhduku dot, madje n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paradoksale mund t\u00eb thuhet se e forcoi kund\u00ebr d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb tij. Enver Hoxha e nxiti p\u00ebr nj\u00eb gjysm\u00eb shekulli antiamerikanizmin n\u00eb Shqip\u00ebri dhe kur erdhi dita t\u00eb verifikohet se sa vend kishte z\u00ebn\u00eb te shqiptar\u00ebt, dhe kjo u verifikua n\u00eb dit\u00ebn e vizit\u00ebs s\u00eb Sekretarit Baker n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb qershor 1991, q\u00eb u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb referendum mbar\u00ebpopullor p\u00ebr q\u00ebndrimin e shqiptar\u00ebve ndaj Amerik\u00ebs. Dhe gjith\u00eb bota e pa se shqiptar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt dol\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb masive n\u00eb rrug\u00eb dhe n\u00eb sheshe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetur Sekretarin Baker, duke tundur mij\u00ebra flamuj amerikan\u00eb, \u201cvotuan\u201d n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u201creferendum\u201d duke shprehur pro-amerikanizmin e tyre t\u00eb rr\u00ebnjosur tanim\u00eb n\u00eb breza.<\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt e sfiduan antiamerikanizmin e Enver Hoxh\u00ebs duke d\u00ebgjuar \u00e7do dit\u00eb \u201cZ\u00ebrin e Amerik\u00ebs\u201d. Fakti q\u00eb \u201cZ\u00ebri i Amerik\u00ebs\u201d vazhdoi t\u00eb transmetonte gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn e nj\u00eb vendi t\u00eb vog\u00ebl si Shqip\u00ebria, \u00ebsht\u00eb tregues i bindjes s\u00eb thell\u00eb q\u00eb Amerika kishte se shqiptar\u00ebt e izoluar do t\u00eb mbeteshin pro-amerikan\u00eb, gj\u00eb q\u00eb u v\u00ebrtetua plot\u00ebsisht kur Sekretari i Shtetit James Baker vizitoi Tiran\u00ebn n\u00eb qershor 1991.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga\u00a0Ndri\u00e7im KULLA Nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb provosh me shum\u00eb fakte se marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-amerikane jan\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta, jan\u00eb si\u00e7 thuhet p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet amerikano-britanike, special relationship. E v\u00ebshtir\u00eb, kur shkruan nj\u00eb artikull serioz p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet shqiptaro-amerikane b\u00ebhet kur\u00a0 p\u00ebrpiqesh t\u00eb t\u00eb zbulosh \u00e7el\u00ebsin q\u00eb shpjegon ve\u00e7antin\u00eb e pamohueshme t\u00eb k\u00ebtyre marr\u00ebdh\u00ebnieve, n\u00eb sfond historik. Jo duke &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":54052,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-118188","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118188"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118189,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118188\/revisions\/118189"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}