{"id":119419,"date":"2025-07-21T08:43:20","date_gmt":"2025-07-21T08:43:20","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=119419"},"modified":"2025-07-21T08:43:20","modified_gmt":"2025-07-21T08:43:20","slug":"gazetarja-spanjolle-zbarkon-ne-kucove-shqiperia-e-promovuar-si-parajse-por-e-zhytur-ne-ndotje-dhe-heshtje-institucionale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/07\/21\/gazetarja-spanjolle-zbarkon-ne-kucove-shqiperia-e-promovuar-si-parajse-por-e-zhytur-ne-ndotje-dhe-heshtje-institucionale\/","title":{"rendered":"Gazetarja spanjolle zbarkon n\u00eb Ku\u00e7ov\u00eb: Shqip\u00ebria e promovuar si parajs\u00eb, por e zhytur n\u00eb ndotje dhe heshtje institucionale!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Realiteti i err\u00ebt q\u00eb fshihet pas imazhit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si nj\u00eb destinacion i virgj\u00ebr dhe turistik ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e medias nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Gazetarja spanjolle N\u00faria Vila Masclans, e p\u00ebrditshmes katalanase ARA, ka udh\u00ebtuar drejt qytetit t\u00eb Ku\u00e7ov\u00ebs p\u00ebr t\u00eb hedhur drit\u00eb mbi ndotjen e thell\u00eb q\u00eb vjen nga mbi 5 mij\u00eb puse nafte t\u00eb braktisura, t\u00eb cilat vijojn\u00eb t\u00eb \u00e7lirojn\u00eb substanca t\u00eb rrezikshme p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe mjedisin.<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrmes nj\u00eb reportazhi t\u00eb detajuar, ajo sjell d\u00ebshmi trondit\u00ebse nga terreni, ku nafta rrjedh mes arave dhe pompat e ndryshkura punojn\u00eb n\u00eb oborret e banesave, nd\u00ebrsa institucionet heshtin. Investigimi n\u00ebnvizon munges\u00ebn e nd\u00ebrhyrjes p\u00ebr mbylljen e puseve, kostot e larta q\u00eb e pengojn\u00eb k\u00ebt\u00eb proces, si dhe pasojat e ndotjes n\u00eb tokat bujq\u00ebsore, lumenjt\u00eb dhe vet\u00eb detin Adriatik.<\/p>\n<p>N\u00eb reportazhin e\u00a0publikuar nga e p\u00ebrditshmja katalanase ARA, gazetarja N\u00faria Vila Masclans ngre akuza t\u00eb forta ndaj institucioneve shqiptare, t\u00eb cilat sipas saj po mbajn\u00eb t\u00eb fshehur p\u00ebrmasat e ndotjes s\u00eb shkaktuar nga industria e naft\u00ebs. Ajo thekson se qeveria shqiptare ka porositur nj\u00eb studim p\u00ebr ndikimin e ndotjes n\u00eb sh\u00ebndetin e banor\u00ebve, por rezultatet nuk jan\u00eb b\u00ebr\u00eb publike.<\/p>\n<p>Sipas saj, ka nj\u00eb munges\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb monitorimit zyrtar, nd\u00ebrsa autoritetet nuk reagojn\u00eb as ndaj rreziqeve mjedisore dhe sh\u00ebndet\u00ebsore evidente. Vila Masclans thekson gjithashtu se as Ministria e Infrastruktur\u00ebs dhe Energjis\u00eb dhe as Albpetroli nuk kan\u00eb pranuar t\u2019i p\u00ebrgjigjen pyetjeve t\u00eb saj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. N\u00eb artikullin e saj, ajo sjell d\u00ebshmi q\u00eb tregojn\u00eb se ndotja \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrhapur dhe e rrezikshme, por nuk ekziston asnj\u00eb institucion qeveritar apo i pavarur q\u00eb e kontrollon situat\u00ebn n\u00eb terren. Kjo, sipas saj dhe aktivist\u00ebve lokal\u00eb, ka krijuar nj\u00eb klim\u00eb pand\u00ebshkueshm\u00ebrie, ku kompanit\u00eb e naft\u00ebs veprojn\u00eb pa p\u00ebrgjegj\u00ebsi dhe llogaridh\u00ebnie.<\/p>\n<p>N\u00eb sfond, Shqip\u00ebria vijon t\u00eb promovoj\u00eb veten si nj\u00eb vend i gjelb\u00ebr dhe i past\u00ebr, nd\u00ebrsa komunitete t\u00eb t\u00ebra jetojn\u00eb mes ndotjes, s\u00ebmundjeve dhe indiferenc\u00ebs shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p><strong>Artikulli i plot\u00eb:<\/strong><\/p>\n<p>Pajisjet e shpimit t\u00eb naft\u00ebs dominojn\u00eb peizazhin p\u00ebrreth Ku\u00e7ov\u00ebs, rreth 20 kilometra nga Berati, nj\u00eb nga qytetet m\u00eb t\u00eb vizituara turistike n\u00eb Shqip\u00ebri \u2014 nj\u00eb vend q\u00eb promovon veten si parajs\u00eb natyrore me male dhe plazhe t\u00eb virgj\u00ebra. Era e r\u00ebnd\u00eb e naft\u00ebs \u00ebsht\u00eb aq e fort\u00eb, edhe me dritaret e makin\u00ebs t\u00eb mbyllura, sa p\u00ebr ata q\u00eb nuk jan\u00eb m\u00ebsuar, \u00ebsht\u00eb e padurueshme. N\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb are me mis\u00ebr gjendet nj\u00eb pellg i madh me naft\u00eb bruto q\u00eb l\u00ebshon nj\u00eb er\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb. Madje, kulla dhe pompa nafte ndodhen edhe n\u00eb oborret e sht\u00ebpive private.<\/p>\n<p>Ku\u00e7ova \u00ebsht\u00eb fusha e dyt\u00eb m\u00eb e madhe e naft\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri dhe \u00ebsht\u00eb ende pjes\u00ebrisht funksionale, ndon\u00ebse ka zona t\u00eb t\u00ebra me puse t\u00eb braktisura, tanka magazinimi dhe tuba t\u00eb ndryshkur q\u00eb rrjedhin dhe ndotin tok\u00ebn. Kjo \u00ebsht\u00eb zona m\u00eb e vjet\u00ebr e prodhimit t\u00eb naft\u00ebs n\u00eb vend. N\u00eb vitin 1928, nj\u00eb kompani italiane shpimi pusin e par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri pik\u00ebrisht k\u00ebtu, dhe gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, fusha u b\u00eb burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm karburanti p\u00ebr Italin\u00eb e Musolinit q\u00eb kishte pushtuar vendin.<\/p>\n<p>Pak m\u00eb von\u00eb, filloi shfryt\u00ebzimi i zonave t\u00eb tjera t\u00eb pasura me hidrokarbure, si zona e Patos-Marinz\u00ebs (rreth 30 kilometra larg), q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhja n\u00eb vend dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht fusha m\u00eb e madhe tok\u00ebsore e naft\u00ebs n\u00eb kontinentin europian. Vler\u00ebsohet se p\u00ebrmban mbi 5 miliard\u00eb fu\u00e7i naft\u00eb, por projektet e reja t\u00eb nxjerrjes nuk jan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb prej afro gjysm\u00eb shekulli. N\u00eb vitet 1970, kur Shqip\u00ebria drejtohej nga diktatura komuniste e Enver Hoxh\u00ebs, prodhimi i naft\u00ebs arriti kulmin dhe u kthye n\u00eb sektorin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ekonomik t\u00eb vendit. Pas r\u00ebnies s\u00eb Bashkimit Sovjetik, industria p\u00ebsoi r\u00ebnie, nd\u00ebrsa mungesa e investimeve \u00e7oi n\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimin e infrastruktur\u00ebs.<\/p>\n<p>Sot, kompania kryesore q\u00eb merret me nxjerrjen \u00ebsht\u00eb Bankers Petroleum, n\u00eb pron\u00ebsi kineze, nd\u00ebrsa puset jan\u00eb n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb kompanis\u00eb shtet\u00ebrore Albpetrol. N\u00eb total, Shqip\u00ebria ka rreth 6,000 puse t\u00eb hapura, por vet\u00ebm 800 jan\u00eb funksionale. \u201cPjesa tjet\u00ebr, rreth 5,200 puse, nuk jan\u00eb mbyllur si\u00e7 duhet,\u201d thekson Adriatik Golemaj, gazetar i lidhur me Shoqat\u00ebn \u201cZharr\u00ebza\u201d, nj\u00eb OJQ q\u00eb lufton ndotjen n\u00eb rajonin Patos-Marinz\u00eb. \u201cNj\u00eb pus \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb nj\u00eb vrim\u00eb 1,500 metra e thell\u00eb, dhe n\u00ebse nuk mbyllet sipas standardeve, vazhdon t\u00eb \u2018komunikoj\u00eb\u2019 me sip\u00ebrfaqen. Nxjerr uj\u00eb t\u00eb ndotur, gazra, naft\u00eb\u2026\u201d, shpjegon ai. \u201cPor askush nuk kujdeset p\u00ebr t\u2019i mbyllur si\u00e7 duhet, sepse kushton shum\u00eb. Mbyllja e nj\u00eb pusi kap shifr\u00ebn e 50,000 dollar\u00ebve.\u201d<\/p>\n<p><strong>Pand\u00ebshkueshm\u00ebri institucionale<\/strong><\/p>\n<p>Autoritetet kan\u00eb kryer vet\u00ebm nj\u00eb inspektim n\u00eb Ku\u00e7ov\u00eb gjat\u00eb dy viteve t\u00eb fundit, n\u00eb ver\u00ebn e vitit 2023, pas nj\u00eb alarmi p\u00ebr derdhje nafte n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrrua lokal. Agjencia e mjedisit gjobiti Albpetrolin me 1 milion lek\u00eb (rreth 10,000 euro) dhe nisi procedura penale ndaj drejtuesve t\u00eb kompanis\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Balkan Insight, dy raporte t\u00eb porositura n\u00eb vitin 2019 nga vet\u00eb Albpetrol zbuluan ndotje t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Ku\u00e7ov\u00eb \u2014 p\u00ebrfshir\u00eb naft\u00eb, fenole dhe metale t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb tokat bujq\u00ebsore dhe n\u00eb uj\u00ebrat sip\u00ebrfaq\u00ebsore. \u201cAnaliza e kampionit t\u00eb ujit tregon se niveli i hidrokarbureve \u00ebsht\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se standardet e direktiv\u00ebs europiane,\u201d thuhej n\u00eb raport. Edhe Agjencia Rajonale e Mjedisit konfirmoi se inspektimet kan\u00eb zbuluar ndotje n\u00eb disa puse, duke shtuar se pajisjet si tubat, kolektor\u00ebt dhe tanket jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb vjetra \u2013 thuajse 100-vje\u00e7are.<\/p>\n<p>Organizatat p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut kan\u00eb denoncuar situat\u00ebn, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr ndikimin q\u00eb ndotja ka n\u00eb sh\u00ebndetin e banor\u00ebve, ndon\u00ebse mungojn\u00eb studime t\u00eb thelluara p\u00ebr ta v\u00ebrtetuar shkenc\u00ebrisht. \u201cKemi ndotje historike q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb menaxhuar kurr\u00eb, dhe ndotje t\u00eb re q\u00eb ka ardhur pas viteve \u201890,\u201d deklaron Qani Rredhi, aktivist i Shoqat\u00ebs \u201cZharr\u00ebza\u201d, p\u00ebr gazet\u00ebn ARA. Ai kritikon munges\u00ebn e monitorimit, analizave dhe transparenc\u00ebs, si nga kompanit\u00eb, ashtu edhe nga institucionet shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>Komiteti Shqiptar i Helsinkit publikoi n\u00eb vitin 2023 nj\u00eb raport p\u00ebr ndotjen nga hidrokarburet n\u00eb Zharr\u00ebz, n\u00eb zon\u00ebn e Patos-Marinz\u00ebs, ku vuri n\u00eb dukje munges\u00ebn e masave mbrojt\u00ebse dhe t\u00eb rehabilitimit n\u00eb puset e vjetra, disa prej t\u00eb cil\u00ebve ndodhen fare pran\u00eb banesave, serrave ose sip\u00ebrfaqeve t\u00eb kultivuara. Po ashtu, u kritikua mungesa e informacionit p\u00ebr publikun dhe \u201cklima e munges\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb\u201d nga operator\u00ebt.<\/p>\n<p><strong>Problemet sh\u00ebndet\u00ebsore<\/strong><\/p>\n<p>OJQ-t\u00eb kan\u00eb biseduar me banor\u00eb q\u00eb kan\u00eb konfirmuar se marrin medikamente t\u00eb rregullta p\u00ebr \u00e7rregullime t\u00eb gjakut, nd\u00ebrsa disa kan\u00eb raportuar rritje t\u00eb rasteve me kancer. Rredhi pohon se n\u00eb zonat pran\u00eb puseve t\u00eb naft\u00ebs incidenca e kancerit \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb vendit. Ai tregon se njer\u00ebzit p\u00ebrdorin ujin e ndotur p\u00ebr t\u00eb pir\u00eb dhe p\u00ebr gatim, dhe simptomat m\u00eb t\u00eb shpeshta jan\u00eb marramendja, dhimbjet e kok\u00ebs dhe alergjit\u00eb. \u201c\u00cbsht\u00eb si t\u00eb jesh i droguar gjat\u00eb gjith\u00eb dit\u00ebs,\u201d thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>\u201cBanor\u00ebt jan\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb jetojn\u00eb k\u00ebshtu sepse ndotja ka vijuar p\u00ebr breza me radh\u00eb, por situata \u00ebsht\u00eb kritike,\u201d thot\u00eb Golemaj. \u201cIndustria e naft\u00ebs ishte dikur sektori m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb vend, prandaj g\u00ebrmonin kudo q\u00eb kishte naft\u00eb \u2014 edhe n\u00eb mes t\u00eb lagjeve apo n\u00eb oborret e sht\u00ebpive.\u201d<\/p>\n<p>Rredhi shton se \u201caskush nuk \u00ebsht\u00eb munduar t\u00eb mas\u00eb apo analizoj\u00eb p\u00ebrmasat reale t\u00eb ndotjes dhe ndikimin e saj n\u00eb sh\u00ebndetin e njer\u00ebzve.\u201d Ai thot\u00eb se qeveria shqiptare i ka porositur nj\u00eb konsulence holandeze, Royal Haskoning, nj\u00eb studim mbi ndikimin n\u00eb sh\u00ebndet, por rezultatet nuk jan\u00eb b\u00ebr\u00eb publike. Kur u kontaktua nga ARA, kompania holandeze tha se t\u00eb gjitha raportet jan\u00eb konfidenciale. As Ministria e Infrastruktur\u00ebs dhe Energjis\u00eb dhe as Albpetroli nuk iu p\u00ebrgjigj\u00ebn pyetjeve t\u00eb gazet\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Ndotja n\u00eb lumenj dhe det<\/strong><\/p>\n<p>Sipas Rredhit, rreth 500,000 njer\u00ebz jetojn\u00eb n\u00eb zona t\u00eb prekura nga ndotja me hidrokarbure. Por aktivist\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se ndotja prek edhe dy lumenj t\u00eb m\u00ebdhenj \u2013 Semanin dhe Vjos\u00ebn. Ky i fundit, lumi i dyt\u00eb m\u00eb i madh n\u00eb vend, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr atraksionet kryesore turistike dhe konsiderohet si nj\u00eb nga lumenjt\u00eb e fundit t\u00eb eg\u00ebr n\u00eb Europ\u00eb. N\u00eb vitin 2023, u shpall Park Komb\u00ebtar nga qeveria shqiptare.<\/p>\n<p>Adriatik Golemaj shpjegon se Shqip\u00ebria prodhon rreth 600,000 ton\u00eb naft\u00eb n\u00eb vit, por vet\u00ebm 10% e l\u00ebngut t\u00eb nxjerr\u00eb \u00ebsht\u00eb naft\u00eb, nd\u00ebrsa 90% \u00ebsht\u00eb uj\u00eb i ndotur \u2014 pra mbi 6 milion\u00eb ton\u00eb uj\u00eb t\u00eb ndotur n\u00eb vit. Nj\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtij uji p\u00ebrfundon n\u00eb lumenj ose p\u00ebrdoret p\u00ebr vaditje n\u00eb bujq\u00ebsi. \u201cKy uj\u00eb p\u00ebrmban kimikate q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb naft\u00ebn,\u201d thot\u00eb ai. \u201cK\u00ebshtu ndotja p\u00ebrfundon n\u00eb pjatat tona.\u201d P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, lumenjt\u00eb derdhen n\u00eb detin Adriatik: \u201cShum\u00eb turist\u00eb vijn\u00eb nga e gjith\u00eb bota p\u00ebr t\u00eb pushuar k\u00ebtu dhe nuk e din\u00eb se po notojn\u00eb n\u00eb uj\u00ebra t\u00eb ndotura.\u201d\/\u00a0<a href=\"https:\/\/archive.ph\/lKGtW#selection-1109.0-1109.19\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ara<\/a>\u00a0&#8211; syri.net<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Realiteti i err\u00ebt q\u00eb fshihet pas imazhit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb si nj\u00eb destinacion i virgj\u00ebr dhe turistik ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e medias nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Gazetarja spanjolle N\u00faria Vila Masclans, e p\u00ebrditshmes katalanase ARA, ka udh\u00ebtuar drejt qytetit t\u00eb Ku\u00e7ov\u00ebs p\u00ebr t\u00eb hedhur drit\u00eb mbi ndotjen e thell\u00eb q\u00eb vjen nga mbi 5 mij\u00eb puse nafte t\u00eb braktisura, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":119420,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-119419","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119419","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119419"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119419\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119421,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119419\/revisions\/119421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119419"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119419"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119419"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}