{"id":119830,"date":"2025-07-26T16:52:03","date_gmt":"2025-07-26T16:52:03","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=119830"},"modified":"2025-07-30T09:41:40","modified_gmt":"2025-07-30T09:41:40","slug":"kulti-i-vdekjes-dhekulti-i-jetes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/07\/26\/kulti-i-vdekjes-dhekulti-i-jetes\/","title":{"rendered":"Kulti i vdekjes dhe kulti i jet\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><strong>Lu\u00e7iano BO\u00c7i<\/strong><\/p>\n<p>(Piramida vd Pallati i Kongreseve)<br \/>\nN\u00eb 2011 u hodh ideja e nd\u00ebrtimit t\u00eb nj\u00eb parlamenti t\u00eb ri si domosdoshm\u00ebri e pasqyrimit t\u00eb kalimit vendit tanshm\u00eb n\u00eb nj\u00eb epok\u00eb tjet\u00ebr.<br \/>\nVendi i zgjedhur ishte simbolik, Piramida e Hoxh\u00ebs.<br \/>\nVirtualisht vendvarrimi i faraonit komunist. E cila , me potenc\u00ebn e vdekjes brenda saj, reflektonte e impononte zymt\u00ebsi, dhun\u00eb dhe n\u00ebnshtrim.<br \/>\nEdhe sot megjith\u00eb kubet p\u00ebrqark i ngjanson nj\u00eb varri gjigand me ngjyra si kult i vdekjes.<br \/>\nProjekti parashikonte nj\u00eb p\u00ebrshtatje arkitekturore t\u00eb Piramid\u00ebs dhe jo shkat\u00ebrrimin e saj.<br \/>\nPor reagimi i s\u00eb majt\u00ebs, i mbarsur me emocionet e nostalgjik\u00ebve komunist\u00eb dhe e mb\u00ebshtetur nga OJF-t\u00eb soroiste ishte kund\u00ebrshtues n\u00eb em\u00ebr t\u00eb rr\u00ebnj\u00ebve t\u00eb saj ideologjike. Televizionet u \u00e7an\u00eb at\u00ebhere p\u00ebr vler\u00ebn historike e arkitekturore t\u00eb saj, mgjs godina e re do ishte krejt n\u00eb sh\u00ebrbim publik.<br \/>\nSali Berisha me urtin\u00eb e nj\u00eb shtetari b\u00ebri nj\u00eb hap pas.<br \/>\nMe ardhjen e s\u00eb majt\u00ebs Piramida, pasi u la t\u00eb degradohej, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb rijet\u00ebsimit, u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb shum\u00ebsi bar- kafesh e dyqanesh pa lidhje dhe pa sens .<br \/>\nParaja n\u00eb harmoni me kultin e vdekjes u sanksionuan.<br \/>\nN\u00eb 2025, pas shum\u00eb viteve pushtet t\u00eb s\u00eb majt\u00ebs e uri p\u00ebr troje me fitime marramend\u00ebse e p\u00ebr pastrim parash, syt\u00eb e Ram\u00ebs e pushtetit t\u00eb tij u ngul\u00ebn tek Pallati i Kongreseve.<br \/>\nI vendosur n\u00eb krah pak larg nga Piramida, Pallati p\u00ebr koh\u00ebn, megjith\u00ebse u nd\u00ebrtua p\u00ebr kongreset e Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs, u shnd\u00ebrrua p\u00ebr shkak t\u00eb multifunksionalitetit, n\u00eb nj\u00eb Kult t\u00eb jet\u00ebs si antipod i Piramid\u00ebs.<br \/>\nN\u00eb fakt ishte e vetmja nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb solli pak per\u00ebndim atokoh\u00eb n\u00eb kompleksin e nd\u00ebrtesave ruse t\u00eb komiteteve dhe harmonizohesh ndon\u00ebse jo dhe aq shum\u00eb, me kompleksion italian t\u00eb Universitetit.<br \/>\nN\u00eb vitet e demokracic\u00eb ajo forcoi kultin e vet t\u00eb jet\u00ebs dhe grumbolloi rreth vetes vlera t\u00eb path\u00ebna historike e kuturore dhe me gj\u00ebr\u00eb.<br \/>\nPor megjithat\u00eb pushteti si armik i historis\u00eb dhe trash\u00ebgimis\u00eb ka vendosur q\u00eb k\u00ebt\u00eb Kult jete ta varros\u00eb.<br \/>\nHabitem me nostalgjik\u00ebt q\u00eb nuk reagojn\u00eb e aq m\u00eb shum\u00eb me t\u00eb majt\u00ebt q\u00eb lidhjen me k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb e kan\u00eb m\u00eb t\u00eb fort\u00eb se me Piramid\u00ebn.<br \/>\nPo OJF-t\u00eb e famshme ku jan\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos folur per mediat e famshme?!!<br \/>\nDhe e gjitha kjo q\u00eb po ndodh nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast\u00ebsi.<br \/>\nKur pushteti shemb nj\u00eb godin\u00eb simbolike, nuk po b\u00ebn thjesht spastrim e historis\u00eb por po betonon t\u00eb tashmen e vet.<br \/>\nVendimi i K\u00ebshillit Bashkiak p\u00ebr ta transferuar Pallatin e Kongreseve tek Ministria e Ekonomis\u00eb, me pretekstin e \u201cmodernizimit\u201d, \u00ebsht\u00eb vula zyrtare q\u00eb Tirana mund t\u00eb shemb\u00eb \u00e7far\u00eb t\u00eb doj\u00eb, sa her\u00eb t\u2019i duhet nj\u00eb parcele tjet\u00ebr p\u00ebr PPP-n\u00eb e radh\u00ebs.<br \/>\nE kjo \u00ebsht\u00eb per t\u00eb v\u00ebn\u00eb duart n\u00eb kok\u00eb.<br \/>\nTashm\u00eb vet\u00eb Korporata e Investimeve Shqiptare e ka futur pallatin n\u00eb list\u00ebn e ankandeve.<br \/>\nProjekti parashikon zhdukjen e struktur\u00ebs ekzistuese dhe ngritjen e nj\u00eb kompleksi kullash luksoze p\u00ebrball\u00eb Presidenc\u00ebs.<br \/>\n\u00c7mimet e larta t\u00eb tok\u00ebs n\u00eb qend\u00ebr ia garantojn\u00eb fitimin e oligarkis\u00eb nd\u00ebrsa qytetit do i mbetet vet\u00ebm hiri i historis\u00eb.<br \/>\nFjalori zyrtar dhe ketu sikurse p\u00ebr Piramid\u00ebn flet p\u00ebr \u201crikonstruksion\u201d dhe \u201cqasje multifunksionale\u201d.<br \/>\nPor kur p\u00ebrvojat e Teatrit Komb\u00ebtar apo Stadiumit Qemal Stafa p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb kulla dhe qendra tregtare, askush nuk e beson m\u00eb k\u00ebt\u00eb melodram\u00eb.<br \/>\nSkenat e shembjes s\u00eb Teatrit e parashikojn\u00eb mir\u00eb dram\u00ebn q\u00eb po p\u00ebrgatitet.<br \/>\nDrama ka dhe Ironin\u00eb ther\u00ebse brenda:<br \/>\ngodina q\u00eb u ngrit p\u00ebr kongreset e Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs, tani shpallet nga pasardh\u00ebsit e partis\u00eb s\u00eb pun\u00ebs si penges\u00eb p\u00ebr \u201czhvillim ekonomik\u201d.<br \/>\nN\u00eb vend q\u00eb Tirana t\u00eb pajtohet me t\u00eb kaluar\u00ebn, regjimi i sot\u00ebm sakrifikon kujtes\u00ebn p\u00ebr ta konvertuar at\u00eb n\u00eb metra katror\u00eb premium.<br \/>\nUrbanist\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se modeli i kullave po gllab\u00ebron identitetin historik t\u00eb kryeqytetit dhe p\u00ebrjashtimi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb norm\u00eb, nd\u00ebrsa ligji i planifikimit nj\u00eb let\u00ebr pa vler\u00eb.<br \/>\nNga ky absurditet qytetari humbet nga d\u00ebshirat agresive t\u00eb pushtetit:<br \/>\n-Truallin publik.<br \/>\nNj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb q\u00eb u sh\u00ebrbente qindra eventeve kulturore zhduket dhe z\u00ebvend\u00ebsohet nga lobi i nj\u00eb hoteli 40-kat\u00ebsh.<br \/>\n-Narrativ\u00ebn e t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt.<br \/>\nFestivalet, panairet, kongreset q\u00eb lidh\u00ebn brezat do t\u00eb mbijetojn\u00eb vet\u00ebm n\u00eb kronika arkivi.<br \/>\n-Shansin p\u00ebr rikuperim kritik. Mund ta rinovohej pa e fshir\u00eb. Por Rama zgjodhi shitjen p\u00ebr fitim dhe q\u00eb historia t\u00eb mos flas\u00eb m\u00eb.<br \/>\nKa dhe di\u00e7ka akoma m\u00eb shqet\u00ebsuese brenda k\u00ebsaj arrogance arkitekturore.<br \/>\nN\u00ebse ky precedent kalon pa rezistenc\u00eb, lista e viktimave do t\u00eb zgjatet: TVSH, godinat universitare, \u00e7do truall me vler\u00eb ekonomike tjet\u00ebr do shembet, krahas atyre q\u00eb jan\u00eb shembur dhe q\u00eb i \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb syri.<br \/>\nRegjimi asnj\u00ebher\u00eb nuk shemb diktatur\u00ebn, si\u00e7 mund ta thot\u00eb propaganda, mos keni iluzione.<br \/>\nAi p\u00ebrdor justifikimin banal p\u00ebr t\u00eb legjitimuar zhvatjen e sotme.<br \/>\nKulti i vdekjes p\u00ebr pushtetin e sot\u00ebm e Ram\u00ebn vet\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i fort\u00eb dhe i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm se kulti i jet\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lu\u00e7iano BO\u00c7i (Piramida vd Pallati i Kongreseve) N\u00eb 2011 u hodh ideja e nd\u00ebrtimit t\u00eb nj\u00eb parlamenti t\u00eb ri si domosdoshm\u00ebri e pasqyrimit t\u00eb kalimit vendit tanshm\u00eb n\u00eb nj\u00eb epok\u00eb tjet\u00ebr. Vendi i zgjedhur ishte simbolik, Piramida e Hoxh\u00ebs. Virtualisht vendvarrimi i faraonit komunist. E cila , me potenc\u00ebn e vdekjes brenda saj, reflektonte e &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":119481,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-119830","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119830","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119830"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119830\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120067,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119830\/revisions\/120067"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}