{"id":120123,"date":"2025-07-30T16:57:34","date_gmt":"2025-07-30T16:57:34","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=120123"},"modified":"2025-07-30T16:57:34","modified_gmt":"2025-07-30T16:57:34","slug":"20-vjet-burg-per-femije-nen-18-vjec-nuri-kodi-penal-nuk-eshte-manual-ndeshkimesh-per-te-miturit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/07\/30\/20-vjet-burg-per-femije-nen-18-vjec-nuri-kodi-penal-nuk-eshte-manual-ndeshkimesh-per-te-miturit\/","title":{"rendered":"\u201c20 vjet burg p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb n\u00ebn 18 vje\u00e7\u201d\/ Nuri: Kodi Penal nuk \u00ebsht\u00eb manual nd\u00ebshkimesh p\u00ebr t\u00eb miturit!"},"content":{"rendered":"<p>Drejtues i Departamentit t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb Partin\u00eb Demokratike, Franc Nuri ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr SYRI.net, n\u00eb lidhje me propozimin e fundit t\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndryshuar Kodin Penal, ku nuk ngelen pa prekur as t\u00eb miturit nga k\u00ebto ndryshime skandaloze.<\/p>\n<p>Sipas Nurit, \u2018Kodi Penal nuk \u00ebsht\u00eb manual nd\u00ebshkimesh p\u00ebr t\u00eb miturit\u2019 dhe se n\u00eb k\u00ebt\u00eb kod, ka nene q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn 18-vje\u00e7 i d\u00ebnon deri n\u00eb 20 vjet burg.<\/p>\n<p><strong>INTERVIST\u00cb ME FRANCI NURIN, Drejtues i Departamentit t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb Partin\u00eb Demokratike<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Kodi Penal nuk \u00ebsht\u00eb manual nd\u00ebshkimesh p\u00ebr t\u00eb miturit&#8221;<\/p>\n<p>30 Korrik 2025<\/p>\n<p><strong>Syri.net:<\/strong>\u00a0Z. Nuri, a p\u00ebrb\u00ebn ky Draft nj\u00eb rrezik real p\u00ebr sistemin ton\u00eb ligjor penal?<\/p>\n<p><strong>Franci NURI:\u00a0<\/strong>Pa asnj\u00eb dyshim q\u00eb po. Me k\u00ebt\u00eb draft po hidhet posht\u00eb me nj\u00eb t\u00eb r\u00ebn\u00eb t\u00eb lapsit jo vet\u00ebm Kodi Penal aktual, por edhe mbi 30 vjet pun\u00eb, trajnim, jurisprudenc\u00eb dhe praktik\u00eb gjyq\u00ebsore n\u00eb Shqip\u00ebri. Ky projekt p\u00ebrmban afro 900 nene, gati trefish m\u00eb shum\u00eb se Kodi ekzistues, dhe n\u00eb praktik\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se \u00e7do gjyqtar, prokuror, avokat dhe punonj\u00ebs i sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb duhet t\u00eb nis\u00eb nga e para.<\/p>\n<p>Por ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb shqet\u00ebsuese, \u00ebsht\u00eb pasiguria juridike q\u00eb krijon: \u00e7do nen, \u00e7do fraz\u00eb do t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb p\u00ebrkthim praktik, interpretim dhe p\u00ebrshtatje. Do t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrplasje qasjesh, nd\u00ebrprerje t\u00eb vazhdim\u00ebsis\u00eb juridike, dhe nj\u00eb tranzicion penal q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnon t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb arbitrariteti dhe dhune shtet\u00ebrore t\u00eb legalizuar. Ky \u00ebsht\u00eb rreziku m\u00eb i madh q\u00eb i kanoset sistemit ton\u00eb t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb penale q\u00eb nga vitet \u201990.<\/p>\n<p><strong>Syri.net:<\/strong>\u00a0Kryeprokurori i Republik\u00ebs, z. Olsian \u00c7ela, deklaroi se ndryshimet n\u00eb Kodin Penal nuk mund t\u00eb b\u00ebhen pa konsultime, transparenc\u00eb dhe pa rakordim me Kodin e Procedur\u00ebs Penale. Si e vler\u00ebsoni k\u00ebt\u00eb q\u00ebndrim?<\/p>\n<p><strong>Franci NURI:<\/strong>\u00a0Gjykoj se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrim profesionalisht i drejt\u00eb dhe i guximsh\u00ebm n\u00eb kontekstin ku gjendet Shqip\u00ebria sot n\u00eb 2025. Kryeprokurori shprehu nj\u00eb shqet\u00ebsim institucional i cili q\u00ebndron. Nuk mund t\u00eb ndryshohet nj\u00eb Kod Penal pa bashk\u00ebrendim me Kodin e Procedur\u00ebs Penale, apo me Kodin e Drejt\u00ebsis\u00eb Penale p\u00ebr t\u00eb Mitur, sepse p\u00ebrndryshe do t\u00eb kemi dispozita t\u00eb pazbatueshme dhe konflikte t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ligjore. Ndryshimet e thella dhe t\u00eb nj\u00ebanshme jan\u00eb eksperiment i rreziksh\u00ebm q\u00eb po tentohet t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb Shqip\u00ebri pas d\u00ebshtimit spektakolar t\u00eb &#8220;reform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi&#8221;.<\/p>\n<p>Sot qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb nuk kan\u00eb gjyqtar\u00eb dhe gjykata q\u00eb t\u2019i d\u00ebgjojn\u00eb dhe gjykojn\u00eb hallet e tyre, sepse ende nuk mbulohen vendet vakante n\u00eb gjykata me magjistrat\u00ebt e rinj, t\u00eb cil\u00ebt diplomohen, por rrin\u00eb e presin, nuk em\u00ebrohen me prioritet, por pritet vjeshta q\u00eb t\u00eb &#8220;lirohen&#8221; vendet nga ustallar\u00ebt e sistemit. Sot \u00e7do shqiptar pret 4 vite mesatarisht p\u00ebr nj\u00eb gjyq n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb par\u00eb dhe 7-8 vite koh\u00eb pritjeje n\u00eb apel, pa llogaritur Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb. Sot shqiptar\u00ebt i kan\u00eb shpresat nga Strasburgu p\u00ebr drejt\u00ebsi, jo nga gjykatat tona. Burgjet jan\u00eb plot e p\u00ebrplot me mbi 65% t\u00eb paraburgosur, rekord absolut negativ n\u00eb gjith\u00eb kontinentin. K\u00ebto shqet\u00ebsime jan\u00eb reale dhe urgjente, por asnj\u00eb zgjidhje nuk duket n\u00eb horizont p\u00ebr to. N\u00eb vend t\u00eb tyre, hidhet shashka e radh\u00ebs me Kod t\u00eb ri Penal. Nga \u00e7far\u00eb do t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb v\u00ebmendjen qeveria, shtrohet vall\u00eb pyetja?<\/p>\n<p><strong>Syri.net:\u00a0<\/strong>Ju keni kritikuar ashp\u00ebr qasjen ndaj t\u00eb miturve n\u00eb k\u00ebt\u00eb Draft. Cilat jan\u00eb problematikat kryesore n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim?<\/p>\n<p><strong>Franci NURI:<\/strong>\u00a0Ky draft nuk respekton standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr drejt\u00ebsin\u00eb ndaj t\u00eb miturve. Ai vendos d\u00ebnime drastike, deri n\u00eb 20 vjet burg, p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb n\u00ebn 18 vje\u00e7, madje edhe p\u00ebr disa krime me karakter jo t\u00eb dhunsh\u00ebm. Edhe pse p\u00ebrmenden \u201cmasa edukuese\u201d, nuk ka struktur\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebse, nuk ka psikolog\u00eb, nuk ka plane t\u00eb personalizuara rehabilitimi. Po p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nj\u00eb num\u00ebr dispozitash jan\u00eb \u201ccopy-paste\u201d nga modelet e common la\u00eb, sidomos p\u00ebr bashk\u00ebpunimin me drejt\u00ebsin\u00eb, q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri nuk funksionon si \u201cplea bargaining\u201d.<\/p>\n<p>Kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb Kod Penal t\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb frym\u00eb represive, jo rehabilituese. Ai nuk trajton f\u00ebmij\u00ebn si subjekt q\u00eb duhet ndihmuar, por si fajtor q\u00eb duhet izoluar. Ky \u00ebsht\u00eb thelbi i gabuar dhe shkat\u00ebrrues i k\u00ebtij ligji.<\/p>\n<p><strong>Syri.net<\/strong>:\u00a0A \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb draft roli i prindit gjat\u00eb procedurave ndaj t\u00eb miturve?<\/p>\n<p><strong>Franci NURI:<\/strong>\u00a0Absolutisht jo. N\u00eb asnj\u00eb nen nuk p\u00ebrcaktohet detyrimi i gjykat\u00ebs p\u00ebr t\u00eb informuar, angazhuar dhe marr\u00eb p\u00eblqimin e prindit ose kujdestarit ligjor n\u00eb \u00e7do faz\u00eb t\u00eb procesit penal. Kjo \u00ebsht\u00eb shkelje e hapur e Konvent\u00ebs p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebs (neni 40) dhe e \u00e7do standardi t\u00eb BE-s\u00eb. Nuk p\u00ebrmendet askund prania e prindit gjat\u00eb marrjes n\u00eb pyetje, n\u00eb seancat gjyq\u00ebsore apo n\u00eb zbatimin e masave rehabilituese. N\u00eb vendet e BE-s\u00eb, si Franca apo Gjermania, prind\u00ebrit jan\u00eb aktor\u00eb t\u00eb detyruesh\u00ebm t\u00eb procesit, jo spektator\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Syri.net:<\/strong>\u00a0N\u00eb rast se nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb 14\u201316 vje\u00e7 nuk ndjek mas\u00ebn edukuese, \u00e7far\u00eb ndodh sipas draftit?<\/p>\n<p><strong>Franci NURI:<\/strong>\u00a0E th\u00ebn\u00eb thjesht: f\u00ebmija kalohet n\u00eb d\u00ebnim penal, mund\u00ebsisht edhe me burg. Neni 109 e parashikon hapur: n\u00ebse i mituri nuk respekton mas\u00ebn edukuese, ajo z\u00ebvend\u00ebsohet me nj\u00eb mas\u00eb m\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr. Nuk ka mekanizma mb\u00ebshtet\u00ebs, nuk ka nd\u00ebrhyrje psikologjike, nuk ka mentorim. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm d\u00ebnimor q\u00eb l\u00eb \u00e7do f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrball\u00eb sistemit penal. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb form\u00eb regresive e drejt\u00ebsis\u00eb, jo progresive.<\/p>\n<p><strong>Syri.net:\u00a0<\/strong>\u00c7far\u00eb rreziku ka trajtimi i t\u00eb rinjve 18\u201321 vje\u00e7 si t\u00eb mitur n\u00eb disa nene t\u00eb draftit?<\/p>\n<p><strong>Franci NURI<\/strong>:\u00a0\u00cbsht\u00eb nj\u00eb inkonsistenc\u00eb logjike dhe juridike. N\u00eb disa nene, ata konsiderohen t\u00eb rritur, n\u00eb disa t\u00eb tjer\u00eb si t\u00eb mitur. Kjo krijon pasiguri juridike dhe e b\u00ebn Kodin Penal t\u00eb pambrojtsh\u00ebm nga interpretimi arbitrar. N\u00eb Gjermani apo Franc\u00eb, ka trajtim t\u00eb diferencuar p\u00ebr mosh\u00ebn 18\u201321 vje\u00e7, por n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb rregulluar, me kritere t\u00eb qarta, jo si\u00e7 \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebtu, me dispozita t\u00eb shp\u00ebrndara dhe kontradiktore.<\/p>\n<p><strong>Syri.net:<\/strong>\u00a0Cili \u00ebsht\u00eb roli i sh\u00ebrbimeve sociale dhe institucioneve rehabilituese n\u00eb k\u00ebt\u00eb Draft?<\/p>\n<p><strong>Franci NURI:\u00a0<\/strong>Krejt\u00ebsisht i munguar. Nuk p\u00ebrmendet askund nj\u00eb rrjet sh\u00ebrbimesh sociale, qendra komunitare, mb\u00ebshtetje p\u00ebr familjen ose psikologun shkollor. Masat edukuese q\u00eb p\u00ebrmenden jan\u00eb formale dhe abstrakte, pa asnj\u00eb struktur\u00eb zbatimi. N\u00eb Gjermani, p\u00ebr shembull, ekziston nj\u00eb platform\u00eb ligjore e detajuar p\u00ebr masa rehabilituese konkrete (Ma\u00dfregeln). Ne kemi vet\u00ebm fjal\u00eb t\u00eb thata n\u00eb let\u00ebr, pa zbatim praktik.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Drejtues i Departamentit t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb Partin\u00eb Demokratike, Franc Nuri ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr SYRI.net, n\u00eb lidhje me propozimin e fundit t\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndryshuar Kodin Penal, ku nuk ngelen pa prekur as t\u00eb miturit nga k\u00ebto ndryshime skandaloze. Sipas Nurit, \u2018Kodi Penal nuk \u00ebsht\u00eb manual nd\u00ebshkimesh p\u00ebr t\u00eb miturit\u2019 dhe se &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":116840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-120123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120123"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120124,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120123\/revisions\/120124"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}