{"id":120992,"date":"2025-08-14T17:49:30","date_gmt":"2025-08-14T17:49:30","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=120992"},"modified":"2025-08-14T17:49:30","modified_gmt":"2025-08-14T17:49:30","slug":"formula-1-si-mjet-per-te-manipuluar-perceptimet-e-brendshme-dhe-globale-te-shqiperise-europiane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/08\/14\/formula-1-si-mjet-per-te-manipuluar-perceptimet-e-brendshme-dhe-globale-te-shqiperise-europiane\/","title":{"rendered":"Formula 1 si mjet p\u00ebr t\u00eb manipuluar perceptimet e brendshme dhe globale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Europiane"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Irena BEQIRAJ<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAmbicia \u00ebsht\u00eb q\u00eb Shqip\u00ebria 2030 t\u00eb jet\u00eb vendi mikprit\u00ebs i gar\u00ebs s\u00eb Formula 1, di\u00e7ka e pakonceptueshme deri para disa kohe. Ja q\u00eb ne ia dalim edhe aty ku n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre basti duket i pamundur,\u201d thot\u00eb Kryeministri Rama.<\/p>\n<p>Kaq ka mjaftuar dhe n\u00eb list\u00ebn e prioriteteve t\u00eb investimeve publike jan\u00eb parashikuar 190 milion\u00eb euro p\u00ebr nd\u00ebrtimin e pist\u00ebs s\u00eb Elbasanit. Ekonomia e nd\u00ebrtimit t\u00eb k\u00ebtyre fasiliteteve sugjeron q\u00eb 190 milion\u00eb euro nuk jan\u00eb stratosferike, si\u00e7 thot\u00eb opozita, por nj\u00eb shum\u00eb e pamjaftueshme p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar k\u00ebto pista. Padyshim, si \u00e7do parashikim i k\u00ebtij lloji, fillon me pak, por gllab\u00ebron shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb para nga buxheti i shtetit.<\/p>\n<p>Si n\u00eb \u00e7do rast, p\u00ebrdorimi i fondeve publike p\u00ebr financimin e organizimit t\u00eb ngjarjeve t\u00eb m\u00ebdha sportive si F1 justifikohet nga ideja se k\u00ebto investime ndikojn\u00eb n\u00eb rritjen e aktivitetit ekonomik. Sipas qeveris\u00eb, kostot e k\u00ebtyre ngjarjeve ia vlejn\u00eb, sepse rrisin turizmin dhe krijojn\u00eb nj\u00eb efekt identiteti q\u00eb promovon vendin ose qytetin mikprit\u00ebs.<\/p>\n<p>Pra, F1 dhe pista e saj, do t\u00eb jen\u00eb \u201cnj\u00eb motor i ekonomis\u00eb,\u201d si\u00e7 e quan Rama, por duhet theksuar \u201ci ekonomis\u00eb s\u00eb bazuar n\u00eb konsum,\u201d dhe do t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb marketimin e vendit ose n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn sesi Elbasani apo Shqip\u00ebria do ta shoh\u00eb veten.<\/p>\n<p>P\u00ebr ekonomist\u00ebt e zhvillimit, basti i pamundur p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb do t\u00eb ishte nj\u00eb ekonomi e bazuar n\u00eb prodhim dhe jo n\u00eb konsum, dhe nj\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb flet vet\u00eb, e q\u00eb nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr shum\u00eb kallauz\u00eb ose marketing kaq t\u00eb shtrenjt\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa p\u00ebr nj\u00eb taksapagues, parat\u00eb e t\u00eb cilit do t\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb arritur bastet e pamundura t\u00eb vizionit afatshkurt\u00ebr t\u00eb Kryeministrit, pyetja do t\u00eb ishte: Sa \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfitimi ekonomik q\u00eb ka vendi nga investimi i parave t\u00eb buxhetit n\u00eb nj\u00eb pist\u00eb t\u00eb F1?<\/p>\n<p>Duke qen\u00eb se vizioni i qart\u00eb i qeveris\u00eb nuk i pranon studimet e fizibilitetit si nj\u00eb instrument p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur vendimmarrjet, le t\u00eb i referohemi eksperienc\u00ebs europiane.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat dhe studimi i efekteve ekonomike t\u00eb prekshme t\u00eb garave F1 n\u00eb rajonet europiane nuk e mb\u00ebshtesin pretendimin se mikpritja e nj\u00eb eventi t\u00eb garave F1 sjell efekte pozitive n\u00eb Prodhimin e Brendsh\u00ebm Bruto p\u00ebr banor\u00eb, pun\u00ebsim ose turiz\u00ebm n\u00eb rajonet europiane. P\u00ebrkundrazi, duket se l\u00ebn\u00eb prapa nj\u00eb trash\u00ebgimi negative ekonomike q\u00eb materializohet tre deri n\u00eb kat\u00ebr vjet pas eventit.<\/p>\n<p>E pra, argumenti se p\u00ebrdorimi i fondeve publike p\u00ebr t\u00eb organizuar gara F1 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb investim i arsyesh\u00ebm, qoft\u00eb edhe p\u00ebr nxitjen e ekonomis\u00eb s\u00eb konsumit, bie. Shumica e studiuesve ekonomik\u00eb bien dakord se ato ekzistojn\u00eb vet\u00ebm n\u00eb let\u00ebr dhe kurr\u00eb nuk kthehen n\u00eb realitet.<\/p>\n<p>Por mungesa e p\u00ebrfitimeve ekonomike nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb organizimi i F1 nuk ka asnj\u00eb vler\u00eb. Q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi, sportet jan\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrqendruar masat, p\u00ebr t\u00eb testuar politikat e jashtme, p\u00ebr t\u00eb shkrir\u00eb tensionet diplomatike dhe p\u00ebr t\u00eb transmetuar mesazhe politike dhe shoq\u00ebrore.<\/p>\n<p>Shfryt\u00ebzimi i sporteve nga fashist\u00ebt, diktator\u00ebt dhe udh\u00ebheq\u00ebsit ushtarak\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar reputacionin dhe p\u00ebr t\u00eb legjitimuar autoritetin e tyre p\u00ebrfshin nj\u00eb spekt\u00ebr shembujsh t\u00eb pafund. Fakti q\u00eb kjo praktik\u00eb e p\u00ebrdorimit t\u00eb sportit p\u00ebr konsolidimin e pushtetit vazhdon deri n\u00eb koh\u00ebt bashk\u00ebkohore, tregon se autokrat\u00ebt modern\u00eb nxjerrin m\u00ebsime t\u00eb vlefshme nga gabimet e paraardh\u00ebsve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Pra, n\u00eb vend t\u00eb \u201cnj\u00eb motori ekonomik,\u201d F1 do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi ekselente e shfryt\u00ebzimit t\u00eb popullaritetit t\u00eb k\u00ebtij sporti brenda kultur\u00ebs popullore p\u00ebr t\u00eb manipuluar perceptimet e brendshme dhe globale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Europiane.<\/p>\n<p>E pra, Rama e ka m\u00ebsuar leksionin q\u00eb vjen nga historia. Taksapaguesit e k\u00ebtij vendi akoma jo!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Irena BEQIRAJ \u201cAmbicia \u00ebsht\u00eb q\u00eb Shqip\u00ebria 2030 t\u00eb jet\u00eb vendi mikprit\u00ebs i gar\u00ebs s\u00eb Formula 1, di\u00e7ka e pakonceptueshme deri para disa kohe. Ja q\u00eb ne ia dalim edhe aty ku n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre basti duket i pamundur,\u201d thot\u00eb Kryeministri Rama. Kaq ka mjaftuar dhe n\u00eb list\u00ebn e prioriteteve t\u00eb investimeve publike jan\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":120300,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-120992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120992"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120993,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120992\/revisions\/120993"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/120300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}