{"id":121317,"date":"2025-08-20T08:43:21","date_gmt":"2025-08-20T08:43:21","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=121317"},"modified":"2025-08-20T08:43:21","modified_gmt":"2025-08-20T08:43:21","slug":"mashtrimi-manipulim-i-instat-me-mallrat-tranzit-per-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/08\/20\/mashtrimi-manipulim-i-instat-me-mallrat-tranzit-per-ne-kosove\/","title":{"rendered":"Mashtrimi-manipulim i INSTAT me mallrat tranzit p\u00ebr n\u00eb Kosov\u00eb!"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Nga Bujar Leskaj<\/em><\/strong><\/p>\n<p>K\u00ebmb\u00ebngulja e INSTAT se rezultatet e Censit 2023, i cili kishte mbaruar q\u00eb n\u00eb n\u00ebntor 2023, nuk mund t\u00eb shpalleshin p\u00ebrpara qershorit 2024, ishte jo vet\u00ebm krejt e pabazuar n\u00eb argumente profesionale dhe e pakuptimt\u00eb, por la nj\u00eb shije t\u00eb keqe dhe hije t\u00eb fort\u00eb mosbesimi tek qytetar\u00ebt e thjesht\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrmendur ekspert\u00ebt dhe studjuesit e ekonomis\u00eb.<\/p>\n<p>Shum\u00ebkush pa me t\u00eb drejt\u00eb hijet e presionit politik t\u00eb Ram\u00ebs mbi k\u00ebt\u00eb institucion ky\u00e7 t\u00eb politikave ekonomike t\u00eb vendit. Pagoj\u00ebsia e INSTAT p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb shkaqet e vones\u00ebs d\u00ebshmoi pranin\u00eb e presioneve t\u00eb forta politike dhe porosin\u00eb-urdh\u00ebr q\u00eb institucioni kishte marr\u00eb nga sekti Rama, q\u00eb p\u00ebr tet\u00eb muaj t\u00eb mbyll\u00eb goj\u00ebn dhe t\u00eb mos v\u00ebrtetoj\u00eb, p\u00ebrmes Censit 2023, braktisjen masive t\u00eb vendit!<\/p>\n<p>Sa m\u00eb pak shqiptar\u00eb INSTAT t\u00eb llogaris\u00eb q\u00eb kan\u00eb ikur jasht\u00eb vendit n\u00eb 10 vitet e fundit (i nxorri 400 mij\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb EUROSTAT n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e tij flet p\u00ebr mbi 900 mij\u00eb!), aq m\u00eb leht\u00eb ndihet sekti Rama n\u00eb pushtet. Aq m\u00eb pak epiteti i boshatis\u00ebsit t\u00eb vendit, nj\u00eblloj si thika Makbethit, nuk do t\u2019i dal\u00eb n\u00eb gjum\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb ky urdh\u00ebr q\u00eb e ka detyruar k\u00ebt\u00eb institucion t\u00eb pavarur komb\u00ebtar, t\u00eb shkel\u00eb Kodin e\u00a0 Statistikave t\u00eb Bashkimit Evropian, i quajtur Kodi i Praktik\u00ebs s\u00eb Statistikave Evropiane (<a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/eurostat\/web\/quality\/european-quality-standards\/european-statistics-code-of-practice\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/ec.europa.eu\/eurostat\/web\/quality\/european-quality-standards\/european-statistics-code-of-practice\u00a0<\/a>). Ky kod flet p\u00ebr parimin themelor t\u00eb \u201cneutralitetit\u201d, pavar\u00ebsise n\u00eb procesin e prodhimit t\u00eb statistikave evropiane, pa asnj\u00eb presion politik apo nga grupe t\u00eb tjera t\u00eb interesuara.<\/p>\n<p><strong><em>I. Shb\u00ebrja e INSTAT si institucion i besuesh\u00ebm<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Deformimi dhe pagoj\u00ebsia e INSTAT nj\u00eb vit e dy muaj m\u00eb par\u00eb, ishin shenja e par\u00eb e humbjes s\u00eb kredibilitetit dhe e falsifikimit t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave nga ky institucion. Skandali i denoncuar sot nga Prof. Dr. Sali Berisha, i p\u00ebrdorimit t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb mallrave tranzit q\u00eb shkojn\u00eb nga Porti i Durr\u00ebsit apo Vlor\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Kosov\u00eb, duke na i shitur si eksporte t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, e d\u00ebrrmoi plot\u00ebsisht besueshm\u00ebrin\u00eb e INSTAT.<\/p>\n<p>Statistikat tregtare jan\u00eb nj\u00eb nga burimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb informacionit p\u00ebr ekonomin\u00eb e nj\u00eb vendi. Ato p\u00ebrcaktojn\u00eb shkall\u00ebn e zhvillimit, bilancin tregtar, struktur\u00ebn e eksporteve dhe t\u00eb importeve.<\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri, prej vitesh jan\u00eb ngritur dyshime serioze mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si INSTAT i raporton t\u00eb dh\u00ebnat e tregtis\u00eb s\u00eb jashtme, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr mallrat q\u00eb kalojn\u00eb tranzit n\u00ebp\u00ebr territorin shqiptar, me destinacion Kosov\u00ebn dhe q\u00eb kapin vlera me qindra milion\u00eb euro \u00e7do vit.<\/p>\n<p>Ky manipulim, i njohur tashm\u00eb si \u201cinflacion i eksporteve\u201d, ka krijuar nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb shtremb\u00ebruar t\u00eb volumit t\u00eb tregtis\u00eb, duke i dh\u00ebn\u00eb publikut dhe institucioneve nd\u00ebrkomb\u00ebtare nj\u00eb realitet t\u00eb rrem\u00eb t\u00eb gjoja rritjes s\u00eb fort\u00eb t\u00eb eksporteve t\u00eb mallrave nga Shqip\u00ebria.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb praktik\u00eb abuzive e sh\u00ebmtuar q\u00eb mallrat q\u00eb hyjn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet porteve shqiptare (Durr\u00ebs, Vlor\u00eb, etj.) dhe kalojn\u00eb tranzit drejt Kosov\u00ebs, t\u00eb regjistrohen si eksporte t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, megjith\u00ebse nuk jan\u00eb prodhuar dhe as nuk i p\u00ebrkasin ekonomis\u00eb son\u00eb! N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb evidentohen si \u201cmallra tranzit\u201d, sikurse realisht jan\u00eb, ato raportohen si \u201ceksporte t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb drejt Kosov\u00ebs\u201d. Ky manipulim rrit artificialisht shifrat e tregtis\u00eb son\u00eb t\u00eb jashtme.<\/p>\n<p>Kjo b\u00ebn q\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e Kosov\u00ebs shpesh nuk p\u00ebrputhen me ato t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Kosova i regjistron k\u00ebto mallra si \u201cimporte nga vendet e origjin\u00ebs\u201d, p\u00ebr shembull nga Turqia, Kina apo Italia, nd\u00ebrsa Shqip\u00ebria i raporton p\u00ebrmes INSTAT-it si \u201ceksporte shqiptare\u201d!<\/p>\n<p><strong><em>II. Manipulimi me eksportet, qok\u00eb e INSTAT p\u00ebr Ram\u00ebn<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb manipulim, INSTAT i b\u00ebn nj\u00eb qok\u00eb dhe dhurat\u00eb t\u00eb madhe sektit Rama, i cili d\u00ebshp\u00ebrimisht k\u00ebrkon t\u00eb paraqes\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb lart\u00eb t\u00eb eksporteve, qoft\u00eb edhe fiktive, p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb imazhin e nj\u00eb ekonomie dinamike.<\/p>\n<p>INSTAT asnj\u00ebher\u00eb nuk jep shpjegim p\u00ebr dob\u00ebsin\u00eb institucionale t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb kontrollit t\u00eb kryq\u00ebzuar mes shifrave q\u00eb jepen nga doganat dhe ato t\u00eb vet\u00eb INSTAT-it, pasi kjo i krijon mund\u00ebsin\u00eb k\u00ebtij t\u00eb fundit q\u00eb mallrat tranzit t\u2019i fus\u00eb gabimisht n\u00eb bilancet tregtare t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat nuk verifikohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur nga nj\u00eb institucion nd\u00ebrkomb\u00ebtar apo nga partner\u00ebt rajonal\u00eb.<\/p>\n<p>Prej k\u00ebtej vjen dhe shtremb\u00ebrimi i realitetit ekonomik. Ekonomia e Shqip\u00ebris\u00eb paraqitet sikur eksporton m\u00eb shum\u00eb se sa realisht prodhon! Dhe b\u00ebhemi qesharak\u00eb dhe humbasin besueshm\u00ebri t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave tona, pasi partner\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb dhe institucionet e BE-s\u00eb i shohin qart\u00eb mosp\u00ebrputhjet e dukshme n\u00eb statistika. Dhe kjo d\u00ebmton r\u00ebnd\u00eb reputacionin e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Bazuar mbi k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb fryra t\u00eb eksporteve tona, qeveria harton strategji ekonomike jo reale. Shifrat e fryra krijojn\u00eb mund\u00ebsi edhe p\u00ebr evazion dhe kontraband\u00eb, duke i kaluar mallrat tranzit si tregti ligjore vendase.<\/p>\n<p>N\u00eb shum\u00eb vite tashm\u00eb, t\u00eb dh\u00ebnat e raportuara nga INSTAT p\u00ebr eksportet drejt Kosov\u00ebs kan\u00eb qen\u00eb disa her\u00eb m\u00eb t\u00eb larta sesa ato q\u00eb raportojn\u00eb autoritetet kosovare p\u00ebr importet nga Shqip\u00ebria. Diferenca lidhet kryesisht me mallrat e konsumit dhe produktet industriale, q\u00eb vijn\u00eb nga vende t\u00eb treta dhe thjesht tranzitojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr territorin e Shqip\u00ebris\u00eb, por q\u00eb p\u00ebr INSTAT regjistrohen si eksporte t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb!<\/p>\n<p><strong><em>III. Jo m\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtor symbyllur i Ram\u00ebs!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Degradimi dhe p\u00ebr\u00e7udnimi i nj\u00eb institucioni me vlera komb\u00ebtare, si INSTAT, \u00ebsht\u00eb realisht i dhimbs\u00ebm n\u00eb vitet e fundit. Ky institucion, q\u00eb mbahet nga parat\u00eb e taksapaguesve shqiptar\u00eb, duhet urgjentisht t\u00eb kryej\u00eb ndryshime metodologjike, duke ndar\u00eb qart\u00eb mallrat tranzit nga eksportet reale.<\/p>\n<p>Qeveria duhet t\u00eb realizoj\u00eb koordinim t\u00eb detyruesh\u00ebm mes doganave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb Kosov\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb harmonizuar statistikat. INSTAT duhet t\u00eb publikoje t\u00eb dh\u00ebna krahasuese me Kosov\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb shmangur dyshimet dhe p\u00ebr t\u00eb larguar hijen e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb skandalit t\u00eb tanish\u00ebm.<\/p>\n<p>INSTAT duhet t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb mbik\u00ebqyrje nd\u00ebrkomb\u00ebtare nga EUROSTAT dhe institucione t\u00eb tjera q\u00eb monitorojn\u00eb standardet statistikore. Ky institucion duhet t\u00eb pushoj\u00eb s\u00eb qeni \u201csh\u00ebrb\u00ebtor symbyllur\u201d i Ram\u00ebs!<\/p>\n<p><strong>xxx<\/strong><\/p>\n<p>Mashtrimi me mallrat tranzit drejt Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shembujt m\u00eb t\u00eb qart\u00eb se si statistikat mund t\u00eb p\u00ebrdoren politikisht, \u00a0p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb realitet fiktiv. Ky fenomen d\u00ebmton e shkat\u00ebrron jo vet\u00ebm besueshm\u00ebrin\u00eb e INSTAT, por edhe t\u00eb gjith\u00eb imazhin e ekonomis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm p\u00ebrmes transparenc\u00ebs, kontrollit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb dhe ndarjes s\u00eb qart\u00eb mes eksporteve reale dhe mallrave tranzit, mund t\u00eb shmanget ky manipulim q\u00eb prej vitesh ka deformuar bilancin tregtar t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Bujar Leskaj K\u00ebmb\u00ebngulja e INSTAT se rezultatet e Censit 2023, i cili kishte mbaruar q\u00eb n\u00eb n\u00ebntor 2023, nuk mund t\u00eb shpalleshin p\u00ebrpara qershorit 2024, ishte jo vet\u00ebm krejt e pabazuar n\u00eb argumente profesionale dhe e pakuptimt\u00eb, por la nj\u00eb shije t\u00eb keqe dhe hije t\u00eb fort\u00eb mosbesimi tek qytetar\u00ebt e thjesht\u00eb, p\u00ebr t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":73556,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-121317","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=121317"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121318,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121317\/revisions\/121318"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=121317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=121317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=121317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}