{"id":122412,"date":"2025-09-02T21:34:19","date_gmt":"2025-09-02T21:34:19","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=122412"},"modified":"2025-09-03T04:48:28","modified_gmt":"2025-09-03T04:48:28","slug":"kalendari-i-luftes-se-vlores-5qershor-1920-3-qershor-1920","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/09\/02\/kalendari-i-luftes-se-vlores-5qershor-1920-3-qershor-1920\/","title":{"rendered":"Kalendari i luft\u00ebs s\u00eb Vlor\u00ebs, 5 qershor 1920 \u2013 3 shtator 1920"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Bujar LESKAJ<\/strong><\/p>\n<p><strong>\ud835\udc41\ud835\udc57\ud835\udc52 \ud835\udc53\ud835\udc52\ud835\udc5a\ud835\udc56\ud835\udc57\ud835\udc52 \ud835\udc5e\ud835\udc52 \ud835\udc53\ud835\udc59\ud835\udc52 \ud835\udc5f\ud835\udc5f\ud835\udc56\ud835\udc61\ud835\udc52\ud835\udc61, \ud835\udc5d\ud835\udc5c\ud835\udc5f \ud835\udc5b\ud835\udc57\ud835\udc52 \ud835\udc58\ud835\udc5c\ud835\udc5a\ud835\udc4f \ud835\udc5e\ud835\udc52 \ud835\udc53\ud835\udc59\ud835\udc52 \ud835\udc63\ud835\udc51\ud835\udc52\ud835\udc60!<\/strong><br \/>\n<strong>\ud835\udc3c\ud835\udc60\ud835\udc5a\ud835\udc4e\ud835\udc56\ud835\udc59 \ud835\udc44\ud835\udc52\ud835\udc5a\ud835\udc4e\ud835\udc59 \ud835\udc49\ud835\udc59\ud835\udc5c\ud835\udc5f\ud835\udc4e<\/strong><\/p>\n<p>Sivjet \u00ebsht\u00eb 105 vjetori i Luft\u00ebs s\u00eb Vlor\u00ebs, nj\u00eb ngjarje historike me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme komb\u00ebtare, por edhe vendimtare p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e shtetit shqiptar dhe mbrojtjen e identitetit ton\u00eb. Lufta e Vlor\u00ebs ishte nj\u00eb ngjarje ku shqiptar\u00ebt u ngrit\u00ebn n\u00eb k\u00ebmb\u00eb kund\u00ebr pushtuesit t\u00eb huaj, t\u00eb bazuar vet\u00ebm n\u00eb forcat e tyre, pa u ndihmuar ushtarakisht nga askush.<\/p>\n<p>Lufta zgjati tre muaj dhe ishte nj\u00eb l\u00ebvizje e madhe p\u00ebr t\u00eb mbrojtur qytetin e Vlor\u00ebs nga cop\u00ebtimi total q\u00eb do i b\u00ebnin pushtuesit italian\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbledhur m\u00eb posht\u00eb \u00ebsht\u00eb kronologjia e Luft\u00ebs s\u00eb Vlor\u00ebs:<\/p>\n<p>&gt; 21 janar 1920: Kongresi i Lushnj\u00ebs, kongres, n\u00eb t\u00eb cilin u vendos sovraniteti i shtetit shqiptar.<\/p>\n<p>&gt; N\u00eb 10 mars 1920 p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Vlor\u00ebs, t\u00eb entusiazmuar nga vendimet e Kongresit t\u00eb Lushnjes, formuan Komitetin \u201cMbrojtjes Komb\u00ebtare\u201d dhe vendos\u00ebn q\u00eb \u00e7\u00ebshtja e Vlor\u00ebs t\u00eb zgjidhej me arm\u00eb.<\/p>\n<p>&gt; Pushtuesi italian n\u00eb 9 maj b\u00ebri arrestime midis organizator\u00ebve t\u00eb rezistenc\u00ebs dhe n\u00eb 16 maj shpalli gjendjen e jasht\u00ebzakonshme n\u00eb Vlor\u00eb.<\/p>\n<p>&gt; Pushtuesi m\u00eb 18 maj 1920 burgos patriot\u00ebt Jani Minga, Mu\u00e7o Sharra, Dom Mark Vasa, etj.<\/p>\n<p>&gt; N\u00eb 18 maj n\u00eb Mesaplik zhvillohet nj\u00eb mbledhje e madhe, ku vendoset t\u00eb luftojn\u00eb me Italin\u00eb.<\/p>\n<p>&gt; Pas 3 \u2013 4 dit\u00ebve mbahet nj\u00eb tjet\u00ebr mbledhje n\u00eb D\u00ebrras t\u00eb Beunit, ku mor\u00ebn pjes\u00eb krahina e Mesaplikut dhe e Kudh\u00ebsit. Edhe k\u00ebtu u k\u00ebrkua t\u00eb luftohej me pushtuesin.<\/p>\n<p>&gt; Komiteti i \u201cMbrojtjes Komb\u00ebtare\u201d i b\u00ebri thirrje par\u00ebsis\u00eb s\u00eb Vlor\u00ebs t\u00eb mblidheshin n\u00eb nj\u00eb kuvend n\u00eb Bar\u00e7allla t\u00eb Dukatit n\u00eb 29 maj 1920.<\/p>\n<p>&gt; Kuvendi i Bar\u00e7allas\u00eb vendosi nj\u00eb z\u00ebri fillimin e luft\u00ebs deri n\u00eb shuarje t\u00eb njer\u00ebs pal\u00eb. P\u00ebr drejtimin e luft\u00ebs kuvendi zgjodhi nj\u00eb k\u00ebshill komb\u00ebtar prej 30 vetash nga i cili doli Komiteti i \u201cMbrojtjes Komb\u00ebtare\u201d prej 12 vetash: Osm\u00ebn Haxhiu- kryetar dhe an\u00ebtar\u00eb: Sali Bedini, Hamit Selmani, Duro Shaska, Hazbi Cano, Beqir Sulo, Ali Beqiri, Alem Mehmeti, Hysni Shehu, Qazim Kokoshi, Murat Miftari dhe Myqerem Hamzaraj.<\/p>\n<p>&gt; P\u00ebr drejtimin e luft\u00ebs u em\u00ebrua edhe Shtabi i Luft\u00ebs dhe Komandanti i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Luft\u00ebs u em\u00ebrua major Ahmet Lepenica, i cili n\u00eb qershor kalon n\u00ebnkomandant i p\u00ebrgjithsh\u00ebm, pas em\u00ebrimit t\u00eb Qazim Koculit Komandant i P\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n<p>&gt; M\u00eb 3 qershor 1920 nga Beuni, Komiteti \u201cMbrojtjes Komb\u00ebtare\u201d, i drejtoi komand\u00ebs s\u00eb trupave pushtuese n\u00eb Vlor\u00eb nj\u00eb ultimatum ku k\u00ebrkonin t\u00ebrheqjen e trupave italiane deri n\u00eb 4 qershor, t\u00eb cilin e p\u00ebrcolli te komanda italiane Mehmet Selim Mallkeqi.<\/p>\n<p>&gt; Pasi nuk erdhi asnj\u00eb p\u00ebrgjigje, mbr\u00ebmjen e 4 qershorit forcat shqiptare sulmuan dhe \u00e7armatos\u00ebn t\u00eb gjitha postat e karabineris\u00eb dhe karabiner\u00ebt i mbajt\u00ebn rob.<\/p>\n<p>&gt; M\u00eb 5 qershor 1920 sulmohen nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb gjitha garnizonet italiane jasht\u00eb Vlor\u00ebs, t\u00eb cilat u shpartalluan plot\u00ebsisht. Italian\u00ebt lan\u00eb 700 t\u00eb vrar\u00eb dhe 1500 rob\u00ebr.<\/p>\n<p>&gt; M\u00eb 9 qershor 1920 Komiteti \u201cMbrojtjes Komb\u00ebtare\u201d i d\u00ebrgon komand\u00ebs italiane nj\u00eb promemorie t\u00eb dyt\u00eb ku k\u00ebrkohej largimi i pushtuesve.<\/p>\n<p>&gt; Komanda italiane nuk iu p\u00ebrgjigj promemories, prandaj Komiteti dhe Shtabi i Luft\u00ebs vendosi t\u00eb sulmoj\u00eb Vlor\u00ebn m\u00eb 11 qershor.<\/p>\n<p>&gt; Komiteti i \u201cMbrojtjes Komb\u00ebtare\u201d, pas malit Bar\u00e7alla n\u00eb Dukat, malit t\u00eb Beunit n\u00eb Vajz\u00eb, n\u00eb faz\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb luftimeve, rreth dat\u00ebs 15 qershor e vendosi selin\u00eb e tij n\u00eb Drashovic\u00eb. Drashovica shpallet prefektur\u00eb dhe Vlora n\u00ebnprefektur\u00eb q\u00eb varej nga Drashovica. Prefekt em\u00ebrohet Qazim Kokoshi. Neki Xheneti u em\u00ebrua kryetar i Gjykat\u00ebs. Avdul Ku\u00e7i, em\u00ebrohet Prokuror i P\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n<p>&gt; N\u00eb 22 korrik 1920 forcat shqiptare sulmojn\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb Vlor\u00ebn.<\/p>\n<p>&gt; Sulmi i forcave shqiptare q\u00eb shp\u00ebrtheu i furish\u00ebm m\u00eb 22 \u2013 23 korrik 1920 e detyroi ushtrin\u00eb italiane t\u00eb kapitullonte.<\/p>\n<p>&gt; M\u00eb 17 gusht 1920 repartet e xhandarm\u00ebris\u00eb shqiptare hyn\u00eb n\u00eb Vlor\u00eb dhe mor\u00ebn n\u00eb dor\u00ebzim administrat\u00ebn.<\/p>\n<p>&gt; M\u00eb 2 shtator 1920 u liruan nga ishulli i Sazanit 1760 vlonjat\u00eb t\u00eb internuar. N\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb tyre u liruan edhe rob\u00ebrit italian\u00eb (rreth 1400 ushtar\u00eb dhe oficer\u00eb q\u00eb mbaheshin n\u00eb fshatin Vajz\u00eb e Tepelen\u00eb.)<\/p>\n<p>&gt; M\u00eb 3 shtator u festua me madh\u00ebshti fitorja e Luft\u00ebs s\u00eb Vlor\u00ebs. Vlonjat\u00ebt e festuan gjithmon\u00eb me po at\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb i jepej edhe 28 n\u00ebntorit 1912 dhe kishin te drejt\u00eb.<\/p>\n<p>3 shtatori 1920 \u00ebsht\u00eb rishpallja e Pavar\u00ebsis\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb p\u00ebrmbysur nga Lufta e Par\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>&gt; Flamuri i fitores u vendos t\u00eb ngrihet po at\u00eb dit\u00eb, mbi varrin e Ismail Qemalit, n\u00eb Kanin\u00eb, nga nj\u00eb mysliman nga Jugu, major Ahmet Lepenica dhe nj\u00eb katolik nga Veriu At Shtjef\u00ebn Gje\u00e7ovi. Sa t\u00eb men\u00e7ur e largpam\u00ebs pat\u00ebn qen\u00eb ata burra.<\/p>\n<p>Lavdi d\u00ebshmor\u00ebve, heronjve dhe kapedan\u00ebve t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Vlor\u00ebs 1920!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Bujar LESKAJ \ud835\udc41\ud835\udc57\ud835\udc52 \ud835\udc53\ud835\udc52\ud835\udc5a\ud835\udc56\ud835\udc57\ud835\udc52 \ud835\udc5e\ud835\udc52 \ud835\udc53\ud835\udc59\ud835\udc52 \ud835\udc5f\ud835\udc5f\ud835\udc56\ud835\udc61\ud835\udc52\ud835\udc61, \ud835\udc5d\ud835\udc5c\ud835\udc5f \ud835\udc5b\ud835\udc57\ud835\udc52 \ud835\udc58\ud835\udc5c\ud835\udc5a\ud835\udc4f \ud835\udc5e\ud835\udc52 \ud835\udc53\ud835\udc59\ud835\udc52 \ud835\udc63\ud835\udc51\ud835\udc52\ud835\udc60! \ud835\udc3c\ud835\udc60\ud835\udc5a\ud835\udc4e\ud835\udc56\ud835\udc59 \ud835\udc44\ud835\udc52\ud835\udc5a\ud835\udc4e\ud835\udc59 \ud835\udc49\ud835\udc59\ud835\udc5c\ud835\udc5f\ud835\udc4e Sivjet \u00ebsht\u00eb 105 vjetori i Luft\u00ebs s\u00eb Vlor\u00ebs, nj\u00eb ngjarje historike me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme komb\u00ebtare, por edhe vendimtare p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e shtetit shqiptar dhe mbrojtjen e identitetit ton\u00eb. Lufta e Vlor\u00ebs ishte nj\u00eb ngjarje ku shqiptar\u00ebt u &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":122413,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-122412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=122412"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":122416,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122412\/revisions\/122416"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/122413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=122412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=122412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=122412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}