{"id":122826,"date":"2025-09-09T16:33:59","date_gmt":"2025-09-09T16:33:59","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=122826"},"modified":"2025-09-09T16:33:59","modified_gmt":"2025-09-09T16:33:59","slug":"ju-garantohet-nga-ligji-rama-iu-heq-asistencen-personale-personave-me-aftesi-te-kufizuara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/09\/09\/ju-garantohet-nga-ligji-rama-iu-heq-asistencen-personale-personave-me-aftesi-te-kufizuara\/","title":{"rendered":"Ju garantohet nga ligji, Rama iu heq asistenc\u00ebn personale personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara"},"content":{"rendered":"<div class=\"cs-entry__subtitle\"><em><strong>Personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara nuk p\u00ebrballen vet\u00ebm me pengesat fizike apo sfidat sh\u00ebndet\u00ebsore. Ata p\u00ebrballen me nj\u00eb munges\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb dhimbshme: asistenc\u00ebn personale, nj\u00eb e drejt\u00eb e garantuar me ligj, por e mohuar n\u00eb praktik\u00eb. Pa k\u00ebt\u00eb mb\u00ebshtetje, shum\u00eb familje sakrifikojn\u00eb pun\u00ebn, jet\u00ebn sociale dhe dinjitetin e tyre.<\/strong><\/em><\/div>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri, personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara nuk p\u00ebrballen vet\u00ebm me pengesat fizike dhe sfidat sh\u00ebndet\u00ebsore, por edhe me nj\u00eb armik tjet\u00ebr t\u00eb paduksh\u00ebm: Munges\u00ebn e asistenc\u00ebs personale. Nj\u00eb e drejt\u00eb e njohur me ligj, e garantuar nga konventat nd\u00ebrkomb\u00ebtare, por q\u00eb n\u00eb praktik\u00eb mbetet ve\u00e7 nj\u00eb premtim i pambajtur.<\/p>\n<h4><strong>Nj\u00eb sh\u00ebrbim n\u00eb let\u00ebr, por jo n\u00eb jet\u00eb<\/strong><\/h4>\n<p>Qeveria shqiptare n\u00eb vitin 2019 miratoi nj\u00eb vendim p\u00ebr ndihm\u00ebsin personal, por n\u00eb realitet pagesa prej 8 000 deri n\u00eb 10 000 lek\u00ebsh \u00ebsht\u00eb aq simbolike, sa nuk mjafton p\u00ebr t\u00eb pun\u00ebsuar ask\u00ebnd. Familjar\u00ebt shpesh detyrohen t\u00eb l\u00ebn\u00eb pun\u00ebn p\u00ebr t\u2019u kthyer n\u00eb kujdestar\u00eb 24 or\u00eb n\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cJetojm\u00eb me frik\u00ebn se \u00e7far\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb nes\u00ebr me ne\u201d \u2013 thot\u00eb aktivistja Suela Lala, duke p\u00ebrmbledhur ankthin q\u00eb shoq\u00ebron mij\u00ebra familje.<\/p>\n<p>Sipas INSTAT, jan\u00eb mbi 140.000 persona t\u00eb regjistruar me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara dhe rreth 25% e tyre nuk marrin asnj\u00eb sh\u00ebrbim. Ndihma ekonomike minimale dhe mb\u00ebshtetja familjare shpesh jan\u00eb e vetmja mund\u00ebsi mbijetese.<\/p>\n<h4 id=\"h-standarde-qe-nuk-respektohen\" class=\"wp-block-heading\"><strong>Standarde q\u00eb nuk respektohen<\/strong><\/h4>\n<p>Konventa e OKB-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Personave me Aft\u00ebsi t\u00eb Kufizuara k\u00ebrkon q\u00eb shtetet t\u00eb garantojn\u00eb ndihm\u00ebn personale si pjes\u00eb t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb pavarur. N\u00eb Kosov\u00eb dhe Maqedonin\u00eb e Veriut, programe t\u00eb posa\u00e7me financohen nga shteti. N\u00eb Shqip\u00ebri, individi nuk ka kontrat\u00eb, nuk ka zgjedhje dhe nuk ka kontroll mbi cil\u00ebsin\u00eb e sh\u00ebrbimit.<\/p>\n<div class=\"jnews_inline_related_post_wrapper left\">\n<div class=\"jnews_inline_related_post\">\n<div class=\"jeg_postblock_29 jeg_postblock jeg_module_hook jeg_pagination_disable jeg_col_2o3 jnews_module_1596852_1_68c053c61eb95   \" data-unique=\"jnews_module_1596852_1_68c053c61eb95\">\n<div class=\"jeg_block_heading jeg_block_heading_6 jeg_subcat_right\"><\/div>\n<div class=\"jeg_block_navigation\">N\u00eb zonat rurale, situata \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb dramatike, pasi ka munges\u00eb totale t\u00eb sh\u00ebrbimeve. N\u00eb Tiran\u00eb, k\u00ebrkesat e pambuluara jan\u00eb me dhjet\u00ebra. Komisioneri p\u00ebr Mbrojtjen nga Diskriminimi, Robert Gajda, e cil\u00ebson k\u00ebt\u00eb nj\u00eb form\u00eb diskriminimi t\u00eb heshtur.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Matilda Zizolli juriste n\u00eb Bashkin\u00eb e Tiran\u00ebs thot\u00eb se bonusi i qiras\u00eb dhe dh\u00ebnia e kredive t\u00eb buta \u00ebsht\u00eb prioritet i k\u00ebtij institucioni p\u00ebr personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara. Zizolli shtoi: \u201cKa ende pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr rritjen e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb sh\u00ebrbimit dhe t\u00eb aksesueshm\u00ebris\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Veko, nj\u00eb n\u00ebn\u00eb e verb\u00ebr mb\u00ebshtetet vet\u00ebm te familjar\u00ebt:<\/p>\n<p>\u201cBonusi i qiras\u00eb dhe programet p\u00ebr grat\u00eb nuk mjaftojn\u00eb. Pa asistenc\u00eb personale, \u00e7do gj\u00eb mbetet gjysmake\u201d.<\/p>\n<h4 id=\"h-zerat-qe-tregojne-ndryshimin\" class=\"wp-block-heading\"><strong>Z\u00ebrat q\u00eb tregojn\u00eb ndryshimin<\/strong><\/h4>\n<p>Nj\u00eb projekt pilot 10-mujor i OKB-s\u00eb \u201cAskush t\u00eb mos mbetet pas\u201d tregoi se asistenca personale b\u00ebn diferenc\u00ebn mes mbijetes\u00ebs dhe nj\u00eb jete me dinjitet. Kristjana Lee, juriste 29-vje\u00e7are q\u00eb l\u00ebviz me karroc\u00eb thot\u00eb:<\/p>\n<p>\u201c10 muaj me ndihm\u00ebs personal ishin jet\u00eb. U ndjeva e lir\u00eb t\u00eb shkoja n\u00eb pun\u00eb, n\u00eb institucione, t\u00eb kujdesesha p\u00ebr djalin tim.\u201d<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrfituese ishte Ervisa, e cila tregon se n\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb asistenti personal \u00ebsht\u00eb e detyruar t\u00eb l\u00ebviz\u00eb me taksi p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb pun\u00eb, gj\u00eb q\u00eb ndikon n\u00eb koston e saj t\u00eb jetes\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cPuna 8-or\u00ebshe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb pa asistenc\u00eb. Taksit\u00eb shpesh nuk na ndalojn\u00eb ku duam, pasi infrastruktura \u00ebsht\u00eb e till\u00eb dhe jemi t\u00eb detyruar t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb s\u00ebrish ndihm\u00eb. Pasja e nj\u00eb asistenti na jep dinjitet, jet\u00eb sociale, produktivitet.\u201d<\/p>\n<h4 id=\"h-tabuja-e-prinderimit\" class=\"wp-block-heading\"><strong>Tabuja e prind\u00ebrimit<\/strong><\/h4>\n<p>Nj\u00eb nga temat m\u00eb t\u00eb ndjeshme \u00ebsht\u00eb prind\u00ebrimi. Personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara shpesh paragjykohen si t\u00eb paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb prind\u00ebr. Historia e Kristjan\u00ebs dhe Ervis\u00ebs tregon t\u00eb kund\u00ebrten. Me asistenc\u00ebn e duhur, ato jo vet\u00ebm kontribuojn\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri, por edhe rrisin f\u00ebmij\u00eb me p\u00ebrkushtim. \u201cMjek\u00ebt nuk kan\u00eb informacion p\u00ebr shtatz\u00ebnin\u00eb e grave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara\u201d \u2013 thot\u00eb Kristjana, duke shpalosur nj\u00eb boshll\u00ebk serioz n\u00eb sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/p>\n<p>Spitali \u201cKo\u00e7o Gliozheni\u201d ka nisur programin e fertilizimit in vitro p\u00ebr persona me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara. Deri tani, pes\u00eb raste kan\u00eb p\u00ebrfunduar me sukses. Sipas autoriteteve, jan\u00eb mbuluar plot\u00ebsisht kostot e barnave dhe pajisjeve, nd\u00ebrsa stafi \u00ebsht\u00eb trajnuar posa\u00e7\u00ebrisht. Nj\u00eb hap i vog\u00ebl, por me dometh\u00ebnie t\u00eb madhe.<\/p>\n<p>\u201cIshte e v\u00ebshtir\u00eb, por ia vlejti\u201d-thot\u00eb nj\u00eb paciente me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, e cila iu n\u00ebnshtrua procesit in vitro n\u00eb spitalin \u201cKo\u00e7o Gliozheni\u201d.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria ka firmosur Konvent\u00ebn e OKB-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Personave me Aft\u00ebsi t\u00eb Kufizuara q\u00eb n\u00eb vitin 2012. Por, n\u00ebse synimi \u00ebsht\u00eb integrimi europian, at\u00ebher\u00eb respektimi i k\u00ebtyre t\u00eb drejtave nuk \u00ebsht\u00eb thjesht opsion, por \u00ebsht\u00eb detyrim.<\/p>\n<p>Asistenca personale nuk \u00ebsht\u00eb luks. \u00cbsht\u00eb \u00e7el\u00ebsi q\u00eb hap der\u00ebn e nj\u00eb jete t\u00eb pavarur dhe t\u00eb denj\u00eb. Deri at\u00ebher\u00eb, betejat e personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara do t\u00eb mbeten nj\u00eb kujtes\u00eb e p\u00ebrditshme se sa larg jemi nga barazia reale.<\/p>\n<p>\/\u00a0<a href=\"https:\/\/acqj.al\/lufta-e-padukshme-e-personave-me-aftesi-te-kufizuara-per-asistence-personale\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Ida Ismalaj \u2013 ACQJ \u2013 Albanian Center for Quality Journalism<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara nuk p\u00ebrballen vet\u00ebm me pengesat fizike apo sfidat sh\u00ebndet\u00ebsore. Ata p\u00ebrballen me nj\u00eb munges\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb dhimbshme: asistenc\u00ebn personale, nj\u00eb e drejt\u00eb e garantuar me ligj, por e mohuar n\u00eb praktik\u00eb. Pa k\u00ebt\u00eb mb\u00ebshtetje, shum\u00eb familje sakrifikojn\u00eb pun\u00ebn, jet\u00ebn sociale dhe dinjitetin e tyre. N\u00eb Shqip\u00ebri, personat me aft\u00ebsi &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":122827,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-122826","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=122826"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":122828,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122826\/revisions\/122828"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/122827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=122826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=122826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=122826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}