N\u00eb nj\u00eb nism\u00eb t\u00eb re ligjore, qeveria pranon d\u00ebshtimin e skem\u00ebs s\u00eb incenerimit, ku u hodh\u00ebn dhjet\u00ebra milion\u00eb euro investime n\u00eb dekad\u00ebn e fundit, dhe i rikthehet riciklimit si hallk\u00eb e par\u00eb n\u00eb hierarkin\u00eb e menaxhimit t\u00eb mbetjeve, n\u00eb nj\u00eb skem\u00eb menaxhimi q\u00eb pritet t\u00eb r\u00ebndoj\u00eb n\u00eb xhepat e qytetar\u00ebve me rritje kostosh dhe tarifash.<\/p>\n
E premtuar nga Rama si nj\u00eb reform\u00eb e re n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor, qeveria ka depozituar n\u00eb Kuvend projektligjin e ri p\u00ebr \u201cMenaxhimin e Integruar t\u00eb Mbetjeve\u201d, ku parashikohen kompetencat e nj\u00eb agjencie t\u00eb krijuar dy vjet m\u00eb par\u00eb me vendim t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave, Agjencia Komb\u00ebtare e Ekonomis\u00eb s\u00eb Mbetjeve (AKEM), e cila do t\u00eb funksionoj\u00eb si shoq\u00ebri aksionare dhe do t\u00eb jet\u00eb administratore fundore e menaxhimit t\u00eb mbetjeve n\u00eb gjith\u00eb vendin.<\/p>\n
\u201cKrijimi i AKEM erdhi n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur menaxhimi i mbetjeve \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb moment shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb: kontratat koncesionare p\u00ebr incenerator\u00ebt n\u00eb Tiran\u00eb, Elbasan e Fier kan\u00eb d\u00ebshtuar dhe k\u00ebto impiante jan\u00eb n\u00ebn sekuestro nga autoritetet\u201d, thuhet n\u00eb Raportin e Vler\u00ebsimit t\u00eb Ndikimit, nj\u00eb dokument i hartuar nga Ministria e Mjedisit q\u00eb shoq\u00ebron projektligjin.<\/p>\n
Kjo agjenci do t\u00eb financohet nga buxheti i shtetit, nga tarifat q\u00eb do t\u00eb paguajn\u00eb bashkit\u00eb p\u00ebr depozitimin e mbetjeve dhe nga shitja e materialeve p\u00ebr riciklim.<\/p>\n
N\u00eb frym\u00ebn e ligjit dhe dokumenteve shoq\u00ebruese, relacioni dhe raporti i vler\u00ebsimit t\u00eb ndikimit t\u00eb hartuar nga Ministria e Mjedisit i m\u00ebshojn\u00eb parimit \u201cndot\u00ebsi paguan\u201d, i cili, si pasoj\u00eb e zbatimit t\u00eb k\u00ebtij ligji, pritet t\u00eb sjell\u00eb rritje t\u00eb kostove dhe tarifave p\u00ebr qytetar\u00ebt.<\/p>\n
N\u00eb p\u00ebrputhje me k\u00ebt\u00eb parim, nisma parashikon q\u00eb \u201ckostot e menaxhimit t\u00eb mbetjeve, p\u00ebrfshir\u00eb infrastruktur\u00ebn e nevojshme dhe funksionimin e saj, t\u00eb p\u00ebrballohen nga prodhuesi fillestar i mbetjeve ose nga zot\u00ebruesit aktual\u00eb ose t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm t\u00eb tyre\u201d.<\/p>\n
Konkretisht, parashikohet nj\u00eb rritje deri n\u00eb 1% t\u00eb t\u00eb ardhurave mesatare familjare.<\/p>\n
\u201cDuke pasur parasysh q\u00eb tarifat aktuale p\u00ebr sh\u00ebrbimet e menaxhimit t\u00eb mbetjeve n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb duksh\u00ebm n\u00ebn 1% t\u00eb t\u00eb ardhurave familjare, duhet t\u00eb pritet nj\u00eb rritje e konsiderueshme n\u00eb rast se do t\u00eb arrihet mbulimi i plot\u00eb i kostos\u201d, thuhet n\u00eb dokumentin e ministris\u00eb, ku merret si praktik\u00eb krahasuese ajo e vendeve t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa p\u00ebrllogaritja e kostove operative, me t\u00eb cilat do t\u00eb p\u00ebrballet qeverisja vendore \u2013 nga grumbullimi, pastrimi dhe transporti deri n\u00eb stacionet e transferimit t\u00eb mbetjeve, do t\u00eb vendoset nga K\u00ebshilli i Ministrave, sipas nism\u00ebs.<\/p>\n
P\u00ebr ekspert\u00eb t\u00eb mjedisit dhe t\u00eb pushtetit vendor, nisma p\u00ebrve\u00e7se do t\u00eb sjell\u00eb rritje t\u00eb kostove financiare p\u00ebr menaxhimin e mbetjeve, krijon edhe mbivendosje me kompetencat e pushtetit vendor dhe, ndryshe nga sa premtohet, nuk p\u00ebrshtat plot\u00ebsisht direktivat e BE-s\u00eb p\u00ebr mjedisin.<\/p>\n
\u201cKy \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kthim n\u00eb pik\u00ebn zero, tek i nj\u00ebjti zinxhir i menaxhimit t\u00eb mbetjeve q\u00eb u prish me pretendimin e nj\u00eb emergjence mjedisore dhe nxori incenerimin si hallk\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitet e fundit,\u201d tha Olsi Nika, drejtues i Eco Albania.<\/p>\n
Nika e sheh me skepticiz\u00ebm rezultatin q\u00eb do t\u00eb sjell\u00eb zbatimi i k\u00ebtij ligji n\u00eb procesin e riciklimit, nd\u00ebrsa rritjen e kostove dhe tarifave e lidh me funksionimin e AKEM-it.<\/p>\n
\u201cDo t\u00eb ket\u00eb klient\u00eb bashkit\u00eb dhe detyrimisht do t\u00eb sjell\u00eb rritje t\u00eb tarifave,\u201d thot\u00eb ai, duke shtuar se \u201cn\u00ebse do t\u00eb funksionoj\u00eb, do t\u00eb jet\u00eb pozitive, si organ i menaxhimit qendror t\u00eb mbetjeve q\u00eb shtrihet n\u00eb territor\u201d.<\/p>\n
Q\u00eb nisma e re mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb rritjen e tarifave p\u00ebr qytetar\u00ebt e konstaton edhe Agron Haxhimali, drejtor i Institutit p\u00ebr Bashkit\u00eb Shqiptare, i cili thot\u00eb se rritja e tarifave \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e mundshme, por varet nga mb\u00ebshtetja financiare q\u00eb qeveria do t\u2019u jap\u00eb bashkive dhe nga metodologjia q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb K\u00ebshilli i Ministrave p\u00ebr llogaritjen e kostove.<\/p>\n
\u201cDuke qen\u00eb se parimi \u2018ndot\u00ebsi paguan\u2019 e ngarkon krijuesin e mbetjeve (pra qytetarin apo biznesin) me mbulimin e kostove t\u00eb menaxhimit, bashkit\u00eb, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar shpenzimet p\u00ebr infrastruktur\u00eb dhe operim, do t\u00eb detyrohen t\u00eb rishikojn\u00eb tarifat,\u201d i tha Haxhimali BIRN-it, nd\u00ebrsa shtoi: \u201cMegjithat\u00eb, neni 27, pika 5, l\u00eb hap\u00ebsir\u00eb q\u00eb qeveria t\u00eb mbuloj\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb investimeve, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb zbus\u00eb presionin mbi tarifat n\u00ebse aplikohet realisht.\u201d<\/p>\n
Haxhimali sugjeron q\u00eb aft\u00ebsia e bashkive duhet t\u00eb p\u00ebrqendrohet te zgjerimi i baz\u00ebs s\u00eb tarifimit, pasi sa m\u00eb e gjer\u00eb t\u00eb jet\u00eb kjo baz\u00eb, aq m\u00eb e leht\u00eb b\u00ebhet ruajtja e stabilitetit t\u00eb nivelit t\u00eb tarifave dhe shmangia e rritjeve t\u00eb pap\u00ebrballueshme p\u00ebr qytetar\u00ebt.<\/p>\n
Edhe Polikron Horeshka, ekspert i menaxhimit t\u00eb mbetjeve, thekson se \u201cme ngritjen e infrastruktur\u00ebs s\u00eb re dhe ndryshimin e operatorit, procesi q\u00eb nga grumbullimi, transportimi, ndarja n\u00eb burim, riciklimi dhe asgj\u00ebsimi do t\u00eb ket\u00eb kosto shtes\u00eb p\u00ebr qytetarin\u201d.<\/p>\n
Por Horeshka k\u00ebmb\u00ebngul se problemet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb k\u00ebsaj nisme jan\u00eb kontradiktat ligjore dhe nj\u00eb kthim pas n\u00eb zbatimin e direktivave t\u00eb BE-s\u00eb, pasi sipas tij ligji aktual n\u00eb fuqi i ka transpozuar plot\u00ebsisht k\u00ebto direktiva, nd\u00ebrsa nisma e re sjell zvog\u00eblim t\u00eb k\u00ebrkesave t\u00eb zbatimit dhe t\u00eb implementimit.<\/p>\n
Ai e quan \u201cgabim t\u00eb r\u00ebnd\u00eb juridik\u201d faktin q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb marr\u00eb parasysh se ky ligj i ri do t\u00eb \u201crr\u00ebzoj\u00eb\u201d gjith\u00eb struktur\u00ebn ligjore ekzistuese \u2013 ligje dhe VKM, dhe po ashtu e sheh ngritjen e AKEM-it dy vite para hartimit t\u00eb projektligjit si pa baz\u00eb ligjore.<\/p>\n
Nj\u00eb nga shqet\u00ebsimet q\u00eb ka ngjallur reforma e re n\u00eb menaxhimin e mbetjeve \u00ebsht\u00eb c\u00ebnimi i autonomis\u00eb vendore n\u00eb kompetencat e bashkive p\u00ebr k\u00ebt\u00eb sektor.<\/p>\n
Instituti p\u00ebr Bashkit\u00eb, i drejtuar nga Haxhimali, e kontestoi reform\u00ebn e prezantuar nga kryeministri Edi Rama n\u00eb fund t\u00eb gushtit, si nj\u00eb tentativ\u00eb p\u00ebr t\u00eb centralizuar k\u00ebt\u00eb proces duke p\u00ebrjashtuar bashkit\u00eb.<\/p>\n
Duke iu referuar nism\u00ebs ligjore, ai i tha BIRN-it se \u201cbashkit\u00eb jan\u00eb n\u00eb hije p\u00ebrsa i p\u00ebrket planifikimit strategjik, vendimmarrjes me teknologjin\u00eb apo politikave tarifore\u201d, duke shtuar se \u201cbashkit\u00eb reduktohen n\u00eb rol teknik, organizim, administrim dhe zbatim, dhe humbin rolin politik, strategjik dhe rregullator\u201d.<\/p>\n
Edhe sipas Olsi Nik\u00ebs, sipas dispozitave t\u00eb reja, bashkit\u00eb shihen vet\u00ebm si klient\u00eb t\u00eb AKEM-it. \u201c\u00cbsht\u00eb risk i qend\u00ebrzimit, pasi i heq pushtetit vendor nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb kompetencave dhe i shnd\u00ebrron n\u00eb klient\u00eb,\u201d tha ai.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa Polikron Horeshka sheh dy aspekte t\u00eb prekjes s\u00eb rolit t\u00eb bashkive n\u00eb nism\u00ebn e re, duke e krahasuar me ligjin n\u00eb fuqi: heqjen e afateve detyruese p\u00ebr ndarjen n\u00eb burim t\u00eb mbetjeve, vendosjen e koshave sipas llojit t\u00eb tyre dhe heqjen e rolit t\u00eb kryetarit t\u00eb qarkut n\u00eb zbatimin e planeve rajonale t\u00eb menaxhimit.<\/p>\n
\u201cHeqja e afateve t\u00eb ndarjes n\u00eb burim t\u00eb mbetjeve dhe zvog\u00eblimi i kompetencave dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb s\u00eb kryetar\u00ebve t\u00eb 61 bashkive sjell moskoordinim n\u00eb nd\u00ebshkueshm\u00ebrin\u00eb e d\u00ebmit mjedisor nga mbetjet tek qytetari,\u201d p\u00ebrfundoi ai.\/ Blerina Gjoka,\u00a0BIRN<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nj\u00eb projektligj i ri p\u00ebr Menaxhimin e Integruar t\u00eb Mbetjeve, i miratuar nga K\u00ebshilli i Ministrave, parashikon ngritjen e nj\u00eb superagjencie shtet\u00ebrore q\u00eb do t\u00eb administroj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb infrastruktur\u00ebn e mbetjeve n\u00eb vend, duke sjell\u00eb rritje t\u00eb kostove dhe tarifave sipas parimit \u201cndot\u00ebsi paguan\u201d. N\u00eb nj\u00eb nism\u00eb t\u00eb re ligjore, qeveria pranon d\u00ebshtimin e skem\u00ebs …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":123444,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-123443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123443"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123452,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123443\/revisions\/123452"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/123444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}