{"id":124942,"date":"2025-10-06T10:39:27","date_gmt":"2025-10-06T10:39:27","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=124942"},"modified":"2025-10-06T13:52:33","modified_gmt":"2025-10-06T13:52:33","slug":"deklarata-e-ish-sekretarit-te-nato-s-te-tallesh-apo-te-besh-humor-me-trump-eshte-shkaterruese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/10\/06\/deklarata-e-ish-sekretarit-te-nato-s-te-tallesh-apo-te-besh-humor-me-trump-eshte-shkaterruese\/","title":{"rendered":"Deklarata e ish-Sekretarit t\u00eb NATO-s\/ T\u00eb tallesh apo t\u00eb b\u00ebsh humor me Trump \u00ebsht\u00eb shkaterruese"},"content":{"rendered":"<p><strong>Jens Stoltenberg<\/strong><\/p>\n<p>Asnj\u00eb komb tjet\u00ebr nuk ka m\u00eb shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb NATO sesa Shtetet e Bashkuara. Ato mbajn\u00eb nj\u00eb pozicion unik midis shteteve an\u00ebtare p\u00ebr shkak t\u00eb pesh\u00ebs politike, ekonomike dhe ushtarake. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse forcat q\u00eb dominojn\u00eb politik\u00ebn amerikane \u2013 dhe kush \u00ebsht\u00eb n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb \u2013 jan\u00eb faktor\u00eb kaq vendimtar\u00eb. Zgjedhjet presidenciale n\u00eb n\u00ebntor 2016 ishin t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme jo vet\u00ebm p\u00ebr SHBA-n\u00eb, por edhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb NATO-n.<\/p>\n<p>P\u00ebr 6 muajt e par\u00eb t\u00eb vitit 2016, Hillary Clinton ishte n\u00eb krye n\u00eb \u00e7do sondazh. Deri n\u00eb vjesht\u00eb, ekspert\u00ebt e zgjedhjeve parashikonin fitoren e saj. Edhe un\u00eb kisha nj\u00eb ndjenj\u00eb se ky do t\u00eb ishte rezultati. Nat\u00ebn e zgjedhjeve, un\u00eb dhe gruaja ime Ingrid organizuam nj\u00eb fest\u00eb me miqt\u00eb dhe koleg\u00ebt n\u00eb rezidenc\u00ebn n\u00eb Bruksel. Vendos\u00ebm nj\u00eb televizor t\u00eb madh n\u00eb dhom\u00ebn e ndenjes dhe u sh\u00ebrbyen hamburger\u00eb. Nj\u00eb dit\u00eb e gjat\u00eb m\u00eb priste, k\u00ebshtu q\u00eb u dor\u00ebzova para mesnat\u00ebs.<\/p>\n<p>U zgjova n\u00eb or\u00ebn 5 dhe kontrollova telefonin tim. Donald Trump kishte marr\u00eb Pensilvanin\u00eb dhe Ohajon. Ende nuk ishte 100% e sigurt, por CNN kishte raportuar se ai do t\u00eb fitonte. Kur zbrita p\u00ebr m\u00ebngjesin ton\u00eb zgjedhor n\u00eb or\u00ebn 6, t\u00eb tjer\u00ebt ishin qart\u00ebsisht po aq t\u00eb befasuar sa un\u00eb.<\/p>\n<p>Isha i shqet\u00ebsuar p\u00ebr at\u00eb q\u00eb do t\u00eb ndodhte m\u00eb pas, sepse kisha v\u00ebn\u00eb re se sa kritik kishte qen\u00eb Trump ndaj NATO-s gjat\u00eb fushat\u00ebs s\u00eb tij zgjedhore. N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb televizive drejt fundit t\u00eb marsit, ai kishte th\u00ebn\u00eb \u201cNATO \u00ebsht\u00eb e vjet\u00ebruar\u201d \u2013 nj\u00eb pik\u00ebpamje q\u00eb minoi politik\u00ebn e jashtme amerikane t\u00eb 70 viteve t\u00eb fundit. Trump u kund\u00ebrshtua nga nj\u00eb num\u00ebr i madh republikan\u00ebsh, por dukej sikur ai nuk e shikonte. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, ai u pyet se me k\u00eb do t\u00eb konsultohej kur t\u00eb kishte nevoj\u00eb p\u00ebr k\u00ebshilla p\u00ebr politik\u00ebn e jashtme. \u201cDo flas me veten time, s\u00eb pari, sepse kam nj\u00eb tru shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb\u201d, u p\u00ebrgjigj ai.<\/p>\n<p>Populli amerikan kishte zgjedhur Trumpin dhe ne duhej ta respektonim k\u00ebt\u00eb. Doja q\u00eb NATO t\u00eb krijonte nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mir\u00eb pune me t\u00eb sa m\u00eb shpejt t\u00eb ishte e mundur, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ai dhe administrata e tij t\u00eb kishin nj\u00eb pik\u00ebpamje m\u00eb pozitive p\u00ebr aleanc\u00ebn. Brenda NATO-s, vet\u00ebdisiplina do t\u00eb ishte e nevojshme. E b\u00ebra t\u00eb qart\u00eb se r\u00ebnkimi apo acarimi n\u00eb takimet e brendshme ishte i papranuesh\u00ebm. Nuk do t\u00eb kishte rrotullim sysh p\u00ebr cic\u00ebrimat ose paraqitjet publike t\u00eb Trumpit; Asnj\u00eb e qeshur tall\u00ebse mbi videot; asnj\u00eb shaka p\u00ebr golfin apo sjelljet e tij. Toleranca zero ishte thelb\u00ebsore. Sikur vet\u00ebm nj\u00eb grup i vog\u00ebl individ\u00ebsh q\u00eb talleshin mund t\u00eb p\u00ebrhapej m\u00eb tej n\u00eb organizat\u00eb. Dhe n\u00ebse do t\u00eb arrinte n\u00eb Uashington se stafi i NATO-s po rrinte ulur duke qeshur me Donald Trump, do t\u00eb ishte shkat\u00ebrruese.<\/p>\n<p>T\u00eb premten, m\u00eb 18 n\u00ebntor, e mora Trumpin n\u00eb telefon p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb. \u201cJam nj\u00eb tifoz i madh, i madh, i madh i NATO-s! \u00cbsht\u00eb mir\u00eb q\u00eb fola me ty, mezi pres t\u00eb punoj me ty\u201d, tha ai. Gjat\u00eb bised\u00ebs son\u00eb, u shokova pak q\u00eb dukej se kryesisht ram\u00eb dakord p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet thelb\u00ebsore. Trump besonte se shtetet an\u00ebtare evropiane duhej t\u00eb shpenzonin m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr mbrojtjen. \u201cP\u00ebr k\u00ebt\u00eb pajtohem plot\u00ebsisht me ty\u201d, thash\u00eb un\u00eb. Ndarja m\u00eb e drejt\u00eb e barr\u00ebs dhe rritja e shpenzimeve t\u00eb mbrojtjes ishin ato p\u00ebr t\u00eb cilat kisha kaluar pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb koh\u00ebs duke punuar q\u00eb kur mora detyr\u00ebn. NATO duhej t\u00eb ishte m\u00eb e p\u00ebrgatitur n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr terrorizmit, tha Trump. \u201cP\u00ebr k\u00ebt\u00eb pajtohem plot\u00ebsisht me ty\u201d, iu p\u00ebrgjigja p\u00ebrs\u00ebri.<\/p>\n<p>Ai gjithashtu donte t\u00eb d\u00ebgjonte mendimet e mia p\u00ebr individ\u00ebt q\u00eb po merrte n\u00eb konsiderat\u00eb p\u00ebr pozicione ky\u00e7e. U habita, por nuk e kund\u00ebrshtova. Rex Tillerson p\u00ebr sekretar shteti? E njihja pak nga industria e naft\u00ebs dhe nga konferencat e energjis\u00eb n\u00eb vitet \u201990. \u201cNj\u00eb zgjedhje e mir\u00eb,\u201d thash\u00eb un\u00eb.<\/p>\n<p>Jim Mattis p\u00ebr sekretar mbrojtjeje? E v\u00ebrteta ishte se ajo pak q\u00eb dija p\u00ebr t\u00eb vinte nga seriali i HBO-s\u00eb \u201cGeneration Kill\u201d p\u00ebr luft\u00ebn n\u00eb Irak, t\u00eb cilin e kisha par\u00eb me djalin tim: Mattis portretizohet si nj\u00eb figur\u00eb mitike, nj\u00eb gjeneral q\u00eb i frik\u00ebsoheshin dhe admirohej nj\u00ebkoh\u00ebsisht, i cili njihet me shenj\u00ebn e thirrjes \u201cKaos\u201d. Pati nj\u00eb pauz\u00eb paksa t\u00eb sikletshme p\u00ebrpara se Torgeir Larsen, i cili, si drejtor i zyr\u00ebs sime private, po d\u00ebgjonte bised\u00ebn, t\u00eb m\u00eb jepte nj\u00eb sh\u00ebnim. Shkruante: Jim Mattis \u00ebsht\u00eb i shk\u00eblqyer. Ai e njeh NATO-n.<\/p>\n<p>\u201cJim Mattis \u00ebsht\u00eb i shk\u00eblqyer. Ai e njeh NATO-n,\u201d i thash\u00eb Trump.<\/p>\n<p>Pas asaj bisede t\u00eb par\u00eb, ndjeva se gj\u00ebrat dukeshin m\u00eb t\u00eb ndritshme. Si shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, nuk isha dakord me pik\u00ebpamjet e Trump mbi ndryshimet klimatike, t\u00eb drejtat e abortit dhe politik\u00ebn tregtare, por p\u00ebrmbajtja e asaj q\u00eb ai kishte th\u00ebn\u00eb p\u00ebr NATO-n n\u00eb bised\u00ebn ton\u00eb ishte di\u00e7ka me t\u00eb cil\u00ebn mund t\u00eb punoja.<\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb pas zgjedhjeve, Barack Obama e ftoi presidentin e ardhsh\u00ebm n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb. Ishte nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje pajtuese. Trump e fal\u00ebnderoi p\u00ebr p\u00ebrpjekjet e tij; Obama tha gjith\u00e7ka q\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb president n\u00eb largim.<\/p>\n<p>Edhe kjo m\u00eb dukej inkurajuese. Gj\u00ebrat do t\u00eb qet\u00ebsohen, mendova: tani q\u00eb zgjedhjet kishin mbaruar, Trump do t\u00eb form\u00ebsohej nga roli i tij i ri dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e tij. Me njer\u00ebz kompetent\u00eb p\u00ebrreth tij, Trump do t\u00eb b\u00ebhej m\u00eb shum\u00eb si paraardh\u00ebsit e tij n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb.<\/p>\n<p>Ky ishte vler\u00ebsimi i dyt\u00eb i gabuar q\u00eb b\u00ebra p\u00ebr Donald Trump.<\/p>\n<p>N\u00eb mesin e prillit 2017, isha n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, gati p\u00ebr t\u00eb takuar Donald Trump p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb. Kisha p\u00ebrgatitur disa fjal\u00eb t\u00eb k\u00ebndshme p\u00ebr fitoren zgjedhore dhe Melanian, zonj\u00ebn e par\u00eb. Dera u hap p\u00ebr n\u00eb zyr\u00ebn e tij, por presidenti nuk q\u00ebndronte aty duke pritur. Trump rrinte i shtrir\u00eb n\u00eb nj\u00eb karrige.<\/p>\n<p>\u201cHajde brenda djalo\u201d, tha ai duke buz\u00ebqeshur.<\/p>\n<p>Kur Trump kishte p\u00ebrsh\u00ebndetur kryeministrin japonez Shinzo Abe disa jav\u00eb m\u00eb par\u00eb, shtr\u00ebngimi i duarve zgjati 15 sekonda dhe ishte aq i fort\u00eb sa Abe u drodh. Kryeministri kanadez Justin Trudeau iu n\u00ebnshtrua nj\u00eb trajtimi t\u00eb ngjash\u00ebm. Pak m\u00eb von\u00eb, presidenti francez Emmanuel Macron zgjodhi ta shtr\u00ebngonte aq fort saq\u00eb nyjat e gishtave iu zbardh\u00ebn. E gjith\u00eb kjo ishte raportuar shum\u00eb, me disa komentues q\u00eb besonin se Trump po p\u00ebrpiqej t\u00eb pohonte superioritetin e tij p\u00ebrmes shtr\u00ebngimit t\u00eb duarve dhe t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb theksonin se ai ishte i shqet\u00ebsuar p\u00ebr imazhin e tij mashkullor. Jo shum\u00eb koh\u00eb para vizit\u00ebs sime, ai ishte takuar me kancelaren gjermane Angela Merkel dhe refuzoi t\u2019i shtr\u00ebngonte dor\u00ebn para fotograf\u00ebve. U shkrua shum\u00eb edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Kur Trump u ngrit, me dor\u00ebn e shtrir\u00eb, isha pak i shqet\u00ebsuar. Por shtr\u00ebngimi i tij doli t\u00eb ishte pothuajse zhg\u00ebnjyes, normal, as i fort\u00eb as i lirsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, kur filloi biseda, shpejt u b\u00eb e qart\u00eb se kjo do t\u00eb ishte jasht\u00ebzakonisht e lirshme. Ne kaluam nga nj\u00eb tem\u00eb n\u00eb tjetr\u00ebn. Duke folur p\u00ebr Rusin\u00eb, Trump papritmas thirri: \u201cPor pse nuk mund t\u00eb bashkoheni ju t\u00eb NATO-s me ne kund\u00ebr Kores\u00eb? Ata po zhvillojn\u00eb arm\u00eb b\u00ebrthamore dhe kjo \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb nuk mund ta pranojm\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Disa muaj m\u00eb par\u00eb, udh\u00ebheq\u00ebsi i Kores\u00eb s\u00eb Veriut, Kim Jong-un, kishte deklaruar se p\u00ebrgatitjet p\u00ebr testimin e nj\u00eb rakete b\u00ebrthamore nd\u00ebrkontinentale ishin tani n\u00eb faz\u00ebn e tyre p\u00ebrfundimtare; ky njoftim u pasua nga l\u00ebshimi i raketave me rreze t\u00eb mesme veprimi, t\u00eb cilat ran\u00eb n\u00eb Detin e Japonis\u00eb. Pra, p\u00ebrmendja e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Kores\u00eb s\u00eb Veriut nga Trump nuk ishte krejt\u00ebsisht e papritur. Por un\u00eb nuk isha i sigurt se \u00e7far\u00eb donte t\u00eb thoshte. A donte q\u00eb NATO t\u00eb nd\u00ebrhynte n\u00eb Koren\u00eb e Veriut?<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.guim.co.uk\/img\/media\/6f03118c1698d9daed1542e779b9db7815e28223\/0_0_2742_1900\/master\/2742.jpg?width=480&amp;dpr=1&amp;s=none&amp;crop=none\" alt=\"Jens Stoltenberg, then general secretary of Nato, and US president Donald Trump, sitting either side of a table, American and Nato flags hanging behind them, in 2019\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<div class=\"jeg_ad jeg_ad_article jnews_content_inline_3_ads \">\n<div class=\"ads-wrapper align-center \">\n<div class=\"ads_code\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"beacon_3bc84d898b\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ads.adsense.al\/www\/delivery\/lg.php?bannerid=0&amp;campaignid=0&amp;zoneid=165&amp;loc=https%3A%2F%2Flapsi.al%2F2025%2F10%2F05%2Frrefimi-i-pazakonte-i-jens-stoltenberg-si-trump-na-kercenoi-ne-tryezen-e-nato-s%2F&amp;referer=https%3A%2F%2Flapsi.al%2F&amp;cb=3bc84d898b\" alt=\"\" width=\"0\" height=\"0\" \/><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>\u201cZ. President, t\u00eb gjith\u00eb aleat\u00ebt jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr arm\u00ebt b\u00ebrthamore, por nuk mendoj se do t\u00eb ket\u00eb ndonj\u00eb mb\u00ebshtetje p\u00ebr bombardimin e Kores\u00eb s\u00eb Veriut,\u201d thash\u00eb un\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cPor ju jeni n\u00eb Afganistan. Pse nuk mund t\u00eb jeni n\u00eb Koren\u00eb e Veriut?\u201d u p\u00ebrgjigj ai, p\u00ebrpara se biseda t\u00eb vazhdonte shpejt. Ne prek\u00ebm terrorizmin dhe Shtetin Islamik, sigurisht, me Trumpin q\u00eb deklaroi: \u201cNe duhet t\u2019i vrasim ata, ne duhet t\u2019i bombardojm\u00eb ata, ata jan\u00eb njer\u00ebz v\u00ebrtet t\u00eb k\u00ebqij.\u201d<\/p>\n<p>Shpejt biseda jon\u00eb u kthye te Rusia, dhe un\u00eb p\u00ebrs\u00ebrita pikat q\u00eb kisha dashur t\u00eb ngrija q\u00eb kur mora detyr\u00ebn n\u00eb NATO. \u201cNe duhet t\u00eb jemi t\u00eb fort\u00eb dhe t\u00eb parashikuesh\u00ebm, por t\u00eb jemi t\u00eb hapur p\u00ebr t\u00eb mbajtur nj\u00eb dialog me Rusin\u00eb. Rusia \u00ebsht\u00eb k\u00ebtu p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar. \u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb vend fqinj, jo nj\u00eb organizat\u00eb terroriste q\u00eb duhet zhdukur, si ISIS-i\u201d, thash\u00eb un\u00eb.<\/p>\n<p>Pastaj, si\u00e7 kisha b\u00ebr\u00eb n\u00eb shum\u00eb biseda t\u00eb tjera, iu referova p\u00ebrvojave t\u00eb Norvegjis\u00eb. \u201cE dini, z. President, si ish-kryeminist\u00ebr i Norvegjis\u00eb, e di q\u00eb \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb flas\u00ebsh me rus\u00ebt.\u201d<br \/>\nTrump hodhi nj\u00eb v\u00ebshtrim pyet\u00ebs. \u201cJeni norvegjez?\u201d<\/p>\n<p>E kuptova pse po pyeste \u2013 gjat\u00eb viteve kam pasur shum\u00eb drejtues organizatash dhe nuk \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb e leht\u00eb t\u00eb kujtoj se nga vjen secili. Buz\u00ebqesha. \u201cPo, jam norvegjez.\u201d<\/p>\n<p>\u201cA e njihni Celina Midelfart?\u201d<\/p>\n<p>\u201cPo, e kam takuar disa her\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb person i njohur n\u00eb Norvegji\u201d, u p\u00ebrgjigja un\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cVajz\u00eb e mir\u00eb. Ajo q\u00eb shkruanin p\u00ebr ne n\u00eb gazetat norvegjeze \u2013 ishte mir\u00eb apo keq?\u201d<\/p>\n<p>M\u00eb kujtohej q\u00eb kisha par\u00eb imazhe n\u00eb gazeta t\u00eb Trump dhe trash\u00ebgimtares dhe investitores norvegjeze t\u00eb kozmetik\u00ebs n\u00eb ndonj\u00eb ngjarje sportive apo di\u00e7ka tjet\u00ebr, por m\u00eb shum\u00eb se kaq nuk mbaja mend. Nuk kisha iden\u00eb se \u00e7far\u00eb kishin shkruar gazetat.<\/p>\n<p>\u201cOh po, raportimi ishte pozitiv. Ajo \u00ebsht\u00eb martuar me nj\u00eb norvegjez t\u00eb pasur tani,\u201d thash\u00eb un\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cAi nuk \u00ebsht\u00eb i pasur.\u201d<\/p>\n<p>Pra, presidenti i Shteteve t\u00eb Bashkuara e dinte qart\u00eb se kush ishte investitori Tor Olav Tr\u00f8im. Por a ishe i pasur n\u00ebse kishe disa miliard\u00eb krona n\u00eb emrin t\u00ebnd? Ndoshta jo, n\u00eb syt\u00eb e Donald Trump.<\/p>\n<p>N\u00eb skenarin nga i cili po lexonte Trump, ishin shtuar disa fjal\u00eb me sh\u00ebnues t\u00eb trash\u00eb t\u00eb zi: \u2018DUHET T\u00cb PAGUAJNE\u2019 dhe \u2018JO E DREJT\u00cb\u2019.<\/p>\n<p>Pas rreth 20 minutash, biseda jon\u00eb private mbaroi. K\u00ebshilltar\u00ebt e Trump dhe disa an\u00ebtar\u00eb t\u00eb delegacionit tim u bashkuan me ne. Vura re se koleg\u00ebt e mi po shikonin me ankth nd\u00ebrsa un\u00eb dhe Trump shtr\u00ebngonim duart edhe nj\u00eb her\u00eb p\u00ebr fotograf\u00ebt. Por t\u00eb gjith\u00eb u mashtruan nga nj\u00eb anekdot\u00eb potencialisht qesharake.<\/p>\n<p>P\u00ebr Trump, \u00e7\u00ebshtja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme ishin shpenzimet e mbrojtjes s\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb NATO-s. Doja q\u00eb ai t\u00eb kishte nj\u00eb pik\u00ebpamje m\u00eb pozitive p\u00ebr aleanc\u00ebn dhe kisha sjell\u00eb me vete nj\u00eb grafik q\u00eb tregonte se shpenzimet po rriteshin. Trump ishte m\u00eb i shqet\u00ebsuar me faktin se vet\u00ebm 5 shtete an\u00ebtare kishin arritur q\u00ebllimin e shpenzimit t\u00eb 2% t\u00eb PBB-s\u00eb p\u00ebr mbrojtje.<\/p>\n<p>Vura n\u00eb dukje se disa vende ishin af\u00ebr, dhe 6 ose 7 ishin gati t\u00eb arrinin objektivin n\u00eb t\u00eb ardhmen e af\u00ebrt. Pastaj ishte Islanda: nuk ka forca t\u00eb armatosura, k\u00ebshtu q\u00eb nuk do t\u00eb shpenzonte kurr\u00eb 2% t\u00eb PBB-s\u00eb s\u00eb saj p\u00ebr mbrojtje. Prandaj, n\u00eb fakt ishin 5 nga 27 vende q\u00eb e kishin arritur q\u00ebllimin, n\u00eb vend t\u00eb pes\u00eb nga 28, thash\u00eb un\u00eb, duke menduar se mund t\u00eb dukesha mjaft i \u00e7uditsh\u00ebm me t\u00eb gjitha k\u00ebto shifra.<\/p>\n<p>Por kjo i t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen Trump, edhe pse jo n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn q\u00eb kisha nd\u00ebrmend. \u201cAt\u00ebher\u00eb \u00e7far\u00eb e duam Island\u00ebn?\u201d<\/p>\n<p>Para se t\u00eb mund t\u00eb thoja di\u00e7ka m\u00eb tej, Jim Mattis m\u00eb erdhi n\u00eb ndihm\u00eb, duke shpjeguar se sa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ishin bazat e NATO-s atje p\u00ebr n\u00ebndet\u00ebset, anijet dhe aeroplan\u00ebt e aleanc\u00ebs: \u201cZ. President, \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u2019i kesh n\u00ebse d\u00ebshiron t\u00eb gjurmosh n\u00ebndet\u00ebset ruse.\u201d Trump mendoi p\u00ebr nj\u00eb moment. \u201cEpo, at\u00ebher\u00eb do ta l\u00ebm\u00eb Island\u00ebn t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb an\u00ebtare,\u201d tha ai.<\/p>\n<p>N\u00eb NATO, ne kurr\u00eb nuk shtrojm\u00eb tapetin e kuq \u2013 ne shtrojm\u00eb nj\u00eb blu. T\u00eb enjten, m\u00eb 25 maj 2017, shtruam nj\u00eb qilim blu t\u00eb ndritsh\u00ebm ekstra t\u00eb gjat\u00eb dhe ekstra t\u00eb gjer\u00eb, nga hyrja kryesore deri te rruga q\u00eb t\u00eb \u00e7on n\u00eb selin\u00eb e NATO-s. Ngjyra blu reflektohej n\u00eb ngjyr\u00ebn e flamurit ton\u00eb, i cili simbolizon Oqeanin Atlantik, rreth t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb mbledhur aleanca. Gjith\u00e7ka ishte gati p\u00ebr nj\u00eb ceremoni madh\u00ebshtore me krer\u00ebt e shteteve dhe qeverive t\u00eb NATO-s t\u00eb pranish\u00ebm.<\/p>\n<p>At\u00eb dit\u00eb, Presidenti Trump do t\u00eb b\u00ebnte paraqitjen e tij t\u00eb par\u00eb n\u00eb nj\u00eb samit t\u00eb NATO-s, dhe ne gjithashtu do t\u00eb inauguronim selin\u00eb e re t\u00eb aleanc\u00ebs. Nd\u00ebrsa mezi prisja t\u00eb drejtoja procedurat, u ndjeva edhe disi i shqet\u00ebsuar. Pas takimit ton\u00eb n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb disa jav\u00eb m\u00eb par\u00eb, pasiguria se si e shihte v\u00ebrtet Trump NATO-n ishte shfaqur p\u00ebrs\u00ebri.<\/p>\n<p>Neni 5 i Traktatit t\u00eb Atlantikut t\u00eb Veriut \u00ebsht\u00eb klauzola e mbrojtjes kolektive t\u00eb NATO-s dhe p\u00ebrfaq\u00ebson thelbin e aleanc\u00ebs: \u201cnj\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebr nj\u00eb\u201d. Trump kishte refuzuar t\u00eb ofronte nj\u00eb \u201cpo\u201d t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr pyetjen n\u00ebse SHBA-t\u00eb vazhdonin t\u00eb q\u00ebndronin pas k\u00ebsaj sigurie, pavar\u00ebsisht pyetjeve t\u00eb vazhdueshme nga shtypi. \u201cPse duhet t\u2019i mbrojm\u00eb vendet q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb gatshme t\u00eb paguajn\u00eb p\u00ebr sigurin\u00eb e tyre?\u201d kishte th\u00ebn\u00eb Trump. Kjo i shqet\u00ebsoi shum\u00eb nga aleat\u00ebt. Nga m\u00ebnyra se si e shihnin ata, Trump po e reduktonte NATO-n n\u00eb pak m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb mashtrim t\u00eb mbrojtjes.<\/p>\n<p>Pas shk\u00ebmbimit t\u00eb disa fjal\u00ebve t\u00eb mira, plani ishte ta \u00e7onin Trumpin n\u00eb nj\u00eb vend ku teksti i Nenit 5 \u00ebsht\u00eb gdhendur n\u00eb mur, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb fotografit\u00eb e ne t\u00eb dyve t\u00eb mund t\u00eb b\u00ebheshin p\u00ebrpara tij. Kisha nd\u00ebrmend t\u2019i ofroja Trumpit disa fakte rreth nd\u00ebrtes\u00ebs s\u00eb re dhe NATO-s, por pyetjet e tij t\u00eb vazhdueshme m\u00eb nd\u00ebrpren\u00eb vazhdimisht. \u201cA keni v\u00ebrtet nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb seli kaq t\u00eb madhe?\u201d pyeti ai. \u201cP\u00ebr \u00e7far\u00eb keni nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta njer\u00ebz?\u201d<\/p>\n<p>Un\u00eb u p\u00ebrgjigja se nd\u00ebrsa vet\u00eb organizata nuk \u00ebsht\u00eb aq e madhe, delegacionet e shteteve an\u00ebtare gjithashtu p\u00ebrdorin nd\u00ebrtes\u00ebn \u2013 kjo e b\u00ebn t\u00eb leht\u00eb takimin me masat e siguris\u00eb n\u00eb vend, dhe t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrdorin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn kafene. I thash\u00eb Trumpit se kush e kishte projektuar selin\u00eb: arkitekt\u00ebt Skidmore, O\u00ebings &amp; Merrill, t\u00eb cil\u00ebt gjithashtu projektuan Trump International Hotel &amp; To\u00eber n\u00eb \u00c7ikago.<\/p>\n<p>\u201cI njoh ata njer\u00ebz. Jan\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb shtrenjt\u00eb\u201d, thirri Trump. \u201cNuk e kuptoj pse zgjodh\u00ebt ata arkitekt\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb. Jasht\u00ebzakonisht t\u00eb shtrenjt\u00eb!\u201d<\/p>\n<p>P\u00ebrpara hyrjes kryesore, ishte nd\u00ebrtuar nj\u00eb rrugin\u00eb e vog\u00ebl me pem\u00eb t\u00eb mbjella rishtas, me l\u00ebndina n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt. N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn prej tyre q\u00ebndronte nj\u00eb tra \u00e7eliku i p\u00ebrdredhur nga Kullat Binjake n\u00eb Nju Jork; n\u00eb tjetr\u00ebn, disa segmente t\u00eb Murit t\u00eb Berlinit. Dy d\u00ebshmi t\u00eb disa prej ngjarjeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb historin\u00eb e NATO-s. E prezantova Angela Merkel si fol\u00ebse duke u kujtuar t\u00eb gjith\u00ebve se ajo kishte jetuar n\u00eb Berlin jo vet\u00ebm kur u ngrit muri n\u00eb vitin 1961, por edhe kur u shemb n\u00eb vitin 1989 dhe Europa ndryshoi p\u00ebrgjithmon\u00eb.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7do dit\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb do t\u00eb kalojn\u00eb pran\u00eb k\u00ebtij memoriali. Ata do t\u00eb kuptojn\u00eb se liria nuk do t\u00eb mposhtet kurr\u00eb. Dhe NATO do t\u00eb mbroj\u00eb gjithmon\u00eb vlerat mbi t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb themeluar aleanca jon\u00eb\u201d, thash\u00eb. Merkel shprehu mir\u00ebnjohjen e saj p\u00ebr pranin\u00eb e NATO-s gjat\u00eb luft\u00ebs s\u00eb ftoht\u00eb dhe tha se r\u00ebnia e murit simbolizonte q\u00eb demokracia fiton, edhe pas shum\u00eb vitesh luft\u00eb.<\/p>\n<p>Pastaj ishte radha e Trump, duke q\u00ebndruar para nj\u00eb pjese t\u00eb mbetjeve t\u00eb shkat\u00ebrruara t\u00eb Kullave Binjake. Emri i plot\u00eb i memorialit \u00ebsht\u00eb Memoriali i 11 shtatorit dhe Nenit 5, p\u00ebr t\u00eb theksuar se si simbolizon solidaritetin brenda NATO-s. E prezantova Trump duke theksuar k\u00ebt\u00eb unitet. \u201cForca m\u00eb e madhe e NATO-s \u00ebsht\u00eb lidhja e q\u00ebndrueshme midis Amerik\u00ebs s\u00eb Veriut dhe Evrop\u00ebs. Ne pam\u00eb forc\u00ebn e asaj lidhjeje pas sulmeve t\u00eb 11 shtatorit kund\u00ebr Shteteve t\u00eb Bashkuara\u201d, thash\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.guim.co.uk\/img\/media\/c8b4766dde8cf1c74ffa75dceac36c15fede4be0\/53_0_4214_2557\/master\/4214.jpg?width=480&amp;dpr=1&amp;s=none&amp;crop=none\" alt=\"BRUSSELS, BELGIUM - JULY 11: (From L to R, first row) German Chancellor Angela Merkel, Belgian Prime Minister Charles Michel, NATO Secretary General Jens Stoltenberg, U.S. President Donald Trump and British Prime Minister Theresa May attend the opening ceremony at the 2018 NATO Summit at NATO headquarters on July 11, 2018 in Brussels, Belgium.\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<p>\u201cDhe Presidenti Trump,\u201d vazhdova un\u00eb, \u201cato sulme godit\u00ebn n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb qytetit tuaj t\u00eb lindjes, Ne\u00eb Jork. Dhe p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, NATO thirri klauzol\u00ebn ton\u00eb t\u00eb mbrojtjes kolektive, Nenin 5. Nj\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebr nj\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Un\u00eb ia kisha dh\u00ebn\u00eb ritmin. E t\u00ebra \u00e7far\u00eb Trump duhej t\u00eb b\u00ebnte ishte t\u00eb nxirrte n\u00eb pah p\u00ebrpjekjet e NATO-s kur Shtetet e Bashkuara u sulmuan dhe t\u2019i siguronte t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb pranishmit se e nj\u00ebjta gj\u00eb do t\u00eb vlente edhe p\u00ebr ta n\u00ebse do t\u00eb kishin nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00eb.<br \/>\nTrump filloi duke folur gjat\u00eb p\u00ebr k\u00ebrc\u00ebnimin e terrorizmit. Kjo nuk ishte aq e \u00e7uditshme \u2013 vet\u00ebm 3 dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, m\u00eb 22 maj, nj\u00eb sulmues vet\u00ebvras\u00ebs kishte sulmuar qytetin e Man\u00e7esterit n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar. Trump e d\u00ebnoi sulmin, i cili kishte vrar\u00eb 22 persona dhe kishte plagosur qindra t\u00eb tjer\u00eb. Pas k\u00ebsaj, ai preku k\u00ebrc\u00ebnimin e p\u00ebrfaq\u00ebsuar nga Rusia.<\/p>\n<p>Por m\u00eb pas erdh\u00ebn akuzat p\u00ebr llogarit\u00eb. \u201c23 nga 28 vendet e NATO-s ende nuk po paguajn\u00eb at\u00eb q\u00eb duhet p\u00ebr mbrojtjen e tyre\u201d, tha Trump. \u201cKjo nuk \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit dhe taksapaguesit e Shteteve t\u00eb Bashkuara.\u201d<\/p>\n<p>Nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, na ishte dh\u00ebn\u00eb privatisht nj\u00eb kopje e fjalimit q\u00eb do t\u00eb mbante presidenti. Ishte i shk\u00eblqyer, me t\u00eb gjitha pikat e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb mbuluara, p\u00ebrfshir\u00eb detyrimet e Nenit 5. Por diku gjat\u00eb rrug\u00ebs, Trump duhet t\u00eb ket\u00eb zgjedhur t\u00eb mbaj\u00eb nj\u00eb fjalim t\u00eb ndrysh\u00ebm nga ai q\u00eb ishte p\u00ebrgatitur.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa q\u00ebndroja pran\u00eb tij, munda t\u00eb shikoja posht\u00eb skenarin nga i cili po lexonte. Disa fjal\u00eb ishin shtuar me sh\u00ebnues t\u00eb trash\u00eb t\u00eb zi: \u201cDUHET T\u00cb PAGUAJNE\u201d, \u201cJO E DREJT\u00cb\u201d dhe \u201c2% \u00ebsht\u00eb minimumi absolut!\u201d Ai kishte fshir\u00eb qart\u00eb disa gj\u00ebra dhe kishte shtuar t\u00eb tjera, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrforcuar mesazhin. Ja ku ishte, duke i kushtuar Memorialit t\u00eb 11 shtatorit dhe Nenit 5, megjithat\u00eb nuk kishte th\u00ebn\u00eb asnj\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr Nenin 5.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.guim.co.uk\/img\/media\/58fc845f7b0dfa33c3bcbad8d5f999d7d20b537f\/0_0_2554_1964\/master\/2554.jpg?width=480&amp;dpr=1&amp;s=none&amp;crop=none\" alt=\"US president Donald Trump and French president Emmanuel Macron shake hands, watched by German chancellor Angela Merkel, at a G20 meeting in Hamburg in 2017\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<p>Nj\u00eb t\u00eb premte n\u00eb ver\u00ebn e vitit 2018, disa jav\u00eb para samitit t\u00eb NATO-s n\u00eb Bruksel, do t\u00eb flisja me Trump n\u00eb telefon. Ishte nj\u00eb telefonat\u00eb q\u00eb ai e kishte k\u00ebrkuar, dhe meqen\u00ebse ishim takuar s\u00eb fundmi n\u00eb Uashington, nuk ishte e qart\u00eb pse ai kishte k\u00ebrkuar t\u00eb fliste p\u00ebrs\u00ebri me mua.<\/p>\n<p>Trump filloi t\u00eb m\u00eb tregonte se sa mir\u00eb po shkonin gj\u00ebrat n\u00eb Shtetet e Bashkuara. Ekonomia po ecte me shpejt\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb, pavar\u00ebsisht faktit se atij i ishte dor\u00ebzuar nj\u00eb vend n\u00eb rr\u00ebnoja. Por ai nuk m\u00eb kishte telefonuar p\u00ebr t\u2019u mburrur. Shpenzimet p\u00ebr mbrojtjen dhe ndarja e barr\u00ebs financiare midis shteteve an\u00ebtare t\u00eb NATO-s, ishin ato p\u00ebr t\u00eb cilat ai donte t\u00eb fliste v\u00ebrtet.<\/p>\n<p>\u201cGjermania po paguan 1%! \u00cbsht\u00eb trondit\u00ebse.\u201d Sipas tij, Merkel ishte n\u00eb telashe.<\/p>\n<p>I thash\u00eb Trump se po punonte p\u00ebr t\u00eb rritur buxhetin e mbrojtjes s\u00eb Gjermanis\u00eb, por si udh\u00ebheq\u00ebse e nj\u00eb qeverie koalicioni, nuk ishte gjithmon\u00eb e leht\u00eb t\u00eb arrihej nj\u00eb konsensus. Trump m\u00eb nd\u00ebrpreu. \u201cMigrimi \u00ebsht\u00eb problemi i madh. Ishte nj\u00eb vendim i tmerrsh\u00ebm.\u201d Ai po u referohej t\u00eb gjith\u00eb refugjat\u00ebve q\u00eb kishin ikur n\u00eb Gjermani gjat\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb refugjat\u00ebve n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Pastaj u kthye te buxhetet e mbrojtjes. Spanja po shpenzonte m\u00eb pak se 1% t\u00eb PBB-s\u00eb p\u00ebr mbrojtje. Mbreti i Spanj\u00ebs Felipe VI sapo kishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb vizit\u00eb shtet\u00ebrore n\u00eb Uashington dhe ishte pritur n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cAta ishin k\u00ebtu dhe than\u00eb: \u2018Faleminderit p\u00ebr mbrojtjen ushtarake\u2019. Por ekonomia e Spanj\u00ebs \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e padrejt\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Trump ishte takuar s\u00eb fundmi edhe me Merkelin dhe i kishte th\u00ebn\u00eb se gj\u00ebrat thjesht nuk mund t\u00eb vazhdonin ashtu si\u00e7 ishin. \u201cI thash\u00eb: \u2018Angela, duhet t\u00eb jap\u00ebsh dor\u00ebheqjen. Duhet t\u00eb shpenzosh 2%.\u2019 Ajo tha: \u2018Ndoshta n\u00eb vitin 2030\u2019 \u2013 dhe ajo qeshi nd\u00ebrsa e tha k\u00ebt\u00eb\u2026 Qeshi!\u201d<\/p>\n<p>Ai tha se Shtetet e Bashkuara po shpenzonin 4% t\u00eb PBB-s\u00eb p\u00ebr mbrojtje dhe mbulonin 80-90% t\u00eb shpenzimeve t\u00eb NATO-s. \u201cDhe ne nuk do ta b\u00ebjm\u00eb m\u00eb. Do t\u00eb paguajm\u00eb at\u00eb q\u00eb paguan Gjermania.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb telefonat\u00ebs, paralajm\u00ebrimi i Trumpit ishte i fort\u00eb: \u201cShiko, n\u00ebse largohemi, largohemi. Ju keni nevoj\u00eb p\u00ebr NATO-n, me d\u00ebshp\u00ebrim. Ne nuk kemi nevoj\u00eb p\u00ebr NATO-n.\u201d<br \/>\nN\u00ebse Shtetet e Bashkuara do t\u00eb t\u00ebrhiqeshin, aleanca do t\u00eb ishte e vdekur. Trump m\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr shp\u00ebrb\u00ebrjen e saj t\u00eb mundshme. Ai donte q\u00eb un\u00eb t\u2019i rregulloja gj\u00ebrat para samitit. Dhe samiti ishte 12 dit\u00eb larg.<\/p>\n<p>\u201cNATO \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, por \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr Evrop\u00ebn sesa Shtetet e Bashkuara\u201d, tha Trump kur u mblodh samiti n\u00eb Bruksel m\u00eb 12 korrik 2018. \u201cPresident\u00ebt amerikan\u00eb kan\u00eb ardhur k\u00ebtu dhe e kan\u00eb th\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb. Pastaj kan\u00eb shkuar n\u00eb sht\u00ebpi dhe asgj\u00eb nuk ka ndodhur. Vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar. Kam respekt t\u00eb madh p\u00ebr Angel\u00ebn. Babai im ka lindur n\u00eb Gjermani. N\u00ebna ime ka lindur n\u00eb Skoci. Pra, n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre un\u00eb jam pjes\u00eb e BE-s\u00eb. Por kjo duhet t\u00eb ndalet.\u201d<\/p>\n<p>Disa nga gj\u00ebrat q\u00eb tha ai ishin paralajm\u00ebrime t\u00eb qarta. \u201cSHBA-t\u00eb nuk kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr NATO-n. Pse duhet t\u00eb vazhdoj t\u00eb paguaj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb organizat\u00eb kur nuk kam nevoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb?\u201d<br \/>\nPati heshtje rreth tryez\u00ebs. Trump vazhdoi t\u00eb fliste gjat\u00eb p\u00ebr \u00e7ekuilibrin tregtar me BE-n\u00eb, nj\u00eb tjet\u00ebr kal\u00eb i preferuar. \u201cBE-ja d\u00ebrgon BM\u00cb-t\u00eb dhe Mercedes-et e saj n\u00eb Shtetet e Bashkuara, pothuajse pa tarifa. Nuk mund t\u00eb vazhdoj\u00eb k\u00ebshtu. Nuk do t\u00eb vazhdoj\u00eb k\u00ebshtu.\u201d<\/p>\n<p>Pastaj erdh\u00ebn m\u00eb shum\u00eb kritika ndaj Evrop\u00ebs. \u201cKufijt\u00eb q\u00eb keni jan\u00eb t\u00eb tmerrsh\u00ebm. Angela ka th\u00ebn\u00eb se shum\u00eb nga njer\u00ebzit q\u00eb vijn\u00eb jan\u00eb t\u00eb rinj. Kjo nuk ting\u00ebllon mir\u00eb. Ata mund t\u00eb jen\u00eb armiq\u201d, tha Trump. \u201cKam respekt t\u00eb madh p\u00ebr Evrop\u00ebn. Kam respekt t\u00eb madh p\u00ebr sekretarin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, i cili ka arritur t\u00eb sjell\u00eb m\u00eb shum\u00eb para. Por \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pak n\u00eb krahasim me at\u00eb q\u00eb na nevojitet\u2026 Duhet t\u00eb paguani pjes\u00ebn tuaj. Angela mund t\u00eb paguaj\u00eb 2% sot, n\u00ebse do t\u00eb donte! N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, ajo thot\u00eb 1.5% deri n\u00eb vitin 2025!\u201d<\/p>\n<p>Trump m\u00eb pas kaloi te aleat\u00ebt e tjer\u00eb. \u201cNuk dua q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb largohen nga ky takim duke th\u00ebn\u00eb se t\u00eb gjith\u00eb ishin t\u00eb lumtur. Un\u00eb nuk jam e lumtur. Mund t\u00eb m\u00eb kishit b\u00ebr\u00eb t\u00eb lumtur. Kur nj\u00eb vend i pasur nuk paguan, kjo ndodh sepse po p\u00ebrpiqen t\u00eb na mashtrojn\u00eb, ashtu si\u00e7 mashtruan \u00e7do president q\u00eb nga koha e Reaganit. Duhet t\u00eb paguani. 2% \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pak. \u00cbsht\u00eb shaka! Duhet t\u00eb synoni 4% n\u00ebse doni mbrojtje t\u00eb duhur. Ose paguani 2% menj\u00ebher\u00eb, ose deri m\u00eb 1 janar. P\u00ebrndryshe, ne do t\u00eb b\u00ebjm\u00eb gj\u00ebn\u00eb ton\u00eb. Nuk kemi zgjidhje tjet\u00ebr. Dhe si\u00e7 e dini tashm\u00eb, un\u00eb nuk pajtohem aspak me k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb. 3 miliard\u00eb dollar\u00eb p\u00ebr nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb si kjo! \u00cbsht\u00eb qesharake! Shtetet e Bashkuara po paguajn\u00eb! \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb e bukur, por nj\u00eb e sht\u00ebn\u00eb e vetme nga nj\u00eb tank dhe kjo nd\u00ebrtes\u00eb do t\u00eb shembet.\u201d<\/p>\n<p>Kur Trump mbaroi s\u00eb foluri, Angela Merkel u ngrit, erdhi rreth tryez\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb takimit dhe u p\u00ebrkul mbi mua. \u201cDuhet t\u2019i p\u00ebrgjigjemi k\u00ebsaj,\u201d p\u00ebshp\u00ebriti ajo. \u201cNuk mund ta l\u00ebm\u00eb t\u00eb kaloj\u00eb.\u201d Ishte e qart\u00eb se ajo kishte frik\u00eb se takimi mund t\u00eb p\u00ebrfundonte duke dal\u00eb jasht\u00eb kontrollit. Un\u00eb pohova me kok\u00eb.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.guim.co.uk\/img\/media\/1ff76cb1c6a4c018fd66b4c1e2368e91d7d053e0\/2040_1241_1565_1757\/master\/1565.jpg?width=480&amp;dpr=1&amp;s=none&amp;crop=none\" alt=\"US President Donald Trump looks over the shoulder of Nato general secretary Jens Stoltenberg as they sit together at a desk with papers on it and a mic in front, May 2017\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<p>B\u00ebm\u00eb nj\u00eb pushim prej disa minutash. U konsultova me Angela Merkel, Emmanuel Macron dhe kryeministrin holandez Mark Rutte n\u00eb nj\u00eb cep, nd\u00ebrsa Trump rrinte af\u00ebr, me krah\u00ebt e kryq\u00ebzuar, duke folur me k\u00ebshilltarin e tij t\u00eb siguris\u00eb John Bolton dhe sekretarin e shtetit Mike Pompeo. Ram\u00eb dakord se nuk b\u00ebhej fjal\u00eb t\u00eb ndryshonim objektivin prej 2%, por diskutuam se si mund ta trajtonim m\u00eb mir\u00eb situat\u00ebn dhe ta qet\u00ebsonim presidentin. Stafi im ishte gjithashtu n\u00eb kontakt me koleg\u00ebt, duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb gjenim nj\u00eb rrug\u00eb p\u00ebrpara.<\/p>\n<p>Kur takimi rifilloi, Trump p\u00ebrs\u00ebriti k\u00ebrkes\u00ebn e tij p\u00ebr premtime t\u00eb menj\u00ebhershme p\u00ebr rritje t\u00eb shpenzimeve. \u201cDuhet t\u00eb flasim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tani. P\u00ebrndryshe \u2013 e dini, ndryshe, nuk do t\u00eb jemi miq\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Pastaj, m\u00eb n\u00eb fund, erdhi momenti q\u00eb kisha frik\u00eb q\u00eb nga biseda jon\u00eb 12 dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, kur Trump kishte th\u00ebn\u00eb se Shtetet e Bashkuara Shtetet do t\u00eb vazhdonin t\u00eb ishin an\u00ebtare t\u00eb NATO-s vet\u00ebm n\u00ebse Gjermania dhe Shtetet e Bashkuara do t\u00eb paguanin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shum\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cPo largohem nga ky takim. Nuk ka asnj\u00eb arsye q\u00eb un\u00eb t\u00eb jem m\u00eb k\u00ebtu,\u201d tha Trump.<br \/>\nTani gjith\u00e7ka do t\u00eb shembet, mendova. Shikova p\u00ebrreth dhom\u00ebs. T\u00eb gjith\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit kishin shprehje serioze. T\u00eb gjith\u00eb e kuptuan se gj\u00ebrat ishin n\u00eb prag t\u00eb kolapsit \u2013 i gjith\u00eb samiti, t\u00eb gjitha deklaratat e marr\u00ebveshjes. N\u00ebse nj\u00eb president amerikan thot\u00eb se nuk d\u00ebshiron m\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb aleat\u00ebt e tjer\u00eb dhe largohet nga nj\u00eb samit i NATO-s n\u00eb shenj\u00eb proteste, at\u00ebher\u00eb traktati i NATO-s dhe garancia e tij e siguris\u00eb nuk vlejn\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>Ky mund t\u00eb jet\u00eb takimi n\u00eb t\u00eb cilin NATO shkat\u00ebrrohet, mendova. Dhe kjo po ndodh gjat\u00eb mandatit tim. Aleanca kishte arritur t\u00eb vepronte me sukses p\u00ebr 70 vjet \u2013 por jo pas 12 korrikut 2018.<\/p>\n<p>Angela Merkel shprehu at\u00eb q\u00eb shum\u00eb po mendonin. \u201cNe duhet ta \u00e7ojm\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb parlamentet dhe asamblet\u00eb tona komb\u00ebtare,\u201d tha ajo. \u201cNe nuk jemi n\u00eb gjendje t\u00eb marrim vendime k\u00ebtu. Do t\u00eb luftoj shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur objektivin prej 2% n\u00eb vitin 2024. Por thjesht nuk kam shumic\u00ebn p\u00ebr asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se kaq tani.\u201d<\/p>\n<p>Pastaj Trump b\u00ebri di\u00e7ka q\u00eb ndodhte rrall\u00eb n\u00eb takime t\u00eb tilla. Ai nd\u00ebrpreu nj\u00eb kryetar t\u00eb nj\u00eb qeverie tjet\u00ebr. \u201cKjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb koh\u00eb e gjat\u00eb,\u201d tha ai. \u201cShum\u00eb e gjat\u00eb.\u201d<br \/>\nPor Merkel vazhdoi t\u00eb fliste, duke p\u00ebrdorur nj\u00eb shprehje q\u00eb e d\u00ebgjonim shpesh nga Trump.<\/p>\n<p>\u201cDuhet t\u00eb them se nuk mendoj se po trajtohem drejt k\u00ebtu. Ti flet sinqerisht, Donald, k\u00ebshtu q\u00eb un\u00eb do t\u00eb b\u00ebj t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb. Gjermania \u00ebsht\u00eb kontribuesi i dyt\u00eb m\u00eb i madh i forcave n\u00eb NATO. 11 shtatori dhe Afganistani jan\u00eb e vetmja her\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb thirrur ndonj\u00ebher\u00eb Neni 5. Kjo ka kontribuar n\u00eb mbrojtjen e Shteteve t\u00eb Bashkuara, pavar\u00ebsisht kund\u00ebrshtimit t\u00eb fort\u00eb n\u00eb vendin tim, ku shum\u00eb pyet\u00ebn se \u00e7far\u00eb lidhje ka Afganistani me ne. Gjermania mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb m\u00eb shum\u00eb, dhe ne ndoshta mund t\u2019i b\u00ebjm\u00eb gj\u00ebrat m\u00eb mir\u00eb. Por tani duhet t\u2019u p\u00ebrmbahemi angazhimeve q\u00eb kemi marr\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb ran\u00eb dakord q\u00eb shtetet an\u00ebtare do t\u00eb rrisnin buxhetet e tyre t\u00eb mbrojtjes n\u00eb 2% t\u00eb produktit t\u00eb brendsh\u00ebm bruto. Por problemi ishte se Trump k\u00ebmb\u00ebnguli q\u00eb kjo t\u00eb ndodhte k\u00ebt\u00eb vit. Kombet e tjera vendos\u00ebn q\u00ebllimin e arritjes s\u00eb objektivit n\u00eb vitin 2024, di\u00e7ka q\u00eb ishte miratuar edhe n\u00eb deklarat\u00ebn e samitit nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Trump mori fjal\u00ebn p\u00ebrs\u00ebri, duke folur me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb se sa shpenzonte secili shtet an\u00ebtar p\u00ebr mbrojtje si p\u00ebrqindje e PBB-s\u00eb, sikur t\u00eb shpallte rezultatet e konkursit t\u00eb k\u00ebng\u00ebs n\u00eb Eurovision. \u201cBelgjika: 0.9. Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak se 1%. Kroacia \u2013 oh, jam shum\u00eb i zhg\u00ebnjyer me ty, nuk mund ta besoj: 1.26%. Duhet t\u00eb ndihesh keq\u201d, tha ai, duke k\u00ebrkuar me sy udh\u00ebheq\u00ebsin p\u00ebrkat\u00ebs. \u201cEstonia: 2%. Faleminderit! Franca: 1.79. Jo keq, Emmanuel. Jo keq p\u00ebr ty. Nuk ke qen\u00eb president mjaftuesh\u00ebm gjat\u00eb, ndoshta do t\u00eb bjer\u00eb. Gjermania: 1.2. Hajde, Angela! Hajde!\u201d<\/p>\n<p>Ai vazhdoi. Derisa m\u00eb n\u00eb fund: \u201cMbret\u00ebria e Bashkuar: 2.1. Faleminderit. Kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb mir\u00eb. Shtetet e Bashkuara: 4.2% e produktit t\u00eb brendsh\u00ebm bruto m\u00eb shum\u00eb nga t\u00eb gjith\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb mund t\u00eb na quani idiot\u00eb. Por un\u00eb nuk kam qen\u00eb shum\u00eb gjat\u00eb n\u00eb k\u00ebto mbldhje. Sa budallall\u00ebk \u00ebsht\u00eb kjo? Kaq.\u201d<\/p>\n<p>Ai u p\u00ebrkul drejt kryeministres britanike Theresa May dhe tha di\u00e7ka. Pastaj iu drejtua Recep Tayyip Erdo\u011fan, presidentit t\u00eb Turqis\u00eb, i cili ishte ulur n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb tij, dhe e p\u00ebrsh\u00ebndeti.<\/p>\n<p>Fol\u00ebn disa udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb tjer\u00eb. Disa e simpatizonin k\u00ebrkes\u00ebn e Trump p\u00ebr rritje t\u00eb menj\u00ebhershme t\u00eb shpenzimeve, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00eb ishin po aq t\u00eb rezervuar sa Merkel dhe Macron.<\/p>\n<p>Pastaj ia dhash\u00eb fjal\u00ebn Mark Rutte. Kjo nuk ishte rast\u00ebsi. Un\u00eb dhe ai ishim takuar p\u00ebr drek\u00eb n\u00eb Hag\u00eb nj\u00eb jav\u00eb para samitit, ku kishim diskutuar se si mund ta b\u00ebnim Trump t\u00eb mb\u00ebshteste NATO-n, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe faktin se shpenzimet e mbrojtjes ishin rritur me 33 miliard\u00eb dollar\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cZ. President, ju na keni nxitur t\u00eb shpenzojm\u00eb m\u00eb shum\u00eb dhe un\u00eb pajtohem me ju,\u201d tha Rutte. \u201cDhe kjo \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ajo q\u00eb po b\u00ebjm\u00eb. Vitin e kaluar, ne shpenzuam 33 miliard\u00eb dollar\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr mbrojtje p\u00ebr shkak t\u00eb lidershipit tuaj. Pra, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lajm i mir\u00eb p\u00ebr ju.\u201d<\/p>\n<p>Trump e p\u00eblqeu k\u00ebt\u00eb. 33 miliard\u00eb. Ai pohoi me kok\u00eb.<\/p>\n<p>Pas pak, ai nxori sh\u00ebnuesin e trash\u00eb t\u00eb zi q\u00eb p\u00ebrdorte gjithmon\u00eb, sh\u00ebnoi di\u00e7ka n\u00eb nj\u00eb flet\u00eb letre dhe pastaj ma dha mua. Shkrimi i tij i dor\u00ebs ishte i past\u00ebr dhe mjaft t\u00ebrheq\u00ebs. Sh\u00ebnimi thoshte: \u201cSekretar i p\u00ebrgjithsh\u00ebm, n\u00ebse mund t\u00eb thuash se aleat\u00ebt e NATO-s kan\u00eb rritur ndjesh\u00ebm shpenzimet e tyre t\u00eb mbrojtjes fal\u00eb meje, mendoj se mund t\u00eb biem dakord.\u201d<br \/>\nM\u00eb n\u00eb fund pata nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr ta sjell\u00eb takimin n\u00eb vij\u00eb. Mora fjal\u00ebn vet\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb konferenc\u00ebn p\u00ebr shtyp pas takimit, do t\u00eb deklaroj se aleat\u00ebt e NATO-s kan\u00eb rritur ndjesh\u00ebm shpenzimet e tyre t\u00eb mbrojtjes fal\u00eb lidershipit dhe mesazheve t\u00eb qarta t\u00eb Presidentit Trump,\u201d thash\u00eb, duke lexuar praktikisht drejtp\u00ebrdrejt nga sh\u00ebnimi i tij. Pastaj shtova, \u201cDhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, q\u00eb t\u00eb gjitha vendet an\u00ebtare t\u00eb mbeten t\u00eb p\u00ebrkushtuara ndaj NATO-s dhe Nenit 5 t\u00eb traktatit.\u201d<\/p>\n<p>Shpresoja se kjo do t\u00eb ishte e mjaftueshme p\u00ebr ta mbyllur takimin n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb ishte e pranueshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Problemi ishte se kishte ende 12 udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb mbetur n\u00eb list\u00ebn e fol\u00ebsve. N\u00ebse do t\u00eb lejoja q\u00eb debati t\u00eb rifillonte, dukej shum\u00eb e mundshme q\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00ebri prej tyre t\u00eb thoshte di\u00e7ka q\u00eb do ta irritonte Trumpin, duke shkaktuar prishjen e konsensusit t\u00eb brisht\u00eb. Prandaj, shikova me lutje rreth tryez\u00ebs, Merkelin, Macronin, May, Trudeaun, Erdoganin dhe t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, dhe sugjerova di\u00e7ka shum\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb \u2013 q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrprisnim diskutimin tani, me t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb p\u00ebrfundimit tim t\u00eb propozuar.<\/p>\n<p>\u201cA mund t\u00eb biem dakord?\u201d pyeta.<\/p>\n<p>Pati p\u00ebrkulje koke rreth tryez\u00ebs, dhe p\u00ebr nj\u00eb moment mendova se si dita ashtu edhe NATO ishin shp\u00ebtuar. Por jo. Lars L\u00f8kke Rasmussen, kryeministri i Danimark\u00ebs, ngriti dor\u00ebn dhe b\u00ebri t\u00eb ditur se nuk do ta t\u00ebrhiqte emrin e tij nga lista e fol\u00ebsve.<\/p>\n<p>L\u00f8kke Rasmussen, nj\u00eb danez i g\u00ebzuar dhe i thjesht\u00eb q\u00eb m\u00eb p\u00eblqeu shum\u00eb, filloi me kujdes, duke th\u00ebn\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e t\u00eb q\u00ebndruarit t\u00eb bashkuar n\u00eb koh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, dhe duke r\u00ebn\u00eb dakord se ishte e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb ndahej barra financiare n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejt\u00eb. Pastaj ai e nguli shikimin te Trumpi dhe ndaloi. \u201cPor ndarja e barr\u00ebs nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me parat\u00eb, z. President. Ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me gjakun dhe sakrific\u00ebn. Danimarka \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend me vet\u00ebm 5 milion\u00eb banor\u00eb dhe ne kemi humbur 45 ushtar\u00eb n\u00eb Afganistan, n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb nj\u00eb sulmi ndaj Shteteve t\u00eb Bashkuara.\u201d<\/p>\n<p>Ai me sa duket kishte duruar mjaftuesh\u00ebm. Z\u00ebri i dridhej kur tha: \u201cSa i p\u00ebrket popullsis\u00eb, Danimarka ka humbur m\u00eb shum\u00eb ushtar\u00eb n\u00eb Afganistan sesa Shtetet e Bashkuara.\u201d Ai refuzoi t\u2019i shikonte familjet e tyre n\u00eb sy dhe t\u00eb thoshte se jeta e t\u00eb dashurve t\u00eb tyre kishte m\u00eb pak r\u00ebnd\u00ebsi sepse Danimarka nuk e kishte p\u00ebrmbushur objektivin prej 2%.<\/p>\n<p>Episodi m\u00eb kujtoi nj\u00eb sken\u00eb n\u00eb \u201cLove Actually\u201d, ku Hugh Grant, duke luajtur kryeministrin britanik, i kund\u00ebrvihet presidentit amerikan. Por ky nuk ishte film \u2013 ishte realitet. E kuptova se ishte e drejt\u00eb q\u00eb L\u00f8kke Rasmussen ishte lejuar t\u00eb fliste. Megjithat\u00eb, mbajta frym\u00ebn kur ai mbaroi.<\/p>\n<p>Trump heshtte. T\u00eb gjith\u00eb e kuptuan se ishin n\u00eb nj\u00eb takim historik dhe disa udh\u00ebheq\u00ebs tani d\u00ebshironin t\u00eb b\u00ebheshin pjes\u00eb e historis\u00eb duke marr\u00eb fjal\u00ebn, por un\u00eb nuk do t\u2019i lejoja t\u00eb flisnin. Takimi kishte mbaruar.<\/p>\n<p>Trump mbajti konferenc\u00ebn e tij p\u00ebr shtyp menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj. \u201cAngazhimi i Shteteve t\u00eb Bashkuara ndaj NATO-s \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i fort\u00eb, mbetet shum\u00eb i fort\u00eb, por kryesisht sepse t\u00eb gjith\u00eb \u2013 fryma q\u00eb kan\u00eb, sasia e parave q\u00eb jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb shpenzojn\u00eb, parat\u00eb shtes\u00eb q\u00eb do t\u00eb japin ka qen\u00eb v\u00ebrtet, v\u00ebrtet e mahnitshme ta shoh\u00ebsh.\u201d T\u00eb shoh\u00ebsh nivelin e shpirtit n\u00eb at\u00eb sall\u00eb \u00ebsht\u00eb e pabesueshme\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Ai p\u00ebrmendi gjithashtu 33 miliard\u00eb dollar\u00ebt. \u201cAleat\u00ebt do t\u00eb shpenzojn\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 33 miliard\u00eb dollar\u00eb m\u00eb shum\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 asaj q\u00eb kemi r\u00ebn\u00eb dakord m\u00eb par\u00eb. Jemi m\u00eb t\u00eb bashkuar se kurr\u00eb. Asnj\u00eb problem.\u201d<\/p>\n<p>Deri m\u00eb sot, mbetem i befasuar se si Trump e pranoi p\u00ebrfundimin e samitit. N\u00ebse do ta kishte p\u00ebrmbushur k\u00ebrc\u00ebnimin e tij p\u00ebr t\u2019u larguar n\u00eb shenj\u00eb proteste, do t\u00eb na mbetej t\u00eb mblidhnim copat e nj\u00eb NATO-je t\u00eb shkat\u00ebrruar. Mendoj se e kuptoi se po i binte murit me kok\u00eb me k\u00ebrkesat e tij p\u00ebr rritje t\u00eb menj\u00ebhershme t\u00eb buxhetit, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, ai u largua nga Brukseli i bindur se do t\u00eb kishte m\u00eb shum\u00eb para deri n\u00eb vitin e ri.<\/p>\n<p>Kur e takova n\u00eb selin\u00eb e OKB-s\u00eb n\u00eb Nju Jork disa jav\u00eb m\u00eb von\u00eb, ai buz\u00ebqeshi i k\u00ebnaqur. \u201cA po vijn\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb parat\u00eb, sekretar i p\u00ebrgjithsh\u00ebm?\u201d pyeti ai.<\/p>\n<p>\u201cZ. President, parat\u00eb po vijn\u00eb v\u00ebrshojn\u00eb,\u201d u p\u00ebrgjigja un\u00eb.<\/p>\n<p><strong><em>*Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fragment i redaktuar nga libri \u201cN\u00eb V\u00ebzhgimin Tim: Udh\u00ebheqja e NATO-s n\u00eb Koh\u00eb Lufte\u201d nga Jens Stoltenberg. P\u00ebrshtati n\u00eb shqip LAPSI.al<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jens Stoltenberg Asnj\u00eb komb tjet\u00ebr nuk ka m\u00eb shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb NATO sesa Shtetet e Bashkuara. Ato mbajn\u00eb nj\u00eb pozicion unik midis shteteve an\u00ebtare p\u00ebr shkak t\u00eb pesh\u00ebs politike, ekonomike dhe ushtarake. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse forcat q\u00eb dominojn\u00eb politik\u00ebn amerikane \u2013 dhe kush \u00ebsht\u00eb n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb \u2013 jan\u00eb faktor\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":124943,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40,38],"tags":[],"class_list":["post-124942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-aktualitet","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124942"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124986,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124942\/revisions\/124986"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/124943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}