{"id":125454,"date":"2025-10-11T16:23:08","date_gmt":"2025-10-11T16:23:08","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=125454"},"modified":"2025-10-11T16:23:08","modified_gmt":"2025-10-11T16:23:08","slug":"sula-raporti-talis-eshte-ankete-me-mesuesit-jo-testim-i-aftesive-digjitale-te-tyre-nxenesit-te-fundit-ne-pisa-nderkohe-mesuesit-na-qenkerkan-te-lumtur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/10\/11\/sula-raporti-talis-eshte-ankete-me-mesuesit-jo-testim-i-aftesive-digjitale-te-tyre-nxenesit-te-fundit-ne-pisa-nderkohe-mesuesit-na-qenkerkan-te-lumtur\/","title":{"rendered":"Sula: Raporti TALIS \u00ebsht\u00eb anket\u00eb me m\u00ebsuesit jo testim i aft\u00ebsive digjitale t\u00eb tyre! Nx\u00ebn\u00ebsit t\u00eb fundit n\u00eb PISA, nd\u00ebrkoh\u00eb m\u00ebsuesit na qenk\u00ebrkan t\u00eb lumtur"},"content":{"rendered":"<p><strong>Deklarata e drejtueses s\u00eb Departamentit t\u00eb Arsimit n\u00eb PD, Lili Sula:<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb pyet\u00ebsorin TALIS (Anketa Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e M\u00ebsimdh\u00ebnies dhe t\u00eb Nx\u00ebnit), 52% e m\u00ebsuesve shqiptar\u00eb jan\u00eb shprehur se kan\u00eb p\u00ebrdorur inteligjenc\u00ebn artificiale gjat\u00eb vitit 2024, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb mesatarja p\u00ebr vendet e OECD, \u00ebsht\u00eb 36%.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, askush nuk mund t\u00eb besoj\u00eb se m\u00ebsuesit tan\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb shum\u00eb vende mbrapa m\u00ebsuesit n\u00eb Austri, Holand\u00eb, Norvegji, Belgjik\u00eb, Finland\u00eb, Shtetet e Bashkuara vende t\u00eb zhvilluara q\u00eb p\u00ebrdorimin e inteligjenc\u00ebs artificiale e t\u00eb programeve p\u00ebr progresin digjital e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb normale t\u00eb procesit m\u00ebsimor.<\/p>\n<p>Duhet t\u00eb mbajm\u00eb parasysh se TALIS bazohet n\u00eb plot\u00ebsimin e anket\u00ebs nga ana e m\u00ebsuesve, jo n\u00eb testime t\u00eb aft\u00ebsive t\u00eb tyre, nga ana tjet\u00ebr vet\u00ebraportimi \u00ebsht\u00eb subjektiv, sa edhe i orientuar e n\u00ebn mbik\u00ebqyrje p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar anket\u00ebn ashtu si\u00e7 duan epror\u00ebt.<\/p>\n<p>Arsimi digjital \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm n\u00eb let\u00ebr, nd\u00ebrsa mburrja e kryeministrit me tamtame p\u00ebr m\u00ebsues t\u00eb k\u00ebnaqur me profesionin, p\u00ebr mesataren e lart\u00eb t\u00eb m\u00ebsuesve q\u00eb p\u00ebrdorin IA \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebr fasad\u00eb qeveritare p\u00ebr t\u00eb fshehur kolapsin n\u00eb terren.<\/p>\n<p><strong>\u00cbsht\u00eb e ditur se:<\/strong><\/p>\n<p>-shumica d\u00ebrrmuese e shkollave s\u2019kan\u00eb as internet, as kompjuter\u00eb, as laborator\u00eb funksional\u00eb.<\/p>\n<p>\u2013 L\u00ebnda e Teknologjis\u00eb s\u00eb Informacionit dhe Komunikimit nuk zhvillohet fare as n\u00eb ciklin 9-vje\u00e7ar, as n\u00eb at\u00eb t\u00eb mes\u00ebm. Nx\u00ebn\u00ebsit e dor\u00ebzojn\u00eb librin n\u00eb fund t\u00eb vitit shkollor t\u00eb pap\u00ebrdorur ashtu si\u00e7 e kan\u00eb marr\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb tij.<\/p>\n<p>-L\u00ebnd\u00ebn e TIK-ut e zhvillojn\u00eb m\u00ebsues q\u00eb nuk jan\u00eb diplomuar n\u00eb fush\u00eb t\u00eb teknologjis\u00eb dhe t\u00eb informacionit por n\u00eb deg\u00eb t\u00eb tjera, si dhe m\u00ebsues q\u00eb nuk plot\u00ebsojn\u00eb ngarkes\u00ebn m\u00ebsimore.<\/p>\n<p>M\u00ebsuesve tan\u00eb me \u00e7\u2019duket u \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb edhe p\u00ebrdorimin e celularit dhe t\u00eb grupeve t\u00eb \u00cbhatsApp-it, sepse ata vet\u00eb e din\u00eb po aq mir\u00eb sa nx\u00ebn\u00ebsit e prind\u00ebrit dhe shoq\u00ebria se m\u00eb shum\u00eb se 60 % e m\u00ebsuesve t\u00eb ciklit t\u00eb ul\u00ebt nuk din\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin kompjuterin, edhe n\u00eb mes t\u00eb Tiran\u00ebs, ndaj k\u00ebto shifra nuk jan\u00eb realitet, por propagand\u00eb e paketuar si statistik\u00eb.<\/p>\n<p>85% e m\u00ebsuesve pohojn\u00eb se e kan\u00eb zgjedhur si profesion t\u00eb par\u00eb m\u00ebsuesin\u00eb, por p\u00ebr pyetjen n\u00ebse dashuria p\u00ebr profesionin mund t\u00eb ndikoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa paga, Shqip\u00ebria nuk figuron n\u00eb list\u00ebn e p\u00ebrgjigjeve, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb renditet Maqedonia e Veriut, Kosova.<\/p>\n<p>Realiteti n\u00eb terren dhe rezultatet dramatike t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve tregojn\u00eb nj\u00eb histori krejt tjet\u00ebr krahasuar me p\u00ebrgjigjet e pyet\u00ebsorit \u2013 nj\u00eb sistem arsimor n\u00eb kolaps, ku testet nd\u00ebrkomb\u00ebtare si PISA-s zbulojn\u00eb munges\u00ebn e njohurive, t\u00eb motivimit dhe drejtimit dhe i rendisin aft\u00ebsit\u00eb e nx\u00ebn\u00ebsve n\u00eb matematik\u00eb, gjuh\u00eb, shkenc\u00eb, t\u00eb menduarin krijues\u00a0 n\u00eb fund t\u00eb bot\u00ebs. Jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr diskriminimin, asocializimin, bullizmin, dhun\u00ebn e konfliktet, nd\u00ebrkoh\u00eb m\u00ebsuesit na qenk\u00ebrkan\u00a0 t\u00eb lumtur.<\/p>\n<p>Kur nx\u00ebn\u00ebsit bien n\u00eb fund t\u00eb tabelave, nuk mjaftojn\u00eb statistikat e bukura n\u00eb let\u00ebr, por duhet p\u00ebrgjegj\u00ebsi, reforma t\u00eb v\u00ebrteta dhe investim real n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e m\u00ebsimdh\u00ebnies.<\/p>\n<p>Kontrasti i fort\u00eb mes vet\u00ebvler\u00ebsimit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb m\u00ebsuesve dhe nivelit t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb arritjeve t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve mbetet d\u00ebshmia m\u00eb e qart\u00eb e politikave arsimore t\u00eb qeveris\u00eb: shum\u00eb propagand\u00eb, aspak cil\u00ebsi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deklarata e drejtueses s\u00eb Departamentit t\u00eb Arsimit n\u00eb PD, Lili Sula: N\u00eb pyet\u00ebsorin TALIS (Anketa Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e M\u00ebsimdh\u00ebnies dhe t\u00eb Nx\u00ebnit), 52% e m\u00ebsuesve shqiptar\u00eb jan\u00eb shprehur se kan\u00eb p\u00ebrdorur inteligjenc\u00ebn artificiale gjat\u00eb vitit 2024, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb mesatarja p\u00ebr vendet e OECD, \u00ebsht\u00eb 36%. N\u00eb fakt, askush nuk mund t\u00eb besoj\u00eb se m\u00ebsuesit tan\u00eb kan\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":125455,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-125454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125454"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125456,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125454\/revisions\/125456"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/125455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}