Sipas Grupit Parlamentar t\u00eb PD n\u00eb k\u00ebto dokumente nd\u00ebrkomb\u00ebtare, del qart\u00eb se zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit 2025, u kompromentuan r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb shkeljeve t\u00eb r\u00ebnda dhe problematikave serioze, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb drejtim t\u00eb: i) shitblerjes s\u00eb vot\u00ebs; ii) intimidimit t\u00eb zgjedh\u00ebsve; iii) shtetit elektoral; iv) sistemit kriminal t\u00eb patronazhimit; v) manipulimit t\u00eb vot\u00ebs s\u00eb Diaspor\u00ebs; dhe vi) finalizimit t\u00eb fars\u00ebs elektorale n\u00eb dit\u00ebn e votimit.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebrkes\u00eb evidentohet gjithashtu, se me q\u00ebllim marrjen e mandatit t\u00eb kat\u00ebrt qeveris\u00ebs dhe pamund\u00ebsimin e rotacionit me \u00e7do kusht, qeveria u angazhua n\u00eb nj\u00eb abuzim sistematik t\u00eb pushtetit dhe burimeve shtet\u00ebrore p\u00ebr t\u00eb manipuluar procesin zgjedhor, konkretisht n\u00eb k\u00ebto drejtime:<\/p>\n
1) Keqp\u00ebrdorimi i eventeve publike; 2) Kapja e institucioneve shtet\u00ebrore; 3) Riaktivizimi i sistemit t\u00eb patronazhimit; 4) Blerja e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb e votave:; 5) Manipulimi zgjedhor p\u00ebrmes subvencioneve p\u00ebr fermer\u00ebt; 6) Anullimi masiv i gjobave: 7) Miratimi i 138 licencave p\u00ebr kultivimin e kanabisit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin; 8) Prokurime t\u00eb paligjshme; 9) Abuzimi me lejet e legalizimit dhe t\u00eb nd\u00ebrtimit; 10) Pun\u00ebsime t\u00eb paligjshme; 11) P\u00ebrfshirja e grupeve kriminale n\u00eb fushat\u00eb; 12) Kontrolli i Medias; 13) Rrjeti i \u201cPatronazhist\u00ebve\u201d n\u00eb Dit\u00ebn e Zgjedhjeve;14) Zyrat zgjedhore t\u00eb paligjshme t\u00eb Partis\u00eb Socialiste; 15) Blerja e Votave dhe Manipulimi Zgjedhor; 16) Konfiskimi i Kartave t\u00eb Identitetit \u2013 Blerja e t\u00eb Drejt\u00ebs s\u00eb Vot\u00ebs; 17) Keqp\u00ebrdorimi i t\u00eb Dh\u00ebnave Personale; 18) P\u00ebrdorimi i gjer\u00eb i badge t\u00eb falsifikuara t\u00eb stafit dhe v\u00ebzhguesve; 19) Shkelja e Fsheht\u00ebsis\u00eb s\u00eb Vot\u00ebs; 20) Manipulimi i Fsheht\u00eb i Flet\u00ebve t\u00eb Votimit (\u201cTreni Bullgar\u201d); 21) Zhdukja e 350 Kutive t\u00eb Votimit dhe Shfaqja e Flet\u00ebvotimeve t\u00eb Dyshimta; 22) Manipulimi i Vot\u00ebs s\u00eb Diaspor\u00ebs dhe Parregullsit\u00eb e Dit\u00ebs s\u00eb Zgjedhjeve; 23) Mosfunksionimi i Sistemeve t\u00eb Identifikimit Biometrik (PEI); dhe 24) Bashk\u00ebpunimi Institucional dhe Rr\u00ebzimi e Ankesave.<\/p>\n
Komisioni propozohet t\u00eb ket\u00eb p\u00ebr objekt t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tij: (i) Verifikimin e ligjshm\u00ebris\u00eb t\u00eb veprimtaris\u00eb t\u00eb organeve t\u00eb pushtetit q\u00ebndror dhe pushtetit vendor, si dhe p\u00ebrdorimin e burimeve t\u00eb administrat\u00ebs shtet\u00ebrore p\u00ebr q\u00ebllime elektorale n\u00eb zgjedhjet e 11 majit 2025; (ii) Vler\u00ebsimin e nevoj\u00ebs p\u00ebr marrjen e masave, p\u00ebrfshir\u00eb nd\u00ebrhyrjet ligjore n\u00ebp\u00ebrmjet miratimit, korrigjimit apo plot\u00ebsimit t\u00eb legjislacionit relevant p\u00ebr garantimin e parimeve t\u00eb ligjshm\u00ebris\u00eb, integritetit, barazis\u00eb, liris\u00eb dhe ndershm\u00ebris\u00eb n\u00eb proceset zgjedhore t\u00eb ardhshme. Komisioni propozohet t\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga 11.<\/p>\n
Shkresa e Grupit Parlamentar t\u00eb PD-s\u00eb\u00a0p\u00ebr komisionin hetimor p\u00ebr zgjedhjet e 11 majit:\u00a0<\/strong><\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0KUVENDI Nr. _____ Prot. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Tiran\u00eb, m\u00eb _____._____.2025<\/em><\/p>\n K \u00cb R K E S \u00cb<\/em><\/p>\n K\u00cbRKUES: Jo m\u00eb pak se 35 deputet\u00eb t\u00eb Kuvendit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (jo m\u00eb pak se 1\/4 e deputet\u00ebve t\u00eb Kuvendit).\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n OBJEKTI: Ngritjen e Komisionit Hetimor t\u00eb Kuvendit p\u00ebr kontrollin e ligjshm\u00ebris\u00eb s\u00eb veprimtaris\u00eb t\u00eb organeve t\u00eb pushtetit q\u00ebndror dhe pushtetit vendor, si dhe p\u00ebr t\u00eb verifikuar p\u00ebrdorimin e burimeve t\u00eb administrat\u00ebs shtet\u00ebrore p\u00ebr q\u00ebllime elektorale n\u00eb zgjedhjet e 11 Majit 2025.\u00a0<\/em><\/p>\n BAZA LIGJORE: Neni 77 i Kushtetut\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb;\u00a0<\/em><\/p>\n Neni 25 i Rregullores s\u00eb Kuvendit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb;<\/em><\/p>\n Ligji nr. 8891, dat\u00eb 2.5.2002 \u201cP\u00ebr Organizimin dhe Funksionimin e Komisioneve Hetimore t\u00eb Kuvendit\u201d, i ndryshuar.\u00a0<\/em><\/p>\n DREJTUAR: Z. Niko PELESHI<\/em><\/p>\n Kryetare e Kuvendit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/em><\/p>\n Zoti Kryetar i Kuvendit,\u00a0<\/em><\/p>\n N\u00eb dat\u00ebn 11 Maj 2025, u zhvilluan zgjedhjet p\u00ebr Kuvendin e Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb t\u00eb cilat mori pjes\u00eb edhe koalicioni \u201cPartia Demokratike \u2013 Aleanca p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb Madh\u00ebshtore\u201d, i udh\u00ebhequr nga Partia Demokratike e Shqip\u00ebris\u00eb. K\u00ebto zgjedhje konfirmuan edhe nj\u00ebher\u00eb shqet\u00ebsimet e ngritura n\u00eb vazhdim\u00ebsi nga opozita, shoq\u00ebria civile, media dhe organizatat nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr c\u00ebnimin e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb standardeve t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme nga partia n\u00eb pushtet, Partia Socialiste, n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebrdorimit t\u00eb paligjsh\u00ebm t\u00eb burimeve shtet\u00ebrore.<\/em><\/p>\n Ashtu, si\u00e7 ishte parashikuar nga kat\u00ebr rezolutat nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb miratuar nga Partit\u00eb Popullore Evropiane (EPP), Internacionalja e Demokrat\u00ebve t\u00eb Qendr\u00ebs (CDI) dhe Bashkimi Demokrat Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (IDU), procesi zgjedhor u provua t\u00eb ishte nj\u00eb fars\u00eb elektorale n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb shprehje t\u00eb lir\u00eb dhe demokratike t\u00eb vullnetit t\u00eb qytetar\u00ebve. Problematikat dhe shkeljet q\u00eb shoq\u00ebruan zgjedhjet parlamentare u pasqyruan gj\u00ebr\u00ebsisht edhe n\u00eb raportin paraprak t\u00eb OSBE\/ODIHR-it, t\u00eb publikuar nj\u00eb dit\u00eb pas zgjedhjeve n\u00eb dat\u00ebn 12 maj 2025.\u00a0<\/em><\/p>\n <\/ins><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n Konkretisht, n\u00eb raportin paraprak t\u00eb OSBE\/ODIHR-it thuhet se:\u00a0<\/em><\/p>\n \u201cZgjedhjet parlamentare t\u00eb vitit 2025 u mbajt\u00ebn n\u00eb nj\u00eb mjedis tejet t\u00eb polarizuar, ku garuesit nuk g\u00ebzuan mund\u00ebsi t\u00eb barabarta. Kandidat\u00ebt raportuan se u p\u00ebrball\u00ebn me intimidim. Partia n\u00eb pushtet p\u00ebrfitoi nga p\u00ebrdorimi i gj\u00ebr\u00eb i burimeve administrative gjat\u00eb fushat\u00ebs, duke krijuar nj\u00eb avantazh t\u00eb padrejt\u00eb p\u00ebr kandidat\u00ebt q\u00eb ishin nd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb detyr\u00eb. Gjithashtu, pati shum\u00eb akuza p\u00ebr presion ndaj votuesve, ve\u00e7an\u00ebrisht ndaj punonj\u00ebsve t\u00eb administrat\u00ebs publike. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, legjislacioni zgjedhor dhe interpretimi i tij i ngusht\u00eb nuk parandaluan praktikat abuzive. P\u00ebrqendrimi i pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb mediave, q\u00eb minon pluralitetin e burimeve t\u00eb lajmeve, s\u00eb bashku me autocensur\u00ebn e gazetar\u00ebve, kufizuan mund\u00ebsit\u00eb e zgjedh\u00ebsve p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zgjedhje t\u00eb informuar.\u201d.\u00a0<\/em><\/p>\n M\u00eb tej, vijon raporti n\u00eb elaborimin e gjetjeve paraprake:\u00a0<\/em><\/p>\n \u201cDita e zgjedhjeve pati shpesh mosrespektim t\u00eb procedurave dhe procesi u karakterizua nga nj\u00eb num\u00ebr incidentesh intimidimi t\u00eb zgjedh\u00ebsve dhe ndikimi tek ta, si dhe mang\u00ebsi gjat\u00eb num\u00ebrimit t\u00eb votave lidhur me procedurat dhe transparenc\u00ebn. Kandidat\u00ebt nuk kishin mund\u00ebsi garimi t\u00eb barabarta. Partia n\u00eb pushtet p\u00ebrfitoi nga p\u00ebrdorimi i gj\u00ebr\u00eb i burimeve shtet\u00ebrore dhe kapaciteteve institucionale, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe b\u00ebrjen publike vet\u00ebm pak or\u00eb para dit\u00ebs s\u00eb zgjedhjeve t\u00eb faljes s\u00eb nj\u00eb numri t\u00eb madh gjobash, dhe zyrtar\u00ebt e lart\u00eb qeveritar\u00eb u angazhuan n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh aktivitetesh zyrtare q\u00eb shpesh p\u00ebrkonin me mesazhet e fushat\u00ebs, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb paqart\u00eb vij\u00ebn ndar\u00ebse mes shtetit dhe partis\u00eb. Pati pretendime p\u00ebr presion ndaj n\u00ebpun\u00ebsve t\u00eb administrat\u00ebs publke, raste intimidimi t\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb opozit\u00ebs, si dhe p\u00ebrdorim t\u00eb rrjeteve t\u00eb patronazhimit, \u00e7ka bie ndesh me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. \u00c7\u00ebshtje t\u00eb tjer\u00eb shqet\u00ebsuese p\u00ebrfshijn\u00eb raportimet p\u00ebr shitblerje votash, tentativat p\u00ebr t\u00eb ndikuar pa t\u00eb drejt\u00eb tek zgjedh\u00ebsit e marxhinalizuar, si dhe pretendime p\u00ebr ndikim t\u00eb element\u00ebve kriminal n\u00eb disa parti politike.\u201d.\u00a0<\/em><\/p>\n Problematika t\u00eb tjera, t\u00eb cilat shoq\u00ebruan zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit, sipas v\u00ebzhguesve t\u00eb OSBE\/ODIHR-it ishin edhe:\u00a0<\/em><\/p>\n \u201cDisa llogari [n\u00eb rrjetet sociale] t\u00eb pal\u00ebve t\u00eb treta q\u00eb raportohet se p\u00ebrdor\u00ebn nj\u00eb sjellje t\u00eb koordinuar joautentike n\u00eb platformat online p\u00ebr t\u00eb amplifikuar sulmet ndaj opozit\u00ebs. Ndalimi nga qeveria i platform\u00ebs TikTok q\u00eb prej 6 marsit kufizoi mund\u00ebsit\u00eb e disa kandidat\u00ebve p\u00ebr fushat\u00eb. Klima mediatike vazhdoi t\u00eb ishte tejet e kufizuar, ku pavar\u00ebsia, shum\u00ebllojshm\u00ebria dhe integriteti i p\u00ebrmbajtjes s\u00eb lajmeve u d\u00ebmtua nga financimi jotransparent, p\u00ebrq\u00ebndrimi i pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb medias, nd\u00ebrhyrjet n\u00eb autonomin\u00eb editoriale dhe ndikimet politike. Mungoi raportimi i pavarur, duke c\u00ebnuar rolin mbik\u00ebqyr\u00ebs t\u00eb medias dhe mungesa e gazetaris\u00eb kritike dhe informacioneve solide b\u00ebn\u00eb q\u00eb shumica e organeve mediatike t\u00eb perceptoheshin si mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb partis\u00eb n\u00eb pushtet. KAS-i zbatoi nj\u00eb interpretim t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb rregullave lidhur me p\u00ebrdorimin e burimeve shtet\u00ebrore, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb praktika t\u00eb tilla t\u00eb kalonin shpesh pa u b\u00ebr\u00eb objekt sanksionesh.\u201d.\u00a0<\/em><\/p>\n N\u00eb konkluzion t\u00eb gjetjeve paraprake, v\u00ebzhguesit e OSBE\/ODIHR-it shprehen se:\u00a0<\/em><\/p>\n \u201cDisa bashk\u00ebbisedues t\u00eb MVZ-s\u00eb s\u00eb ODIHR-it ngrit\u00ebn pik\u00ebpyetje lidhur me efikasitetin e policis\u00eb n\u00eb trajtimin e krimeve zgjedhore dhe efikasitetin e p\u00ebrpjekjeve kund\u00ebr krimit t\u00eb organizuar t\u00eb lidhur me politik\u00ebn. Dita e zgjedhjeve pati nj\u00eb num\u00ebr vler\u00ebsimesh negative, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb mang\u00ebsive proceduriale dhe nj\u00eb niveli presioni mbi votuesit. Parregullsit\u00eb serioze q\u00eb u v\u00ebrejt\u00ebn p\u00ebrfshinin nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm incidentesh t\u00eb frik\u00ebsimit dhe nd\u00ebrhyrjes s\u00eb v\u00ebzhguesve dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb partive n\u00eb proces, ndikim tek zgjedh\u00ebsit dhe pretendime p\u00ebr shit-blerje votash. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, fsheht\u00ebsia e vot\u00ebs u kompromentua shpesh p\u00ebr shkak t\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb organizimit t\u00eb qendrave t\u00eb votimit, mbipopullimit dhe nd\u00ebrhyrjeve.\u201d.\u00a0<\/em><\/p>\n Nga sa m\u00eb sip\u00ebr, del qart\u00eb se zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit 2025, u kompromentuan r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb shkeljeve t\u00eb r\u00ebnda dhe problematikave serioze, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb drejtim t\u00eb: i) shitblerjes s\u00eb vot\u00ebs; ii) intimidimit t\u00eb zgjedh\u00ebsve; iii) shtetit elektoral; iv) sistemit kriminal t\u00eb patronazhimit; v) manipulimit t\u00eb vot\u00ebs s\u00eb Diaspor\u00ebs; dhe vi) finalizimit t\u00eb fars\u00ebs elektorale n\u00eb dit\u00ebn e votimit.\u00a0<\/em><\/p>\n N\u00eb dat\u00ebn 4 qershor 2025, u zhvillua mbledhja e Komisionit p\u00ebr Pun\u00ebt e Jashtme t\u00eb Parlamentit Evropian, gjat\u00eb t\u00eb cil\u00ebs eurodeputeti Michael Gahler, Kryetar i Misionit V\u00ebzhgues t\u00eb Parlamentit Evropian p\u00ebr Zgjedhjeve n\u00eb Shqip\u00ebri, paraqiti raportin e misionit mbi zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit. Gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij, eurodeputeti Gahler ngriti nj\u00eb alarm serioz n\u00eb lidhje me strukturat kriminale n\u00eb Shqip\u00ebri, t\u00eb cilat kan\u00eb nj\u00eb interes t\u00eb fsheht\u00eb n\u00eb ruajtjen e pushtetit politik t\u00eb pandryshuar, me q\u00ebllim vazhdimin e aktiviteteve t\u00eb paligjshme t\u00eb pastrimit t\u00eb parave dhe trafikimit t\u00eb drog\u00ebs. Ai n\u00ebnvizoi se ndikimi i p\u00ebrhapur i k\u00ebtyre rrjeteve kriminale jo vet\u00ebm shtrmb\u00ebron procesin zgjedhor, por gjithashtu p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb penges\u00eb themelore p\u00ebr integrimin evropian t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, duke theksuar se Bashkimi Evropian nuk mund t\u00eb mbyll\u00eb syt\u00eb ndaj infiltrimit t\u00eb rrjeteve kriminale dhe ndikimit shkat\u00ebrrues n\u00eb demokracin\u00eb e vendit.\u00a0<\/em><\/p>\n N\u00eb sesionin e korrikut, Asambleja Parlamentare e K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs (PACE) nxiti autoritetet shqiptare q\u00eb t\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb vullnet politik p\u00ebr t\u00eb adresuar problematikat serioze t\u00eb v\u00ebrejtura gjat\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 11 majit dhe t\u00eb siguroj\u00eb p\u00ebrputhshm\u00ebri t\u00eb plot\u00eb me standardet evropiane, duke i dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi zbatimit t\u00eb rekomandimeve t\u00eb Komisionit t\u00eb Venecias dhe OSBE\/ODIHR-it. Mbi t\u00eb gjitha, Asambleja ngriti shqet\u00ebsimin e partis\u00eb-shtet dhe b\u00ebri thirrje p\u00ebr nj\u00eb ndarje t\u00eb qart\u00eb dhe p\u00ebrfundimtare midis partis\u00eb n\u00eb pushtet dhe shtetit, duke theksuar se ky parim \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr rivendosjen e besimit t\u00eb publikut n\u00eb institucionet demokratike. Asambleja, n\u00eb rezolut\u00ebn e saj, n\u00ebnvizoi nevoj\u00ebn p\u00ebr nd\u00ebrmarrjen e masave p\u00ebr t\u00eb mbrojtur integritetin e zgjedhjeve, duke luftuar shitblerjen e votave, keqp\u00ebrdorimin e burimeve administrative, presionin mbi punonj\u00ebsit publik\u00eb dhe privat\u00eb, si dhe ndikimin e grupeve kriminale.\u00a0<\/em><\/p>\n P\u00ebrball\u00eb shkeljeve masive t\u00eb legjislacionit t\u00eb brendsh\u00ebm dhe parimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb fush\u00ebn e zgjedhjeve, institucionet kryesore shtet\u00ebrore si KQZ, Policia e Shtetit, Prokuroria e Posa\u00e7me, ashtu si edhe prokurorit\u00eb e juridiksionit t\u00eb zakonsh\u00ebm, p\u00ebrfshir\u00eb edhe gjykatat vepruan n\u00eb bashk\u00ebpunim p\u00ebr t\u00eb mbrojtur dhe mb\u00ebshtetur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pajustifikueshme partin\u00eb n\u00eb pushtet. V\u00ebzhguesit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb, n\u00eb vler\u00ebsimin e tyre t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, arrit\u00ebn n\u00eb p\u00ebrfundimin se zgjedhjet e 11 majit 2025 n\u00eb Shqip\u00ebri u zhvilluan n\u00eb shkelje jo vet\u00ebm t\u00eb Kodit Zgjedhor, por edhe t\u00eb parimeve themelore nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme, si\u00e7 p\u00ebrcaktohen n\u00eb: Manipulimi i vot\u00ebs s\u00eb Diaspor\u00ebs: Zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit sh\u00ebnjuan p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb 35 vite mund\u00ebsin\u00eb e shqiptar\u00ebve q\u00eb jetojn\u00eb dhe punojn\u00eb jasht\u00eb vendit p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb zgjedhjen e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb tyre n\u00eb Kuvendin e Shqip\u00ebris\u00eb, si dhe p\u00ebrcaktimin e qeveris\u00eb s\u00eb ardhshme. Megjithat\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb kjo t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte nj\u00eb moment historik, procesi u njollos nga manipulime masive, fabrikime, blerje votash dhe frik\u00ebsime, t\u00eb sajuara p\u00ebr t\u00eb garantuar fitoren e partis\u00eb n\u00eb pushtet, Partis\u00eb Socialiste. Rregullat procedurale dhe detyrimet kontraktuale n\u00eb lidhje me mekanizmat e shp\u00ebrndarjes dhe kthimit t\u00eb flet\u00ebve t\u00eb votimit u vun\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht n\u00ebn kontrollin e qeveris\u00eb. N\u00eb shkelje t\u00eb kontrat\u00ebs zyrtare q\u00eb operatori postar DHL kishte me KQZ-n\u00eb, n\u00ebnkontraktor\u00eb t\u00eb paligjsh\u00ebm, p\u00ebrfshir\u00eb Post\u00ebn Shqiptare (n\u00ebn var\u00ebsi t\u00eb pushtetit ekzekutiv), u p\u00ebrfshin\u00eb n\u00eb dor\u00ebzimin dhe kthimin mbrapsht t\u00eb flet\u00ebve t\u00eb votimit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme. Verifikimet zbuluan parregullsi t\u00eb m\u00ebdha: n\u00eb shum\u00eb raste flet\u00ebve t\u00eb votimit u mungonin n\u00ebnshkrimet e marr\u00ebve; zarfat nuk iu dor\u00ebzuan drejtp\u00ebrdrejt votuesve, por u lan\u00eb n\u00eb rrug\u00eb, dyer, kuti postare, qendra bastesh etj. Misionet diplomatike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb u angazhuan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive n\u00eb rrjetin e patronazhimit t\u00eb Partis\u00eb Socialiste p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb zarfa zgjedhor dhe p\u00ebr t\u00eb kontrolluar vot\u00ebn e Diaspor\u00ebs. Kontrolli i Medias: M\u00eb shum\u00eb se 90% e mediave, duke p\u00ebrfshir\u00eb raportimin e lajmeve dhe p\u00ebrmbajtjen editoriale, kontrollohen ose ndikohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive nga Partia Socialiste, duke shtremb\u00ebruar r\u00ebnd\u00eb perceptimin publik dhe duke shtypur gazetarin\u00eb e pavarur. V\u00ebzhguesit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb vun\u00eb re se \u201cshumica d\u00ebrrmuese e mediave perceptohen t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lidhura me PS-n\u00eb n\u00eb pushtet\u201d. Raporti i tyre theksoi m\u00eb tej se \u201cstacioni i vet\u00ebm televiziv midis dhjet\u00eb, i perceptuar t\u00eb jet\u00eb i lidhur me Partin\u00eb Demokratike, Syri TV, n\u00eb vitin 2023 p\u00ebrb\u00ebnte vet\u00ebm 1.7% t\u00eb t\u00eb ardhurave totale t\u00eb tregut televiziv, nd\u00ebrsa kat\u00ebr pronar\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb transmetimeve kontrollonin 72% t\u00eb t\u00eb ardhurave dhe 87% t\u00eb pjes\u00ebs s\u00eb audienc\u00ebs\u201d.<\/em><\/p>\n V\u00ebzhguesit arrit\u00ebn n\u00eb p\u00ebrfundimin se nj\u00eb p\u00ebrqendrim i till\u00eb i pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb medias, i kombinuar me vet\u00ebcensur\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapur midis gazetar\u00ebve, d\u00ebmtoi ndjesh\u00ebm pluralizmin e medias dhe kufizoi aksesin e votuesve n\u00eb informacion t\u00eb larmish\u00ebm. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, vendimi i qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndaluar TikTok q\u00eb nga 6 marsi 2025 kufizoi mund\u00ebsit\u00eb e fushat\u00ebs p\u00ebr partit\u00eb opozitare dhe u konsiderua i papajtuesh\u00ebm me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare demokratike.<\/em><\/p>\n Dita e Zgjedhjeve: Edhe pse zyrtarisht u paraqit\u00ebn si nj\u00eb dit\u00eb relativisht normale, zgjedhjet parlamentare t\u00eb mbajtura n\u00eb Shqip\u00ebri m\u00eb 11 maj 2025 u sh\u00ebnuan nga parregullsi serioze. D\u00ebshmit\u00eb e komisioner\u00ebve t\u00eb opozit\u00ebs, raportet e v\u00ebzhguesve vendas dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar, denoncimet e qytetar\u00ebve dhe shqyrtimet pasuese t\u00eb pamjeve filmike t\u00eb qendrave t\u00eb votimit dhe materialeve zgjedhore \u2013 si dhe rinum\u00ebrimet e flet\u00ebvotimeve n\u00eb disa zona \u2013 treguan se procesi i votimit ishte shtremb\u00ebruar sistematikisht. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb pasqyronin vullnetin e lir\u00eb t\u00eb elektoratit, zgjedhjet u b\u00ebn\u00eb nj\u00eb fars\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn partia n\u00eb pushtet dhe qeveria kontrollonin dhe devijonin vullnetin e popullit.<\/em><\/p>\n Nj\u00eb dimension ve\u00e7an\u00ebrisht alarmues i zgjedhjeve t\u00eb 11 majit ishte p\u00ebrfshirja e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb e grupeve t\u00eb krimit t\u00eb organizuar n\u00eb rajone t\u00eb tilla si Elbasani, Durr\u00ebsi, Fieri, Tirana, Vora, Lezha, Shkodra etj. K\u00ebto rrjete ishin t\u00eb angazhuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive n\u00eb blerjen e votave, frik\u00ebsimin e votuesve dhe manipulimin e hapur si jasht\u00eb ashtu edhe brenda qendrave t\u00eb votimit. V\u00ebzhguesit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb nga ODIHR raportuan \u201cnj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm akuzash t\u00eb besueshme p\u00ebr presion mbi votuesit, p\u00ebrfshir\u00eb punonj\u00ebsit e sektorit publik\u201d \u2013 nj\u00eb shkelje e qart\u00eb e angazhimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb garantuar t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs s\u00eb lir\u00eb. Mediat dokumentuan gjithashtu raste n\u00eb t\u00eb cilat grupet e krimit t\u00eb organizuar ndikuan drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb sjelljen e votuesve, duke p\u00ebrfshir\u00eb raportet se aktor\u00ebt kriminal\u00eb ishin t\u00eb dobish\u00ebm n\u00eb orientimin e vot\u00ebs n\u00eb Durr\u00ebs. Rrjeti i \u201cPatronazhist\u00ebve\u201d n\u00eb Dit\u00ebn e Zgjedhjeve: M\u00eb 11 maj, rrjeti i gjer\u00eb i patronazhist\u00ebve t\u00eb Partis\u00eb Socialiste funksionoi si nj\u00eb forc\u00eb policore politike de facto, duke ushtruar kontroll mbi votuesit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin. An\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebtij rrjeti ishin t\u00eb vendosur si brenda ashtu edhe jasht\u00eb qendrave t\u00eb votimit, ku monitoronin mb\u00ebrritjen e votuesve, u afroheshin qytetar\u00ebve para se t\u00eb hidhnin votat e tyre dhe koordinoheshin n\u00eb koh\u00eb reale me komisioner\u00ebt dhe v\u00ebzhguesit e Partis\u00eb Socialiste brenda qendrave t\u00eb votimit. Raportet tregojn\u00eb se ata ushtronin presion t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb mbi votuesit n\u00eb dhoma e fshehta t\u00eb votimit n\u00ebn mask\u00ebn e \u201cndihm\u00ebs\u201d s\u00eb tyre, nd\u00ebrsa nj\u00ebkoh\u00ebsisht transmetonin t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen p\u00ebrmes aplikacioneve mobile dhe platformave t\u00eb mesazheve.<\/em><\/p>\n Zyrat zgjedhore t\u00eb paligjshme t\u00eb Partis\u00eb Socialiste: N\u00eb dit\u00ebn e zgjedhjeve, v\u00ebzhguesit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb dhe vendas dokumentuan ekzistenc\u00ebn e zyrave zgjedhore t\u00eb paautorizuara t\u00eb Partis\u00eb Socialiste q\u00eb vepronin n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb qendrave t\u00eb votimit. K\u00ebto vende klandestine ishin t\u00eb pajisura me lista votuesish, flet\u00eb votimi, karta identiteti dhe shuma t\u00eb m\u00ebdha parash \u2013 si n\u00eb lek\u00eb ashtu edhe n\u00eb euro. Ato menaxhoheshin nga zyrtar\u00eb t\u00eb qeverisjes vendore dhe qendrore, pjes\u00eb e sistemit t\u00eb patronazhimit t\u00eb Partis\u00eb Socialiste, t\u00eb cil\u00ebt angazhoheshin drejtp\u00ebrdrejt me votuesit, stafin e qendrave t\u00eb votimit dhe v\u00ebzhguesit p\u00ebr t\u00eb ndikuar dhe kontrolluar vot\u00ebn.<\/em><\/p>\n Blerja e Votave dhe Manipulimi Zgjedhor: Nj\u00eb nga format m\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura dhe t\u00eb dukshme t\u00eb manipulimit zgjedhor gjat\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 11 majit 2025 ishte blerja e votave. N\u00eb shum\u00eb rrethe \u2013 duke p\u00ebrfshir\u00eb Tiran\u00ebn, Durr\u00ebsin, Elbasanin, Fierin, Lushnj\u00ebn dhe Shkodr\u00ebn \u2013 qytetar\u00ebt dhe v\u00ebzhguesit dokumentuan skema t\u00eb p\u00ebrhapura n\u00eb t\u00eb cilat votuesve iu afruan grupe kriminale dhe agjent\u00eb t\u00eb patronazhimit t\u00eb Partis\u00eb Socialiste (PS) dhe u ofruan pagesa n\u00eb para q\u00eb varionin nga 100 deri n\u00eb 500 euro n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb vot\u00ebs s\u00eb tyre. Keqp\u00ebrdorimi i t\u00eb Dh\u00ebnave Personale: Partia n\u00eb pushtet dhe rrjetet e saj t\u00eb patronazhimit shfryt\u00ebzuan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme t\u00eb dh\u00ebnat personale t\u00eb ndjeshme t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb ruajtura n\u00eb portalin shtet\u00ebror e-Albania, si dhe informacionin e aksesuar n\u00ebp\u00ebrmjet sistemeve t\u00eb identifikimit biometrik (PEI). K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna u p\u00ebrdor\u00ebn p\u00ebr t\u00eb gjurmuar votuesit n\u00eb koh\u00eb reale dhe p\u00ebr t\u2019i n\u00ebnshtruar ata ndaj presionit, frik\u00ebsimit dhe premtimeve shtr\u00ebnguese p\u00ebr t\u00eb siguruar vot\u00ebn e tyre p\u00ebr PS-n\u00eb. Shkelja e Fsheht\u00ebsis\u00eb s\u00eb Vot\u00ebs: Provat video nga qendrat e votimit konfirmuan se fsheht\u00ebsia e votimit u shkel sistematikisht. Votimi familjar ishte i p\u00ebrhapur, nd\u00ebrsa komisioner\u00ebt e PS-s\u00eb dhe patronazhist\u00ebt u pan\u00eb duke shoq\u00ebruar votuesit n\u00eb dhomat e fshehta t\u00eb votimit dhe, n\u00eb disa raste, duke sh\u00ebnuar flet\u00ebt e votimit n\u00eb em\u00ebr t\u00eb tyre. Votuesit shpesh u detyruan t\u00eb jepnin prova t\u00eb vot\u00ebs s\u00eb tyre \u2013 si\u00e7 ishte fotografimi i flet\u00ebve t\u00eb tyre t\u00eb votimit ose shfaqja e gisht\u00ebrinjve t\u00eb lyer me boj\u00eb \u2013 p\u00ebr t\u00eb verifikuar p\u00ebrputhshm\u00ebrin\u00eb. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, raportet tregojn\u00eb se stilolapsa me boj\u00eb q\u00eb zhdukej u shp\u00ebrndan\u00eb n\u00eb zona t\u00eb caktuara p\u00ebr t\u00eb manipuluar num\u00ebrimin e votave. Si ODIHR ashtu edhe OJQ-ja shqiptare KRIIK vun\u00eb re se sekreti i votimit \u201cshpesh kompromentohej\u201d.<\/em><\/p>\n Manipulimi i Fsheht\u00eb i Flet\u00ebve t\u00eb Votimit (\u201cTreni Bullgar\u201d): Nj\u00eb nga metodat m\u00eb t\u00eb gj\u00ebra t\u00eb mashtrimit ishte skema e ashtuquajtur \u201cTreni Bullgar\u201d (votimi karusel). Votuesve u jepeshin flet\u00ebvotime t\u00eb sh\u00ebnuara paraprakisht p\u00ebr t\u00eb hedhur n\u00eb kutit\u00eb e votimit, nd\u00ebrsa detyroheshin t\u00eb kthenin flet\u00ebt e tyre t\u00eb zbraz\u00ebta t\u00eb votimit p\u00ebr rip\u00ebrdorim. Rastet e dokumentuara, t\u00eb mb\u00ebshtetura nga fotografi dhe prova video n\u00eb Elbasan, Fier, Tiran\u00eb dhe rrethe t\u00eb tjera, zbuluan nj\u00eb model sistematik t\u00eb mbushjes dhe riciklimit t\u00eb flet\u00ebve t\u00eb votimit.<\/em><\/p>\n Zhdukja e 350 Kutive t\u00eb Votimit dhe Shfaqja e Flet\u00ebvotimeve t\u00eb Dyshimta: M\u00eb 14 prill 2025, punonj\u00ebsit e magazin\u00ebs shtet\u00ebrore p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr ruajtjen e kutive t\u00eb votimit dhe materialeve zgjedhore raportuan se 350 kuti votimi u hoq\u00ebn nga objekti pa asnj\u00eb dokumentacion ose autorizim zyrtar \u2013 nj\u00eb incident i paprecedent\u00eb n\u00eb historin\u00eb zgjedhore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. D\u00ebshmitar\u00ebt konfirmuan se kutit\u00eb u ngarkuan n\u00eb nj\u00eb kamion dhe u transportuan n\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb ish-deputetit t\u00eb Partis\u00eb Socialiste Pilo Keri, ku m\u00eb pas u ruajt\u00ebn. K\u00ebto gjetje tregojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb skem\u00eb t\u00eb q\u00ebllimshme t\u00eb manipulimit t\u00eb flet\u00ebvotimeve, t\u00eb leht\u00ebsuar nga institucionet shtet\u00ebrore dhe aktor\u00ebt politik\u00eb, e cila minoi integritetin e procesit zgjedhor dhe hodhi dyshime serioze mbi besueshm\u00ebrin\u00eb e rezultateve zyrtare.<\/em><\/p>\n Manipulimi i Vot\u00ebs s\u00eb Diaspor\u00ebs dhe Parregullsit\u00eb e Dit\u00ebs s\u00eb Zgjedhjeve: Gjat\u00eb zgjedhjeve t\u00eb 11 majit 2025, procesi i votimit n\u00eb diaspor\u00eb u kompromentua r\u00ebnd\u00eb. Hetimet zbuluan nj\u00eb s\u00ebr\u00eb kutish votimi nga jasht\u00eb vendit q\u00eb regjistruan rezultate t\u00eb pabesueshme uniforme prej 91\u201395% n\u00eb favor t\u00eb Partis\u00eb Socialiste (PS). N\u00eb raste t\u00eb shumta, numri i flet\u00ebvotimeve t\u00eb gjetura brenda k\u00ebtyre kutive ishte ose m\u00eb i vog\u00ebl ose m\u00eb i madh se numri i votuesve t\u00eb regjistruar, duke ngritur dyshime t\u00eb forta se kutit\u00eb origjinale t\u00eb votimit ishin z\u00ebvend\u00ebsuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme.<\/em><\/p>\n Mosfunksionimi i Sistemeve t\u00eb Identifikimit Biometrik (PEI): D\u00ebshtimet teknike n\u00eb lexuesit elektronik\u00eb t\u00eb gjurm\u00ebve t\u00eb gisht\u00ebrinjve ishin t\u00eb p\u00ebrhapura, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb bastionet e opozit\u00ebs. K\u00ebto mosfunksionime shkaktuan vonesa t\u00eb konsiderueshme dhe, n\u00eb disa raste, pamund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb votuar. Misioni i OSBE\/ODIHR raportoi se n\u00eb gati nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e qendrave t\u00eb votimit t\u00eb vizituara, pajisjet biometrike nuk arrit\u00ebn t\u2019i njihnin votuesit, duke minuar seriozisht besimin n\u00eb integritetin e procesit.\u00a0<\/em><\/p>\n Bashk\u00ebpunimi Institucional dhe Rr\u00ebzimi e Ankesave: Pavar\u00ebsisht provave dhe denoncimeve t\u00eb shumta publike t\u00eb shkeljeve zgjedhore, institucionet, p\u00ebrfshir\u00eb Komisionet Vendore Zgjedhore (KZAZ), Komisionin Qendror t\u00eb Zgjedhjeve (KQZ), Policin\u00eb e Shtetit, SPAK dhe Kolegjin Zgjedhor, d\u00ebshtuan t\u00eb nd\u00ebrmarrin veprime dometh\u00ebn\u00ebse. Me p\u00ebrjashtim t\u00eb vet\u00ebm t\u00eb nj\u00eb rasti n\u00eb Peqin \u2013 ku nj\u00eb oficer policie, duke iu p\u00ebrgjigjur nj\u00eb ankese t\u00eb opozit\u00ebs, zbuloi nj\u00eb zyr\u00eb klandestine t\u00eb Partis\u00eb Socialiste dhe sekuestroi materiale zgjedhore t\u00eb paligjshme (p\u00ebr t\u00eb cilat m\u00eb pas u shkarkua thjesht dhe vet\u00ebm p\u00ebr zbatimin e ligjit) \u2013 t\u00eb gjitha institucionet p\u00ebrkat\u00ebse mbet\u00ebn t\u00eb lidhura me interesat e partis\u00eb n\u00eb pushtet dhe mbrojt\u00ebse t\u00eb tyre.<\/em><\/p>\n N\u00eb konkluzion, shkalla e manipulimit t\u00eb kutive t\u00eb votimit, d\u00ebshtimet e sistemit t\u00eb identifikimit biometrik, konfiskimi i dokumenteve t\u00eb identitetit dhe bashk\u00ebpunimi aktiv midis organeve shtet\u00ebrore, rrjeteve t\u00eb patronazhimit t\u00eb partis\u00eb n\u00eb pushtet dhe organizatave kriminale demonstrojn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbysje t\u00eb q\u00ebllimshme t\u00eb procesit demokratik. Zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit 2025 u zhvilluan n\u00eb kushte t\u00eb frik\u00ebsimit politik, bashk\u00ebveprimit institucional dhe kapjes s\u00eb shtetit, duke arritur n\u00eb nj\u00eb fars\u00eb t\u00eb qart\u00eb zgjedhore dhe nj\u00eb shkelje flagrante t\u00eb detyrimeve kushtetuese dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb garantuar zgjedhje t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme.<\/em><\/p>\n Neni 1, pika 3, e Kushtet\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb sanksionon se: \u201cQeverisja bazohet n\u00eb nj\u00eb sistem zgjedhjesh t\u00eb lira, t\u00eb barabarta, t\u00eb p\u00ebrgjithshme dhe periodike.\u201d. Faktet dhe rrethanat e parashtruara m\u00eb lart d\u00ebshmojn\u00eb n\u00eb fakt se zgjedhjet e 11 majit 2025 nuk ishte as t\u00eb lira dhe as t\u00eb barabarta, duke ngritur k\u00ebshtu pik\u00ebpyetje serioze mbi legjitimitetin e organeve t\u00eb dala nga k\u00ebto zgjedhje, p\u00ebrfshir\u00eb Kuvendin dhe K\u00ebshillin e Ministrave. Ve\u00e7an\u00ebrisht sa i p\u00ebrket parimit t\u00eb barazis\u00eb, sjellim n\u00eb v\u00ebmendje se v\u00ebzhguesit e OSBE\/ODIHR-it konkluduan se gara nuk ishte e barabart\u00eb, pasi p\u00ebrdorimi i burimeve shtet\u00ebrore (financiare, logjistike, njer\u00ebzore) nga partia n\u00eb pushtet, Partia Socialiste, krijoi nj\u00eb favor t\u00eb duksh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb dhe kandidat\u00ebt e saj.\u00a0<\/em><\/p>\n N\u00eb k\u00ebto kushte, me q\u00ebllim kontrollin e ligjshm\u00ebris\u00eb s\u00eb veprimtaris\u00eb t\u00eb organeve t\u00eb pushtetit q\u00ebndror dhe pushtetit vendor, si dhe verifikimin e p\u00ebrdorimit t\u00eb burimeve t\u00eb administrat\u00ebs shtet\u00ebrore, nxjerrjen e p\u00ebrgjiegj\u00ebsive institucionale dhe vler\u00ebsimin e nevoj\u00ebs p\u00ebr nd\u00ebrmarrjen e masave ligjore, me q\u00ebllim parandalimin e fenomeneve negative n\u00eb t\u00eb ardhmen, deputet\u00ebt n\u00ebnshkrues k\u00ebrkojn\u00eb ngritjen e nj\u00eb Komisioni Hetimor t\u00eb Kuvendit p\u00ebr Kontrollin e Ligjshm\u00ebris\u00eb s\u00eb Veprimtaris\u00eb t\u00eb Pushtetit Q\u00ebndror dhe Pushtetit Vendor, si dhe p\u00ebr t\u00eb Verififkuar P\u00ebrdorimin e Burimeve t\u00eb Administrat\u00ebs Shtet\u00ebrore p\u00ebr Q\u00ebllime Elektorale n\u00eb Zgjedhjet e 11 Majit 2025. Ushtrimi normal i veprimtaris\u00eb s\u00eb Kuvendit k\u00ebrkon ekzistenc\u00ebn e elementeve t\u00eb domosdosh\u00ebm q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me krijimin e kushteve p\u00ebr respektimin e ligjeve nga t\u00eb gjitha organet e tjera t\u00eb pushtetit publik dhe shtetasit, si dhe pajisjen e tij me mjetet e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr realizimin e kontrollit mbi m\u00ebnyr\u00ebn e zbatimit t\u00eb ligjeve dhe mbrojtjen e interesit publik.\u00a0<\/em><\/p>\n Komisionet hetimore q\u00eb ngrihen p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim n\u00eb kuptim t\u00eb nenit 77 t\u00eb Kushtetut\u00ebs, jan\u00eb nj\u00eb mjet q\u00eb i sh\u00ebrben pik\u00ebrisht ushtrimit t\u00eb kontrollit parlamentar. Ato jan\u00eb instrument i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i parlamentit p\u00ebr mbledhjen e informacionit p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ve\u00e7anta, me q\u00ebllim arritjen e p\u00ebrfundimeve t\u00eb caktuara, q\u00eb veprojn\u00eb vet\u00ebm brenda hap\u00ebsir\u00ebs kontrolluese t\u00eb parlamentit e t\u00eb lidhura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb funksionale me pushtetin e ligjv\u00ebn\u00ebsit.\u00a0<\/em><\/p>\n Q\u00ebllimi i Komisionit Hetimor q\u00eb k\u00ebrkohet t\u00eb krijohet mbi baz\u00ebn e k\u00ebsaj k\u00ebrkese, synon q\u00eb t\u00eb mbledh\u00eb informacione t\u00eb holl\u00ebsishme mbi zbatimin e ligjit nga organet e pushtetit q\u00ebndror dhe vendor, si dhe p\u00ebrdorimin e burimeve shtet\u00ebrore gjat\u00eb periudh\u00ebs para, gjat\u00eb dhe pas zgjedhjeve parlamentare t\u00eb 11 majit, nxjerrjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsive institucionale, si dhe vler\u00ebsimin e nevoj\u00ebs p\u00ebr miratim, korrigjim, ndryshim t\u00eb legjislacionit, me q\u00ebllim q\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen t\u00eb parandalohen pasojat negative q\u00eb c\u00ebnojn\u00eb r\u00ebnd\u00eb integritetin dhe ligjshm\u00ebrin\u00eb e proceseve zgjedhore, duke ngritur k\u00ebshtu pik\u00ebpyetje mbi legjitimitetin e organeve t\u00eb dala nga zgjedhjet qofshin ato parlamentare apo lokale. Po ashtu, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mbrohen dhe garantohen edhe standardet demokratike, t\u00eb cilat jan\u00eb parakusht p\u00ebr integrimin evropian t\u00eb vendit ton\u00eb.\u00a0<\/em><\/p>\n Objekti dhe q\u00ebllimi i ngritjes s\u00eb k\u00ebtij Komisioni Hetimor \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me Kushtetut\u00ebn dhe parimet themelore kushtetuese, p\u00ebr shkak se nuk sjell mbivendosje apo transferime t\u00eb kompetencave t\u00eb parashikuara nga Kushtetuta p\u00ebr organe t\u00eb tjera, por synon njohjen dhe verifikimin n\u00eb holl\u00ebsi t\u00eb t\u00eb gjitha veprimeve dhe mosveprimeve q\u00eb kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb d\u00ebm shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb n\u00eb vlerat themelore t\u00eb organizimit shtet\u00ebror \u2013 demokracia p\u00ebrfaq\u00ebsuese dhe pluralizmi politik \u2013 me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb kontrollohet zbatimi i ligjit, t\u00eb nxirren p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb institucionale, si dhe t\u00eb merren masat e p\u00ebrshtatshme n\u00eb drejtim t\u00eb mbrojtjes s\u00eb standardeve demokratike dhe shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri. Dobishm\u00ebria e k\u00ebtij hetimi konsiston pik\u00ebrisht n\u00eb nxjerrjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb institucionale, duke ndihmuar n\u00eb evidentimin e problemeve dhe mir\u00ebfunksionimin e shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs. Komisioni do t\u00eb ushtroj\u00eb veprimtarin\u00eb e tij n\u00eb p\u00ebrputhje me parimet kushtetuese t\u00eb ndarjes dhe balancimit t\u00eb pushteteve, procesit t\u00eb rregullt ligjor, prezumimit t\u00eb pafaj\u00ebsis\u00eb, paanshm\u00ebris\u00eb dhe respektimit t\u00eb jet\u00ebs private.\u00a0<\/em><\/p>\n N\u00ebse i referohemi praktik\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare, natyra e c\u00ebshtjeve t\u00eb hetuara nga komisionet hetimore ka qen\u00eb e nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie substanciale apo par\u00ebsore p\u00ebr publikun, me ndikim t\u00eb vecant\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrshtet\u00ebrore, me q\u00ebllim nxjerrjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsive institucionale dhe mosp\u00ebrs\u00ebritjen e fenomeneve t\u00eb hetuara n\u00eb t\u00eb ardhmen. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, c\u00ebshtjet m\u00eb t\u00eb shumta kan\u00eb patur p\u00ebr objekt administrimin e fondeve publike, marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrshtet\u00ebrore, falimentimet e korporatave apo subjekteve t\u00eb ndryshme private, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb patur nj\u00eb impakt n\u00eb ekonomin\u00eb e vendit, apo hetimin e fenomeve kriminale.<\/em><\/p>\n N\u00eb rastin konkret, puna e Komisionit Hetimor nuk do t\u00eb konsistoj\u00eb n\u00eb nxjerrjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsive penale p\u00ebr personat q\u00eb potencialisht mund t\u00eb ken\u00eb kryer shkelje, pasi kjo \u00ebsht\u00eb detyr\u00eb funksionale e organeve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. Komisioni Hetimor do t\u00eb p\u00ebrqendroj\u00eb pun\u00ebn e tij n\u00eb n\u00eb njohjen dhe verifikimin n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb ligjshm\u00ebris\u00eb t\u00eb veprimeve a mosveprimeve t\u00eb kryera nga organet e pushtetit q\u00ebndror dhe vendor, si dhe pasojat e k\u00ebtyre veprimeve.\u00a0<\/em><\/p>\n Nga ana tjet\u00ebr, mbledhja e informacioneve t\u00eb detajuara dhe analizimi i tyre me p\u00ebrgjegjshm\u00ebri, synon q\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me realitetin e diktuar nga rrethanat, provat dhe t\u00eb dh\u00ebnat n\u00eb dispozicion, t\u00eb nxirren p\u00ebrfundime mbi nevoj\u00ebn e miratimit, plot\u00ebsimit apo korrigjimit t\u00eb kuadrit ligjor ekzistues, me q\u00ebllim ofrimin e nj\u00eb mbrojtjeje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse ligjore dhe institucionale t\u00eb demokracis\u00eb dhe shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs, duke b\u00ebr\u00eb \u00e7do p\u00ebrpjekje p\u00ebr garantimin e integritetit t\u00eb duhur t\u00eb proceseve zgjedhore n\u00eb Shqip\u00ebri, dhe rrjedhimisht edhe besimin publik te procesi zgjedhor dhe institucionet e dala prej tij. Po ashtu, pjes\u00eb e k\u00ebtij q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb edhe garantimi i parimeve themelore t\u00eb Republik\u00ebs ton\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb liria dhe barazia e vot\u00ebs.<\/em><\/p>\n Objekti i hetimit \u00ebsht\u00eb i argumentuar qart\u00eb dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mjaftueshme n\u00eb k\u00ebrkes\u00eb, si dhe p\u00ebrmban fakte t\u00eb p\u00ebrcaktuara, t\u00eb cilat tregojn\u00eb qartazi se p\u00ebr \u00e7far\u00eb do t\u00eb hetohet, duke evidentuar edhe \u00e7\u00ebshtjen q\u00eb k\u00ebrkohet t\u00eb hetohet. Nga faktet e disponuara nga ana jon\u00eb, por t\u00eb konfirmuara edhe nga v\u00ebzhguesit vendas dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare, rezulton se ekziston nj\u00eb lidhje thelb\u00ebsore nd\u00ebrmjet kontrollit apo hetimit q\u00eb k\u00ebrkohet t\u00eb realizohet dhe nj\u00eb shkalle t\u00eb arsyeshme t\u00eb q\u00ebllimit legjitim t\u00eb pushtetit legjislativ, p\u00ebr mbrojtjen e parimeve t\u00eb demokracis\u00eb, shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs dhe t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.\u00a0<\/em><\/p>\n K\u00ebrkesa p\u00ebr ngritjen nga Kuvendi t\u00eb nj\u00eb komisioni hetimor, p\u00ebrmbush tri kriteret kushtetuese si vijon:\u00a0<\/em><\/p>\n \u2981 \u00e7\u00ebshtja ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me funksionin ligjv\u00ebn\u00ebs dhe funksione t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb cilat ai \u00ebsht\u00eb i autorizuar t\u00eb marr\u00eb masa ligjore; K\u00cbRKOJM\u00cb:<\/em><\/p>\n Bashk\u00eblidhur do t\u00eb gjeni projektvendimin p\u00ebr ngritjen e Komisionit Hetimor.<\/em><\/p>\n \u00a0KUVENDI<\/em><\/p>\n VENDIM<\/em><\/p>\n Nr. ______\/2025<\/em><\/p>\n P\u00cbR NGRITJEN E KOMISIONIT HETIMOR T\u00cb KUVENDIT, P\u00cbR KONTROLLIN E LIGJSHM\u00cbRIS\u00cb T\u00cb VEPRIMTARIS\u00cb S\u00cb ORGANEVE T\u00cb PUSHTETIT Q\u00cbNDROR DHE PUSHTETIT VENDOR, SI DHE P\u00cbR T\u00cb VERIFIKUAR P\u00cbRDORIMIN E BURIMEVE T\u00cb ADMINISTRAT\u00cbS SHTET\u00cbRORE N\u00cb ZGJEDHJET E 11 MAJIT 2025 KUVENDI I REPUBLIK\u00cbS S\u00cb SHQIP\u00cbRIS\u00cb<\/em><\/p>\n V E N D O S I:<\/em><\/p>\n Grupi Parlamentar i Partis\u00eb Demokratike ka zyrtarizuar k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr ngritjen e Komisionit Hetimor t\u00eb Kuvendit p\u00ebr kontrollin e ligjshm\u00ebris\u00eb s\u00eb veprimtaris\u00eb t\u00eb organeve t\u00eb pushtetit q\u00ebndror dhe pushtetit vendor, si dhe p\u00ebr t\u00eb verifikuar p\u00ebrdorimin e burimeve t\u00eb administrat\u00ebs shtet\u00ebrore p\u00ebr q\u00ebllime elektorale n\u00eb zgjedhjet e 11 Majit 2025. N\u00eb k\u00ebrkes\u00eb evidentohet se si\u00e7 ishte …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":122289,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-125636","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125636","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125636"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125637,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125636\/revisions\/125637"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/122289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nGrupi Parlamentar i Partis\u00eb Demokratike<\/em><\/p>\n<\/div>\n
\n<\/em>\u2981 Dokumenti i Kopenhagenit (1990) \u2013 paragraf\u00ebt 5.1, 5.10, 7.8 dhe 7.9, ve\u00e7an\u00ebrisht paragrafi 5.4 mbi ndarjen e shtetit dhe partive politike;
\n<\/em>\u2981 Udh\u00ebzimet e ODIHR-it \u2013 Komisioni i Venecias 2020 mbi Rregullimin e Partive Politike \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht paragraf\u00ebt 247, 248, 262;
\n<\/em>\u2981 Udh\u00ebzimet mbi Ligjb\u00ebrjen Demokratike t\u00eb ODIHR-it 2023 dhe gjithashtu Udh\u00ebzimet mbi Rregullimin e Partive Politike (paragrafi 25);
\n<\/em>\u2981 Deklarata Interpretuese e Rishikuar e Komisionit t\u00eb Venecias 2024 mbi Stabilitetin e Ligjit Zgjedhor, Seksioni II.B.3;
\n<\/em>\u2981 Kodi i Praktik\u00ebs s\u00eb Mir\u00eb n\u00eb \u00c7\u00ebshtjet Zgjedhore i Komisionit t\u00eb Venecias, seksioni II.3.3.f;
\n<\/em>\u2981 Udh\u00ebzimet e P\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb vitit 2016 nga ODIHR-i dhe Komisioni i Venecias mbi parandalimin e keqp\u00ebrdorimit t\u00eb burimeve administrative gjat\u00eb proceseve zgjedhore, neni 13;
\n<\/em>\u2981 Konventa Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut (KEDNJ) \u2013 traktati themelor i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut (i referuar zakonisht n\u00eb kontekstet demokratike t\u00eb sundimit t\u00eb ligjit);
\n<\/em>\u2981 Konventa Korniz\u00eb e vitit 1995 p\u00ebr Mbrojtjen e Pakicave Komb\u00ebtare \u2013 mbi t\u00eb drejtat e pakicave n\u00eb kontekste demokratike.
\nMe q\u00ebllim marrjen e mandatit t\u00eb kat\u00ebrt qeveris\u00ebs dhe pamund\u00ebsimin e rotacionit me \u00e7do kusht, qeveria u angazhua n\u00eb nj\u00eb abuzim sistematik t\u00eb pushtetit dhe burimeve shtet\u00ebrore p\u00ebr t\u00eb manipuluar procesin zgjedhor. Konkretisht:
\n<\/em>\u2981 Keqp\u00ebrdorimi i eventeve publike: N\u00eb shkelje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb ligjit zgjedhor, institucionet shtet\u00ebrore organizuan mbi 4500 evente publike, komb\u00ebtare dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare, gjat\u00eb periudh\u00ebs parazgjedhore dhe zgjedhore. Kjo p\u00ebrfshinte organizimin e Giro d\u2019Italia dit\u00ebn e zgjedhjeve, me q\u00ebllimin e qart\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndikuar tek votuesit dhe p\u00ebr t\u00eb shtremb\u00ebruar rezultatin zgjedhor;
\n<\/em>\u2981 Kapja e institucioneve shtet\u00ebrore: Institucionet publike u shnd\u00ebrruan n\u00eb mekanizma elektorale, nd\u00ebrsa n\u00ebpun\u00ebsve civil\u00eb iu caktuan detyra partiake, duke fshir\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn efektive vij\u00ebn ndar\u00ebse mes partis\u00eb n\u00eb pushtet dhe shtetit;
\n<\/em>\u2981 Riaktivizimi i sistemit t\u00eb patronazhimit: Modeli i \u201cpatronazhimit\u201d i epok\u00ebs komuniste \u2013 faktikisht nj\u00eb polici politike \u2013 u riaktivizua. Mij\u00ebra n\u00ebpun\u00ebs civil\u00eb, oficer\u00eb policie, personal ushtarak, prokuror\u00eb dhe gjyqtar\u00eb \u2013 t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb paguar me parat\u00eb e taksapaguesve shqiptar\u00eb \u2013 u ngarkuan secili me detyr\u00ebn e sigurimit t\u00eb nj\u00eb minimumi prej 20 votash, si brenda vendit, ashtu edhe nga diaspora. P\u00ebr ta leht\u00ebsuar k\u00ebt\u00eb, patronazhist\u00ebve iu dha n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme akses n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat personale t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb ruajtura n\u00eb portalin qeveritar e-albania, t\u00eb administruar nga Agjencia Komb\u00ebtare p\u00ebr Shoq\u00ebrin\u00eb e Informacionit (AKSHI);
\n<\/em>\u2981 Blerja e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb e votave: N\u00eb mes t\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore, Kryeminsitri shp\u00ebrndau nj\u00eb pages\u00eb t\u00eb vetme prej 100 euro si dhurat\u00eb p\u00ebr rreth 760 mij\u00eb pensionist\u00eb, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb 48% (pothuajse gjysm\u00ebn) t\u00eb elektoratit \u2013 duke p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmbim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb parash p\u00ebr vota (bonuese p\u00ebr vota);
\n<\/em>\u2981 Manipulimi zgjedhor p\u00ebrmes subvencioneve p\u00ebr fermer\u00ebt: Qeveria shp\u00ebrndau 300 milion\u00eb euro n\u00eb grante dhe garanci sovrane p\u00ebr fermer\u00ebt \u2013 n\u00ebnt\u00eb her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 34 milion\u00eb eurot e ndara vitin e kaluar. 70,000 fermer\u00eb aplikuan p\u00ebr grante (grante p\u00ebr vota). Kjo rritje masive parazgjedhore funksionoi si nj\u00eb skem\u00eb e qart\u00eb e blerjes s\u00eb votave;
\n<\/em>\u2981 Anullimi masiv i gjobave: Vet\u00ebm dy dit\u00eb para zgjedhjeve, qeveria fshiu rreth 200 milion\u00eb euro gjoba dhe penalitete t\u00eb akumuluara (2014 \u2013 2024), nj\u00eb mas\u00eb e hartuar p\u00ebr t\u00eb ndikuar te votuesit;
\n<\/em>\u2981 Miratimi i 138 licencave p\u00ebr kultivimin e kanabisit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin: Dy muaj para zgjedhjeve, Qeveria zgjeroi zonat e kultivimit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebs narkotike (kanabis) n\u00eb 29.496 hektare \u2013 147 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se kufiri ligjor \u2013 n\u00eb 138 zona kadastrale n\u00eb 35 nj\u00ebsi administrative, duke p\u00ebrfituar dhjet\u00ebra mij\u00ebra pronar\u00eb tokash, duke e shnd\u00ebrruar licencimin e kanabisit n\u00eb nj\u00eb skem\u00eb t\u00eb blerjes s\u00eb votave t\u00eb sponsorizuar nga shteti, duke p\u00ebrfshir\u00eb interesat e narkoekonomis\u00eb n\u00eb procesin zgjedhor \u201ckanabis p\u00ebr vota\u201d;
\n<\/em>\u2981 Prokurime t\u00eb paligjshme: N\u00eb shkelje t\u00eb moratoriumit ligjor parazgjedhor, mbi 500 milion\u00eb euro u shpenzuan p\u00ebrmes prokurimeve t\u00eb paligjshme, koncesioneve dhe partneriteteve publiko-private (prokurime p\u00ebr vota). N\u00eb total m\u00eb shum\u00eb se 1 miliard euro u shpenzuan nga Buxheti i Shtetit me q\u00ebllim blerjen e votave ose ndikimin e votuesve;
\n<\/em>\u2981 Abuzimi me lejet e legalizimit dhe t\u00eb nd\u00ebrtimit: Qeveria l\u00ebshoi 15 mij\u00eb leje legalizimi dhe certifikata pron\u00ebsie, s\u00eb bashku me miliona metra katror\u00eb leje nd\u00ebrtimi, duke ndikuar drejtp\u00ebrdrejt\u00eb dhjet\u00ebra mij\u00ebra votues, sipas parimit kriminal \u201cleje nd\u00ebrtimi p\u00ebr vota\u201d;
\n<\/em>\u2981 Pun\u00ebsime t\u00eb paligjshme: Af\u00ebrsisht 10 mij\u00eb individ\u00eb u pun\u00ebsuan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme n\u00eb administrat\u00ebn vendore ose q\u00ebndrore, si dhe n\u00eb nd\u00ebrmarrje publike, duke e shnd\u00ebrruar pun\u00ebsimin n\u00eb administrat\u00eb si form\u00eb t\u00eb blerjes dhe manipulimit t\u00eb vullnetit t\u00eb qytetar\u00ebve.
\nKrahas p\u00ebrdorimit masiv t\u00eb burimeve shtet\u00ebrore p\u00ebr fushat\u00eb elektorale, zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit u karakterizuan edhe nga p\u00ebrfshirja e grupeve kriminale n\u00eb fushat\u00eb. K\u00ebto t\u00eb fundit u mobilizuan ngsa partia n\u00eb pushtet me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb siguronin burime t\u00eb shumta financimi, kontrollin e territorit dhe intimidimin e zgjedh\u00ebsve, n\u00eb shk\u00ebmbim t\u00eb pand\u00ebshkueshm\u00ebris\u00eb dhe tenderave, lejeve, licencave dhe koncesioneve fitimprur\u00ebse nga qeveria.
\nRaste konkrete t\u00eb k\u00ebtyre grupeve kriminale ishin ato t\u00eb: i) Troplin\u00ebve n\u00eb Durr\u00ebs; ii) Avdyl\u00ebve dhe Hajrave n\u00eb Shijak dhe Has; iii) \u00c7elajve dhe \u00c7opjave n\u00eb Elbasan; iv) \u201cHakmarrja p\u00ebr Drejt\u00ebsi\u201d n\u00eb Fier, Tiran\u00eb dhe Vlor\u00eb; v) Arben Qimja dhe Renato Salihi n\u00eb Fier; vi) Bajrat, Mehmetajt dhe Gjokajt n\u00eb Shkod\u00ebr; vii) Ndokajt dhe Tuku n\u00eb Lezh\u00eb etj.
\nK\u00ebto grupe kriminale, me aktivitet t\u00eb fokusuar kryesisht n\u00eb trafikimin e l\u00ebnd\u00ebve narkotike, vrasjeve dhe pastrimit t\u00eb parave, koordinoheshin nga Ergys Agasi, i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lidhje e af\u00ebrt e kryeministrit Edi Rama. Grupet kriminale mb\u00ebshtet\u00ebn t\u00eb pakt\u00ebn 28 kandidat\u00eb t\u00eb Partis\u00eb Socialiste (tashm\u00eb deputet\u00eb n\u00eb Kuvendin e Shqip\u00ebris\u00eb), n\u00eb 10 qarqe dhe 20 bashki. N\u00eb shk\u00ebmbim t\u00eb mb\u00ebshtetjes s\u00eb tyre, hetimet e kryera nga Prokuroria e Posa\u00e7me kan\u00eb provuar se k\u00ebto grupe kriminale kan\u00eb p\u00ebrfituar leje nd\u00ebrtimi p\u00ebr miliona metra katror\u00eb kulla, hotele, fshatra turistike dhe resorte n\u00eb Durr\u00ebs, Tiran\u00eb, Vlor\u00eb, Himar\u00eb, Sh\u00ebngjin, Velipoj\u00eb etj., duke konsoliduar k\u00ebshtu plot\u00ebsisht kontrat\u00ebn e partis\u00eb n\u00eb pushtet me krimin e organizuar.\u00a0<\/em><\/p>\n
\nGati 340 mij\u00eb qytetar\u00eb shqiptar\u00eb krijuan dhe regjistruan profilet e tyre p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb zgjedhje. Nga k\u00ebta, m\u00eb shum\u00eb 48 mij\u00eb qytetar\u00ebve iu refuzua miratimi pa shpjegime. Midis atyre q\u00eb u miratuan 19 mij\u00eb nuk mor\u00ebn kurr\u00eb flet\u00ebn e votimit, nd\u00ebrsa 28 mij\u00eb flet\u00ebvotimi mbeten t\u00eb panum\u00ebruara. N\u00eb total, af\u00ebrsisht 100 mij\u00eb emigrant\u00ebve, gati nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebs, iu mohua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme e drejta p\u00ebr t\u00eb votuar. Kjo p\u00ebrb\u00ebnte filtrim politik n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb industriale: votuesit q\u00eb supozohej se mb\u00ebshtesnin partin\u00eb n\u00eb pushtet u pranuan, nd\u00ebrsa mb\u00ebshtet\u00ebsit e opozit\u00ebs u p\u00ebrjashtuan sistematikisht.\u00a0<\/em><\/p>\n
\nPati shum\u00eb raportime p\u00ebr blerje t\u00eb votave, me flet\u00eb votimi t\u00eb Diaspor\u00ebs n\u00eb Itali dhe Greqi q\u00eb shiteshin p\u00ebr shuma nga 100 deri n\u00eb 500 euro. Shum\u00eb emigrant\u00eb mor\u00ebn gjithashtu telefonata apo mesazhe k\u00ebrc\u00ebnuese nga \u201cpatronazhist\u00ebt\u201d q\u00eb shfryt\u00ebzonin t\u00eb dh\u00ebnat e tyre personale. Investitor\u00ebt q\u00eb jetonin jasht\u00eb vendit u shp\u00ebrblyen me leje nd\u00ebrtimi dhe kontrata publike n\u00eb shk\u00ebmbim t\u00eb mb\u00ebshtetjes s\u00eb tyre p\u00ebr Partin\u00eb Socialiste. Manipulimi ishte i duksh\u00ebm n\u00eb rezultatet e stilit stalinist n\u00eb kutit\u00eb e votimit t\u00eb Diaspor\u00ebs n\u00eb Fier, Berat, Vlor\u00eb dhe Gjirokast\u00ebr, ku Partia Socialiste kishte rezultate nd\u00ebrmjet 93 \u2013 97% t\u00eb votave. Vota e Diaspor\u00ebs nuk ishte as e fsheht\u00eb, as e lir\u00eb, as e barabart\u00eb, por nj\u00eb operacion i kontrolluar nga qeveria me q\u00ebllim manipulimin e rezultatit t\u00eb zgjedhjeve.\u00a0<\/em><\/p>\n
\nPavar\u00ebsisht raporteve t\u00eb shumta dhe denoncimeve publike, institucionet kryesore \u2013 p\u00ebrfshir\u00eb Komisionin Qendror t\u00eb Zgjedhjeve (KQZ), Policin\u00eb e Shtetit, Zyr\u00ebn e Prokuroris\u00eb Speciale Kund\u00ebr Korrupsionit (SPAK) dhe gjykatat \u2013 nuk nd\u00ebrhyn\u00eb. Mosveprimi i tyre n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive lejoi rrjetet kriminale t\u00eb vepronin pa u nd\u00ebshkuar gjat\u00eb gjith\u00eb procesit zgjedhor.<\/em><\/p>\n
\nKonfiskimi i Kartave t\u00eb Identitetit \u2013 Blerja e t\u00eb Drejt\u00ebs s\u00eb Vot\u00ebs: Nj\u00eb praktik\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e zakonshme ishte mbledhja sistematike e kartave t\u00eb identitetit nga votuesit q\u00eb perceptoheshin si mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb opozit\u00ebs. K\u00ebto dokumente u sekuestruan n\u00ebp\u00ebrmjet pagesave n\u00eb para t\u00eb gatshme, premtimeve p\u00ebr favore ose k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta, duke i privuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive qytetar\u00ebt nga e drejta e tyre p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb zgjedhje. Karta t\u00eb shumta identiteti u zbuluan n\u00eb zyrat e paligjshme zgjedhore t\u00eb Partis\u00eb Socialiste, nd\u00ebrsa t\u00eb tjera u hodh\u00ebn n\u00eb rrug\u00eb publike. Raportet tregojn\u00eb se kjo praktik\u00eb \u00ebsht\u00eb kryer kryesisht nga patronazhist\u00eb t\u00eb PS-s\u00eb, punonj\u00ebs t\u00eb administrat\u00ebs publike dhe an\u00ebtar\u00eb t\u00eb grupeve t\u00eb organizuara kriminale.<\/em><\/p>\n
\nP\u00ebrdorimi i gjer\u00eb i badge t\u00eb falsifikuara t\u00eb stafit dhe v\u00ebzhguesve: N\u00eb dit\u00ebn e zgjedhjeve, u dokumentuan raste t\u00eb shumta n\u00eb t\u00eb cilat grupet kriminale dhe aktivist\u00ebt e patronazhimit t\u00eb lidhur me PS-n\u00eb p\u00ebrdor\u00ebn badge t\u00eb falsifikuara t\u00eb v\u00ebzhguesve p\u00ebr t\u00eb fituar akses n\u00eb qendrat e votimit dhe zonat p\u00ebrreth. Pasi hyn\u00eb brenda, ata monitoruan mb\u00ebrritjet e votuesve, p\u00ebrgjuan qytetar\u00ebt, ushtruan presion p\u00ebrreth dhe madje edhe brenda dhom\u00ebs s\u00eb fsheht\u00eb t\u00eb votimit, dhe transmetuan t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen n\u00ebp\u00ebrmjet aplikacioneve mobile dhe platformave t\u00eb mesazheve.\u00a0<\/em><\/p>\n
\nKomisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ), i cili nuk kishte l\u00ebshuar asnj\u00eb autorizim zyrtar p\u00ebr l\u00ebshimin e k\u00ebtyre materialeve, iu p\u00ebrgjigj pyetjeve t\u00eb opozit\u00ebs duke pretenduar se kutit\u00eb e votimit ishin dor\u00ebzuar n\u00eb shkollat e mesme p\u00ebr q\u00ebllime trajnimi p\u00ebrpara zgjedhjeve t\u00eb 11 majit. Megjithat\u00eb, hetimi pasues nuk zbuloi prova se ndonj\u00eb shkoll\u00eb i kishte marr\u00eb ose p\u00ebrdorur kutit\u00eb.
\nShqyrtimi i m\u00ebtejsh\u00ebm i materialeve zgjedhore n\u00eb Elbasan, Tiran\u00eb, Durres dhe rrethe t\u00eb tjera zbuloi nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm kutish votimi pa t\u00eb dh\u00ebna zyrtare, si dhe kuti q\u00eb p\u00ebrmbanin protokolle q\u00eb nuk kishin n\u00ebnshkrimet e komisioner\u00ebve t\u00eb Partis\u00eb Demokratike \u2013 ose n\u00eb disa raste mbanin vet\u00ebm n\u00ebnshkrimet e komisioner\u00ebve t\u00eb Partis\u00eb Socialiste.<\/em><\/p>\n
\nGjykata Kushtetuese e cil\u00ebson si \u201ckompetenc\u00eb kushtetuese\u201d t\u00eb drejt\u00ebn e pakic\u00ebs parlamentare p\u00ebr ngritjen e komisionit hetimor parlamentar. Duke e veshur nj\u00eb t\u00eb kat\u00ebrt\u00ebn e deputet\u00ebve me k\u00ebt\u00eb pushtet, Kushtetuta \u201c\u2026institucionalizon nj\u00eb lloj tjet\u00ebr autoriteti kushtetues, q\u00eb njihet si pushteti i pakic\u00ebs parlamentare\u201d, q\u00eb realizohet \u201c\u2026n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur\u2026\u201d dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201c\u2026.i pakufizuar nga vullneti i shumic\u00ebs\u201d. E drejta e kontrollit hetimor i \u00ebsht\u00eb njohur pakic\u00ebs parlamentare, e cila duke i pasur t\u00eb kufizuara mjetet n\u00eb dispozicion, mund ta shnd\u00ebrroj\u00eb at\u00eb n\u00eb nj\u00eb instrumet t\u00eb fuqish\u00ebm kushtetues.\u00a0<\/em><\/p>\n
\nNj\u00eb pasoj\u00eb tjet\u00ebr, lidhet edhe me shp\u00ebrdorimin e Buxhetit t\u00eb Shtetit n\u00eb funksion t\u00eb partis\u00eb n\u00eb pushtetit, e cila c\u00ebnon drejtp\u00ebrdrejt\u00eb interesat e qytetar\u00ebve, q\u00eb presin q\u00eb taksat, tatimet dhe detyrimet e tyre t\u00eb p\u00ebrkthehen n\u00eb sh\u00ebrbime publike dhe mir\u00ebq\u00ebnie p\u00ebr ta e familjet e tyre, n\u00eb vend t\u00eb shnd\u00ebrrimit n\u00eb \u201cvalvul\u00eb\u201d sigurie p\u00ebr partin\u00eb n\u00eb pushtet.
\nE drejta e Komisionit p\u00ebr kryerjen e hetimeve do t\u00eb realizohet vet\u00ebm brenda funksionit t\u00eb kontrollit parlamentar dhe detyrave kushtetuese q\u00eb mbulojn\u00eb deputet\u00ebt, si p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb popullit dhe z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs t\u00eb interesit publik, p\u00ebr zbardhjen e plot\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj c\u00ebshtjeje.\u00a0<\/em><\/p>\n
\n<\/em>\u2981 objekti i hetimit fokusohet n\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje konkrete; dhe
\n<\/em>\u2981 ekzistojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebna dhe indicie t\u00eb mjaftueshme q\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e problematikave dhe dyshimeve t\u00eb arsyeshme lidhur me ligjshm\u00ebrin\u00eb e veprimtaris\u00eb t\u00eb organeve t\u00eb pushtetit q\u00ebndror dhe pushtetit vendor, si dhe p\u00ebrdorimin e burimeve shtet\u00ebrore n\u00eb zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit 2025.
\nK\u00ebrkesa p\u00ebr ngritjen e nj\u00eb Komisioni Hetimor t\u00eb Kuvendit p\u00ebr Kontrollin e Ligjshm\u00ebris\u00eb s\u00eb Veprimtaris\u00eb t\u00eb Organeve t\u00eb Pushtetit Q\u00ebndror dhe Pushtetit Vendor, si dhe p\u00ebr t\u00eb Verifikuar P\u00ebrdorimin e Burimeve t\u00eb Administrat\u00ebs Shtet\u00ebrore p\u00ebr Q\u00ebllime Elektorale n\u00eb Zgjedhjet e 11 Majit 2025, bazohet n\u00eb nenin 77, pika 2 e Kushtetut\u00ebs, i cili parashikon se: \u201cKuvendi ka t\u00eb drejt\u00eb dhe, me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb nj\u00eb s\u00eb kat\u00ebrt\u00ebs s\u00eb t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb i detyruar t\u00eb caktoj\u00eb komision hetimi p\u00ebr t\u00eb shqyrtuar nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb vecant\u00eb.\u201d, si dhe neni 25 i Rregullores s\u00eb Kuvendit, i cili parashikon se \u201c1. Kuvendi ka t\u00eb drejt\u00eb dhe, me k\u00ebrkes\u00ebn e nj\u00eb s\u00eb kat\u00ebrt\u00ebs s\u00eb t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebv\u00eb t\u00eb tij, \u00ebsht\u00eb i detyruar t\u00eb caktoj\u00eb nj\u00eb komision hetimi, p\u00ebr t\u00eb shqyrtuar nj\u00eb c\u00ebshtje t\u00eb vecant\u00eb. 2. Komisionet hetimore t\u00eb Kuvendit veprojn\u00eb sipas procedur\u00ebs s\u00eb parashikuar me ligj.\u201d
\nPrandaj, duke pasur parasysh sa m\u00eb sip\u00ebr, ne, nj\u00eb grup deputet\u00ebsh, jo m\u00eb pak se \u00bc e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Kuvendit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, bazuar n\u00eb nenin 77, pika 2 t\u00eb Kushtetut\u00ebs dhe nenin 25, pikat 1 dhe 2 t\u00eb Rregullores s\u00eb Kuvendit,\u00a0<\/em><\/p>\n\n
\n2. Komisioni ka p\u00ebr objekt t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tij: (i) Verifikimin e ligjshm\u00ebris\u00eb t\u00eb veprimtaris\u00eb t\u00eb organeve t\u00eb pushtetit q\u00ebndror dhe pushtetit vendor, si dhe p\u00ebrdorimin e burimeve t\u00eb administrat\u00ebs shtet\u00ebrore p\u00ebr q\u00ebllime elektorale n\u00eb zgjedhjet e 11 majit 2025; (ii) Vler\u00ebsimin e nevoj\u00ebs p\u00ebr marrjen e masave, p\u00ebrfshir\u00eb nd\u00ebrhyrjet ligjore n\u00ebp\u00ebrmjet miratimit, korrigjimit apo plot\u00ebsimit t\u00eb legjislacionit relevant p\u00ebr garantimin e parimeve t\u00eb ligjshm\u00ebris\u00eb, integritetit, barazis\u00eb, liris\u00eb dhe ndershm\u00ebris\u00eb n\u00eb proceset zgjedhore t\u00eb ardhshme.
\n3. Komisioni do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga 11 (nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb) an\u00ebtar\u00eb, nga t\u00eb cil\u00ebt kryetari dhe kat\u00ebr an\u00ebtar\u00eb i p\u00ebrkasin Grupit Parlamentar t\u00eb Partis\u00eb Demokratike dhe gjasht\u00eb an\u00ebtar\u00eb Grupit Parlamentar t\u00eb Partis\u00eb Socialiste.
\n4. Komisioni e ushtron veprimtarin\u00eb p\u00ebr nj\u00eb afat 6-mujor nga data e miratimit t\u00eb k\u00ebtij vendimi.
\n5. Mbledhjen e Konferenc\u00ebs s\u00eb Kryetar\u00ebve p\u00ebr shqyrtimin e k\u00ebsaj k\u00ebrkese dhe caktimin e dat\u00ebs s\u00eb miratimit n\u00eb Kuvend n\u00eb seanc\u00ebn plenare m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt.\u00a0<\/em><\/li>\n<\/ol>\n
\nN\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb neneve 7, 77 dhe 78 t\u00eb Kushtetut\u00ebs, nenit 25 t\u00eb Rregullores s\u00eb Kuvendit, t\u00eb neneve 5, 6, 8 e 9 t\u00eb ligjit nr. 8891, dat\u00eb 2.5.2002 \u201cP\u00ebr organizimin dhe funksionimin e komisioneve hetimore t\u00eb Kuvendit\u201d, me propozim t\u00eb 35 deputet\u00ebve (jo m\u00eb pak se \u00bc e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Kuvendit),\u00a0<\/em><\/p>\n\n
\nII. Objekt i pun\u00ebs s\u00eb Komisionit Hetimor \u00ebsht\u00eb:
\n(i) Verifikimin e ligjshm\u00ebris\u00eb t\u00eb veprimtaris\u00eb t\u00eb organeve t\u00eb pushtetit q\u00ebndror dhe pushtetit vendor, si dhe p\u00ebrdorimin e burimeve t\u00eb administrat\u00ebs shtet\u00ebrore p\u00ebr q\u00ebllime elektorale n\u00eb zgjedhjet e 11 majit 2025;
\n(ii) Vler\u00ebsimin e nevoj\u00ebs p\u00ebr marrjen e masave, p\u00ebrfshir\u00eb nd\u00ebrhyrjet ligjore n\u00ebp\u00ebrmjet miratimit, korrigjimit apo plot\u00ebsimit t\u00eb legjislacionit relevant p\u00ebr garantimin e parimeve t\u00eb ligjshm\u00ebris\u00eb, integritetit, barazis\u00eb, liris\u00eb dhe ndershm\u00ebris\u00eb n\u00eb proceset zgjedhore t\u00eb ardhshme.
\nIII. Komisioni ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb hetoj\u00eb dhe t\u00eb b\u00ebj\u00eb transparenc\u00eb t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr \u00e7do \u00e7\u00ebshtje q\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb objektin e pun\u00ebs s\u00eb tij, n\u00eb p\u00ebrputhje me parimet kushtetuese, vecan\u00ebrisht parimin e ndarjes dhe balancimit t\u00eb pushteteve, duke mos iu mbivendosur pun\u00ebs s\u00eb organeve ligjzbatuese.
\nIV. Komisioni hetimor, i ngritur sipas k\u00ebtij vendimi, bashk\u00eb me raportin p\u00ebrfundimtar i paraqet Kuvendit n\u00eb seanc\u00eb plenare rekomandime n\u00eb lidhje me nxjerrjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsive institucionale, ndryshime t\u00eb kuadrit ligjor q\u00eb ofron mbrojtje dhe garanci p\u00ebr integritetin e procesit zgjedhor, dhe sipas rastit njoftimin e prokuroris\u00eb p\u00ebr fillimin e \u00e7\u00ebshtjes penale.
\nV. Komisioni hetimor parlamentar p\u00ebrb\u00ebhet nga 11 an\u00ebtar\u00eb, si m\u00eb posht\u00eb:
\n1. \u2013 Kryetar\u00a0 (PD);
\n2. \u2013 Z\u00ebvend\u00ebskryetar (PS);
\n3. \u2013\u00a0 An\u00ebtar (PD);
\n4. \u2013\u00a0 An\u00ebtar (PD);
\n5. \u2013\u00a0 An\u00ebtar (PD);
\n6. \u2013\u00a0 An\u00ebtar (PD);
\n7. \u2013\u00a0 An\u00ebtar (PS);
\n8. \u2013\u00a0 An\u00ebtar (PS);
\n9. \u2013\u00a0 An\u00ebtar (PS);
\n10. \u2013\u00a0 An\u00ebtar (PS);
\n11. \u2013\u00a0 An\u00ebtar (PS);
\nVI. Komisioni e ushtron veprimtarin\u00eb e tij p\u00ebr nj\u00eb afat 6 \u2013 mujor nga miratimi i k\u00ebtij vendimi.
\nVII. Ngarkohen Kryetari i Kuvendit q\u00eb menj\u00ebher\u00eb t\u00eb caktoj\u00eb mjediset dhe mjetet e pun\u00ebs s\u00eb komisionit, si dhe personelin e nevojsh\u00ebm, duke ven\u00eb n\u00eb dispozicion edhe ekspert\u00eb jurist\u00eb.
\nVIII. Ngarkohet Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Kuvendit q\u00eb t\u00eb marr\u00eb masa p\u00ebr zbatimin e vendimit t\u00eb Kuvendit dhe t\u00eb urdhrave t\u00eb Kryetarit t\u00eb Kuvendit, p\u00ebr mbar\u00ebvajtjen e pun\u00ebs s\u00eb komisionit, si dhe krijimin e kushteve t\u00eb nevojshme logjistike p\u00ebr veprimtarin\u00eb normale t\u00eb tij.
\nIX. Ky vendim hyn n\u00eb fuqi menj\u00ebher\u00eb.
\nKRYETARI
\nNIKO PELESHI
\nMiratuar m\u00eb ____\/____\/2025.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"