{"id":126151,"date":"2025-10-20T17:58:01","date_gmt":"2025-10-20T17:58:01","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=126151"},"modified":"2025-10-20T17:58:01","modified_gmt":"2025-10-20T17:58:01","slug":"si-u-perdoren-te-dhenat-e-talis-nga-qeveria-per-propagande-arsimore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/10\/20\/si-u-perdoren-te-dhenat-e-talis-nga-qeveria-per-propagande-arsimore\/","title":{"rendered":"Si u p\u00ebrdor\u00ebn t\u00eb dh\u00ebnat e TALIS nga qeveria p\u00ebr propagand\u00eb arsimore?"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb Tiran\u00eb, m\u00eb 10 tetor 2025, gjat\u00eb prezantimit zyrtar t\u00eb rezultateve t\u00eb Anket\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb M\u00ebsimdh\u00ebnies dhe t\u00eb Nx\u00ebnit (TALIS) nga OECD, n\u00eb nj\u00eb aktivitet t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit me pjes\u00ebmarrjen e Kryeministrit, ministres, m\u00ebsuesve dhe drejtuesve t\u00eb shkollave, u\u00a0prezantuan\u00a0gjetjet kryesore p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebsaj ceremonie, Kryeministri dhe Ministrja e Arsimit, kan\u00eb b\u00ebr\u00eb disa deklarata q\u00eb Faktoje.al i ka ballafaquar me t\u00eb dh\u00ebnat kryesore t\u00eb raportit t\u00eb TALIS<\/p>\n<p><strong>Rama<\/strong><\/p>\n<p>Kryeministri Edi Rama e\u00a0paraqiti\u00a0TALIS-in si \u201cPISA p\u00ebr m\u00ebsuesit\u201d, duke e quajtur \u201cnj\u00eb anketim prestigjioz nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u201d ku \u201cm\u00ebsuesit tan\u00eb kan\u00eb dal\u00eb mir\u00eb\u201d dhe ku \u201cmesatarja e m\u00ebsuesve tan\u00eb q\u00eb kan\u00eb lidhje me p\u00ebrdorimin e teknologjis\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb\u201d se mesatarja e sistemeve t\u00eb tjera. Ai\u00a0shtoi se \u201c85% e m\u00ebsuesve e kan\u00eb zgjedhur m\u00ebsimdh\u00ebnien si vokacion, edhe profesion\u201d, se \u201cm\u00ebsuesit tan\u00eb rezultojn\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqur me profesionin e tyre\u201d.<\/p>\n<p><strong>TALIS<\/strong><\/p>\n<p>Krahasimi i kryeministrit se TALIS \u00ebsht\u00eb \u201cPISA p\u00ebr m\u00ebsuesit\u201d \u00ebsht\u00eb i gabuar p\u00ebr natyr\u00ebn e instrumentit. TALIS nuk\u00a0\u00ebsht\u00eb\u00a0test performance; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb\u00a0anket\u00eb\u00a0me vet\u00eb-raportim t\u00eb m\u00ebsuesve dhe drejtor\u00ebve, q\u00eb mat perceptime dhe p\u00ebrvoja, jo njohuri apo performanc\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Teknologjia dhe AI<\/strong><\/p>\n<p>Lidhur me deklarat\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb Ram\u00ebs se, \u201cmesatarja e m\u00ebsuesve tan\u00eb q\u00eb kan\u00eb lidhje me p\u00ebrdorimin e teknologjis\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb\u201d se mesatarja e sistemeve t\u00eb tjera, raporti TALIS\u00a0citon\u00a0se, 52% e m\u00ebsuesve shqiptar\u00eb raportojn\u00eb p\u00ebrdorim t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale n\u00eb pun\u00eb, mbi mesataren e OECD q\u00eb \u00ebsht\u00eb 36%. Por, nd\u00ebr ata q\u00eb nuk\u00a0p\u00ebrdorin\u00a0AI, 69% thon\u00eb se shkolla e tyre nuk ka infrastruktur\u00ebn e nevojshme, krahasuar me 37% t\u00eb OECD-s\u00eb.<\/p>\n<p>Pretendimi p\u00ebr \u201cp\u00ebrdorim mbi mesatare\u201d \u00ebsht\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb, por n\u00eb fjalimet politike mungoi aspekti i dyt\u00eb: pengesa e infrastruktur\u00ebs q\u00eb kufizon p\u00ebrdorimin m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Motivimi<\/strong><\/p>\n<p>Shifra 85%, q\u00eb Rama e p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb m\u00ebsuesit, raporti i TALIS\u00a0 e\u00a0referon\u00a0vet\u00ebm p\u00ebr m\u00ebsuesit rishtar\u00eb (novice), ata me m\u00eb pak vite p\u00ebrvoj\u00eb, q\u00eb kan\u00eb deklaruar se m\u00ebsimdh\u00ebnia ka qen\u00eb zgjedhja e tyre e par\u00eb n\u00eb karrier\u00eb (krahasuar me 58% t\u00eb OECD-s\u00eb). P\u00ebrdorimi i saj nga ana e kryeministrit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar gjith\u00eb trup\u00ebn m\u00ebsimore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsim i pallogaritur nga anketa.<\/p>\n<p><strong>Fjalimi i Kumbaros<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb fjalimin e saj, Ministrja e Arsimit, Mirela Kumbaro, u\u00a0mb\u00ebshtet\u00a0tek treguesit pozitiv\u00eb q\u00eb TALIS raporton p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Ministrja\u00a0theksoi\u00a0se \u201c98% e m\u00ebsuesve deklarojn\u00eb se m\u00ebsuesia ka qen\u00eb zgjedhja e tyre e par\u00eb n\u00eb karrier\u00eb\u201d, se \u201c85% e m\u00ebsuesve t\u00eb rinj e kan\u00eb zgjedhur m\u00ebsimdh\u00ebnien si profesion t\u00eb par\u00eb\u201d, se \u201c96% e m\u00ebsuesve deklarojn\u00eb q\u00eb trajnimet kan\u00eb pasur ndikim real n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e m\u00ebsimdh\u00ebnies\u201d, dhe se \u201c95% e m\u00ebsuesve marrin pjes\u00eb aktive n\u00eb vendimmarrjen e stafit\u201d.<\/p>\n<p><strong>Trajnimet<\/strong><\/p>\n<p>Ministrja\u00a0theksoi se m\u00ebsuesit e vler\u00ebsojn\u00eb n\u00eb mas\u00ebn 96% efektin e trajnimeve n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e m\u00ebsimdh\u00ebnies.<\/p>\n<p>Por n\u00eb fjalim nuk u p\u00ebrmend pengesa kryesore q\u00eb vet\u00eb m\u00ebsuesit artikulojn\u00eb sipas TALIS: 43% e\u00a0konsiderojn\u00eb\u00a0koston e trajnimeve \u201cshum\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb\u201d. Nd\u00ebrsa ndikimi perceptohet i lart\u00eb, aksesueshm\u00ebria ekonomike mbetet problem.<\/p>\n<p><strong>98% dhe 95%<\/strong><\/p>\n<p>Shifra \u201c98%\u201d u\u00a0p\u00ebrdor\u00a0si t\u00eb ishte prov\u00eb se m\u00ebsuesia ka qen\u00eb zgjedhja e par\u00eb e karrier\u00ebs p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb m\u00ebsuesit. N\u00eb fakt, TALIS njeh 98% si\u00a0k\u00ebnaq\u00ebsi\u00a0e p\u00ebrgjithshme me profesionin, nd\u00ebrsa treguesi p\u00ebr \u201czgjedhjen e par\u00eb\u201d \u00ebsht\u00eb 85% dhe\u00a0vlen\u00a0vet\u00ebm p\u00ebr n\u00ebn-popullat\u00ebn e m\u00ebsuesve t\u00eb rinj (novice). Po k\u00ebshtu, pohimi se 95% e m\u00ebsuesve marrin pjes\u00eb aktive n\u00eb vendimmarrjet e stafit nuk\u00a0gjen\u00a0mb\u00ebshtetje si p\u00ebrqindje e ve\u00e7uar n\u00eb raport. Sipas raportit TALIS, nivelet e autonomis\u00eb dhe vendimmarrjes s\u00eb m\u00ebsuesve n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb pran\u00eb mesatares s\u00eb OECD. Raporti nuk\u00a0paraqet\u00a0asnj\u00eb tregues t\u00eb vet\u00ebm 95% p\u00ebr \u201cpjes\u00ebmarrje aktive n\u00eb vendimmarrje\u201d.<\/p>\n<p><strong>Renditja mes 55 sistemeve<\/strong><\/p>\n<p>Ministrja e p\u00ebrdori pjes\u00ebmarrjen e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb TALIS dhe rezultatet e mira n\u00eb disa indikator\u00eb p\u00ebr t\u00eb folur p\u00ebr nj\u00eb \u201crenditje dinjitoze\u201d mes 55 sistemeve arsimore<strong>.<\/strong>\u00a0Por TALIS, si anket\u00eb vet\u00eb-raportimesh, nuk\u00a0prodhon\u00a0klasifikime t\u00eb tipit \u201ctop-list\u00eb\u201d ; ai paraqet shp\u00ebrndarje dhe dallime statistikisht dometh\u00ebn\u00ebse p\u00ebr indikator\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga 55 sistemet\u00a0pjes\u00ebmarr\u00ebse, jo \u201cnd\u00ebr vendet e para\u201d sipas nj\u00eb renditjeje zyrtare t\u00eb OECD-s\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Pagat<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb\u00a0fjalimin e saj<strong>,<\/strong>\u00a0Ministrja u ndal te paga duke theksuar se ky studim \u00ebsht\u00eb realizuar p\u00ebrpara rritjes s\u00eb pagave t\u00eb m\u00ebsuesve.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ajo nuk p\u00ebrmendi nj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb themelore t\u00eb TALIS: vet\u00ebm 36% e m\u00ebsuesve n\u00eb Shqip\u00ebri\u00a0shprehen\u00a0t\u00eb k\u00ebnaqur me pag\u00ebn e tyre, \u00e7ka e pozicionon vendin n\u00ebn mesataren e OECD.<\/p>\n<p>Fjalimi i ministres, nj\u00ebsoj si ai i Kryeministrit, anashkalon tri sfida q\u00eb vet\u00eb m\u00ebsuesit i identifikojn\u00eb n\u00eb raportin TALIS: vet\u00ebm 36% jan\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqur me pag\u00ebn; 43% e konsiderojn\u00eb shum\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb koston e trajnimeve; dhe nd\u00ebr ata q\u00eb nuk p\u00ebrdorin AI, 69% thon\u00eb se pengesa \u00ebsht\u00eb mungesa e infrastruktur\u00ebs n\u00eb shkoll\u00eb.<\/p>\n<p>Si Rama ashtu edhe Kumbaro \u00a0propaganduan shifrat m\u00eb optimiste t\u00eb raportit edhe ato t\u00eb nxjerra jasht\u00eb kontekstit.\/ Jona Cenameri,\u00a0<a href=\"https:\/\/faktoje.al\/si-u-perdoren-te-dhenat-e-talis-nga-qeveria-per-propagande-arsimore\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Faktoje.al<\/a><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Screenshot_9-4.png\" width=\"573\" height=\"528\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Tiran\u00eb, m\u00eb 10 tetor 2025, gjat\u00eb prezantimit zyrtar t\u00eb rezultateve t\u00eb Anket\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb M\u00ebsimdh\u00ebnies dhe t\u00eb Nx\u00ebnit (TALIS) nga OECD, n\u00eb nj\u00eb aktivitet t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit me pjes\u00ebmarrjen e Kryeministrit, ministres, m\u00ebsuesve dhe drejtuesve t\u00eb shkollave, u\u00a0prezantuan\u00a0gjetjet kryesore p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Gjat\u00eb k\u00ebsaj ceremonie, Kryeministri dhe Ministrja e Arsimit, kan\u00eb b\u00ebr\u00eb disa deklarata &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":126153,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-126151","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126151"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126151\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126154,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126151\/revisions\/126154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/126153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}