{"id":126421,"date":"2025-10-23T19:28:07","date_gmt":"2025-10-23T19:28:07","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=126421"},"modified":"2025-10-23T19:28:32","modified_gmt":"2025-10-23T19:28:32","slug":"karta-e-kopenhagen-nuk-u-respektua-kodi-qe-perdori-osbe-odihr-per-te-rrezuar-11-majit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/10\/23\/karta-e-kopenhagen-nuk-u-respektua-kodi-qe-perdori-osbe-odihr-per-te-rrezuar-11-majit\/","title":{"rendered":"&#8220;Karta e Kopenhagen&#8221; nuk u respektua\/ Kodi q\u00eb p\u00ebrdori OSBE-ODIHR p\u00ebr t\u00eb rrezuar 11 majin"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Karta e Kopenhagen dhe pse mosrespektimi i saj do t\u00eb thot\u00eb r\u00ebnie e zgjedhjeve t\u00eb lira<\/p>\n<p>Misioni v\u00ebzhgues i OSBE\/ODIHR p\u00ebr zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit 2025 n\u00eb Shqip\u00ebri ka publikuar raportin p\u00ebrfundimtar, ku theksohet se procesi zgjedhor, megjith\u00ebse u zhvillua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paq\u00ebsore, nuk i p\u00ebrmbushi standardet demokratike t\u00eb p\u00ebrcaktuara n\u00eb Kart\u00ebn e Kopenhagenit.<\/p>\n<p>N\u00eb raport, OSBE\/ODIHR v\u00ebren se partia n\u00eb pushtet ka keqp\u00ebrdorur burimet publike dhe pushtetin institucional gjat\u00eb fushat\u00ebs, nd\u00ebrsa jan\u00eb regjistruar presione ndaj punonj\u00ebsve t\u00eb administrat\u00ebs publike dhe votuesve. Po ashtu, media nuk ofroi kushte t\u00eb barabarta p\u00ebr t\u00eb gjitha partit\u00eb, duke ndikuar n\u00eb konkurrenc\u00ebn e drejt\u00eb politike.<\/p>\n<p>P\u00ebrdorimi i gjer\u00eb i burimeve shtet\u00ebrore dhe presioni mbi votuesit d\u00ebmtoi ndarjen e qart\u00eb mes shtetit dhe partis\u00eb n\u00eb pushtet,\u201d thuhet n\u00eb raportin e OSBE\/ODIHR, i cili shton se ankesat dhe apelimet zgjedhore nuk u trajtuan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive, n\u00eb kund\u00ebrshtim me angazhimet e marra nga shtetet pjes\u00ebmarr\u00ebse n\u00eb Kopenhag\u00eb, m\u00eb 1990.<\/p>\n<p>Praktikisht, Raporti p\u00ebrfundimtar I OSBE\/ODIHR tregon se opozita shqiptar\u00eb ka patur p\u00ebrball\u00eb n\u00eb zgjedhje, jo partin\u00eb n\u00eb pushtet, por shtetin.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Karta e Kopenhagenit dhe pse p\u00ebrmendet?<\/p>\n<p>Karta e Kopenhagenit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dokument themelor i Organizat\u00ebs p\u00ebr Siguri dhe Bashk\u00ebpunim n\u00eb Evrop\u00eb (OSBE), miratuar n\u00eb vitin 1990. Ajo p\u00ebrcakton standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr zgjedhje t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme, si dhe p\u00ebr respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe pluralizmit politik.<\/p>\n<p>N\u00eb thelb, Karta k\u00ebrkon q\u00eb:<\/p>\n<p>-Zgjedhjet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lira, t\u00eb fshehta dhe t\u00eb ndershme;<\/p>\n<p>-Kandidat\u00ebt t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb barabarta p\u00ebr t\u00eb garuar;<\/p>\n<p>-Media t\u00eb jet\u00eb e lir\u00eb dhe e paanshme;<\/p>\n<p>-Shteti t\u00eb mos p\u00ebrdor\u00eb burimet publike p\u00ebr p\u00ebrfitime politike;<\/p>\n<p>-Dhe \u00e7do qytetar t\u00eb ket\u00eb t\u00eb drejt\u00eb efektive p\u00ebr ankimim n\u00eb rast shkeljesh.<\/p>\n<p>Kur OSBE\/ODIHR thot\u00eb se \u201cnuk jan\u00eb respektuar plot\u00ebsisht parimet e Kart\u00ebs s\u00eb Kopenhagenit\u201d, kjo n\u00ebnkupton se procesi zgjedhor nuk ka qen\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet minimale t\u00eb demokracis\u00eb evropiane, q\u00eb Shqip\u00ebria si shtet an\u00ebtar i OSBE-s\u00eb \u00ebsht\u00eb zotuar t\u2019i zbatoj\u00eb. Pra, si\u00e7 shihet, Shqip\u00ebria nuk ka p\u00ebrmbushur as standardet m\u00eb minimale t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb lira e t\u00eb ndershme.<\/p>\n<p>Pse \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme kjo?<\/p>\n<p>P\u00ebrmendja e Kart\u00ebs s\u00eb Kopenhagenit n\u00eb raport nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb referenc\u00eb teknike \u2014 ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mat\u00ebs i legjitimitetit demokratik. Kur nj\u00eb vend nuk e respekton plot\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb dokument, n\u00ebnkupton se zgjedhjet mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb t\u00eb ligjshme n\u00eb form\u00eb, por jo t\u00eb drejta n\u00eb p\u00ebrmbajtje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Karta e Kopenhagen dhe pse mosrespektimi i saj do t\u00eb thot\u00eb r\u00ebnie e zgjedhjeve t\u00eb lira Misioni v\u00ebzhgues i OSBE\/ODIHR p\u00ebr zgjedhjet parlamentare t\u00eb 11 majit 2025 n\u00eb Shqip\u00ebri ka publikuar raportin p\u00ebrfundimtar, ku theksohet se procesi zgjedhor, megjith\u00ebse u zhvillua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paq\u00ebsore, nuk i p\u00ebrmbushi standardet demokratike t\u00eb p\u00ebrcaktuara n\u00eb Kart\u00ebn &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":126422,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-126421","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126421"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126424,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126421\/revisions\/126424"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/126422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}