{"id":126551,"date":"2025-10-25T18:39:02","date_gmt":"2025-10-25T18:39:02","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=126551"},"modified":"2025-10-25T18:39:02","modified_gmt":"2025-10-25T18:39:02","slug":"raporti-ngre-alarmin-75-e-ujerave-ne-shqiperi-te-ndotura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/10\/25\/raporti-ngre-alarmin-75-e-ujerave-ne-shqiperi-te-ndotura\/","title":{"rendered":"Raporti ngre alarmin: 75% e uj\u00ebrave n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb ndotura!"},"content":{"rendered":"<h4 class=\"jeg_post_subtitle\">Nga Bovilla te Hamallaj, nga Farka te Prespa, uji q\u00eb na mban gjall\u00eb po b\u00ebhet pasqyr\u00eb e d\u00ebshtimeve tona. Raporti i pare i monitorimit \u201cActive Water II\u201d zbulon nj\u00eb Shqip\u00ebri ku liqenet urbane, kanalet kulluese dhe plazhet mbajn\u00eb brenda tyre ndotje masive fekale, kimike dhe ng\u00ebr\u00e7 institucional.<\/h4>\n<p>Nj\u00eb fushat\u00eb monitorimi mbi trupat ujor n\u00eb Shqip\u00ebri, e zbatuar nga Fondacioni H2H n\u00eb bashk\u00ebpunim me Art Kontakt dhe North Green Association, n\u00eb qershor 2025, ekspozoi nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb pak\u00ebndshme: nga liqenet urbane t\u00eb Tiran\u00ebs, te Prespa dhe Shkodra, nga kanalet kulluese te bregu i Hamallajt, shumica e trupave ujor\u00eb mbartin presione t\u00eb nj\u00ebkohshme urbane dhe bujq\u00ebsore, ngarkes\u00eb t\u00eb lart\u00eb bakteriale dhe rrezik eutrofikimi, me pasoja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta p\u00ebr sh\u00ebndetin publik, ekonomin\u00eb vendore dhe rrug\u00ebn drejt standardeve t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebngjesin e nxeht\u00eb t\u00eb qershorit, sh\u00ebtitorja mbi dig\u00ebn e Liqenit Artificial t\u00eb Tiran\u00ebs gum\u00ebzhin nga vrapuesit. F\u00ebmij\u00ebt ndalen te shit\u00ebsit ambulant\u00eb dhe n\u00eb breg t\u00eb liqenit, bi\u00e7ikletat kalojn\u00eb shpejt, dhe mbi sip\u00ebrfaqen e ujit, t\u00eb err\u00ebt, t\u00eb turbullt, dalin her\u00eb pas here flluska q\u00eb thyejn\u00eb qet\u00ebsin\u00eb. N\u00ebn rrugicat e frekuentuara masivisht nga qytetar\u00ebt e Tiran\u00ebs fshihet nj\u00eb realitet shqet\u00ebsues: rrjete t\u00eb vjetra kanalizimi, lidhje t\u00eb paligjshme, rrjedhje t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb zeza q\u00eb, sipas analizave t\u00eb qershorit, kan\u00eb shnd\u00ebrruar liqenin n\u00eb zon\u00eb me ngarkes\u00eb t\u00eb lart\u00eb bakteriale, t\u00eb pap\u00ebrshtatshme p\u00ebr kontakt. Ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrjashtim. \u00cbsht\u00eb modeli.<\/p>\n<p>Fushata e vler\u00ebsimit mori mostra n\u00eb 14 pika p\u00ebrfaq\u00ebsuese n\u00eb bashkit\u00eb Shkod\u00ebr, Vau i Dej\u00ebs, Elbasan, Tiran\u00eb, Durr\u00ebs, Shijak, Fier dhe Pustec: nga Bovilla, zemra e furnizimit me uj\u00eb t\u00eb kryeqytetit, te Farka, Belshi, Tregani, Funari, Rubjek\u00eb, Liqeni i Tafan\u00ebve; nga Hidrovori i Hamallajt\/Deti Adriatik te Rezervuari i Vaut t\u00eb Dej\u00ebs, Liqeni i Shkodr\u00ebs dhe Prespa e Madhe. Q\u00ebllimi? T\u00eb mbush\u00eb boshll\u00ebqet e monitorimit, t\u00eb identifikoj\u00eb burimet e ndotjes, t\u00eb lidh\u00eb shifrat me p\u00ebrdorimet reale: pije, ujitje, rekreacion, akuakultur\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cMegjith\u00ebse \u00e7do trup ujor kishte karakteristika dhe problematika t\u00eb ve\u00e7anta, ajo q\u00eb na tronditi m\u00eb shum\u00eb ishte shkalla e p\u00ebrhapjes s\u00eb ndotjes fekale dhe kimike n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sistemin ujor t\u00eb monitoruar, nga liqenet urbane e deri te kanalet kulluese dhe rezervuar\u00ebt bujq\u00ebsor\u00eb,\u201d shprehet Erjon Kalaja, Ekspert i Menaxhimit t\u00eb Burimeve ujore pran\u00eb H2H Foundation.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acqj.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/1.-.jpeg\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<p>Rezultati kryesor \u00ebsht\u00eb brutal n\u00eb thjesht\u00ebsin\u00eb e tij: ndotje masivisht e p\u00ebrhapur. Shumica e trupave ujor\u00eb shfaqin turbiditet t\u00eb lart\u00eb, nutrient\u00eb t\u00eb rritur (nitrate e fosfate) dhe, m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, tejkalime t\u00eb r\u00ebnda mikrobiologjike (E. coli, koliforme, enterokok\u00eb).<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb nga gjetjet m\u00eb alarmante ishte prania e lart\u00eb e Escherichia coli dhe koliformeve totale n\u00eb shumic\u00ebn e trupave ujor\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb liqenet me p\u00ebrdorim rekreativ si Farka, Artificiali i Tiran\u00ebs, Belshi, Funari, Tregani dhe Tafan\u00ebt. K\u00ebto vlera tejkalonin ndjesh\u00ebm kufijt\u00eb e lejuar sipas standardeve t\u00eb BE-s\u00eb dhe OBSH-s\u00eb,\u201d vijon aji.<\/p>\n<p><strong>Skema e presioneve: qyteti, ferma, kanali<\/strong><\/p>\n<p>Raporti p\u00ebrshkruan nj\u00eb trek\u00ebnd\u00ebsh t\u00eb njohur: uj\u00ebrat e patrajtuara urbane, rrjedhjet bujq\u00ebsore dhe menaxhimi i dob\u00ebt i mbetjeve. Raste t\u00eb ve\u00e7anta, si Vija e Ngjal\u00ebsn\u00eb Roskovec\u2013Hoxhar\u00eb, ngren\u00eb alarmin edhe p\u00ebr naft\u00eb dhe vajra n\u00eb nivele shum\u00eb t\u00eb larta, sinjal i nd\u00ebrhyrjeve industriale e urbane t\u00eb pakontrolluara, me rrezik t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr ekosistemet e lumit dhe p\u00ebrdoruesit e ujit.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acqj.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/2.jpeg\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb zona rekreative, si Farka dhe Liqeni Artificial i Tiran\u00ebs, ngarkesa bakteriale i nxjerr jasht\u00eb loje p\u00ebrdorimet me kontakt: noti, kanotazhi, sportet ujore, triatlona etj. N\u00eb Rezervuarin e Treganit (Elbasan), turbiditeti dhe fosfatet jan\u00eb aq t\u00eb larta sa e b\u00ebjn\u00eb ujin problematik edhe p\u00ebr ujitje; n\u00eb Belsh dhe Liqenin e Tafan\u00ebve shfaqet nj\u00eb tablo e ngjashme: mikrobe t\u00eb larta, pH jasht\u00eb kufijve, dhe rrezik eutrofikimi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1615216\" src=\"https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Screenshot_4-23-640x305.png\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" srcset=\"https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Screenshot_4-23-640x305.png 640w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Screenshot_4-23-1024x489.png 1024w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Screenshot_4-23-750x358.png 750w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Screenshot_4-23.png 1092w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"305\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<p>Ai m\u00eb tej shton se situata \u00ebsht\u00eb alarmante, sidomos duke pasur parasysh aktivitetet e shumta q\u00eb zhvillohen n\u00eb k\u00ebto liqene, si Tirana Triathlon n\u00eb Fark\u00eb apo pushimet familjare buz\u00eb ujit.<\/p>\n<p>\u201cMostrat tregojn\u00eb nivele t\u00eb larta t\u00eb E. coli dhe koliformeve, q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb ujin t\u00eb pasigurt p\u00ebr not apo p\u00ebrdorim rekreativ. Edhe p\u00ebrdorimi i ujit t\u00eb Liqenit Artificial p\u00ebr ujitje t\u00eb gjelb\u00ebrimit mund t\u00eb p\u00ebrhap\u00eb ndotjen fekale n\u00eb tok\u00eb dhe bim\u00ebsi,\u201d p\u00ebrfundon ai.<\/p>\n<p>Madje edhe rastet pozitive, Shkodra dhe Prespa, nuk jan\u00eb aspak t\u00eb qet\u00eb: parametrat fiziko-kimik\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht t\u00eb mir\u00eb, por mikrobiologjia prish mesataren. Pa sistem kanalizimi funksional p\u00ebrgjat\u00eb vijave bregore, edhe liqenet tona emblem\u00eb mbeten n\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnim, sidomos n\u00eb pikat e frekuentuara turistike.<\/p>\n<p><strong>Bovilla: nj\u00eb burim i \u00e7muar n\u00eb rrezik<\/strong><\/p>\n<p>Bovilla mban n\u00eb shpin\u00eb 50\u201380% t\u00eb furnizimit me uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm t\u00eb Tiran\u00ebs. N\u00eb terren, ekipi i H2H gjeti turbiditet mbi kufijt\u00eb e ujit burimor, E. coli, koliforme dhe enterokok\u00eb n\u00eb disa mostra. Impianti i trajtimit e filtron ujin p\u00ebrpara shp\u00ebrndarjes, por ngarkesa mikrobiale e rritur e v\u00ebshtir\u00ebson trajtimin dhe rrit rrezikun operacional, mjafton nj\u00eb incident n\u00eb rrjet p\u00ebr ta kthyer sigurin\u00eb n\u00eb rrezik.<\/p>\n<p>Rreth liqenit, destinacion fundjave, piknik\u00eb, rrug\u00eb \u201coff road\u201d, mungesa e buffer-zonave dhe infrastruktur\u00ebs bazike (koshat, sinjalistika, kontrolli i aksesit) nxit nj\u00eb derdhje gradualisht t\u00eb normalizuar t\u00eb mbetjeve dhe rrjedhjeve drejt ujit. Rekomandimet jan\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta: perimet\u00ebr mbrojt\u00ebs i gjelb\u00ebr, auditim dhe sanksionim i lidhjeve t\u00eb paligjshme, monitorim n\u00eb koh\u00eb reale, raportim publik i t\u00eb dh\u00ebnave.<\/p>\n<p>Erjon Kalaja, n\u00eb vijim t\u00eb monitorimit t\u00eb kryer shprehet se \u201cgjetjet tregojn\u00eb nj\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb t\u00eb turbullir\u00ebs dhe ndotje mikrobiologjike, p\u00ebrfshir\u00eb prani t\u00eb E. coli. Edhe pse impianti i trajtimit \u00ebsht\u00eb funksional dhe modern, ngarkesa e ndotjes n\u00eb rrjedh\u00ebn e sip\u00ebrme mbetet nj\u00eb sfid\u00eb serioze. Pa masa mbrojt\u00ebse n\u00eb burim, zinxhiri nuk \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht i sigurt\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Uji q\u00eb furnizon shumic\u00ebn e Tiran\u00ebs \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb i turbullt dhe me ngarkes\u00eb bakteriale t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb nivele t\u00eb larta t\u00eb ndotjes fekale. N\u00eb fund t\u00eb dit\u00ebs, Bovilla \u00ebsht\u00eb testi i sinqeritetit: a e trajtojm\u00eb ujin e pijsh\u00ebm si infrastruktur\u00eb kritike? Apo e l\u00ebm\u00eb t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e nj\u00eb rekreacioni t\u00eb pakontrolluar, ku \u201cpak\u201d ndotje pranohet si kosto e arg\u00ebtimit?<\/p>\n<p><strong>Farka &amp; Liqeni Artificial: urbanizim i shpejt\u00eb, uj\u00ebra t\u00eb ngadalta<\/strong><\/p>\n<p>Farka \u00ebsht\u00eb shembulli m\u00eb i qart\u00eb i asaj q\u00eb ndodh kur urbanizimi ec\u00ebn p\u00ebrpara kanalizimeve. Kalcium, nitrate dhe ortofosfate n\u00eb rritje; E. coli, koliforme, enterokok\u00eb, tabloja e nj\u00eb pellgu q\u00eb merr p\u00ebrdit\u00eb nj\u00eb shtys\u00eb nga p\u00ebrdorimi i plehrave kimike, rrjedhjet sht\u00ebpiake dhe nj\u00eb rrjet kanalizimesh q\u00eb nuk mban ritmin. Farka nuk \u00ebsht\u00eb tani as e sigurt p\u00ebr rekreacion me kontakt, as p\u00ebr ujitje pa masa t\u00eb posa\u00e7me.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-1615215\" src=\"https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Screenshot_3-35.png\" alt=\"\" width=\"494\" height=\"747\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<p>Liqeni Artificial i Tiran\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb laborator urban: nutrient\u00eb nga gjelb\u00ebrimi i mir\u00ebmbajtur me kimikate, rrjedhje nga lokalet buz\u00eb ujit, turbiditet i lart\u00eb, ngjyr\u00eb e err\u00ebt, baktere fekale. Raporti v\u00ebren madje p\u00ebrdorimin e ujit t\u00eb liqenit p\u00ebr ujitje n\u00eb sheshin posht\u00eb dig\u00ebs, nj\u00eb praktik\u00eb me rrezik t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr p\u00ebrhapjen e ndotjes. N\u00eb t\u00eb dy rastet, nuk mjafton \u201ct\u2019u kthehemi standardeve\u201d. Duhet arkitektur\u00eb e re menaxhimi, nga indeksi i ngarkes\u00ebs turistike (\u201csa vizitor\u00eb mban liqeni pa u d\u00ebmtuar?\u201d) te zonifikimi i p\u00ebrdorimeve, nga kontrolli i pesticideve te nj\u00eb trup i t\u00ebr\u00eb sanksionesh q\u00eb duhet t\u00eb funksionoj\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Hamallaj: ku derdhet toka n\u00eb det<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb Hamallaj, aty ku toka p\u00ebrfundon dhe deti fillon, raporti Active Water II gjen nj\u00eb histori q\u00eb shkon p\u00ebrtej statistikave. Mostrat mikrobiologjike duken n\u00eb kufijt\u00eb e pranuesh\u00ebm p\u00ebr E. coli dhe koliforme, por prania e enterokok\u00ebve intestinal\u00eb n\u00eb pik\u00ebn e shkarkimit t\u00eb hidrovorit tregon nj\u00eb ndotje m\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb, rrjedhje q\u00eb nuk shihen, por q\u00eb mb\u00ebrrijn\u00eb deri te plazhi. Nitrate, kalcium, turbiditet i lart\u00eb: nj\u00eb p\u00ebrzierje q\u00eb tregon se gjith\u00eb \u00e7ka ndodh n\u00eb tok\u00eb, nga mbetjet bujq\u00ebsore te kanalizimet e pap\u00ebrpunuara, p\u00ebrfundon k\u00ebtu, n\u00eb uj\u00ebrat ku notojm\u00eb dhe ku f\u00ebmij\u00ebt luajn\u00eb gjat\u00eb ver\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb brigjet p\u00ebrreth, resortet e reja ngrihen me t\u00eb nj\u00ebjtin rit\u00ebm me t\u00eb cilin rrjedhin uj\u00ebrat e hidrovorit drejt detit. Turizmi i shpejt\u00eb dhe mungesa e infrastruktur\u00ebs p\u00ebr menaxhimin e uj\u00ebrave krijojn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrplasje mes zhvillimit dhe pastrimit, dy ritme q\u00eb nuk ecin kurr\u00eb paralelisht. P\u00ebr vizitor\u00ebt, Hamallaj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb destinacion i qet\u00eb, p\u00ebr shkenc\u00ebtar\u00ebt, \u00ebsht\u00eb pika ku \u201cth\u00ebrrimet\u201d e ndotjes q\u00eb mbledhin lumenjt\u00eb e brendsh\u00ebm derdhen n\u00eb Adriatik.<\/p>\n<p>Eksperti Erjon Kalaja m\u00eb tej shton i shqet\u00ebsuar se \u201ckanali i shkarkimit t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb kullimit para Hidrovorit t\u00eb Hamallaj ishte devijuar, \u00e7ka do t\u00eb thot\u00eb se ndotja potenciale e v\u00ebrtet\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb edhe m\u00eb e madhe se ajo e monitoruar.\u201d<\/p>\n<p>Kjo zon\u00eb bregdetare nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm r\u00ebr\u00eb dhe diell, \u00ebsht\u00eb pika e fundit e nj\u00eb zinxhiri t\u00eb gjat\u00eb ndotjeje q\u00eb nis nga qytetet, kalon n\u00ebp\u00ebr kanale dhe p\u00ebrfundon n\u00eb det.<\/p>\n<p><strong>Liqenet e brendshme dhe veriore: uji q\u00eb ushqen, por edhe paralajm\u00ebron<\/strong><\/p>\n<p>Nga Tregani deri n\u00eb Presp\u00eb, raporti Active Water II zbulon nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb lidhur nga i nj\u00ebjti rrezik: ndotja e padukshme q\u00eb udh\u00ebton p\u00ebrmes ujit. N\u00eb Tregan, p\u00ebrqendrimet e larta t\u00eb fosfateve dhe turbullira e madhe, si pasoj\u00eb e llixhave lokale dhe kultivimit t\u00eb shtuar t\u00eb ullirit, e nxjerrin ujin jasht\u00eb \u00e7do p\u00ebrdorimi t\u00eb sigurt p\u00ebr ujitje.<\/p>\n<p>N\u00eb Belsh e Liqenin e Tafan\u00ebve, bakteret dhe pH-ja e paq\u00ebndrueshme forcojn\u00eb alarmin. Edhe n\u00eb Funar, ku liqeni duket i qet\u00eb dhe i past\u00ebr, analiza zbulon se l\u00ebvizja e varkave dhe rrjedhjet p\u00ebrreth e kan\u00eb ngarkuar me E. coli. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zinxhir i nj\u00ebjt\u00eb ndotjeje q\u00eb vazhdon n\u00eb veri, n\u00eb rezervuarin e Vaut t\u00eb Dej\u00ebs, hallk\u00ebn e par\u00eb t\u00eb kaskad\u00ebs s\u00eb Drinit.<\/p>\n<p>Aty, mostrat tregojn\u00eb se bakteret fekale jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e ciklit t\u00eb ujit q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr energji dhe jetes\u00eb. Pa kanalizime funksionale dhe pa trajtim n\u00eb vijat bregore, q\u00eb rishtazi jan\u00eb kthyer n\u00eb magnet p\u00ebr turizmin \u201cBio\u201d, rezervuari rrezikon t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb filt\u00ebr ndotjeje p\u00ebr gjith\u00eb kaskad\u00ebn. N\u00eb brigjet e tij operojn\u00eb restorante, peshkatar\u00eb e turist\u00eb, nj\u00eb aktivitet ekonomik q\u00eb, pa standarde mjedisore, po ushqen t\u00eb nj\u00ebjtin problem q\u00eb e k\u00ebrc\u00ebnon.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acqj.al\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/3-1024x581.jpeg\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb Shkod\u00ebr, pamja \u00ebsht\u00eb mashtruese: oksigjeni i tretur \u00ebsht\u00eb i lart\u00eb dhe turbullira e ul\u00ebt, por E. coli, koliformet dhe enterokok\u00ebt tregojn\u00eb se ndotja njer\u00ebzore mbetet e fort\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht aty ku turizmi dhe mungesa e kanalizimeve takohen. Edhe pas nd\u00ebrtimit t\u00eb impiantit n\u00eb Shirok\u00eb, impiant p\u00ebt t\u00eb cilin vihet n\u00eb pik\u00ebpyetje edhe cil\u00ebsia e funksionimit t\u00eb tij, liqeni k\u00ebrkon menaxhim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me Malin e Zi, zona mbrojt\u00ebse dhe edukim publik p\u00ebr rrezikun q\u00eb mbart.<\/p>\n<p>Prespa e Madhe, me sip\u00ebrfaqe n\u00eb tkurrje dhe uj\u00ebra q\u00eb humbin nivelin \u00e7do vit, ruan nj\u00eb stabilitet fizikokimik vet\u00ebm n\u00eb let\u00ebr. Mikrobiologjikisht, \u00ebsht\u00eb n\u00ebn ndikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb nga veprimtaria njer\u00ebzore, pasoj\u00eb e munges\u00ebs s\u00eb kanalizimeve dhe t\u00ebrheqjes s\u00eb ujit p\u00ebr bujq\u00ebsi.<\/p>\n<p><strong>Sh\u00ebndeti publik, vija m\u00eb e holl\u00eb dhe pasiviteti I institucioneve publike<\/strong><\/p>\n<p>Shifra si E. coli, enterokok\u00eb, koliforme jan\u00eb m\u00eb pak \u201cseksi\u201d se fotot e dronit dhe videot turistike n\u00eb instagram. Por ato p\u00ebrkthehen n\u00eb infeksione t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs, syve, traktit gastrointestinal; n\u00eb rrezik p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb luajn\u00eb n\u00eb brigje, p\u00ebr t\u00eb moshuarit me imunitet t\u00eb brisht\u00eb, p\u00ebr pun\u00ebtor\u00ebt q\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb uj\u00eb p\u00ebr peshkim apo mir\u00ebmbajtje. N\u00eb bregdet, nj\u00eb val\u00eb enterokok\u00ebsh e padukshme mund t\u00eb p\u00ebrkthehet n\u00eb dalje nga norma p\u00ebr standardet e plazhit. N\u00eb bujq\u00ebsi, ujitja me uj\u00eb t\u00eb kontaminuar i afron mikrobet te tryeza.<\/p>\n<p>Sipas ekspertit Kalaja, Shqip\u00ebria duhet t\u00eb ndryshoj\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn si kujdeset p\u00ebr ujin. Ai shprehet se \u201cndotja nuk \u00ebsht\u00eb episodike, por sistemike, dhe vjen nga boshll\u00ebqet n\u00eb monitorim, mungesa e qarte e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb\u00a0 dhe buxheteve si dhe heshtja institucionale.\u201d<\/p>\n<p>Agjencia Komb\u00ebtare e Mjedisit, q\u00eb ligj\u00ebrisht duhet t\u00eb mbik\u00ebqyr\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e uj\u00ebrave, nuk ka as buxhet e as instrumente p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb plot\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb, institucionet q\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga burimet ujore, nga KESH te bashkit\u00eb dhe UKT, rrall\u00eb marrin rolin q\u00eb u takon p\u00ebr t\u00eb raportuar ndotjen n\u00eb zonat e tyre.<\/p>\n<p>Kalaja e p\u00ebrfundon mendimin e tij duke theksuar se nevojitet nj\u00eb sistem komb\u00ebtar monitorimi, me publikim t\u00eb hapur dhe t\u00eb kuptuesh\u00ebm t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave, ku \u00e7do trup ujor t\u00eb ket\u00eb \u201cdosjen\u201d e vet, kush e ndot, kush e p\u00ebrdor dhe kush e mbron. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhen tre hapa t\u00eb thjesht\u00eb por t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm: impiante q\u00eb funksionojn\u00eb, monitorim i vazhduesh\u00ebm dhe d\u00ebnime reale p\u00ebr ndot\u00ebsit.<\/p>\n<p>Nga Bovilla te Hamallaj, nga Farka te Prespa, panorama tregon d\u00ebshtimin e institucioneve m\u00eb qart\u00eb se \u00e7do raport. Kanalizime q\u00eb derdhen n\u00eb liqene, impiante q\u00eb s\u2019punojn\u00eb, plazhe q\u00eb b\u00ebjn\u00eb reklam\u00eb past\u00ebrtie mbi uj\u00ebra t\u00eb ndotura, ky \u00ebsht\u00eb realiteti. Ndotja nuk vjen nga mungesa e dijes, por nga mungesa e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb.\/\/ Denada Jushi \u2013 ACQJ \u2013 Albanian Center for Quality Journalism<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Bovilla te Hamallaj, nga Farka te Prespa, uji q\u00eb na mban gjall\u00eb po b\u00ebhet pasqyr\u00eb e d\u00ebshtimeve tona. Raporti i pare i monitorimit \u201cActive Water II\u201d zbulon nj\u00eb Shqip\u00ebri ku liqenet urbane, kanalet kulluese dhe plazhet mbajn\u00eb brenda tyre ndotje masive fekale, kimike dhe ng\u00ebr\u00e7 institucional. Nj\u00eb fushat\u00eb monitorimi mbi trupat ujor n\u00eb Shqip\u00ebri, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":126552,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-126551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126551"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126553,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126551\/revisions\/126553"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/126552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}