{"id":127155,"date":"2025-10-31T17:01:37","date_gmt":"2025-10-31T17:01:37","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=127155"},"modified":"2025-10-31T17:01:37","modified_gmt":"2025-10-31T17:01:37","slug":"shqiperia-nen-sektin-rama-nuk-prodhon-thuajse-asgje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/10\/31\/shqiperia-nen-sektin-rama-nuk-prodhon-thuajse-asgje\/","title":{"rendered":"Shqip\u00ebria n\u00ebn sektin Rama nuk prodhon thuajse asgj\u00eb!"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Nga Bujar Leskaj<\/strong><\/em><\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb INSTAT p\u00ebr periudh\u00ebn korrik\u2013shtator 2025, tregojn\u00eb nj\u00eb realitet t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb: ekonomia shqiptare po humbet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e saj prodhuese.<\/p>\n<p>N\u00eb vet\u00ebm tre muaj, defi\u00e7iti tregtar ka arritur n\u00eb 48 miliard\u00eb lek\u00eb ose 490 milion\u00eb euro, niveli m\u00eb i lart\u00eb i tre viteve t\u00eb fundit. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb eksportet kan\u00eb r\u00ebn\u00eb ndjesh\u00ebm, importet vazhdojn\u00eb t\u00eb rriten me rit\u00ebm t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, duke thelluar var\u00ebsin\u00eb e vendit nga tregjet e huaja.<\/p>\n<p><strong>I. R\u00ebnia e eksporteve: simptom\u00eb e nj\u00eb ekonomie pa prodhim<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb krahasim me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb vitit 2024, eksportet shqiptare jan\u00eb ulur me rreth 9%. Kjo r\u00ebnie ka ardhur nga (i) indiferenca vrastare e sektit n\u00eb qeverisje p\u00ebr t\u00eb ndihmuar kapacitetet prodhuese t\u00eb vendit, nga (ii) tkurrja e industris\u00eb fason p\u00ebr shkak t\u00eb kostove t\u00eb rritura t\u00eb pun\u00ebs dhe energjis\u00eb, nga (iii) r\u00ebnia e \u00e7mimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb mineraleve dhe metaleve, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb eksporteve tona dhe (iv)nga ungesa e investimeve t\u00eb reja n\u00eb p\u00ebrpunim e prodhim.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shkak tjet\u00ebr i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb stagnimi i bujq\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb mb\u00ebshtetjes me inpute dhe subvencione efektive, munges\u00ebs s\u00eb fondeve t\u00eb mb\u00ebshtetjes nga IPARD 2 dhe 3, pasi sekti Rama mendoi vet\u00ebm t\u00eb abuzonte dhe vidhte edhe me fondet e BE-s\u00eb, si dhe ;<\/p>\n<p>P\u00ebr shkak t\u00eb politikave ekonomike jo n\u00eb mb\u00ebshtetje par\u00ebsore t\u00eb prodhimit, struktura e ekonomis\u00eb son\u00eb mbetet e brisht\u00eb dhe e p\u00ebrqendruar tek sh\u00ebrbimet dhe konsumi, jo tek prodhimi dhe eksporti.<\/p>\n<p><strong>II. Rritja e importeve: konsum pa prodhim vendas<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, importet n\u00eb tremujorin korrik-shtator 2025 jan\u00eb rritur me rreth 6%, kryesisht n\u00eb mallra konsumi, ushqime, karburante dhe materiale nd\u00ebrtimi. Kjo rritje tregon se k\u00ebrkesa e brendshme po p\u00ebrmbushet gjithnj\u00eb e m\u00eb pak nga prodhuesit vendas dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga mallrat e huaja.<\/p>\n<p>Rritja e konsumit nuk po p\u00ebrkthehet n\u00eb rritje prodhimi, por n\u00eb rritje var\u00ebsie nga importet. Nj\u00eb tendenc\u00eb kjo q\u00eb rrezikon ekuilibrin e bilancit t\u00eb pagesave dhe shton presionin mbi kursin e k\u00ebmbimit.<\/p>\n<p><strong>III. Defi\u00e7iti tregtar, nj\u00eb hendek q\u00eb po thellohet<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb defi\u00e7it tregtar prej 48 miliard\u00eb lek\u00ebsh ose 490 milion\u00eb euro n\u00eb vet\u00ebm tre muaj \u00ebsht\u00eb k\u00ebmban\u00eb e fort\u00eb alarmi. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se Shqip\u00ebria po importon shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se sa arrin t\u00eb eksportoj\u00eb, duke shpenzuar valut\u00eb t\u00eb huaj, pa gjeneruar fitime nga shitjet jasht\u00eb vendit.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb afatmesme dhe afatgjat\u00eb, kjo gjendje sjell pasoja serioze, si (i) dob\u00ebsim t\u00eb sektorit prodhues dhe humbje t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs, (ii) presion mbi rezervat valutore dhe stabilitetin e lekut, (iii) shtim t\u00eb var\u00ebsis\u00eb ekonomike nga remitancat dhe turizmi, t\u00eb cilat jan\u00eb dy burime t\u00eb paq\u00ebndrueshme n\u00eb koh\u00eb krize.<\/p>\n<p>N\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb baze t\u00eb fort\u00eb prodhuese, ekonomia shqiptare rrezikon t\u00eb mbetet konsumator i mallrave t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve, pa krijuar vler\u00eb t\u00eb shtuar. N\u00eb periudh\u00eb afatmesme dhe afatgjat\u00eb kjo n\u00ebnkupton m\u00eb pak vende pune cil\u00ebsore, pasi prodhimi \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb gjeneron pun\u00ebsim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, t\u00eb ardhura m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta p\u00ebr shtetin, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb baz\u00ebs eksportuese, si dhe rritje t\u00eb pabarazive ekonomike, pasi fitimet mbeten t\u00eb p\u00ebrqendruara n\u00eb sektor\u00ebt spekulativ\u00eb. K\u00ebto jan\u00eb frytet e indiferenc\u00ebs, gryk\u00ebsis\u00eb dhe pap\u00ebrgjegjshm\u00ebris\u00eb s\u00eb sektit Rama n\u00eb qeverisje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Bujar Leskaj T\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb INSTAT p\u00ebr periudh\u00ebn korrik\u2013shtator 2025, tregojn\u00eb nj\u00eb realitet t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb: ekonomia shqiptare po humbet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e saj prodhuese. N\u00eb vet\u00ebm tre muaj, defi\u00e7iti tregtar ka arritur n\u00eb 48 miliard\u00eb lek\u00eb ose 490 milion\u00eb euro, niveli m\u00eb i lart\u00eb i tre viteve t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":63140,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-127155","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=127155"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127156,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127155\/revisions\/127156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=127155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=127155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=127155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}