{"id":129510,"date":"2025-11-26T11:06:57","date_gmt":"2025-11-26T11:06:57","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=129510"},"modified":"2025-11-26T11:06:57","modified_gmt":"2025-11-26T11:06:57","slug":"fatmir-terziu-shkrimtarja-qe-theu-tabute-e-diktatures-komuniste","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/11\/26\/fatmir-terziu-shkrimtarja-qe-theu-tabute-e-diktatures-komuniste\/","title":{"rendered":"Fatmir Terziu: Shkrimtarja q\u00eb theu tabut\u00eb e diktatur\u00ebs komuniste"},"content":{"rendered":"<section class=\"VQDdIN\" data-hook=\"post-description\">\n<div class=\"moHCnT\">\n<div class=\"moHCnT\">\n<div class=\"fTEXDR\" data-rce-version=\"10.151.0\">\n<div class=\"mlzjh\" dir=\"ltr\" data-id=\"content-viewer\">\n<div class=\"bl9-q\">\n<div class=\"DcHeb\">\n<div data-breakout=\"normal\">\n<div id=\"viewer-159zw8396\" class=\"yIaPa\">\n<div class=\"-B2za _46-i0\">\n<figure class=\"Berpf\" data-hook=\"figure-IMAGE\">\n<div class=\"-Jv3q\" data-hook=\"image-viewer\">\n<div id=\"159zw8396\" class=\"qgjoK el5fm o2n-a\" data-hook=\"image-viewer-159zw8396\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" draggable=\"false\" src=\"https:\/\/static.wixstatic.com\/media\/a48dbc_0dbd2a89d15f4d03b60492ead9c4f1b8~mv2.png\/v1\/fill\/w_350,h_350,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto\/a48dbc_0dbd2a89d15f4d03b60492ead9c4f1b8~mv2.png\" alt=\"ree\" width=\"301\" height=\"301\" data-pin-url=\"https:\/\/www.fjalaelire.com\/post\/fatmir-terziu-shkrimtarja-q\u00eb-thyeu-tabut\u00eb-e-diktatur\u00ebs-komuniste\" data-pin-media=\"https:\/\/static.wixstatic.com\/media\/a48dbc_0dbd2a89d15f4d03b60492ead9c4f1b8~mv2.png\/v1\/fill\/w_1080,h_1080,al_c,q_90\/a48dbc_0dbd2a89d15f4d03b60492ead9c4f1b8~mv2.png\" data-load-done=\"\" \/><\/div>\n<p><button class=\"wwXRO\" type=\"button\" data-hook=\"image-expand-button\" aria-label=\"Expand image\"><\/button><\/div>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-qqp0o8414\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">VILHELME VRANARI\u2013HAXHIRAJ:<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-b1g228795\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">SHKRIMTARJA Q\u00cb THYEU TABUT\u00cb E DIKTATUR\u00cbS KOMUNISTE<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-5dryr8418\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">ABSTRAKT<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-5rngk8424\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">K\u00ebto dit\u00eb nj\u00eb g\u00ebzim sublim bashkoi dashamir\u00ebsit e shkrimtares <strong>Vilhelme Vranari Haxhiraj<\/strong> \u201eMjesht\u00ebr i Madh\u201c botimi i monografis\u00eb \u201cKUSH JAM UN\u00cb\u201d me intervist\u00ebn ekskluzive nga botuesi dhe drejtori i \u201eZemra Shqiptare\u201c z. G\u00ebzim Marku, i cili prej vitesh po b\u00ebn nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer patriotike. Por ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arsye m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb thelluar thelbin e shkrim-studimit n\u00eb fjal\u00eb. Ky studim trajton figur\u00ebn dhe krijimtarin\u00eb e shkrimtares shqiptare Vilhelme Vranari\u2013Haxhiraj (1944), nj\u00eb autore q\u00eb sfidoi hapur tabut\u00eb e diktatur\u00ebs komuniste dhe nd\u00ebrtoi nj\u00eb prej korpuseve letrare m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb pasviteve \u201990. Puna e saj krijuese, e penguar p\u00ebr dekada nga sistemi totalitar, mori form\u00ebn e plot\u00eb vet\u00ebm pas vitit 1990, duke prodhuar 36 vepra letrare n\u00eb 17 vite, si dhe nj\u00eb kontribut t\u00eb spikatur n\u00eb publicistik\u00eb, histori dhe studime. Artikulli analizon kontekstin historik t\u00eb persekutimit, temat dhe risit\u00eb e stilit, rolin emancipues t\u00eb autores si aktiviste e t\u00eb drejtave t\u00eb gruas, si dhe vendin e saj n\u00eb zhvillimin e let\u00ebrsis\u00eb bashk\u00ebkohore shqiptare. Studimi synon t\u00eb rivler\u00ebsoj\u00eb ndikimin e saj si nj\u00eb nga z\u00ebrat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb post-totalitare dhe nj\u00eb nd\u00ebr femrat e para q\u00eb artikuluan publikisht rezistenc\u00ebn kund\u00ebr sistemit.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-y21j58430\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\"><strong>Fjal\u00eb-ky\u00e7e: Vilhelme Vranari-Haxhiraj, let\u00ebrsi e persekutuar, realiz\u00ebm psikosocial, diktatur\u00eb komuniste, roman shqiptar, emancipim gjinor.<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-j0e908434\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\"><strong>1. Hyrje<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-53gis8438\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Let\u00ebrsia shqiptare e shekullit XX \u00ebsht\u00eb thell\u00ebsisht e lidhur me historin\u00eb politike t\u00eb vendit, ve\u00e7an\u00ebrisht me realitetin represiv t\u00eb diktatur\u00ebs komuniste (1945\u20131990). Brenda k\u00ebtij konteksti, shkrimtar\u00ebt e ndaluar ose t\u00eb heshtur me forc\u00eb, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb segmentin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb n\u00ebnshtruar censur\u00ebs. Nj\u00eb nd\u00ebr figurat m\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb k\u00ebsaj let\u00ebrsie \u00ebsht\u00eb Vilhelme Vranari\u2013Haxhiraj, e cila p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb rast unik: nj\u00eb shkrimtare q\u00eb iu mohua shkollimi, profesioni dhe e drejta e botimit p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dy dekada, por e cila, pas r\u00ebnies s\u00eb regjimit, ngriti nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb poezi, proz\u00eb, roman, eseistik\u00eb, fabulistik\u00eb dhe studime historike.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-2l35w8440\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">N\u00eb studimet bashk\u00ebkohore letrare, figura e saj po fitojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi si nj\u00eb shembull i rezistenc\u00ebs intelektuale dhe i rr\u00ebfimit t\u00eb traum\u00ebs totalitare, krahasuar shpesh me Herta M\u00fcller-in (Nobelistja e vitit 2009). Ky artikull synon t\u00eb shqyrtoj\u00eb me metoda analiz\u00ebs letrare dhe historike m\u00ebnyr\u00ebn se si autorja e ktheu persekutimin n\u00eb material artistik, si dhe ndikimin e saj n\u00eb kontekstin e let\u00ebrsis\u00eb postkomuniste.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-n0cz58442\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">\u00a0<\/span><strong>2. Metodologjia<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-zqk2s8448\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Studimi mb\u00ebshtetet n\u00eb: analiz\u00ebn tekstuale t\u00eb pjes\u00ebs m\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb autores (romane, poezi, publicistik\u00eb); qasjen historiko-sociologjike mbi kontekstin e p\u00ebrndjekjes politike s\u00eb viteve 1960\u20131990; krahasime tipologjike me let\u00ebrsin\u00eb e persekutuar europiane; p\u00ebrdorimin e kritik\u00ebs ekzistuese shqiptare dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare mbi autoren; shqyrtimin e bibliografis\u00eb s\u00eb botimeve dhe \u00e7mimeve t\u00eb saj.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-kkc448450\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Qasja \u00ebsht\u00eb e karakterit nd\u00ebr-disiplinor, duke kombinuar let\u00ebrsin\u00eb, historin\u00eb sociale, studimet e traum\u00ebs dhe teorin\u00eb e realizmit psikosocial.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-izmn48454\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">3. <strong>Biografia: Nga riciklimi politik te afirmimi letrar<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-xpur38459\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Vilhelme Vranari lindi n\u00eb Kanin\u00eb m\u00eb 8 dhjetor 1944, nga nj\u00eb familje aristokratike q\u00eb rridhte nga linja e Princit Gjergj Arianiti. Statusi i prejardhjes e ktheu familjen e saj n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr t\u00eb organeve t\u00eb diktatur\u00ebs, duke prodhuar: ndalim t\u00eb diplomimit n\u00eb vitin 1966 p\u00ebr tri l\u00ebnd\u00eb; internime dhe survejim t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb familjes; refuzim p\u00ebr ushtrimin e profesionit; 25 vite pun\u00eb t\u00eb detyruar si pun\u00ebtore; ndalim absolut t\u00eb botimit deri n\u00eb vitin 1990.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-6jfb58461\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Vet\u00ebm pas vitit 1990 autorja nisi nj\u00eb karrier\u00eb t\u00eb suksesshme n\u00eb arsim dhe publicistik\u00eb, duke u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb nga z\u00ebrat e par\u00eb fem\u00ebror\u00eb t\u00eb demokracis\u00eb shqiptare. Ajo ishte: themeluese dhe kryetare e Lidhjes Demokratike t\u00eb Gruas, dega Vlor\u00eb (1991\u20131998); autore e peticionit p\u00ebr t\u00eb drejtat e gruas drejtuar Parlamentit (1992); publiciste n\u00eb shtypin shqiptar, kosovar, italian, rumun, britanik, kanadez e amerikan. Ky profil e vendos autoren n\u00eb nd\u00ebrthurje t\u00eb trefisht\u00eb: shkrimtare \u2013 d\u00ebshmitare \u2013 aktiviste.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-40rcz8465\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\"><strong>4. Krijimtaria letrare: Struktura, temat, risit\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-myut38469\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><strong><span class=\"GnvzP _-7vPo\">4.1 Poezia<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-4simz8473\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Poezia e saj karakterizohet nga: liriz\u00ebm i dhimbjes; simbolika e mallit dhe humbjes; kuptime metafizike t\u00eb fatit njer\u00ebzor; ritme t\u00eb brendshme t\u00eb shpirtit fem\u00ebror. Veprat e para (\u201c<strong><em>Loti nuk ka faj<\/em><\/strong>\u201d, \u201c<strong><em>T\u00eb pres<\/em><\/strong>\u201d) sh\u00ebnojn\u00eb lindjen e z\u00ebrit t\u00eb saj poetik pas nj\u00eb heshtjeje t\u00eb imponuar prej disa vitesh.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-acv0a8481\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><strong><span class=\"GnvzP _-7vPo\">4.2 Proz\u00eb e shkurt\u00ebr<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-5siil8485\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">N\u00eb novelat \u201c<strong><em>Mamaja<\/em><\/strong>\u201d, \u201c<strong><em>Kush e vrau Kaftanazin<\/em><\/strong>?\u201d, \u201c<strong><em>\u00c7mimi i Dualizmit<\/em><\/strong>\u201d, autorja p\u00ebrdor: realizmin psikosocial; rr\u00ebfimin introspektiv; figura t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb shtypur shqiptare; struktur\u00eb t\u00eb ngjeshur dhe gjuh\u00eb t\u00eb intensitetit emocional.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-vqdzg8495\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><strong><span class=\"GnvzP _-7vPo\">4.3 Romani \u2013 gjinia e saj qendrore<\/span><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-xez3d8499\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Me 20 romane, autori renditet si nj\u00eb prej romanciereve m\u00eb produktive t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe. Pikat kryesore t\u00eb proz\u00ebs romanore: Trilogjia \u201c<strong><em>V\u00ebshtroni Meduz\u00ebn<\/em><\/strong>\u201d (3 v\u00ebllime, mbi 1100 faqe) \u2013 kronik\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb shqiptare nga shek. XV deri te r\u00ebnia e komunizmit. \u201c<strong><em>Unaza e Prangosur<\/em><\/strong>\u201d \u2013 dashuri q\u00eb sfidon ndarjet klasore t\u00eb diktatur\u00ebs. \u201c<strong><em>Rr\u00ebfim n\u00eb t\u00eb Per\u00ebnduar<\/em><\/strong>\u201d \u2013 roman q\u00eb denoncon dhun\u00ebn ndaj femr\u00ebs. \u201c<strong><em>Rikthim i Ismail Qemalit<\/em><\/strong>\u201d \u2013 vep\u00ebr e p\u00ebrshkruar nga kritika si \u201cE munguara e let\u00ebrsis\u00eb shqipe\u201d, ku Babai i Kombit rikthehet si personazh letrar.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-ixf2i8509\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">N\u00ebp\u00ebrmjet tyre, autorja: thyen tabut\u00eb e historis\u00eb s\u00eb ndaluar; nxjerr n\u00eb drit\u00eb plag\u00ebn e shtres\u00ebzimeve klasore; nd\u00ebrton nj\u00eb narrativ\u00eb t\u00eb re komb\u00ebtare; sjell n\u00eb let\u00ebrsi nj\u00eb profil t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb femr\u00ebs shqiptare.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-rgja98513\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">5. <strong>Vilhelme Vranari si model i let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb persekutuar<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-ekkgz8520\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">N\u00eb studimet bashk\u00ebkohore, vepra e saj vendoset pran\u00eb shkrimtareve si: Herta M\u00fcller, Anna Ahmatova, Nadezhda Mandelstam, Isabel Allende (n\u00eb dimensionin politik) etj.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-l3g9i8522\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Ngjashm\u00ebrit\u00eb me M\u00fcller-in lidhen me: p\u00ebrndjekjen politike; jet\u00ebn n\u00eb survejim; konvertimin e traum\u00ebs n\u00eb art; rr\u00ebfimin e dhun\u00ebs totalitare nga perspektiva e nj\u00eb gruaje. Dallimi, si\u00e7 n\u00ebnvizon kritika, \u00ebsht\u00eb se M\u00fcller shkroi n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb me tradit\u00eb bot\u00ebrore dhe me nj\u00eb shtet t\u00eb fort\u00eb pas saj, nd\u00ebrsa Vranari krijoi n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb vog\u00ebl dhe pa asnj\u00eb mb\u00ebshtetje institucionale. Ky kontekst e rrit r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e vepr\u00ebs s\u00eb saj.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-mdqty8526\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">6. <strong>Kontributet n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb dhe kultur\u00ebn shqiptare. <\/strong>Vilhelme Vranari ka sjell\u00eb tri risi thelb\u00ebsore:<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-ofhu28535\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">6.1 Rishkrimin e hierarkis\u00eb s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare. Ajo sfidoi emrat e vendosur politikisht nga kritika e komunizmit, duke sjell\u00eb nj\u00eb z\u00eb autentik, t\u00eb pakorrigjuar nga frika dhe censura.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-yaw1w16003\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">6.2 Stil origjinal dhe gjuh\u00eb e pasur. Proza e saj thyente uniformitetin 50-vje\u00e7ar t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb realizmit socialist.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-hmqgw16105\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">6.3 Let\u00ebrsimi i traum\u00ebs kolektive shqiptare. Let\u00ebrsia e saj u b\u00eb nj\u00eb \u201cd\u00ebshmi letrare\u201d e p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb nj\u00eb kombi n\u00ebn totalitariz\u00ebm.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-alxlj8543\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\"><strong>7. \u00c7mimet dhe vler\u00ebsimet. Autorja ka marr\u00eb mbi 20 \u00e7mime komb\u00ebtare e nd\u00ebrkomb\u00ebtare, nd\u00ebr t\u00eb cilat:<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<ul class=\"_4ZJKX KVAVd\">\n<li class=\"qUi3b\" dir=\"auto\" aria-level=\"1\">\n<p id=\"viewer-woq378545\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">\u201cPetro Marko\u201d, 2006<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"qUi3b\" dir=\"auto\" aria-level=\"1\">\n<p id=\"viewer-ms5mq8547\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">\u201cProtagonist i Vitit\u201d, 2008<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"qUi3b\" dir=\"auto\" aria-level=\"1\">\n<p id=\"viewer-in9dl8549\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">\u201cGjergj Kastrioti \u2013 Sk\u00ebnderbeu\u201d, Torino, 2009<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"qUi3b\" dir=\"auto\" aria-level=\"1\">\n<p id=\"viewer-8kzxm8551\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">\u201cPena e Kristalt\u00eb\u201d, Suedi, 2014<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"qUi3b\" dir=\"auto\" aria-level=\"1\">\n<p id=\"viewer-wbr9x8553\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Titulli \u201cMjesht\u00ebr i Madh\u201d, Presidenca e Shqip\u00ebris\u00eb, 2012<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li class=\"qUi3b\" dir=\"auto\" aria-level=\"1\">\n<p id=\"viewer-zbxa18555\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">P\u00ebrfshirje n\u00eb Antologjin\u00eb italiane 2010\u20132012, si e vetmja autore shqiptare.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block56\">Krijimtaria e saj \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb Shqip\u00ebri, Kosov\u00eb, Itali, Rumani, Angli, SHBA, Suedi, Zvic\u00ebr etj.<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-loowj8561\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\"><strong>8. Diskutim<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-zr8wd17016\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Studimi tregon se roli i Vranarit nuk kufizohet vet\u00ebm n\u00eb sfer\u00ebn estetike. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb: <strong>d\u00ebshmitare e traum\u00ebs historike<\/strong>, <strong>krijuese narrative t\u00eb kujtes\u00ebs kolektive<\/strong>, <strong>dekonstruktore e mitologjis\u00eb s\u00eb diktatur\u00ebs<\/strong>, <strong>z\u00eb i fuqish\u00ebm i femr\u00ebs shqiptare<\/strong>, <strong>subjekt i let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb rezistenc\u00ebs<\/strong>. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, <strong>ajo p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb kapitull t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb ballkanit postkomunist <\/strong>dhe meriton qasje t\u00eb reja studimore.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block61\">9. <strong>N\u00eb vend t\u00eb konkluzionit<\/strong><\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<div id=\"viewer-zyt4s8942\" class=\"yIaPa\">\n<div class=\"-B2za\">\n<figure class=\"Berpf\" data-hook=\"figure-IMAGE\">\n<div class=\"-Jv3q\" data-hook=\"image-viewer\">\n<div id=\"zyt4s8942\" class=\"qgjoK el5fm o2n-a\" data-hook=\"image-viewer-zyt4s8942\"><img decoding=\"async\" draggable=\"false\" src=\"https:\/\/static.wixstatic.com\/media\/a48dbc_400230accea7409daf0fc4fc7c95837b~mv2.png\/v1\/fill\/w_240,h_375,al_c,q_85,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto\/a48dbc_400230accea7409daf0fc4fc7c95837b~mv2.png\" alt=\"ree\" data-pin-url=\"https:\/\/www.fjalaelire.com\/post\/fatmir-terziu-shkrimtarja-q\u00eb-thyeu-tabut\u00eb-e-diktatur\u00ebs-komuniste\" data-pin-media=\"https:\/\/static.wixstatic.com\/media\/a48dbc_400230accea7409daf0fc4fc7c95837b~mv2.png\/v1\/fill\/w_707,h_1104,al_c,q_90\/a48dbc_400230accea7409daf0fc4fc7c95837b~mv2.png\" data-load-done=\"\" \/><\/div>\n<p><button class=\"wwXRO\" type=\"button\" data-hook=\"image-expand-button\" aria-label=\"Expand image\"><\/button><\/div>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block65\">Vilhelme Vranari-Haxhiraj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shkrimtaret m\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqiptare t\u00eb pasviteve \u201990 dhe nj\u00eb prej autoreve q\u00eb solli n\u00eb dimension artistik p\u00ebrvoj\u00ebn e persekutimit komunist. Ajo la pas nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb pasur, t\u00eb gjer\u00eb dhe shum\u00ebdimensionale, q\u00eb shtrihet nga poezia te romani, nga fabula te studimet historike. Si \u201cHerta M\u00fcller e Shqip\u00ebris\u00eb\u201d, ajo ka nd\u00ebrtuar nj\u00eb let\u00ebrsi q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh art, d\u00ebshmi dhe histori.<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-7s0k28574\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">R\u00ebnd\u00ebsia e saj n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe \u00ebsht\u00eb e trefisht\u00eb: artistike, p\u00ebr stilin dhe gjuh\u00ebn; historike, p\u00ebr dokumentimin e dhun\u00ebs totalitare; shoq\u00ebrore, p\u00ebr rolin emancipues t\u00eb gruas dhe luft\u00ebn demokratike. Vepra e saj mbetet nj\u00eb pasuri q\u00eb duhet futur m\u00eb gjer\u00ebsisht n\u00eb programet universitare dhe n\u00eb studimet bashk\u00ebkohore t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-nyied8578\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\"><strong>REFERENCA<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-breakout=\"normal\">\n<p id=\"viewer-e7d1y8582\" class=\"IFLJx f1-1G _-7vPo sDlj2\" dir=\"auto\"><span class=\"GnvzP _-7vPo\">Bu\u00e7papaj, Mujo. \u201cVler\u00ebsime mbi proz\u00ebn e Vilhelme Vranarit.\u201d<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block71\">Ymeri, Eshref. Shkrime kritike p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb shqipe.<\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block72\"><\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block72\">Marku, G\u00ebzim. \u201cKush jam un\u00eb.\u201d Intervist\u00eb ekskluzive me Vilhelme Vranari-Haxhiraj.<\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block73\"><\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block73\">Terziu, Fatmir. Studime dhe ese p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb bashk\u00ebkohore shqiptare.<\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block74\"><\/div>\n<div data-hook=\"rcv-block74\">Fortino, C.I., Antonesku, M., Pren\u00e7i, A., Sina, F., La\u00e7o, A., Kallulli, R., Spahiu, F. Vler\u00ebsime kritike mbi autoren.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>VILHELME VRANARI\u2013HAXHIRAJ: SHKRIMTARJA Q\u00cb THYEU TABUT\u00cb E DIKTATUR\u00cbS KOMUNISTE ABSTRAKT K\u00ebto dit\u00eb nj\u00eb g\u00ebzim sublim bashkoi dashamir\u00ebsit e shkrimtares Vilhelme Vranari Haxhiraj \u201eMjesht\u00ebr i Madh\u201c botimi i monografis\u00eb \u201cKUSH JAM UN\u00cb\u201d me intervist\u00ebn ekskluzive nga botuesi dhe drejtori i \u201eZemra Shqiptare\u201c z. G\u00ebzim Marku, i cili prej vitesh po b\u00ebn nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyer patriotike. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":113459,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-129510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129510"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129511,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129510\/revisions\/129511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}