{"id":130644,"date":"2025-12-10T12:52:31","date_gmt":"2025-12-10T12:52:31","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=130644"},"modified":"2025-12-10T12:52:31","modified_gmt":"2025-12-10T12:52:31","slug":"strategjia-kombetare-e-shba-ne-europe-shtypet-opozita-demokracia-e-rrezikuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2025\/12\/10\/strategjia-kombetare-e-shba-ne-europe-shtypet-opozita-demokracia-e-rrezikuar\/","title":{"rendered":"Strategjia komb\u00ebtare e SHBA\/ &#8220;N\u00eb Europ\u00eb shtypet opozita, demokracia e rrezikuar&#8230;&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Ne nuk mund t\u00eb pranojm\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimin, p\u00ebr nd\u00ebrhyrje n\u00eb jet\u00ebn politike t\u00eb Europ\u00ebs&#8221;, tha Ant\u00f3nio Costa t\u00eb h\u00ebn\u00ebn n\u00eb Bruksel. Presidenti i K\u00ebshillit Europian gjat\u00eb nj\u00eb diskutimi n\u00eb Institutin Jacques-Delors u shpreh i alarmuar dhe theksoi sovranitetin europian. Sfondi ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me strategjin\u00eb e re komb\u00ebtare t\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/shtetet-e-bashkuara-t%C3%AB-amerik%C3%ABs\/t-19222475\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>SHBA-s\u00eb<\/strong><\/a>\u00a0p\u00ebr sigurin\u00eb, q\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe konsiderohet si nj\u00eb fyerje e r\u00ebnd\u00eb ndaj Europ\u00ebs.<\/p>\n<p>Qeveria e SHBA-s\u00eb rregullisht n\u00eb periudha t\u00eb ndryshme publikon nj\u00eb plan, se si d\u00ebshiron ta konceptoj\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen politik\u00ebn e vet t\u00eb siguris\u00eb.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/dokumenti-i-strategjis%C3%AB-s%C3%AB-siguris%C3%AB-komb%C3%ABtare-t%C3%AB-shba-s%C3%AB-ngjall-frik%C3%AB-n%C3%AB-evrop%C3%AB\/a-75048312\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Versioni m\u00eb i fundit kritikon institucionet europiane dhe mund t\u00eb konsiderohet si udh\u00ebrr\u00ebfyes lidhur me at\u00eb se \u00e7far\u00eb mund t\u00eb pres\u00eb Europa n\u00eb t\u00eb ardhmen nga SHBA-ja.<\/strong><\/a><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Strategjia e SHBA-s\u00eb: Demokracia n\u00eb Europ\u00eb e rrezikuar<\/strong><\/p>\n<p>Presidenti i SHBA-s\u00eb Donald Trump vendos theksin n\u00eb fjal\u00ebn hyr\u00ebse t\u00eb strategjis\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb siguris\u00eb: &#8220;Amerika duhet t\u00eb mbetet kombi m\u00eb i madh dhe m\u00eb i suksessh\u00ebm i historis\u00eb.&#8221; Strategjia ndjek doktrin\u00ebn e MAGA dhe thekson &#8220;Amerika n\u00eb plan t\u00eb par\u00eb&#8221;.<\/p>\n<p>Qeveria e SHBA-s\u00eb b\u00ebn t\u00eb qart\u00eb, se n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb ndjek interesat komb\u00ebtare. Europa mbetet nj\u00eb partner strategjik, megjithat\u00eb ajo kritikohet.<\/p>\n<p>R\u00ebnie ekonomike, liria politike e shtypur dhe nj\u00eb politik\u00eb e gabuar migracioni: Europa, sipas k\u00ebndv\u00ebshtrimit t\u00eb SHBA-s\u00eb, \u00ebsht\u00eb duke ecur n\u00eb drejtimin e gabuar. Kritikat jan\u00eb t\u00eb shumta. Institucionet europiane po kufizojn\u00eb lirin\u00eb e mendimit dhe po shtypin opozit\u00ebn, identiteti komb\u00ebtar po humbet. &#8220;N\u00ebse nuk ndryshon gj\u00eb, kontinenti n\u00eb 20 vjet apo edhe m\u00eb pak nuk do t\u00eb njihet m\u00eb&#8221;, thuhet n\u00eb strategjin\u00eb e re t\u00eb SHBA-s\u00eb. N\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn duhet t\u00eb ndalet migracioni masiv.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dokumenti i strategjis\u00eb vazhdon t\u00eb ndjek\u00eb doktrin\u00ebn MAGA<\/strong><\/p>\n<p>Judy Dempsey nga institutit &#8220;Carnegie Europe&#8221; e konsideron k\u00ebt\u00eb dokument si nj\u00eb vazhdim t\u00eb politik\u00ebs MAGA: &#8220;Ne e dim\u00eb tani, se ku ndodhet administrata Trump&#8221;, thot\u00eb ajo n\u00eb bised\u00eb telefonike p\u00ebr DW, &#8220;kjo \u00ebsht\u00eb mir\u00eb.&#8221; Dokumenti i strategjis\u00eb tregon qart\u00eb, q\u00eb SHBA ndjek nj\u00eb politik\u00eb transkionale. Gjith\u00e7ka ka nj\u00eb \u00e7mim dhe duhet t&#8217;u sh\u00ebrbej\u00eb interesave amerikane, shpjegon Dempsey. Tani \u00ebsht\u00eb e zez\u00eb n\u00eb t\u00eb bardh\u00eb, ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb deklaruar prej koh\u00ebsh.<\/p>\n<p>Qeveria e SHBA-s\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen do t\u00eb jet\u00eb vet aktive dhe do t\u00eb &#8220;ndihmoj\u00eb&#8221;, p\u00ebr t\u00eb korrigjuar kursin aktual. Nj\u00eb q\u00ebllim \u00ebsht\u00eb &#8220;t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb rezistenc\u00ebn e kombeve europiane kund\u00ebr kursit aktual t\u00eb Europ\u00ebs.&#8221; Qeveria e SHBA-se e konsideron pozitive influenc\u00ebn e &#8220;partive patriotike europiane&#8221;. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p.sh. mund kihet parasysh Alternativa p\u00ebr Gjermanin\u00eb (AfD), e cila mban lidhje me republikan\u00eb drejtues.<\/p>\n<p>Se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb kjo konkretisht, kuptohet prej udh\u00ebzimeve t\u00eb Marco Rubios. Ministri i Jasht\u00ebm i SHBA-s\u00eb i ka udh\u00ebzuar diplomat\u00ebt e SHBA-s\u00eb n\u00eb Europ\u00eb, q\u00eb t\u00eb ndikojn\u00eb ndaj qeverive komb\u00ebtare, p\u00ebr t\u00eb kufizuar ndjesh\u00ebm migracionin.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Strategjia e SHBA-s\u00eb: L\u00ebvdata nga Moska, habi n\u00eb Bruksel<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb stabilizuar ekonomin\u00eb europiane, \u00ebsht\u00eb n\u00eb interesin e SHBA-s\u00eb, q\u00eb t\u00eb zgjidhet lufta n\u00eb Ukrain\u00eb. Qeveria Trump megjithat\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me politikan\u00ebt europian\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb pritshm\u00ebri jo realiste lidhur me luft\u00ebn&#8221;.<\/p>\n<p>Ian Lesser konstaton nj\u00eb dallim fundamental, sikurse i tha n\u00eb bised\u00eb gazetarit t\u00eb DW-s\u00eb Teri Schultz. Lesser drejton zyr\u00ebn e Brukselit t\u00eb German Marshall Funds, nj\u00eb Think Tank transatlantik. Nd\u00ebrsa qeveria e SHBA-s\u00eb luft\u00ebn e Ukrain\u00ebs e konsideron si &#8220;nj\u00eb problem t\u00eb pak\u00ebndsh\u00ebm, q\u00eb duhet zgjidhur dhe shmangur&#8221;, thot\u00eb Lesser, Europa ndodhet p\u00ebrball\u00eb sfid\u00ebs &#8220;si do t\u00eb duhet t\u00eb jetoj\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen me nj\u00eb Rusi agresive&#8221;.<\/p>\n<p>Kaja Kallas e ngarkuara e BE-s\u00eb p\u00ebr Politik\u00ebn e JashtmeFotografi: Noushad Thekkayil\/NurPhoto\/picture alliance<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaja Kallas: &#8220;Disa gj\u00ebra edhe jan\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shum\u00eb v\u00ebzhgues shohin me shqet\u00ebsim ndaj k\u00ebtyre sinjaleve nga SHBA-ja, politikan\u00eb drejtues n\u00eb<a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/bashkimi-europian\/t-50254832\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>BE<\/strong><\/a>\u00a0i p\u00ebrmbahen partneritetit transatlantik. E ngarkuara e BE-s\u00eb p\u00ebr Politik\u00ebn e Jashtme Kaja Kallas gjat\u00eb forumit n\u00eb Doha t\u00eb shtun\u00ebn (06.12.2025) u p\u00ebrpoq ta zbus\u00eb situat\u00ebn.<\/p>\n<p>&#8220;Disa gj\u00ebra edhe jan\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta&#8221;, tha ajo n\u00eb nj\u00eb podium n\u00eb kryeqytetin e Katarit, &#8220;Europa faktikisht po e n\u00ebnvler\u00ebson fuqin\u00eb e saj.&#8221; Ajo b\u00ebri thirrje p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb vet\u00ebdije dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht theksoi partneritetin me SHBA-n\u00eb. &#8220;Ne duhet t\u00eb qendrojm\u00eb t\u00eb bashkuar.&#8221;<\/p>\n<p>Anitta Hipper, z\u00ebdh\u00ebn\u00ebse e Komisionit t\u00eb BE p\u00ebr politik\u00ebn e siguris\u00eb, n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb shtypi t\u00eb h\u00ebn\u00ebn (08.12.2025) e plot\u00ebsoi deklarat\u00ebn: &#8220;Vendimet, q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me Bashkimin Europian, do t\u00eb merren nga Bashkimi Europian p\u00ebr Bashkimin Europian, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe ato vendime, q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me autonomin\u00eb ton\u00eb rregulative dhe mbrojtjen e lisirs\u00eb s\u00eb mendimit.&#8221;<\/p>\n<p><strong>Presidenti i K\u00ebshillit t\u00eb BE-s\u00eb Costa: &#8220;SHBA nuk mund t\u00eb vendos\u00eb&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Edhe Presidenti i K\u00ebshillit Europian Ant\u00f3nio Costa thekson partneritetin transatlantik. SHBA mbetet nj\u00eb partnere transatlantike. SHBA mbentet nj\u00eb partnere e r\u00ebnd\u00ebsishme, por ai n\u00ebnvizon, se lidhur me strategjin\u00eb e re t\u00eb siguris\u00eb se: &#8220;SHBA nuk mund t\u00eb vendos\u00eb n\u00eb vend t\u00eb qytetareve dhe qytetar\u00ebve europian\u00eb, se cilat parti jan\u00eb t\u00eb duhurat dhe cilat jan\u00eb t\u00eb gabuarat&#8221;, tha ai t\u00eb h\u00ebn\u00ebn n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb shtypi n\u00eb Bruksel.<\/p>\n<p>Edhe pse SBA-ja vazhdon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb partnere e r\u00ebnd\u00ebsishme, Costa thekson sovranitetin e Europ\u00ebs. &#8220;P\u00ebr t&#8217;u mbrojtur jo vet\u00ebm nga kund\u00ebrshtar\u00ebt, por edhe nga aleat\u00ebt tan\u00eb, ne duhet t\u00eb forcojm\u00eb Europ\u00ebn.<\/p>\n<p><strong>Ende nuk ka shenja p\u00ebr nj\u00eb strategjie europiane<\/strong><\/p>\n<p>Judy Dempsey nga Carnegie Europe t\u00ebrheq v\u00ebmendjen, se nuk sheh t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb strategji unike nga Brukseli. Strategjia e re komb\u00ebtare e SHBA-s\u00eb &#8220;\u00ebsht\u00eb nj\u00eb goditje e fort\u00eb n\u00eb shpin\u00eb nga SHBA-ja&#8221;, thot\u00eb ajo, &#8220;por Europa nuk do t\u00eb reagoj\u00eb ndaj saj.&#8221; Europa \u00ebsht\u00eb n\u00eb disavantazh kundrejt SHBA-s\u00eb, sepse nuk ka nj\u00eb strategji t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb shteteve an\u00ebtare.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.dw.com\/sq\/ursula-von-der-leyen\/t-71678375\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Presidentja e Komisionit t\u00eb BE-s\u00eb Ursula von der Leyen<\/strong><\/a>ende nuk ka reaguar publikisht ndaj strategjis\u00eb s\u00eb re nga Uashingtoni.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Autore: Beatrice von Braunschweig<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Ne nuk mund t\u00eb pranojm\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimin, p\u00ebr nd\u00ebrhyrje n\u00eb jet\u00ebn politike t\u00eb Europ\u00ebs&#8221;, tha Ant\u00f3nio Costa t\u00eb h\u00ebn\u00ebn n\u00eb Bruksel. Presidenti i K\u00ebshillit Europian gjat\u00eb nj\u00eb diskutimi n\u00eb Institutin Jacques-Delors u shpreh i alarmuar dhe theksoi sovranitetin europian. Sfondi ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me strategjin\u00eb e re komb\u00ebtare t\u00eb\u00a0SHBA-s\u00eb\u00a0p\u00ebr sigurin\u00eb, q\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":130647,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-130644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130644"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130644\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130648,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130644\/revisions\/130648"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/130647"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}