R\u00ebnia e Nicol\u00e1s Maduro nuk ishte nj\u00eb episod ekzotik i politik\u00ebs latino-amerikane. Ishte p\u00ebrfundimi i parashikuesh\u00ebm i nj\u00eb modeli pushteti q\u00eb u zgjat p\u00ebrtej kufijve demokratik\u00eb, u personalizua, u mbrojt me propagand\u00eb dhe u ushqye nga ekonomia informale e krimit. Ky \u00ebsht\u00eb thelbi i paralelizmit q\u00eb Shqip\u00ebria nuk mund ta anashkaloj\u00eb m\u00eb.<\/p>\n
Sot, debati nuk \u00ebsht\u00eb n\u00ebse Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb Venezuela. Debati \u00ebsht\u00eb n\u00ebse po ec\u00ebn n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn logjik\u00eb. Dhe shenjat jan\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb ngritur alarm.<\/p>\n
Pushteti i gjat\u00eb dhe shnd\u00ebrrimi i shtetit n\u00eb pron\u00eb politike<\/strong><\/p>\n Maduro nuk ra si diktator i shpallur. Ai ra si lider q\u00eb, hap pas hapi, e zhvendosi vendimmarrjen nga institucionet te vetja. Gjykatat, zgjedhjet, ekonomia, siguria\u2014gjith\u00e7ka u p\u00ebrqendrua n\u00eb nj\u00eb bosht t\u00eb vet\u00ebm. Kur kontrolli dhe balanca u shuan, shteti u b\u00eb i brisht\u00eb dhe i kapsh\u00ebm.<\/p>\n N\u00eb Shqip\u00ebri, qeverisja e Edi Rama ka prodhuar t\u00eb nj\u00ebjtin efekt p\u00ebrqendrimi: nj\u00eb kryeminist\u00ebr si pik\u00eb gravitacioni p\u00ebr \u00e7do vendim madhor; institucione q\u00eb funksionojn\u00eb formalisht, por rrall\u00eb sfidojn\u00eb; nj\u00eb parlament q\u00eb miraton m\u00eb shum\u00eb sesa kontrollon; dhe nj\u00eb perceptim publik se rezultati elektoral \u00ebsht\u00eb i paracaktuar. Ky nuk \u00ebsht\u00eb standard i demokracis\u00eb funksionale\u2014\u00ebsht\u00eb personalizim pushteti.<\/p>\n Propaganda n\u00eb vend t\u00eb llogaridh\u00ebnies<\/strong><\/p>\n Mburoja e Maduron ishte propaganda: relativizim i d\u00ebshtimeve, shpikje armiqsh, triumfaliz\u00ebm komunikativ mbi nj\u00eb realitet q\u00eb po shembej. Kur transparenca z\u00ebvend\u00ebsohet nga narrativat, pushteti kalon nga qeverisje n\u00eb mbijetes\u00eb.<\/p>\n Edhe k\u00ebtu, kritika stigmatizohet, skandalet shp\u00ebrndahen n\u00eb zhurm\u00eb komunikimi, dhe d\u00ebshtimet mbulohen me spektak\u00ebl. Kjo \u00ebsht\u00eb shenj\u00eb force vet\u00ebm n\u00eb dukje; n\u00eb thelb, \u00ebsht\u00eb shenj\u00eb pasigurie politike.<\/p>\n Kapja graduale e shtetit<\/strong><\/p>\n Maduro nuk mbylli institucionet; ai i b\u00ebri t\u00eb pad\u00ebmshme. Procesi ishte i qet\u00eb, i ngadalsh\u00ebm, por i q\u00ebndruesh\u00ebm. N\u00eb Shqip\u00ebri, simptomat jan\u00eb t\u00eb njohura: administrat\u00eb e politizuar, media t\u00eb varura ekonomikisht, vet\u00ebcensur\u00eb dhe bindja e rrezikshme se pushteti \u00ebsht\u00eb i papreksh\u00ebm. Kjo bindje nd\u00ebrtoi \u201cstabilitetin\u201d e Maduron\u2014dhe po ajo bindje e rr\u00ebzoi.<\/p>\n Narco-ekonomia: pika ku paralelizmi b\u00ebhet i friksh\u00ebm<\/strong><\/p>\n Venezuela u shemb kur korrupsioni dhe trafiku u b\u00ebn\u00eb mekaniz\u00ebm qeverisjeje. Jo thjesht krim periferik, por motor ekonomik. Shqip\u00ebria sot p\u00ebrballet me nj\u00eb debat gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb hapur mbi narko-trafikun dhe narko-eurot n\u00eb ekonomi: para informale q\u00eb fryjn\u00eb sektor\u00eb, shtremb\u00ebrojn\u00eb konkurrenc\u00ebn, deformojn\u00eb tregun e pasurive t\u00eb paluajtshme dhe krijojn\u00eb var\u00ebsi politike.<\/p>\n Kur ekonomia reale mb\u00ebshtetet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb te qarkullimi i paras\u00eb informale, shteti humbet kontrollin fiskal, institucionet dob\u00ebsohen dhe politika b\u00ebhet e cenueshme nga interesa kriminale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, problemi nuk \u00ebsht\u00eb thjesht moral; \u00ebsht\u00eb strukturor. Dhe strukturat e kapura nuk reformohen\u2014z\u00ebvend\u00ebsohen.<\/p>\n Korrupsioni i normalizuar dhe erozioni i legjitimitetit<\/strong><\/p>\n Maduro nuk ra kur u zbuluan skandalet; ra kur korrupsioni u perceptua si norm\u00eb. N\u00eb Shqip\u00ebri, perceptimi publik ka arritur nj\u00eb prag t\u00eb rreziksh\u00ebm: tender\u00eb q\u00eb nuk shpjegohen, koncesione q\u00eb nuk kontrollohen, klienteliz\u00ebm q\u00eb nuk fshehet. Kur p\u00ebrgjegj\u00ebsia zhduket, legjitimiteti rr\u00ebnohet\u2014pavar\u00ebsisht retorik\u00ebs s\u00eb stabilitetit.<\/p>\n Iluzioni i fundit: \u201cpa mua s\u2019ka stabilitet\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cPa mua ka kaos\u201d ishte argumenti i fundit i Maduron. Versionet e buta t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs tez\u00eb d\u00ebgjohen kudo ku pushteti barazon veten me shtetin. Historia tregon se stabiliteti pa drejt\u00ebsi dhe pa rotacion \u00ebsht\u00eb thjesht vones\u00eb e kriz\u00ebs.<\/p>\n Paralelizmi me Venezuel\u00ebn nuk \u00ebsht\u00eb thirrje alarmiste; \u00ebsht\u00eb lexim i ftoht\u00eb i modeleve t\u00eb pushtetit. Pushtetet e gjata, t\u00eb personalizuara, t\u00eb mbrojtura nga propagand\u00eb dhe t\u00eb ushqyera nga ekonomi informale humbasin aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019u korrigjuar. N\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb, vazhdimi nuk sjell stabilitet\u2014sjell kosto m\u00eb t\u00eb larta p\u00ebr shtetin dhe shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n R\u00ebnia e Maduros \u00ebsht\u00eb kujtes\u00eb se askush nuk \u00ebsht\u00eb i paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm dhe se kur sinjalet injorohen, fundi b\u00ebhet m\u00eb i ashp\u00ebr. P\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, mesazhi \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb: sa m\u00eb gjat\u00eb t\u00eb shtyhet korrigjimi politik, aq m\u00eb e thell\u00eb b\u00ebhet kriza q\u00eb vjen pas tij.\/BoldNews<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" R\u00ebnia e Nicol\u00e1s Maduro nuk ishte nj\u00eb episod ekzotik i politik\u00ebs latino-amerikane. Ishte p\u00ebrfundimi i parashikuesh\u00ebm i nj\u00eb modeli pushteti q\u00eb u zgjat p\u00ebrtej kufijve demokratik\u00eb, u personalizua, u mbrojt me propagand\u00eb dhe u ushqye nga ekonomia informale e krimit. Ky \u00ebsht\u00eb thelbi i paralelizmit q\u00eb Shqip\u00ebria nuk mund ta anashkaloj\u00eb m\u00eb. Sot, debati nuk …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":132733,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-132731","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132731"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132732,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132731\/revisions\/132732"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/132733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}