{"id":134592,"date":"2026-01-27T14:38:21","date_gmt":"2026-01-27T14:38:21","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=134592"},"modified":"2026-01-27T14:38:21","modified_gmt":"2026-01-27T14:38:21","slug":"dita-nderkombetare-e-perkujtimit-te-holokaustit-prova-e-se-tashmes-qe-nuk-ka-te-beje-me-te-kaluaren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/01\/27\/dita-nderkombetare-e-perkujtimit-te-holokaustit-prova-e-se-tashmes-qe-nuk-ka-te-beje-me-te-kaluaren\/","title":{"rendered":"Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e P\u00ebrkujtimit t\u00eb Holokaustit\/ Prova e s\u00eb tashmes q\u00eb nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me t\u00eb kaluar\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p><strong><a class=\"news-author\">Galit Peleg\/ <\/a><a class=\"news-author\">Ambasadore e Izraelit n\u00eb Shqip\u00ebri\u00a0<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Sot, m\u00eb 27 janar, sh\u00ebnojm\u00eb Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb P\u00ebrkujtimit t\u00eb Holokaustit. Tet\u00ebdhjet\u00eb e nj\u00eb vite q\u00eb nga \u00e7lirimi i Auschwitz-Birkenau, kampi m\u00eb fam\u00ebkeq nazist i vdekjes.<\/p>\n<p>Holokausti ishte gjenocidi m\u00eb i tmerrsh\u00ebm q\u00eb Europa ka njohur ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb historin\u00eb moderne; nj\u00eb vrasje sistematike, e sponsorizuar nga shteti, e gjasht\u00eb milion\u00eb hebrenjve nga Gjermania naziste dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e saj, s\u00eb bashku me viktima t\u00eb tjera t\u00eb pafajshme. Familjet \u2018u fshin\u00eb\u2019 nga faqja e dheut, komunitete t\u00eb t\u00ebra u zhduk\u00ebn dhe dinjiteti njer\u00ebzor u shkat\u00ebrrua. N\u00eb koh\u00ebn m\u00eb t\u00eb err\u00ebt n\u00eb Europ\u00eb, Shqip\u00ebria ishte nj\u00eb rreze drite, mir\u00ebsie, e udh\u00ebhequr nga kodi i saj i nderit, Besa, dhe q\u00eb veproi ndryshe plot guxim.<\/p>\n<p>Por pse \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme ta p\u00ebrkujtojm\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb?<\/p>\n<p>A po p\u00ebrkujtojm\u00eb thjesht nj\u00eb dat\u00eb n\u00eb histori, nj\u00eb ngjarje t\u00eb kufizuar vet\u00ebm n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn? Apo kjo dit\u00eb ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb na sfidoj\u00eb n\u00eb t\u00eb tashmen dhe t\u00eb form\u00ebsoj\u00eb vlerat q\u00eb u kalojm\u00eb brezave t\u00eb ardhsh\u00ebm? \u00c7far\u00eb m\u00ebsuam v\u00ebrtet nga Holokausti dhe, \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb shqet\u00ebsuese, a m\u00ebsuam v\u00ebrtet ndonj\u00eb gj\u00eb?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>K\u00ebto nuk jan\u00eb pyetje abstrakte. Ato jan\u00eb dhimbshm\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme sot.<\/p>\n<p>Antisemitizmi po rritet p\u00ebrs\u00ebri, dhe me nj\u00eb intensitet t\u00eb papar\u00eb q\u00eb nga 7 tetori 2023. Ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht alarmuese \u00ebsht\u00eb se sa i pranuesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shoq\u00ebrisht, me kusht q\u00eb t\u00eb jet\u00eb i mb\u00ebshtjell\u00eb me gjuh\u00ebn e \u201ckritik\u00ebs politike\u201d t\u00eb qeveris\u00eb izraelite. Por retorika e d\u00ebgjuar n\u00eb protestat e dhunshme n\u00ebp\u00ebr qytete dhe kampuse tregon nj\u00eb histori tjet\u00ebr. Po k\u00ebshtu edhe veprimet q\u00eb e shoq\u00ebrojn\u00eb at\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse do t\u00eb besonim se p\u00ebrkujtimi i Holokaustit do t\u2019i m\u00ebsonte bot\u00ebs t\u00eb kujdesej v\u00ebrtet p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut, ngjarjet e fundit kan\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb hidhur: madje edhe t\u00eb drejtat e njeriut, n\u00eb shum\u00eb raste, jan\u00eb thirrur ose injoruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb selektive n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb komoditetit politik, ideologjis\u00eb ose paragjykimeve t\u00eb plota.<\/p>\n<p>M\u00eb 7 tetor, mij\u00ebra njer\u00ebz n\u00eb Izrael u masakruan n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb dhe shtret\u00ebrit e tyre, si hebrenjt\u00eb edhe dhe jo-hebrenjt\u00eb. Ata u masakruan nga Hamasi, nj\u00eb l\u00ebvizje terroriste palestineze, statuti i s\u00eb cil\u00ebs b\u00ebn thirrje hapur p\u00ebr vrasjen e \u00e7do hebreu. N\u00eb kryerjen e k\u00ebtij misioni, terrorist\u00ebt e saj vran\u00eb pa asnj\u00eb dallim hebrenj, t\u00eb krishter\u00eb, mysliman\u00eb dhe budist\u00eb.<\/p>\n<p>E megjithat\u00eb, pik\u00ebrisht dit\u00ebn q\u00eb pasoi masakr\u00ebn, para se Izraeli t\u00eb kishte filluar reagimin e tij ushtarak, shp\u00ebrthyen protesta n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb dhe kampuse universitare n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Protesta jo kund\u00ebr autor\u00ebve, por kund\u00ebr viktimave. T\u00eb ashtuquajturit \u201ckalor\u00ebs t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut\u201d vun\u00eb menj\u00ebher\u00eb n\u00eb dyshim t\u00eb drejt\u00ebn e Izraelit p\u00ebr t\u2019u vet\u00ebmbrojtur. K\u00ebto demonstrata u shnd\u00ebrruan shpejt n\u00eb di\u00e7ka shum\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikshme, n\u00eb nj\u00eb val\u00eb sulmesh ndaj komuniteteve hebraike n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga 7 tetori, sinagogat n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn jan\u00eb vandalizuar, djegur ose jan\u00eb sh\u00ebnjestruar p\u00ebr zjarrv\u00ebnie. Nga Tunizia n\u00eb Gjermani, nga Kanadaja n\u00eb Franc\u00eb, nga Australia n\u00eb Shtetet e Bashkuara, vendet hebraike t\u00eb adhurimit, simbole t\u00eb besimit, komunitetit dhe kujtes\u00ebs, jan\u00eb sulmuar thjesht sepse jan\u00eb hap\u00ebsira hebraike.<\/p>\n<p>Sulmi i tmerrsh\u00ebm m\u00eb i fundit q\u00eb mori jet\u00ebn e 15 personave, ndodhi n\u00eb plazhin Bondi n\u00eb Sidnej t\u00eb Australis\u00eb, nd\u00ebrsa hebrenjt\u00eb po festonin Hanuk\u00ebn.<\/p>\n<p>Kjo nuk \u00ebsht\u00eb protest\u00eb politike. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb kritik\u00eb ndaj nj\u00eb qeverie. Ky \u00ebsht\u00eb nd\u00ebshkim kolektiv i nj\u00eb populli.<\/p>\n<p>Jav\u00ebt e fundit, edhe n\u00eb Nju Jork, qyteti i konsideruar prej koh\u00ebsh streh\u00eb e sigurt p\u00ebr jet\u00ebn hebraike, jan\u00eb par\u00eb protestues jasht\u00eb sinagogave, t\u00eb cil\u00ebt brohorasin \u201cNe mb\u00ebshtesim Hamasin\u201d. Ata nuk jan\u00eb par\u00eb jasht\u00eb ambasadave izraelite, as jasht\u00eb konsullatave, por jasht\u00eb sinagogave. Sikur t\u00eb qenit hebre n\u00eb vetvete t\u00eb jet\u00eb kthyer e paligjshme.<\/p>\n<p>Historia duhet t\u00eb na b\u00ebj\u00eb t\u00eb dridhemi nga ky normalizim.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, miliona iranian\u00eb po rrezikojn\u00eb jet\u00ebn e tyre p\u00ebr t\u00eb drejtat m\u00eb themelore t\u00eb njeriut. Dhjet\u00ebra mij\u00ebra jan\u00eb vrar\u00eb, burgosur ose torturuar nga regjimi i tyre radikal. E megjithat\u00eb, rrug\u00ebt e bot\u00ebs mbeten kryesisht t\u00eb heshtura.<\/p>\n<p>Nj\u00eb fakt edhe m\u00eb shqet\u00ebsues \u00ebsht\u00eb se ka nga ata q\u00eb pranojn\u00eb hapur se nuk do ta mb\u00ebshtesin popullin iranian jo sepse dyshojn\u00eb n\u00eb padrejt\u00ebsin\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballet, por sepse iranian\u00ebt nuk po e sulmojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive Izraelin.<\/p>\n<p>Kjo p\u00ebrmbysje morale duhet t\u00eb na p\u00ebrndjek\u00eb.<\/p>\n<p>Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e P\u00ebrkujtimit t\u00eb Holokaustit nuk u krijua thjesht p\u00ebr t\u00eb vajtuar viktimat hebreje. Ajo kishte p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb sh\u00ebrbente si nj\u00eb paralajm\u00ebrim universal se \u00e7far\u00eb ndodh kur urrejtja normalizohet, kur dhuna justifikohet dhe kur bota largon v\u00ebshtrimin diku tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Si\u00e7 e ka th\u00ebn\u00eb me aq sakt\u00ebsi i ndjeri Elie Wiesel:<\/p>\n<p>\u201cE kund\u00ebrta e dashuris\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb urrejtja, \u00ebsht\u00eb indiferenca. E kund\u00ebrta e artit nuk \u00ebsht\u00eb sh\u00ebmtia, \u00ebsht\u00eb indiferenca. E kund\u00ebrta e besimit nuk \u00ebsht\u00eb herezia, \u00ebsht\u00eb indiferenca. Dhe e kund\u00ebrta e jet\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb vdekja, \u00ebsht\u00eb indiferenca.\u201d<\/p>\n<p>Holokausti nuk filloi me dhomat e gazit. Filloi me fjal\u00eb. Me indiferenc\u00eb. Me vendimin p\u00ebr t\u00eb justifikuar urrejtjen kur ishte politikisht e p\u00ebrshtatshme.<\/p>\n<p>N\u00ebse kjo dit\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb ndonj\u00eb kuptim, n\u00ebse do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb ritual i zbraz\u00ebt, ne duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb zgjedhje. Nj\u00eb zgjedhje t\u00eb qart\u00eb morale. Ne duhet t\u00eb hedhim posht\u00eb empatin\u00eb selektive. Ne duhet t\u00eb refuzojm\u00eb justifikimin q\u00eb b\u00ebjm\u00eb ndaj antisemitizmit, pavar\u00ebsisht gjuh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr ta maskuar at\u00eb. Po ashtu, ne duhet t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb vazhdimisht t\u00eb vendosur p\u00ebr dinjitetin njer\u00ebzor, jo vet\u00ebm kur ai p\u00ebrputhet me kauza q\u00eb jan\u00eb n\u00eb mod\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb aspektin personal, gjasht\u00eb jav\u00eb m\u00eb par\u00eb humba baban\u00eb tim. Ai ishte nj\u00eb i mbijetuar i Holokaustit.<\/p>\n<p>Ai i mbante kujtimet e tij jo si m\u00ebsime historie, por si kujtime t\u00eb p\u00ebrjetuara t\u00eb frik\u00ebs, humbjes, mbijetes\u00ebs dhe rezistenc\u00ebs. Ashtu si shum\u00eb t\u00eb mbijetuar, ai nuk fliste shpesh, por kur fliste, d\u00ebshmia e tij mbante pesh\u00ebn e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs q\u00eb asnj\u00eb arkiv apo muze nuk mund ta p\u00ebrs\u00ebris\u00eb kurr\u00eb plot\u00ebsisht.<\/p>\n<p>T\u00eb mbijetuarit e Holokaustit po largohen nga kjo bot\u00eb. S\u00eb shpejti, nuk do t\u00eb mbetet askush q\u00eb mund t\u00eb thot\u00eb: \u201cUn\u00eb isha atje. E pash\u00eb. E jetova.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb kujtim t\u00eb tyre dhe p\u00ebr hir t\u00eb brezave t\u00eb ardhsh\u00ebm, ne duhet t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb tregojm\u00eb historit\u00eb e tyre. Ne duhet ta mbrojm\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb e tyre jo vet\u00ebm duke kujtuar se si vdiq\u00ebn hebrenjt\u00eb, por duke mbrojtur m\u00ebnyr\u00ebn se si jetojn\u00eb hebrenjt\u00eb. Flaka e tyre duhet t\u00eb mbetet e ndezur, jo si simbol i viktimizimit, por si nj\u00eb far q\u00eb udh\u00ebheq njer\u00ebzimin drejt qart\u00ebsis\u00eb morale.<\/p>\n<p>P\u00ebrkujtimi i Holokaustit nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me t\u00eb kaluar\u00ebn.<\/p>\n<p>Ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me at\u00eb se kush zgjedhim t\u00eb jemi tani.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Galit Peleg\/ Ambasadore e Izraelit n\u00eb Shqip\u00ebri\u00a0 Sot, m\u00eb 27 janar, sh\u00ebnojm\u00eb Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb P\u00ebrkujtimit t\u00eb Holokaustit. Tet\u00ebdhjet\u00eb e nj\u00eb vite q\u00eb nga \u00e7lirimi i Auschwitz-Birkenau, kampi m\u00eb fam\u00ebkeq nazist i vdekjes. Holokausti ishte gjenocidi m\u00eb i tmerrsh\u00ebm q\u00eb Europa ka njohur ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb historin\u00eb moderne; nj\u00eb vrasje sistematike, e sponsorizuar nga shteti, e &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":134593,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-134592","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=134592"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":134594,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134592\/revisions\/134594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/134593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=134592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=134592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=134592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}