{"id":135315,"date":"2026-02-05T13:00:27","date_gmt":"2026-02-05T13:00:27","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=135315"},"modified":"2026-02-05T13:00:27","modified_gmt":"2026-02-05T13:00:27","slug":"katastrofa-me-ushqimin-buka-me-arsenik-rrezik-per-jeten-e-konsumatoreve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/02\/05\/katastrofa-me-ushqimin-buka-me-arsenik-rrezik-per-jeten-e-konsumatoreve\/","title":{"rendered":"Katastrofa me ushqimin\/ Buka me arsenik rrezik p\u00ebr jet\u00ebn e konsumator\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p>Mjeku, Ilir Alimehmeti thot\u00eb se, buka me arsenik rrezik p\u00ebr jet\u00ebn e konsumator\u00ebve. Ne kemi analizuar me kujdes edhe rregulloret e Bashkimit Evropian p\u00ebr metalet n\u00eb produktet ushqimore. Rregullorja num\u00ebr 465, e vitit 2023 p\u00ebrcakton nivelet e lejuara.<\/p>\n<p>Ajo tabel\u00eb, \u00ebsht\u00eb marr\u00eb edhe nga Shqip\u00ebria n\u00eb udh\u00ebzimin num\u00ebr 4, dat\u00eb 9 Shkurt 2024. N\u00eb t\u00eb dy rastet p\u00ebr drith\u00ebrat dhe produktet me baz\u00eb drith\u00ebrat, nuk ka t\u00eb p\u00ebrcaktuar nj\u00eb nivel apo norm\u00eb p\u00ebr arsenikun.<\/p>\n<p>Aty p\u00ebrcaktohen nivele 0,15 miligram\/kg p\u00ebr oriz t\u00eb bardh\u00eb, 0,25 miligram\/kg p\u00ebr oriz t\u00eb pap\u00ebrpunuar dhe deri n\u00eb 0,30 miligram\/kg p\u00ebr produkte t\u00eb tjera baz\u00eb t\u00eb orizit. K\u00ebto kufizime ekzistojn\u00eb sepse orizi dhe produktet e tij jan\u00eb burime kryesore kontribuuese ndaj ekspozimit t\u00eb arsenikut n\u00eb diet\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb rastin e Bashkimit Evropian, kur flitet specifikisht p\u00ebr buk\u00ebn \u00ebsht\u00eb e papranueshme q\u00eb t\u00eb ket\u00eb arsenik inorganik n\u00eb buk\u00eb dhe ndaj nuk e ka p\u00ebrcaktuar. N\u00eb rastin e vendit ton\u00eb duket se kjo nuk ka shqet\u00ebsuar institucionet dhe nuk e kan\u00eb par\u00eb t\u00eb arsyeshme t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb nj\u00eb nivel, por kan\u00eb marr\u00eb si referenc\u00eb vlerat e p\u00ebrcaktuara p\u00ebr orizin.<\/p>\n<p>\u2018Ne po shohim arsenikun q\u00eb patjet\u00ebr k\u00ebrkon v\u00ebmendje p\u00ebr t\u2019u par\u00eb se ku ndodhet dhe n\u00ebse ne kemi nj\u00eb legjislacion t\u00eb pap\u00ebrdit\u00ebsuar me BE duhet ta b\u00ebjm\u00eb dhe kjo b\u00ebhet p\u00ebr sh\u00ebndetin e njer\u00ebzve. T\u00eb jemi shum\u00eb t\u00eb art\u00eb q\u00eb siguria ushqimore dhe sh\u00ebndet\u00ebsia k\u00ebtu kan\u00eb nj\u00eb lloj hendeku, mjek\u00ebsia tenton t\u00eb shkoj\u00eb te minimumi i mundsh\u00ebm, mund\u00ebsisht 0 n\u00eb k\u00ebto l\u00ebnd\u00eb q\u00eb quhen toksike, siguria ushqimore shpesh her\u00eb nuk arrin 0 dhe entet rregullatore vendosin sasia limite\u2019, u shpreh mjeku, Ilir Alimehmeti.<\/p>\n<p>Autoriteti Evropian p\u00ebr Sigurin\u00eb Ushqimore , ka p\u00ebrcaktuar se arseniku inorganik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ndot\u00ebs toksik dhe kancerogjen. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, EFSA p\u00ebrdor t\u00eb dh\u00ebna epidemiologjike p\u00ebr t\u00eb identifikuar se edhe doza shum\u00eb t\u00eb ul\u00ebta mund t\u00eb lidhen me rritje t\u00eb riskut.<\/p>\n<p>EFSA: Arseniku gjendet natyrsh\u00ebm n\u00eb tok\u00eb dhe uj\u00ebra n\u00ebntok\u00ebsore. Arseniku inorganik mund t\u00eb shkaktoj\u00eb kancer t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs, fshik\u00ebz\u00ebs urinare dhe mushk\u00ebrive dhe EFSA llogariti vlerat p\u00ebr k\u00ebto efekte midis 0.3 dhe 8 mikrogram\u00eb\/kg pesh\u00eb trupore n\u00eb dit\u00eb, duke theksuar nj\u00eb rrezik t\u00eb mundsh\u00ebm p\u00ebr konsumator\u00ebt n\u00eb baz\u00eb t\u00eb ekspozimit t\u00eb vler\u00ebsuar.<\/p>\n<p>\u2018Ne mund ta marrim p\u00ebrmes ujit, ne nuk e dim\u00eb analizat e ujit n\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb ne nuk e dim\u00eb, un\u00eb p\u00ebr vete nuk e di se sa \u00ebsht\u00eb prezenca e metaleve t\u00eb r\u00ebnda,\u2019 u shpreh Ilir Pecnikaj, kimist.<\/p>\n<p>N\u00ebse marrim p\u00ebr analiz\u00eb nj\u00eb person me pesh\u00eb trupore 100 kilogram\u00eb, niveli maksimal i lejuar \u00ebsht\u00eb 800 mikrogram\u00eb arsenik p\u00ebrmes ushqimit. Tani, n\u00ebse konvertojm\u00eb rezultatin e analiz\u00ebs son\u00eb prej 0,266 miligram, rezulton se buka ka plot 266 mij\u00eb mikrogram arsenik. N\u00ebse ky person me pesh\u00eb trupore e konsumon k\u00ebt\u00eb buk\u00eb t\u00eb plot\u00eb n\u00eb 24 or\u00eb, at\u00ebher\u00eb ai merr sasin\u00eb e arsenikut plot 332,5 her\u00eb mbi norm\u00ebn.<\/p>\n<p>N\u00eb praktik\u00eb, kjo do t\u00eb thot\u00eb se n\u00ebse nj\u00eb person konsumon rregullisht buk\u00eb me nj\u00eb p\u00ebrqendrim kaq t\u00eb lart\u00eb arseniku, ai mund t\u00eb jet\u00eb duke u ekspozuar n\u00eb nivele q\u00eb rrisin rrezikun afatgjat\u00eb p\u00ebr s\u00ebmundjet kancerogjene. \u00c7\u00ebshtja nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb num\u00ebr n\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb laboratorike, por si ai num\u00ebr p\u00ebrkthehet n\u00eb rrezikun e jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme kur merret parasysh konsumi kronik.<\/p>\n<p>\u2018N\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorimit mund t\u00eb shkaktoj\u00eb probleme sh\u00ebndet\u00ebsore afatgjata, nuk i jep n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb menj\u00ebhershme, por duke qen\u00eb se grumbullohen dhe mblidhen jep afatgjata t\u00eb lidhura me s\u00ebmundje tumorale me s\u00ebmundjet neurologjike dhe s\u00ebmundjet kardiovaskulare q\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb t\u00eb gjitha statistikave jan\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb vazhdojn\u00eb e rriten n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vazhdueshme\u2019, u shpreh Besnik Jakaj, mjek.<\/p>\n<p>\u2018Por ama ne po shohim dit\u00eb p\u00ebr dit\u00eb q\u00eb ka nj\u00eb rritje t\u00eb disa s\u00ebmundjeve n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb cila jan\u00eb jasht\u00eb trendit t\u00eb s\u00ebmundjeve n\u00eb Komunitetin Europian\u2019, u shpreh Ilir Pecnikaj, kimist.<\/p>\n<p>\u2018Produktet ushqimore q\u00eb ne konsumojm\u00eb ndikon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb gjat\u00ebsia t\u00eb s\u00ebmundjet kronike tek problemet e ndryshme sh\u00ebndet\u00ebsore por q\u00eb ato nuk i japin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb menj\u00ebhershme\u2026 t\u00ebr\u00ebsis\u00eb q\u00eb kemi ne te siguria ushqimore \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq sepse jemi n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb jasht\u00eb kontrollit realisht\u2019, u shpreh mjeku, Ilir Alimehmeti.<\/p>\n<p>N\u00ebse i referohemi rezultateve t\u00eb 20 studimeve epidemiologjike t\u00eb publikuara nga EFSA evropiane, rezultatet tregojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb jan\u00eb shqet\u00ebsuese. N\u00eb dukje, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shif\u00ebr e vog\u00ebl. Thuajse e padukshme, 0.06 mikrogram arsenik inorganik p\u00ebr kilogram pesh\u00eb trupore n\u00eb dit\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb pika ku studimet afatgjata kan\u00eb v\u00ebrejtur rritje t\u00eb rrezikut p\u00ebr kancer t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs. Quhet pika e referenc\u00ebs s\u00eb rrezikut. Nuk \u00ebsht\u00eb kufi sigurie, \u00ebsht\u00eb kufiri ku fillon shqet\u00ebsimi.<\/p>\n<p>Ekspozimi mesatar i t\u00eb rriturve ndaj arsenikut p\u00ebrmes ushqimit llogaritet midis 0.03 dhe 0.15 mikrogram p\u00ebr kilogram pesh\u00eb trupore n\u00eb dit\u00eb. Situata b\u00ebhet edhe m\u00eb e qart\u00eb kur shohim konsumator\u00ebt me ekspozim t\u00eb lart\u00eb, 5% e popullsis\u00eb. Ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrezik q\u00eb shfaqet brenda dit\u00ebs. Nuk ka simptoma t\u00eb menj\u00ebhershme. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb ekspozim i ul\u00ebt, i p\u00ebrditsh\u00ebm, nj\u00eb grumbullim i heshtur q\u00eb zgjat me vite. Pik\u00ebrisht kjo e b\u00ebn t\u00eb rreziksh\u00ebm: ai nuk ndjehet, por vepron. Mjeku epidemiolog, Ilir Alimehmeti merr n\u00eb shqyrtim nga ana sh\u00ebndet\u00ebsore situat\u00ebn duke b\u00ebr\u00eb p\u00ebrllogaritje t\u00eb sasis\u00eb s\u00eb arsenikut q\u00eb merr n\u00eb dit\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb i cili mund t\u00eb peshoj\u00eb 20 kg, apo nj\u00eb i rritur 75 kg.<\/p>\n<p>\u2018Po t\u00eb marrim nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb 20 kg her\u00eb 0.3 mikrogram\u00eb do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb 6 mikrogram ditore \u00ebsht\u00eb ajo shifra q\u00eb EFSA thot\u00eb q\u00eb nuk duhet kap\u00ebrcyer. Po t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb burr\u00eb 60 kg apo 80 kg at\u00ebher\u00eb kjo norm\u00eb do t\u00eb jet\u00eb 3 apo 4 fish m\u00eb e lart\u00eb\u2019, u shpreh mjeku, Ilir Alimehmeti.<\/p>\n<p>\u2018N\u00ebse ne k\u00ebtu kemi nj\u00eb toleranc\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nga 6 po themi deri n\u00eb 60 mikrogram\u00eb n\u00eb dit\u00eb pra n\u00eb k\u00ebt\u00eb kalkulim t\u00eb 0,3 at\u00ebher\u00eb ne qart\u00ebsisht k\u00ebtu kemi nj\u00eb problem t\u00eb madh se do t\u00eb thot\u00eb n\u00eb sasi shum\u00eb t\u00eb vogla n\u00eb arrijm\u00eb doz\u00ebn maksimale q\u00eb konsiderohet e pad\u00ebmshme dhe e kap\u00ebrcejm\u00eb at\u00eb disafish\u2019, u shpreh mjeku, Ilir Alimehmeti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mjeku, Ilir Alimehmeti thot\u00eb se, buka me arsenik rrezik p\u00ebr jet\u00ebn e konsumator\u00ebve. Ne kemi analizuar me kujdes edhe rregulloret e Bashkimit Evropian p\u00ebr metalet n\u00eb produktet ushqimore. Rregullorja num\u00ebr 465, e vitit 2023 p\u00ebrcakton nivelet e lejuara. Ajo tabel\u00eb, \u00ebsht\u00eb marr\u00eb edhe nga Shqip\u00ebria n\u00eb udh\u00ebzimin num\u00ebr 4, dat\u00eb 9 Shkurt 2024. N\u00eb t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":23851,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-135315","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135315","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=135315"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135315\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":135316,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135315\/revisions\/135316"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=135315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=135315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=135315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}