{"id":135564,"date":"2026-02-09T09:52:32","date_gmt":"2026-02-09T09:52:32","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=135564"},"modified":"2026-02-09T09:52:32","modified_gmt":"2026-02-09T09:52:32","slug":"ceshtja-balluku-shfaqet-si-dileme-e-paster-makbethiane-per-edi-ramen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/02\/09\/ceshtja-balluku-shfaqet-si-dileme-e-paster-makbethiane-per-edi-ramen\/","title":{"rendered":"\u00c7\u00ebshtja Balluku shfaqet si dilem\u00eb e past\u00ebr makbethiane p\u00ebr Edi Ram\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Ndri\u00e7im KULLA<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00eb Edi Rama \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar nga arkitekt formal i \u201creform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi\u201d n\u00eb tutorin real dhe p\u00ebrfituesin e saj politik, kjo tashm\u00eb nuk k\u00ebrkon m\u00eb prova spektakolare, as hetime epike. Mjaftojn\u00eb faktet e vogla, lidhjet e p\u00ebrs\u00ebritura, heshtjet selektive dhe drejt\u00ebsia q\u00eb vepron gjithnj\u00eb me nj\u00eb sy t\u00eb mbyllur e tjetrin t\u00eb kthyer nga zyra e Kryeministrit. Reforma, e shitur si katharsis institucional, ka p\u00ebrfunduar si instrument mbijetese p\u00ebr pushtetin, si nj\u00eb mur mbrojt\u00ebs q\u00eb nuk ndan shtetin nga krimi, por krimin nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia.<\/p>\n<p>Por brenda k\u00ebsaj morie faktesh, aferash, skandalesh t\u00eb shp\u00ebrndara si mozaik i nj\u00eb kalb\u00ebzimi t\u00eb gjat\u00eb, \u00e7\u00ebshtja Balluku del nga rreshti. Ajo nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb dosje tjet\u00ebr korrupsioni, as nj\u00eb kapitull rutin\u00eb i kapjes s\u00eb shtetit. Ajo shfaqet si dram\u00eb, si nyj\u00eb tragjike, si dilem\u00eb e past\u00ebr makbethiane p\u00ebr Edi Ram\u00ebn personalisht dhe p\u00ebr regjimin q\u00eb ai ka nd\u00ebrtuar.<\/p>\n<p>Sepse k\u00ebtu nuk kemi m\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me pyetjen klasike t\u00eb pushtetit: a do t\u00eb nd\u00ebshkohet nj\u00eb vart\u00ebs?<\/p>\n<p>K\u00ebtu pyetja \u00ebsht\u00eb: a do t\u00eb vet\u00eb-asgj\u00ebsohet arkitekti p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar fasad\u00ebn?<\/p>\n<p>Ta dor\u00ebzosh Belinda Ballukun n\u00eb rrug\u00ebn \u201cnormale\u201d t\u00eb hetimit , n\u00ebse di\u00e7ka e till\u00eb ende mund t\u00eb quhet normale n\u00eb nj\u00eb shtet t\u00eb pushtuar , do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb hap\u00ebsh nj\u00eb port\u00eb q\u00eb nuk mbyllet m\u00eb. Sepse Balluku nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ministre periferike, as nj\u00eb figur\u00eb e rast\u00ebsishme e piramid\u00ebs. Ajo \u00ebsht\u00eb produkt i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb i pushtetit Rama, e ngritur, mbrojtur dhe fuqizuar brenda logjik\u00ebs s\u00eb urdhrit.<\/p>\n<p>N\u00eb momentin q\u00eb ajo ulet n\u00eb bank\u00ebn e drejt\u00ebsis\u00eb, pretendimi zyrtar shembet. Aty nuk ka m\u00eb \u201ckeqmenaxhim\u201d, \u201cgabime teknike\u201d, apo \u201cabuzime individuale\u201d. Aty del fjalia e vetme e mundshme p\u00ebr mbijetes\u00eb personale:<\/p>\n<p>\u201cGjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me urdh\u00ebr.\u201d<\/p>\n<p>Dhe ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb supozim emocional, por nj\u00eb precedent bot\u00ebror. \u00c7do regjim i kapur nga korrupsioni e ka p\u00ebrjetuar k\u00ebt\u00eb \u00e7ast: momentin kur vart\u00ebsi b\u00ebhet pasqyr\u00eb, dhe pasqyra nuk reflekton m\u00eb fytyr\u00ebn e shitur n\u00eb billboarde, por skeletin e pushtetit. Balluku, e futur n\u00eb proces penal real, nuk do t\u00eb ishte thjesht e pandehur; ajo do t\u00eb ishte d\u00ebshmitare e struktur\u00ebs s\u00eb krimit shtet\u00ebror.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, dor\u00ebzimi i saj \u00ebsht\u00eb baraz me burgun e krimeve t\u00eb Edi Ram\u00ebs, dhe qart\u00ebsisht me pranga fizike. Sepse prova q\u00eb lidhin aferat energjetike, infrastrukturore dhe financiare me qendr\u00ebn e pushtetit jan\u00eb tashm\u00eb t\u00eb shumta, t\u00eb dokumentuara dhe t\u00eb kuptueshme edhe p\u00ebr nj\u00eb drejt\u00ebsi minimale.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse dilema merr kuptim makbethian: si Makbethi, Rama e di q\u00eb akti p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar fronin \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht akti q\u00eb e shkat\u00ebrron at\u00eb.<\/p>\n<p>Por alternativa tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb po aq fatale. Ta mos e dor\u00ebzosh Ballukun, ta mbash n\u00ebn mbrojtje politike, institucionale dhe mediatike, do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb pranosh hapur se drejt\u00ebsia \u00ebsht\u00eb instrument i pushtetit, jo kund\u00ebrpesha e tij. Dhe kjo tashm\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb sekret i brendsh\u00ebm, por perceptim i konsoliduar publik dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Regjimi i Ram\u00ebs sot ndodhet n\u00eb at\u00eb q\u00eb mund t\u00eb quhet \u201csyri i ciklonit\u201d. Nga nj\u00ebra an\u00eb, faktori nd\u00ebrkomb\u00ebtar \u2013 ai \u201csy i tret\u00eb\u201d q\u00eb sheh p\u00ebrtej retorik\u00ebs \u2013 ka filluar t\u00eb lexoj\u00eb modelin shqiptar jo si eksperiment reformues, por si rast studimi t\u00eb kapjes s\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. Heshtja e dikurshme \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb v\u00ebzhgim t\u00eb ftoht\u00eb, dhe v\u00ebzhgimi \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb pararend\u00ebs i nd\u00ebrhyrjes.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, zem\u00ebrimi popullor nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb thjesht pak\u00ebnaq\u00ebsi sociale. Ai \u00ebsht\u00eb akumulim energjie, pritje e shk\u00ebndij\u00ebs. N\u00eb regjime t\u00eb tilla, nuk \u00ebsht\u00eb skandali ai q\u00eb rr\u00ebzon pushtetin, por perceptimi se askush nuk mban m\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi. Mos-dor\u00ebzimi i Ballukut do t\u00eb ishte mesazhi final se ky pushtet nuk korrigjon, nuk nd\u00ebshkon dhe nuk reformon por mbron vet\u00ebm veten.<\/p>\n<p>Dhe k\u00ebtu shfaqet paradoksi tragjik: duke mos e dor\u00ebzuar, Rama nuk e shp\u00ebton veten, por e zgjat agonin\u00eb. Si Makbethi q\u00eb, duke shmangur fundin, prodhon vet\u00ebm m\u00eb shum\u00eb gjak, Rama, duke shmangur drejt\u00ebsin\u00eb, prodhon vet\u00ebm m\u00eb shum\u00eb kriz\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb thelb, dilema Balluku nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb \u00e7\u00ebshtje juridike. Ajo \u00ebsht\u00eb kriz\u00eb ontologjike e pushtetit. Regjimi Rama ka arritur n\u00eb pik\u00ebn ku nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i sigurt n\u00ebse ekziston si shtet apo vet\u00ebm si skenografi. Fotografit\u00eb e ngjyrosura, spektaklet verbale, ironia si arm\u00eb politike \u2013 t\u00eb gjitha k\u00ebto kan\u00eb funksionuar p\u00ebr vite me radh\u00eb. Por tani, p\u00ebrball\u00eb k\u00ebsaj dileme, ato duken si dekor i nj\u00eb tragjedie q\u00eb po luhet pa publik.<\/p>\n<p>Makbethi, n\u00eb fund, nuk pyet m\u00eb n\u00ebse \u00ebsht\u00eb mbret, por n\u00ebse \u00ebsht\u00eb real. Edhe k\u00ebtu, pushteti Rama nuk pyet m\u00eb n\u00ebse \u00ebsht\u00eb i fort\u00eb, por n\u00ebse \u00ebsht\u00eb i mbrojtsh\u00ebm nga e v\u00ebrteta. Dhe p\u00ebrgjigjja duket gjithnj\u00eb e m\u00eb e zymt\u00eb.<\/p>\n<p>Dilema makbethiane nuk ka zgjidhje t\u00eb mir\u00eb. Ka vet\u00ebm zgjedhje t\u00eb k\u00ebqija dhe pasoja t\u00eb pashmangshme. Dor\u00ebzimi i Ballukut \u00e7on drejt shembjes s\u00eb brendshme t\u00eb pushtetit. Mos-dor\u00ebzimi \u00e7on drejt shp\u00ebrthimit t\u00eb jasht\u00ebm t\u00eb kriz\u00ebs. N\u00eb t\u00eb dy rastet, miti i reform\u00ebs, legjitimiteti moral dhe maskat e pushtetit bien.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse \u00e7\u00ebshtja Balluku \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb afer\u00eb: ajo \u00ebsht\u00eb moment historik, pika ku pushteti ose pranon t\u00eb p\u00ebrballet me veten, ose vazhdon t\u00eb jetoj\u00eb si hije e vetvetes \u2013 deri sa hija t\u00eb g\u00eblltitet nga err\u00ebsira q\u00eb vet\u00eb ka krijuar.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, Edi Rama nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb thjesht kryeminist\u00ebr. Ai sot \u00ebsht\u00eb personazh tragjik, i burgosur n\u00eb zgjedhjet e veta, i d\u00ebnuar t\u00eb zgjedh\u00eb mes dy rrug\u00ebve q\u00eb t\u00eb dyja \u00e7ojn\u00eb drejt r\u00ebnies. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb, ndoshta, forma m\u00eb e past\u00ebr e drejt\u00ebsis\u00eb q\u00eb historia njeh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Ndri\u00e7im KULLA Q\u00eb Edi Rama \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar nga arkitekt formal i \u201creform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi\u201d n\u00eb tutorin real dhe p\u00ebrfituesin e saj politik, kjo tashm\u00eb nuk k\u00ebrkon m\u00eb prova spektakolare, as hetime epike. Mjaftojn\u00eb faktet e vogla, lidhjet e p\u00ebrs\u00ebritura, heshtjet selektive dhe drejt\u00ebsia q\u00eb vepron gjithnj\u00eb me nj\u00eb sy t\u00eb mbyllur e tjetrin t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":126357,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-135564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=135564"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":135565,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135564\/revisions\/135565"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/126357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=135564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=135564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=135564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}