{"id":136235,"date":"2026-02-16T20:27:23","date_gmt":"2026-02-16T20:27:23","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=136235"},"modified":"2026-02-16T20:27:23","modified_gmt":"2026-02-16T20:27:23","slug":"manifest-ideor-i-te-djathtes-shqiptare-vazhdim-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/02\/16\/manifest-ideor-i-te-djathtes-shqiptare-vazhdim-2\/","title":{"rendered":"Manifest ideor i t\u00eb djatht\u00ebs shqiptare (vazhdim)"},"content":{"rendered":"

Nga Nikola KEDHI<\/strong><\/p>\n

IIC. Shteti i s\u00eb Drejt\u00ebs: Ligji si kufi i pushtetit, jo si mjet i tij<\/p>\n

N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur kryeministri nd\u00ebrron ligjet p\u00ebr t\u00eb mbrojtur veten nga drejt\u00ebsia, kjo pjes\u00eb dhe vizioni yn\u00eb p\u00ebr shtetin e t\u00eb drejt\u00ebs b\u00ebhet m\u00eb aktual se kurr\u00eb.<\/p>\n

N\u00ebse prona \u00ebsht\u00eb forma konkrete e liris\u00eb, ligji \u00ebsht\u00eb kufiri konkret i pushtetit. Pa k\u00ebt\u00eb kufi, \u00e7do parim q\u00eb kemi artikuluar deri tani n\u00eb k\u00ebt\u00eb Manifest mbetet aspirat\u00eb morale, jo rend politik. Sepse liria e individit, forca e familjes, funksionimi i tregut dhe dinjiteti i pron\u00ebs varen nga nj\u00eb kusht themelor: q\u00eb pushteti t\u00eb mos jet\u00eb arbitrar.<\/p>\n

N\u00eb Shqip\u00ebri problemi yn\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb mungesa e ligjeve. Problemi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb mungesa e kufijve. Ne kemi ligje t\u00eb shumta, kode, rregullore, reforma t\u00eb pafundme, por nuk kemi siguri juridike. Kur ligji nuk \u00ebsht\u00eb i parashikuesh\u00ebm, ai pushon s\u00eb qeni mbrojtje dhe kthehet n\u00eb mjet. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb kufizoj\u00eb pushtetin, e zgjeron at\u00eb, sic ka ndodhur n\u00eb Shqip\u00ebri k\u00ebto vite.<\/p>\n

Shteti i s\u00eb drejt\u00ebs nuk do t\u00eb thot\u00eb thjesht ekzistenc\u00eb institucionesh. Do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb ligji zbatohet nj\u00ebsoj p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, se pushteti njeh kufijt\u00eb e vet dhe se qytetari e di paraprakisht se \u00e7far\u00eb pasoje ka veprimi i tij.<\/p>\n

Parashikueshm\u00ebria \u00ebsht\u00eb forma m\u00eb e lart\u00eb e drejt\u00ebsis\u00eb praktike. Ajo krijon besim, investim, q\u00ebndrueshm\u00ebri. Kur rregullat ndryshojn\u00eb sipas interesit t\u00eb momentit, kur ligji interpretohet sipas nevoj\u00ebs s\u00eb pushtetit, at\u00ebher\u00eb edhe qytetari m\u00eb i ndersh\u00ebm e sheh sistemin si t\u00eb huaj.<\/p>\n

Shoq\u00ebria e T\u00ebrheqjes lind pik\u00ebrisht k\u00ebtu. Ajo lind kur qytetari kupton se p\u00ebrpjekja nuk shp\u00ebrblehet dhe padrejt\u00ebsia nuk nd\u00ebshkohet. Kur sheh se ligji \u00ebsht\u00eb i fort\u00eb ndaj t\u00eb dob\u00ebtit dhe i but\u00eb ndaj t\u00eb fortit. Kur kupton se procedura zgjatet p\u00ebr k\u00ebdo q\u00eb nuk ka lidhje, dhe p\u00ebrshpejtohet p\u00ebr k\u00ebdo q\u00eb ka akses. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, angazhimi b\u00ebhet i pakuptimt\u00eb dhe t\u00ebrheqja b\u00ebhet racionale.<\/p>\n

E djathta shqiptare duhet ta thot\u00eb qart\u00eb: drejt\u00ebsia nuk \u00ebsht\u00eb projekt nd\u00ebrkomb\u00ebtar, as fush\u00eb eksperimentesh politike. \u00cbsht\u00eb themeli i rendit t\u00eb brendsh\u00ebm, i cili buron nga brenda shoq\u00ebris\u00eb. Nuk mund t\u00eb imponohet nga jasht\u00eb. Pa t\u00eb, asnj\u00eb reform\u00eb ekonomike nuk q\u00ebndron. Asnj\u00eb investim serioz nuk vjen. Asnj\u00eb familje nuk vendos t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend ku e drejta \u00ebsht\u00eb e negociueshme.<\/p>\n

Ligji duhet t\u00eb jet\u00eb kufi ndaj pushtetit, jo mjet i tij. Kjo n\u00ebnkupton disa parime t\u00eb panegociueshme, t\u00eb cilat ne si shoq\u00ebri duhet t\u2019i k\u00ebrkojm\u00eb, por dhe t\u00eb luftojm\u00eb p\u00ebr to, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb kushtet ku ndodhet Shqip\u00ebria. Sot drejt\u00ebsia \u00ebsht\u00eb me disa standarde. Qeveria b\u00ebn p\u00ebrpjekje t\u00eb mbroje Kryeministrin e kabinetin qeveritar, nd\u00ebrkoh\u00eb p\u00ebr qytetarin nuk ka as siguri juridike, as b\u00ebhet drejt\u00ebsi.<\/p>\n

S\u00eb pari, barazia para ligjit nuk \u00ebsht\u00eb slogan moral, por kriter funksionimi. N\u00eb momentin q\u00eb qytetari percepton se ka dy standarde, ai pushon s\u00eb respektuari sistemin. Respekti nuk imponohet me frik\u00eb; ai fitohet me drejt\u00ebsi t\u00eb barabart\u00eb.<\/p>\n

S\u00eb dyti, ndarja reale e pushteteve \u00ebsht\u00eb kusht p\u00ebr lirin\u00eb. Kur ekzekutivi dominon legjislativin dhe influencon drejt\u00ebsin\u00eb, krijohet nj\u00eb qark i mbyllur pushteti q\u00eb vet\u00ebmbrohet. Shteti i s\u00eb drejt\u00ebs k\u00ebrkon institucione q\u00eb kontrollojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, jo institucione q\u00eb justifikojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn.<\/p>\n

S\u00eb treti, lufta ndaj krimit t\u00eb organizuar nuk \u00ebsht\u00eb thjesht \u00e7\u00ebshtje sigurie, por \u00e7\u00ebshtje sovraniteti. Kur struktura kriminale dep\u00ebrton n\u00eb ekonomi, n\u00eb administrat\u00eb dhe n\u00eb politik\u00eb, ligji humbet autoritetin dhe shteti humbet dinjitetin. Krimi i organizuar nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm problem penal; \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim ndaj rendit kushtetues. Nj\u00eb shtet q\u00eb toleron k\u00ebt\u00eb dep\u00ebrtim, gradualisht e z\u00ebvend\u00ebson ligjin me marr\u00ebveshje informale dhe frik\u00eb.<\/p>\n

S\u00eb kat\u00ebrti, drejt\u00ebsia duhet t\u00eb jet\u00eb e shpejt\u00eb, e thjesht\u00eb dhe e kuptueshme. Drejt\u00ebsia q\u00eb zvarritet b\u00ebhet padrejt\u00ebsi. Procedura q\u00eb zgjat me vite shnd\u00ebrrohet n\u00eb d\u00ebnim pa vendim. Nj\u00eb sistem i till\u00eb e lodh qytetarin derisa ai heq dor\u00eb. Dhe kur qytetari heq dor\u00eb nga e drejta e vet, pushteti fiton pa pasur nevoj\u00eb t\u00eb shtyp\u00eb.<\/p>\n

K\u00ebto shtylla do duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb themel t\u00eb Republik\u00ebs kur e djathta t\u00eb vij\u00eb n\u00eb pushtet, s\u00eb bashku me lirin\u00eb e individit, familjen, ekonomin\u00eb e tregut, pron\u00ebn.<\/p>\n

Autoriteti legjitim nuk nd\u00ebrtohet me deklarata, por me konsistenc\u00eb. Kur shteti mban fjal\u00ebn, kur vendimet e gjykatave zbatohen, kur administrata sillet sipas rregullit dhe jo sipas urdhrit verbal, at\u00ebher\u00eb lind respekti. Dhe respekti \u00ebsht\u00eb forma m\u00eb e q\u00ebndrueshme e forc\u00ebs shtet\u00ebrore.<\/p>\n

Nj\u00eb shtet i fort\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb nd\u00ebshkon m\u00eb shum\u00eb, por ai q\u00eb ka nevoj\u00eb t\u00eb nd\u00ebshkoj\u00eb m\u00eb pak, sepse rregullat jan\u00eb t\u00eb qarta dhe t\u00eb pranuara. Nj\u00eb shoq\u00ebri e lir\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb ajo ku mungon ligji, por ajo ku ligji \u00ebsht\u00eb i drejt\u00eb dhe i barabart\u00eb.<\/p>\n

N\u00ebse duam ta \u00e7montojm\u00eb modelin oligarkik dhe Shoq\u00ebrin\u00eb e T\u00ebrheqjes, duhet t\u00eb rikthejm\u00eb k\u00ebt\u00eb rend: ligjin si kufi, drejt\u00ebsin\u00eb si standard, autoritetin si legjitimitet. Pa k\u00ebt\u00eb, \u00e7do reform\u00eb ekonomike do t\u00eb g\u00ebrryhet nga brenda, \u00e7do politik\u00eb sociale do t\u00eb kthehet n\u00eb klienteliz\u00ebm dhe \u00e7do premtim p\u00ebr ndryshim do t\u00eb tretet n\u00eb ciniz\u00ebm.<\/p>\n

Shteti i s\u00eb drejt\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb luks institucional. \u00cbsht\u00eb kusht ekzistence p\u00ebr nj\u00eb Republik\u00eb q\u00eb synon t\u00eb jet\u00eb e lir\u00eb. Dhe p\u00ebr ne, si e djatht\u00eb shqiptare, kjo nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje retorike. \u00cbsht\u00eb vija ndar\u00ebse mes pushtetit q\u00eb sundon dhe pushtetit q\u00eb sh\u00ebrben.<\/p>\n

Pa k\u00ebt\u00eb vij\u00eb, gjith\u00e7ka tjet\u00ebr mbetet teat\u00ebr. Me k\u00ebt\u00eb vij\u00eb, fillon nd\u00ebrtimi i v\u00ebrtet\u00eb i shtetit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nga Nikola KEDHI IIC. Shteti i s\u00eb Drejt\u00ebs: Ligji si kufi i pushtetit, jo si mjet i tij N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur kryeministri nd\u00ebrron ligjet p\u00ebr t\u00eb mbrojtur veten nga drejt\u00ebsia, kjo pjes\u00eb dhe vizioni yn\u00eb p\u00ebr shtetin e t\u00eb drejt\u00ebs b\u00ebhet m\u00eb aktual se kurr\u00eb. N\u00ebse prona \u00ebsht\u00eb forma konkrete e liris\u00eb, ligji \u00ebsht\u00eb …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":136236,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-136235","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136235"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136235\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":136237,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136235\/revisions\/136237"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/136236"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=136235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=136235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}