PD ka organizuar sot, m\u00eb 7 Mars, n\u00eb Dit\u00ebn e M\u00ebsuesit, nj\u00eb konferenc\u00eb me Departamentin e Arsimit dhe Shkenc\u00ebs, ku prezent ishte edhe kreu i PD, Sali Berisha.<\/p>\n
Gjat\u00eb takimit, Drejtuesja e Departamentit t\u00eb Arsimit n\u00eb Partin\u00eb Demokratike, Lili Sula, mbajti fjal\u00ebn e saj dhe u shpreh se arsimi n\u00eb Shqip\u00ebri po p\u00ebrballet me nj\u00eb situat\u00eb alarmante: emigracion masiv i pedagog\u00ebve, munges\u00eb strategjish dhe projekteve p\u00ebr kthimin e t\u00eb rinjve, kolaps i universiteteve publike dhe r\u00ebnie e cil\u00ebsis\u00eb n\u00eb programe dhe akreditime.<\/p>\n
Sula theksoi se sistemi arsimor \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb presioni dhe shantazhi, ku pedagog\u00ebt dhe student\u00ebt po p\u00ebrballen me padrejt\u00ebsi t\u00eb pand\u00ebshkuara, nd\u00ebrsa universitetet shqiptare vazhdojn\u00eb t\u00eb mungojn\u00eb n\u00eb \u00e7do rang nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n
Fjala e plot\u00eb<\/strong><\/p>\n N\u00eb buxhetin e 2026-\u00ebs nuk ka asnj\u00eb strategji dhe asnj\u00eb projekt p\u00ebr kthimin e trurit n\u00eb vend, edhe pse kjo qeveri flet p\u00ebr digitalizim, p\u00ebr nd\u00ebrkomb\u00ebtarizim, p\u00ebr investime n\u00eb arsimin e lart\u00eb dhe n\u00eb arsimin parauniversitar. K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna n\u00eb lidhje me emigrimin, shikoni n\u00eb kolon\u00ebn e kuqremt\u00eb: Shqip\u00ebria vjen, m\u00eb e gjata \u00ebsht\u00eb Bosnje-Hercegovina, Palestina dhe nd\u00ebr to midis tyre \u00ebsht\u00eb edhe Shqip\u00ebria n\u00eb k\u00ebt\u00eb lart\u00ebsi t\u00eb kurb\u00ebs. Pra, shikoni n\u00eb \u00e7far\u00eb niveli jemi t\u00eb emigracionit n\u00eb Shqip\u00ebri. Dhe e nj\u00ebjta gj\u00eb do t\u00eb vijoj\u00eb edhe n\u00eb grafikun m\u00eb pas.<\/p>\n Nd\u00ebrkoh\u00eb, do t\u00eb flas m\u00eb shum\u00eb kolegja ime, zonja e nderuar Dava Marku, p\u00ebr arsimin profesional, por nuk mund t\u00eb q\u00ebndroja pa i p\u00ebrmendur disa prej njollave t\u00eb zeza t\u00eb k\u00ebsaj fushe dhe po ndalem vet\u00ebm dy minuta n\u00eb arsimin e lart\u00eb. 2025 u mbyll me nj\u00eb komision dhe me nj\u00eb dalje pompoze t\u00eb kryeministrit t\u00eb vendit p\u00ebr rishikimin e ligjit 80\/2015, pasi IAL-ve ose universiteteve tona i jan\u00eb asgj\u00ebsuar themelet.<\/p>\n Dhe kur them themelet, kam parasysh autonomin\u00eb universitare, lirit\u00eb akademike dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb, ose konceptimin e arsimit t\u00eb lart\u00eb si t\u00eb mir\u00eb publike dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi publike. 2026 filloi n\u00eb janar p\u00ebrs\u00ebri me nj\u00eb dalje pak modeste, por propagandistike, duke kujtuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb mes edhe teoricien\u00eb t\u00eb njohur q\u00eb flasin p\u00ebr dhun\u00ebn dhe strukturat e dhun\u00ebs, dhe t\u00eb diktatit, dhe si manipulohet publiku p\u00ebrmes nj\u00eb recitativi t\u00eb her\u00ebpashersh\u00ebm dhe t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritsh\u00ebm t\u00eb kryetarit t\u00eb shtetit ose t\u00eb personave t\u00eb funksioneve t\u00eb larta.<\/p>\n P\u00ebrs\u00ebri, kryepartiaku Rama na flet p\u00ebr degdisjen e student\u00ebve t\u00eb Tiran\u00ebs, p\u00ebr t’i \u00e7uar dhe p\u00ebr t\u00eb thithur ose p\u00ebr t’i zhvendosur n\u00eb Durr\u00ebs. Duke krijuar jo vet\u00ebm nj\u00eb kolaps dhe nj\u00eb problem shum\u00eb t\u00eb madh me Universitetin e Tiran\u00ebs, pasi i ka marr\u00eb nj\u00eb territor t\u00eb vetin p\u00ebr Kolegjin e Europ\u00ebs, por duke krijuar mbase dhe fobi dhe panik q\u00eb ai ka pasur gjithmon\u00eb p\u00ebr arsimin e lart\u00eb.<\/p>\n Nuk i ka dashur pedagog\u00ebt, nuk i ka dashur m\u00ebsuesit, nuk i ka vler\u00ebsuar dhe trajtuar kurr\u00eb me dinjitet; p\u00ebrkundrazi, i ka shkelur me k\u00ebmb\u00eb. Kujtojm\u00eb q\u00eb n\u00eb 2018 student\u00ebt u ngrit\u00ebn dhe k\u00ebrkuan t\u00eb drejtat e tyre; po k\u00ebshtu, zhvillimet e para demokratike n\u00eb vitet \u201990 i mor\u00ebn p\u00ebrpara dhe mbi supe student\u00ebt dhe pedagog\u00ebt.<\/p>\n Asnj\u00eb prej universiteteve shqiptare nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb nga listat e rankimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, dhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm q\u00eb nuk thuhet, nuk b\u00ebhet me dije dhe nuk b\u00ebhet publike. Nuk mund t\u00eb ket\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtarizim n\u00ebse nuk ka asnj\u00eb universitet t\u00eb listuar.<\/p>\n Nd\u00ebrkoh\u00eb, gjysma e programeve t\u00eb studimit nuk jan\u00eb akredituar, dhe akreditimet e programeve t\u00eb studimit q\u00eb b\u00ebhen jan\u00eb fiktive dhe klienteliste. \u00c7do vit t\u00eb par\u00eb, sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare, regjistrohen 1000 deri n\u00eb 1500 student\u00eb m\u00eb pak. Nd\u00ebrkoh\u00eb, kuotat e pranimit, pra \u00e7far\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb universitetet dhe \u00e7far\u00eb pranojn\u00eb ato, realizohen vet\u00ebm 60 deri 65%. 40% nuk realizohen.<\/p>\n Prirja n\u00eb rritje e maturant\u00ebve shkon drejt zgjedhjes s\u00eb universiteteve jo publike, gj\u00eb q\u00eb flet p\u00ebr forcimin e tyre infrastrukturor, t\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnies, metodik\u00ebs dhe t\u00eb kualifikimit t\u00eb pedagog\u00ebve p\u00ebr t\u00eb thithur m\u00eb shum\u00eb maturant\u00eb. Deg\u00ebt e m\u00ebsuesis\u00eb jan\u00eb thuajse t\u00eb mbyllura dhe mbahen me 4 deri n\u00eb 10 student\u00eb, dhe kjo ka prekur tashm\u00eb edhe universitetet e kryeqytetit.<\/p>\n Programet e studimit albanologjike jan\u00eb nj\u00eb dhimbje e madhe; her\u00eb pas here krijohen sulme dhe po asgj\u00ebsohen programet albanologjike, ato q\u00eb krijojn\u00eb dhe mbajn\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt tona identitare, ato q\u00eb m\u00ebsuesit p\u00ebr\u00e7ojn\u00eb tek brezi i ri n\u00eb arsimin parauniversitar. Me dhimbje them se jan\u00eb drejt zhdukjes disa prej tyre.<\/p>\n N\u00eb IAL-t\u00eb vijn\u00eb maturant\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve, sipas Bank\u00ebs Bot\u00ebrore dhe PISA-s, 60% deri 65% e 15-vje\u00e7ar\u00ebve konsiderohen analfabet\u00eb funksional\u00eb, gj\u00eb q\u00eb lidhet me vizionin e shkurt\u00ebr q\u00eb sapo pam\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb, nj\u00eb fenomen gjithnj\u00eb n\u00eb rritje \u00ebsht\u00eb dhuna dhe presioni q\u00eb po shtohet vazhdimisht n\u00eb institucionet arsimore t\u00eb larta, duke u kthyer n\u00eb struktura patronazhimi, klim\u00eb presioni dhe shantazhi, duke p\u00ebrdorur edhe student\u00ebt.<\/p>\n Do t\u00eb doja t\u00eb kujtoja k\u00ebtu pushimet nga puna t\u00eb disa pedagog\u00ebve, largimin e tyre pa asnj\u00eb baz\u00eb ligjore, p\u00ebrjashtimin dhe pushimin nga puna t\u00eb dekanit t\u00eb fakultetit, t\u00eb cilin e kemi b\u00ebr\u00eb publik. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb klim\u00eb presioni q\u00eb ka qen\u00eb edhe m\u00eb e ashp\u00ebr sesa ajo para viteve \u201990.<\/p>\n Nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb Ministrin\u00eb e Arsimit vazhdon pun\u00ebn nj\u00eb zonj\u00eb q\u00eb quhet Arta Dollani, e cila duhet t\u00eb paraqitet n\u00eb strukturat gjyq\u00ebsore, pasi ka tjet\u00ebrsuar pasurit\u00eb tona nacionale dhe trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, dhe mbrohet aty. Po ashtu, vazhdon pun\u00ebn nj\u00eb funksionar po kaq i lart\u00eb, Erzen Tola, p\u00ebr t\u00eb cilin KLSH-ja ka sjell\u00eb rekomandime p\u00ebr t\u00eb mos qen\u00eb n\u00eb strukturat p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb arsimit komb\u00ebtar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" PD ka organizuar sot, m\u00eb 7 Mars, n\u00eb Dit\u00ebn e M\u00ebsuesit, nj\u00eb konferenc\u00eb me Departamentin e Arsimit dhe Shkenc\u00ebs, ku prezent ishte edhe kreu i PD, Sali Berisha. Gjat\u00eb takimit, Drejtuesja e Departamentit t\u00eb Arsimit n\u00eb Partin\u00eb Demokratike, Lili Sula, mbajti fjal\u00ebn e saj dhe u shpreh se arsimi n\u00eb Shqip\u00ebri po p\u00ebrballet me nj\u00eb …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":137610,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-137609","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=137609"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":137611,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137609\/revisions\/137611"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/137610"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=137609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=137609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=137609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}