{"id":137612,"date":"2026-03-07T11:26:59","date_gmt":"2026-03-07T11:26:59","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=137612"},"modified":"2026-03-07T11:26:59","modified_gmt":"2026-03-07T11:26:59","slug":"mesuesja-arsimi-ka-prekur-fundin-shifra-alarmante-dhe-braktisje-masive-e-mesuesise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/03\/07\/mesuesja-arsimi-ka-prekur-fundin-shifra-alarmante-dhe-braktisje-masive-e-mesuesise\/","title":{"rendered":"M\u00ebsuesja: Arsimi ka prekur fundin, shifra alarmante dhe braktisje masive e m\u00ebsuesis\u00eb!"},"content":{"rendered":"<p>Dave Marku, m\u00ebsuese m\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb dhe nj\u00eb aktiviste e shoq\u00ebris\u00eb civile ngriti z\u00ebrin p\u00ebr situat\u00ebn v\u00ebrtet shqet\u00ebsuese n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhet arsimi shqiptar.<\/p>\n<p>N\u00eb tryez\u00ebn e organizuar nga PD me rastin e 7 marsit, Marku tha se themelet e arsimit ton\u00eb parauniversitar jan\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb dob\u00ebta.<\/p>\n<p>Raportet evidentojn\u00eb r\u00ebnie drastike t\u00eb nivelit t\u00eb njohurive t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve jo vet\u00ebm n\u00eb Matematik\u00eb por dhe n\u00eb gjuh\u00eb shqipe. Nj\u00eb tjet\u00ebr problematik\u00eb madhore \u00ebsht\u00eb braktisja e profesionit t\u00eb m\u00ebsuesis\u00eb nga t\u00eb rinjt\u00eb. Numri i maturant\u00ebve q\u00eb aplikojn\u00eb p\u00ebr deg\u00ebt e m\u00ebsuesis\u00eb ka p\u00ebsuar nj\u00eb r\u00ebnie drastike, duke shkuar nga rreth 14,500 aplikant\u00eb n\u00eb vitin 2013, n\u00eb vet\u00ebm 6,000 sot.<\/p>\n<p><strong>Fjala e Dave Markut<\/strong><\/p>\n<p>Vihet re r\u00ebnie drastike n\u00eb Matematik\u00eb, zgjidhjen e problemave dhe mendimit t\u00eb thelluar n\u00eb matematik\u00eb. Kan\u00eb humbur 69 vende duke renditur Shqip\u00ebrin\u00eb t\u00eb fundit n\u00eb bot\u00eb. Po t&#8217;i referohemi edhe gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb mendimin kritik, nx\u00ebn\u00ebsit shqiptar\u00eb vet\u00ebm 14% e tyre mundet t\u00eb arrijn\u00eb nivelin baz\u00eb, kur mesatarja e OECD-s\u00eb \u00ebsht\u00eb 78%. Dometh\u00ebn\u00eb kemi prekur fundin n\u00eb cil\u00ebsi dhe kjo \u00ebh, shemp, shemp gjith\u00e7ka. Do prekja pak edhe maturant\u00ebt e shkollave t\u00eb mesme, dometh\u00ebn\u00eb, ata t\u00eb cil\u00ebt i drejtohen m\u00ebsuesis\u00eb. N\u00eb fakt ne k\u00ebtu jemi m\u00ebsues, besoj pjesa m\u00eb e madhe dhe nuk e di cili prej nesh e ka, e ka f\u00ebmij\u00ebn e tij p\u00ebr m\u00ebsuesi. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fakt, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fakt q\u00eb dhemb.<\/p>\n<p>Dhe t\u00eb shoh\u00ebsh se si ka r\u00ebn\u00eb numri i maturant\u00ebve shqiptar\u00eb q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb m\u00ebsuesin\u00eb nga 2013-ta n\u00eb 2025-\u00ebn, ai \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se e dyfishuar. Prej nja 14.500 di\u00e7ka e till\u00eb ishim n\u00eb 2013-\u00ebn, sot jemi n\u00eb 6.000 e di\u00e7ka m\u00ebsues. Por cil\u00ebt maturant\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb m\u00ebsuesin\u00eb? K\u00ebrkojn\u00eb m\u00ebsuesin\u00eb maturant\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt nuk arrijn\u00eb t\u00eb marrin deg\u00eb t\u00eb tjera. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00eb.<\/p>\n<p>Na besoni ne q\u00eb jemi n\u00ebp\u00ebr shkolla, \u00e7far\u00eb student\u00ebsh, \u00e7far\u00eb m\u00ebsuesish na vijn\u00eb. Me t\u00eb drejt\u00eb. Se n\u00ebse shkon pjesa m\u00eb e dob\u00ebt me rezultate m\u00eb t\u00eb dob\u00ebta, aty \u00ebsht\u00eb, aty \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja. Un\u00eb do do prekja paksa, emigrimi \u00ebsht\u00eb prekur shum\u00eb e shum\u00eb dhe ajo shifra e madhe 44-45% e popullsis\u00eb prek pik\u00ebrisht arsimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb. Prek f\u00ebmij\u00ebt, shkollat tona q\u00eb jan\u00eb bosh, shkolla t\u00eb mbyllura, klasa t\u00eb mbyllura edhe n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n<p>Kur flasim p\u00ebr kryeqytetin, po t&#8217;ju referohemi edhe edhe grafiqeve, kur flasim p\u00ebr kryeqytetin, merr me vesh se \u00e7far\u00eb problematike t\u00eb madhe ka n\u00eb zonat rurale e po edhe n\u00eb qytete t\u00eb tjera t\u00eb vogla. P\u00ebrpos k\u00ebsaj, un\u00eb me th\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn, jam p\u00ebrs\u00ebri e l\u00ebnduar, me me problemet e kurrikul\u00ebs.<\/p>\n<p>Kurrikula n\u00eb shkollat tona le p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshiruar, profesor, jasht\u00eb mase shum\u00eb. Ndryshim tekstesh, ndryshim, ja p\u00ebr shembull n\u00eb n\u00eb shtatorin e vitit q\u00eb vjen do t\u00eb na ndryshojn\u00eb 171 tekste. K\u00eb pyet\u00ebn k\u00ebta? Na pyet\u00ebn ne? A pyet\u00ebn specialist\u00eb, arsimtar\u00eb? Jo, nuk pyet\u00ebn ask\u00ebnd.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta shtuar pastaj problematik\u00ebn e madhe te mediave shqiptare. Mediat shqiptare nuk na i japin problemet n\u00eb arsim. Ato i kamuflojn\u00eb. T\u00eb gjitha k\u00ebto raste t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb shkolla, t\u00eb testeve t\u00eb PISA-s, t\u00eb problematikave t\u00eb tjera n\u00eb shkollat tona, heshtin mediat. Po me th\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn kur hesht media, hesht edhe shoq\u00ebria e si p\u00ebrfundim arsimi do preke fundin, pik\u00ebrisht ashtu si\u00e7 e ka si\u00e7 e ka prekur.<\/p>\n<p>Mendoj q\u00eb programi i Partis\u00eb Demokratike do ta tregoj\u00eb, e ka treguar veten Partia Demokratike n\u00eb tet\u00ebvje\u00e7arin e saj, me th\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn kemi qen\u00eb m\u00ebsues, por m\u00ebsues t\u00eb nderuar. T\u00eb nderuar p\u00ebrpos n\u00eb pjes\u00ebn morale, por t\u00eb nderuar edhe n\u00eb pjes\u00ebn e rritjes s\u00eb pagave. Pagat tona at\u00ebher\u00eb e njoh\u00ebn tamam rritjen reale t\u00eb saj. N\u00eb k\u00ebto 13 vite t\u00eb Rilindjes m\u00ebsuesi \u00ebsht\u00eb denigruar. \u00cbsht\u00eb denigruar pik\u00ebrisht edhe me k\u00ebt\u00eb. Pagat e e m\u00ebsuesve shqiptar\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb fundit, m\u00eb t\u00eb fundit besoj edhe n\u00eb Europ\u00eb edhe n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrjashtojm\u00eb ato vendet e tjera q\u00eb u fol pak m\u00eb p\u00ebrpara. Po po ta shoh\u00ebsh edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb indeksimin e vog\u00ebl, arsimtar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb fundit p\u00ebrs\u00ebri. Do marrin 22 deri n\u00eb 30.000 lek\u00eb t\u00eb vjetra indeksim kur \u00e7do profesion tjet\u00ebr e ka 50 deri n\u00eb 100.000 lek\u00eb t\u00eb vjetra.<\/p>\n<p>Pra edhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb denigrim q\u00eb na b\u00ebjn\u00eb me th\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn dhe na l\u00ebn\u00eb, na l\u00ebn\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb pastaj t\u00eb mendojm\u00eb jo mir\u00eb p\u00ebr arsimin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dave Marku, m\u00ebsuese m\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb dhe nj\u00eb aktiviste e shoq\u00ebris\u00eb civile ngriti z\u00ebrin p\u00ebr situat\u00ebn v\u00ebrtet shqet\u00ebsuese n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhet arsimi shqiptar. N\u00eb tryez\u00ebn e organizuar nga PD me rastin e 7 marsit, Marku tha se themelet e arsimit ton\u00eb parauniversitar jan\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb dob\u00ebta. Raportet evidentojn\u00eb r\u00ebnie drastike t\u00eb nivelit t\u00eb njohurive t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":137613,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-137612","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=137612"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":137614,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137612\/revisions\/137614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/137613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=137612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=137612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=137612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}