Ardhjet e para t\u00eb kontratave nga jasht\u00eb p\u00ebr marka bot\u00ebrore n\u00eb Shqip\u00ebri, rreth vitit 2017 e deri n\u00eb 2022, ku pati edhe kulmin e lul\u00ebzimit, b\u00ebn\u00eb q\u00eb fasonerit\u00eb t\u00eb nisnin t\u00eb shiheshin si mund\u00ebsi pun\u00ebsimi p\u00ebr dhjet\u00ebra mij\u00ebra zonja, kryesisht n\u00eb zona rurale apo qytete ku t\u00eb pun\u00ebsohesh nuk \u00ebsht\u00eb aspak e leht\u00eb!<\/p>\n
Fabrikat pran\u00eb Vor\u00ebs, rrethinave t\u00eb Kurbinit, Lezh\u00ebs e m\u00eb von\u00eb Shkodr\u00ebs, Tiran\u00ebs, Vlor\u00ebs, soll\u00ebn nj\u00eb zhvillim pozitiv ekonomik.<\/p>\n
T\u00eb dh\u00ebnat e vitit 2022 nga Bilanci i Pagesave i Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb tregonin se t\u00eb ardhurat nga sektori i fasoneris\u00eb, por edhe t\u00eb ardhurat nga punonj\u00ebsit sezonal\u00eb apo kufitar\u00eb jasht\u00eb vendit, po regjistronin nivelet m\u00eb t\u00eb larta historike.<\/p>\n
Por sot, teksa ACQJ vizitoi nj\u00eb nga fasonerit\u00eb e Shkodr\u00ebs, pronar\u00ebt tregojn\u00eb se ky biznes po shkon drejt falimentimit. Madje, disa fabrika n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet po mbyllin dyert n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u2019i transferuar n\u00eb vende si Azerbajxhani apo n\u00eb vendet e Afrik\u00ebs, ku po aplikohen favorizime fiskale p\u00ebr sip\u00ebrmarr\u00ebsit.<\/p>\n
\u201cR\u00ebnia e euros, por edhe mungesa e kontratave, sepse kostot jan\u00eb m\u00eb t\u00eb lira n\u00eb vende t\u00eb tjera, na kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb kalojm\u00eb koh\u00eb shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira. Aktualisht kemi vet\u00ebm nj\u00eb kontrat\u00eb, nd\u00ebrsa dikur kishim me dhjet\u00ebra. Kjo na detyron t\u00eb reduktojm\u00eb stafet dhe pagesat\u201d, na thot\u00eb pronari i fasoneris\u00eb.<\/p>\n
K\u00ebt\u00eb kriz\u00eb e pranon edhe ministrja Delina Ibrahimaj, e cila thot\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb ligj t\u00eb ri brenda vitit 2026 p\u00ebr produktet \u2018Made in Albania\u2019!<\/p>\n
\u201cNj\u00eb komponent tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb ligji q\u00eb do t\u00eb miratojm\u00eb brenda vitit 2026 p\u00ebr \u2018Made in Albania\u2019, i cili synon promovimin e produkteve vendase brenda dhe jasht\u00eb vendit, nd\u00ebrtimin dhe mbrojtjen e brandit \u2018Made in Albania\u2019 dhe nxitjen e eksporteve t\u00eb produktit shqiptar\u201d, thot\u00eb Ibrahimaj.<\/p>\n
Por, p\u00ebr deputeten e PD-s\u00eb, Jorida Tabaku, ky sektor ka nj\u00eb kompleks problematikash.<\/p>\n
\u201cKriza e fasonit nuk \u00ebsht\u00eb e papritur dhe as e izoluar, por \u00ebsht\u00eb rezultat i tre faktor\u00ebve t\u00eb kombinuar q\u00eb kan\u00eb rritur ndjesh\u00ebm kostot dhe kan\u00eb ulur konkurrueshm\u00ebrin\u00eb:<\/p>\n
Rritja e pag\u00ebs minimale ka sjell\u00eb rritje t\u00eb menj\u00ebhershme t\u00eb sigurimeve q\u00eb paguhen nga pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit dhe pun\u00ebmarr\u00ebsit, duke shtuar me rreth 30% barr\u00ebn e kostove p\u00ebr sektorin.<\/p>\n
\u201cKjo e ka rritur ngarkes\u00ebn e shpenzimeve me 30%, q\u00eb do t\u00eb dalin nga xhepi i punonj\u00ebsve dhe pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsve,\u201d \u2013 theksoi Tabaku.<\/p>\n
Deputetja e PD-s\u00eb thot\u00eb se Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb i vetmi vend n\u00eb rajon q\u00eb aplikon k\u00ebt\u00eb nivel taksimi p\u00ebr inputet e prodhimit, duke e b\u00ebr\u00eb produktin shqiptar m\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb dhe m\u00eb pak konkurrues n\u00eb tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n
\u201cN\u00eb total, taksat e rrisin me 30% shtes\u00eb koston e produkteve,\u201d \u2013 u shpreh ajo.<\/p>\n
R\u00ebnia e euros ka pasur \u201cpasoja katastrofike\u201d p\u00ebr eksportuesit, pasi t\u00eb ardhurat realizohen n\u00eb euro, nd\u00ebrsa kostot paguhen n\u00eb lek\u00eb.<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, zonjat e fasoneris\u00eb shprehen se, edhe pse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pun\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, jo e paguar p\u00ebr mundin q\u00eb ka, kjo pun\u00eb s\u00eb paku i ndihmon t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb familje dhe se reduktimi i stafit i tremb, sepse mund t\u00eb gjenden pa pun\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n
Qeveria, nd\u00ebrkoh\u00eb, zgjidhje t\u00eb ng\u00ebr\u00e7it sheh digjitalizimin e sektorit, por nuk ka nj\u00eb qart\u00ebsi se si do t\u00eb veprohet me forc\u00ebn pun\u00ebtore.<\/p>\n
\u201cNe kemi diskutuar p\u00ebr nevoj\u00ebn p\u00ebr reformim t\u00eb k\u00ebtij sektori, p\u00ebr nevoj\u00ebn p\u00ebr rritje t\u00eb kapaciteteve t\u00eb makinerive, p\u00ebr nevoj\u00ebn p\u00ebr automatizim t\u00eb k\u00ebtij sektori, por mbi t\u00eb gjitha p\u00ebr nevoj\u00ebn q\u00eb ky sektor duhet t\u00eb prodhoj\u00eb produkt me cik\u00ebl t\u00eb mbyllur dhe kemi qen\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm q\u00eb ta mb\u00ebshtesim sektorin n\u00eb forma t\u00eb ndryshme\u201d, shprehet ministrja.<\/p>\n
Viti 2025 u mbyll me bilanc negativ n\u00eb tregtin\u00eb e mallrave. Eksportet gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar arrit\u00ebn n\u00eb vler\u00ebn 3.4 miliard\u00eb euro, me r\u00ebnie prej 6.1% krahasuar me vitin paraardh\u00ebs, kur ishin n\u00eb vler\u00ebn 3.6 miliard\u00eb euro.<\/p>\n