Bashkimi Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Demokrat (International Democracy Union \u2013 IDU) ka miratuar rezolut\u00ebn e 8-t\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, duke thelluar shqet\u00ebsimet mbi zhvillimet demokratike, proceset zgjedhore, funksionimin e shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs n\u00eb vend dhe ecurin\u00eb e procesit t\u00eb integrimit europian.<\/p>\n
Dokumenti i referohet vler\u00ebsimeve t\u00eb institucioneve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, duke e klasifikuar Shqip\u00ebrin\u00eb si \u201cautokraci elektorale\u201d dhe duke theksuar p\u00ebrkeq\u00ebsimin e perceptimit p\u00ebr korrupsionin. Sipas rezolut\u00ebs, korrupsioni sistemik dhe mungesa e llogaridh\u00ebnies n\u00eb nivelet e larta t\u00eb qeverisjes p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb penges\u00eb serioze p\u00ebr avancimin drejt Bashkimit Europian.<\/p>\n
IDU vler\u00ebson se procesi i integrimit \u00ebsht\u00eb ngadal\u00ebsuar ndjesh\u00ebm, p\u00ebr shkak t\u00eb kapjes s\u00eb shtetit, nd\u00ebrhyrje politike n\u00eb institucionet e drejt\u00ebsis\u00eb dhe lidhje t\u00eb dyshuara mes zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb dhe krimit t\u00eb organizuar. Po ashtu, ngrihet shqet\u00ebsimi p\u00ebr munges\u00ebn e ndjekjes efektive penale ndaj korrupsionit n\u00eb nivele t\u00eb larta dhe p\u00ebr abuzimet n\u00eb prokurimet publike.<\/p>\n
N\u00eb aspektin e siguris\u00eb, rezoluta paralajm\u00ebron p\u00ebr rritjen e ekspozimit t\u00eb vendit ndaj ndikimeve t\u00eb jashtme, ve\u00e7an\u00ebrisht nga aktor\u00eb si Rusia dhe Kina, si dhe p\u00ebr rreziqet q\u00eb lidhen me nd\u00ebrhyrjet hibride, k\u00ebrc\u00ebnimet kibernetike dhe cenimin e sistemeve shtet\u00ebrore.<\/p>\n
Sa i p\u00ebrket zgjedhjeve, dokumenti konstaton se proceset elektorale nuk kan\u00eb p\u00ebrmbushur standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, duke evidentuar keqp\u00ebrdorimin e burimeve shtet\u00ebrore, presionin ndaj votuesve dhe p\u00ebrfshirjen e element\u00ebve kriminal\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr, b\u00ebhet thirrje p\u00ebr nj\u00eb reform\u00eb zgjedhore gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe p\u00ebr zbatimin e plot\u00eb t\u00eb rekomandimeve t\u00eb OSBE\/ODIHR.<\/p>\n
Rezoluta ndalet edhe tek sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb, ku evidentohen vonesa t\u00eb konsiderueshme n\u00eb shqyrtimin e \u00e7\u00ebshtjeve dhe problematika q\u00eb lidhen me at\u00eb q\u00eb cil\u00ebsohet si drejt\u00ebsi selektive dhe ndjekje penale me motive politike ndaj figurave t\u00eb opozit\u00ebs.<\/p>\n
N\u00eb p\u00ebrmbyllje, IDU thekson se progresi drejt Bashkimit Europian mbetet i kusht\u00ebzuar nga garantimi i zgjedhjeve t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme, forcimi i shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs dhe respektimi i pluralizmit politik, duke i b\u00ebr\u00eb thirrje autoriteteve shqiptare t\u00eb rikthejn\u00eb mekanizmat e kontrollit dhe balanc\u00ebs institucionale.<\/p>\n
REZOLUTA E IDU N\u00cb SHQIP:<\/p>\n
Rezolut\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb<\/p>\n
Bashkimi Nd\u00ebrkomb\u00ebtar Demokrat (IDU),
\nDuke rikujtuar angazhimin e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr integrimin euro-atlantik, an\u00ebtar\u00ebsimin e saj n\u00eb NATO, dhe duke rikonfirmuar mb\u00ebshtetjen p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb European Union;
\nDuke marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb Raportin e V-Dem Institute (2026), q\u00eb e klasifikon Shqip\u00ebrin\u00eb si \u201cautokraci elektorale\u201d; gjetjet e OSCE\/ODIHR dhe Transparency International (Indeksi i Perceptimit t\u00eb Korrupsionit 2025: 39\/100, me r\u00ebnie prej 3 pik\u00ebsh dhe 11 vendeve);
\nI shqet\u00ebsuar nga moszbatimi i vendimeve t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese dhe mohimi i t\u00eb drejtave kushtetuese t\u00eb opozit\u00ebs n\u00eb Parlament;<\/p>\n
International Democracy Union vendos si vijon:
\n1. Integrimi Europian
\n\u2022 Paralajm\u00ebron se procesi i an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb Bashkimin Europian praktikisht \u00ebsht\u00eb ngadal\u00ebsuar p\u00ebr shkak t\u00eb pengesave nga qeveria, korrupsionit t\u00eb p\u00ebrhapur sistemik, kapjes s\u00eb shtetit dhe lidhjeve midis krimit t\u00eb organizuar dhe niveleve m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb pushtetit;
\n\u2022 D\u00ebnon pengimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb ndjekjes penale t\u00eb korrupsionit n\u00eb nivele t\u00eb larta dhe abuzimet masive n\u00eb prokurime publike, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shumica parlamentare socialiste mbron munges\u00ebn e llogaridh\u00ebnies;
\n\u2022 V\u00ebren hetimet q\u00eb implikojn\u00eb ministra dhe zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet, konfirmojn\u00eb korrupsionin sistemik q\u00eb po ngadal\u00ebson integrimin n\u00eb BE;
\n\u2022 Mb\u00ebshtet integrimin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Bashkimin Europian mbi baz\u00ebn e merit\u00ebs, pa anashkaluar asnj\u00eb kriter;<\/p>\n
1. Siguria dhe Rreziqet e Jashtme
\n\u2022 Paralajm\u00ebron se dob\u00ebsimi i institucioneve e ekspozon Shqip\u00ebrin\u00eb ndaj ndikimeve keqdash\u00ebse, ve\u00e7an\u00ebrisht nga Rusia dhe Kina; thekson infiltrimin e krimit t\u00eb organizuar, k\u00ebrc\u00ebnimet hibride dhe sulmet kibernetike si rreziqe p\u00ebr pjes\u00ebn juglindor t\u00eb NATO;
\n\u2022 Shpreh shqet\u00ebsim t\u00eb thell\u00eb p\u00ebr kapjen e infrastruktur\u00ebs strategjike digjitale, ve\u00e7an\u00ebrisht brenda Agjencis\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb Informacionit, duke p\u00ebrfshir\u00eb zyrtar\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe persona me lidhje me krimin e organizuar, si dhe raste t\u00eb raportuara t\u00eb rr\u00ebmbimeve q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb zyrtar\u00eb dhe\/ose biznesmen\u00eb;
\n\u2022 Thekson rreziqet ndaj sistemeve shtet\u00ebrore, keqp\u00ebrdorimin e t\u00eb dh\u00ebnave personale, nd\u00ebrhyrjen n\u00eb zgjedhje dhe cenimin e bashk\u00ebpunimit me NATO\/BE;
\n\u2022 B\u00ebn thirrje p\u00ebr transparenc\u00eb, hetime t\u00eb pavarura dhe masa urgjente mbrojt\u00ebse;
\n\u2022 I b\u00ebn thirrje vendeve t\u00eb Ballkanit, an\u00ebtare t\u00eb NATO-s, si dhe partner\u00ebve, q\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb p\u00ebrmes rritjes s\u00eb shpenzimeve p\u00ebr mbrojtjen, me q\u00ebllim forcimin e kapaciteteve ushtarake dhe t\u00eb pengimit politik, si dhe arritjen e ekonomive t\u00eb shkall\u00ebs;<\/p>\n
1. Zgjedhjet
\n\u2022 Konstaton se zgjedhjet parlamentare nuk p\u00ebrmbush\u00ebn standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, dhe u karakterizuan nga keqp\u00ebrdorimi masiv i burimeve shtet\u00ebrore, zhdukja e kufirit shtet\u2013parti, presioni\/intimidimi ndaj votuesve dhe nd\u00ebrhyrja e element\u00ebve kriminal\u00eb;
\n\u2022 B\u00ebn thirrje p\u00ebr reform\u00eb konsensuale, zbatim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb rekomandimeve t\u00eb OSBE\/ODIHR, mbrojtje t\u00eb pluralizmit dhe t\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr koalicione parazgjedhore, si dhe p\u00ebrmbysjen e ndryshimeve kushtetuese t\u00eb nj\u00ebanshme;
\n\u2022 Mb\u00ebshtet modelin e nj\u00eb qeverie kujdestare p\u00ebr t\u00eb garantuar zgjedhje t\u00eb lira dhe t\u00eb ndershme;<\/p>\n
1. Drejt\u00ebsia Selektive dhe Ndjekjet Penale t\u00eb Motivuara Politikisht
\n\u2022 Shpreh shqet\u00ebsim p\u00ebr 200,000 \u00e7\u00ebshtje gjyq\u00ebsore t\u00eb prapambetura dhe vonesa n\u00eb gjykim prej 8\u201315 vitesh, krahasuar me 18,000 \u00e7\u00ebshtje dhe vonesa prej 3\u20134 vitesh para reform\u00ebs;
\n\u2022 D\u00ebnon presionin politik mbi prokuror\u00ebt dhe gjyqtar\u00ebt nga Kryeministri; drejt\u00ebsin\u00eb selektive; si dhe ndjekjet penale t\u00eb motivuara politikisht, p\u00ebrfshir\u00eb ndaj Sali Berish\u00ebs, Ilir Met\u00ebs dhe Fatmir Mediut, n\u00eb shkelje t\u00eb procesit t\u00eb rregullt ligjor;<\/p>\n
1. Reforma Territoriale
\n\u2022 D\u00ebnon reformat e nj\u00ebanshme q\u00eb minojn\u00eb konsensusin dhe mund\u00ebsojn\u00eb kontrollin politik;
\n\u2022 b\u00ebn thirrje p\u00ebr nj\u00eb reform\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe t\u00eb decentralizuar, n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet europiane;<\/p>\n
International Democracy Union:
\n\u2022 Pohon se nuk mund t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrparim drejt European Union pa zgjedhje t\u00eb lira, shtet t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs dhe pluraliz\u00ebm;
\n\u2022 U b\u00ebn thirrje autoriteteve t\u00eb ndalin pengesat, t\u00eb rikthejn\u00eb mekanizmat e kontrollit dhe balanc\u00ebs, si dhe t\u00eb respektojn\u00eb rrug\u00ebn euro-atlantike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n