{"id":142114,"date":"2026-05-06T08:40:30","date_gmt":"2026-05-06T08:40:30","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=142114"},"modified":"2026-05-06T08:40:30","modified_gmt":"2026-05-06T08:40:30","slug":"pse-orikumi-duhet-te-jete-bashki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/05\/06\/pse-orikumi-duhet-te-jete-bashki\/","title":{"rendered":"Pse Orikumi duhet t\u00eb jet\u00eb bashki?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Deivi SINANALIAJ\u00a0<\/strong><br \/>\n<strong>-An\u00ebtar i Kryesis\u00eb s\u00eb Partis\u00eb Demokratike Dega Vlor\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Orikumi nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb nj\u00ebsi administrative periferike; ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb territor me histori t\u00eb thell\u00eb, potencial t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm ekonomik dhe identitet t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kulturor, q\u00eb prej vitesh \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb harres\u00eb nga qeverisja qendrore dhe ajo vendore. Kthimi i Orikumit n\u00eb bashki nuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkes\u00eb emocionale, por nj\u00eb domosdoshm\u00ebri zhvillimore.<\/p>\n<p><strong>Historia e l\u00ebn\u00eb n\u00eb hije<\/strong><\/p>\n<p>Oriku i Lasht\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb nga pasurit\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme arkeologjike t\u00eb jugut t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Megjithat\u00eb, ndalimi i k\u00ebrkimeve arkeologjike dhe mungesa e investimeve e kan\u00eb kthyer k\u00ebt\u00eb trash\u00ebgimi n\u00eb nj\u00eb potencial t\u00eb ngrir\u00eb. Pa nj\u00eb administrat\u00eb vendore t\u00eb dedikuar, historia e Orikumit mbetet e pazbuluar dhe e pashfryt\u00ebzuar p\u00ebr turizmin kulturor.<\/p>\n<p><strong>Tragjasi dhe zhvendosja e v\u00ebmendjes turistike<\/strong><\/p>\n<p>Tragjas i Vjet\u00ebr, me vlerat e tij historike dhe natyrore, \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb harres\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb modeli turizmi q\u00eb ka favorizuar zona t\u00eb tjera, duke e orientuar zhvillimin turistik shqiptar larg identiteteve autentike. Kjo ka sjell\u00eb braktisje, munges\u00eb sh\u00ebrbimesh dhe humbje t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb lokale.<\/p>\n<p><strong>Radhima \u2013 bukuri pa infrastruktur\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Radhim\u00eb konsiderohet nd\u00ebr fshatrat me pamjen m\u00eb piktoreske t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, por rruga e shkat\u00ebrruar dhe infrastruktura e amortizuar e b\u00ebjn\u00eb aksesin t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb. Pa investime serioze, turizmi mbetet sezonal dhe i paq\u00ebndruesh\u00ebm.<\/p>\n<p><strong>Urbanistika e d\u00ebshtuar<\/strong><\/p>\n<p>Orikumi, i njohur dikur edhe si Paska kishte nj\u00eb plan urbanistik vizionar: nd\u00ebrtesa deri n\u00eb 7 kate dhe ulje graduale t\u00eb lart\u00ebsis\u00eb sa m\u00eb pran\u00eb bregdetit, p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb qytetit frym\u00ebmarrje homogjene. Ky plan nuk u realizua, duke sjell\u00eb zhvillim kaotik, pa identitet arkitektonik dhe pa respekt p\u00ebr mjedisin.<\/p>\n<p><strong>Bypass-i dhe izolimi ekonomik<\/strong><\/p>\n<p>Bashkia e Vlor\u00ebs dhe qeverisja socialiste e prezantuan bypass-in e ri si mund\u00ebsi zhvillimi. N\u00eb realitet, Orikumi u shnd\u00ebrrua nga destinacion turistik n\u00eb nj\u00eb \u201cRoute 66\u201d pa ndalesa: turist\u00ebt q\u00eb m\u00eb par\u00eb ktheheshin p\u00ebr t\u00eb vizituar zon\u00ebn, sot e kalojn\u00eb thjesht si nj\u00eb pitstop p\u00ebr tualet, pa ndikim ekonomik lokal.<\/p>\n<p><strong>Energjia q\u00eb nuk vjen kurr\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Investimi i Ministris\u00eb s\u00eb Energjitik\u00ebs p\u00ebr n\u00ebnstacionin 20 kV mbetet paradoksal: objekti \u00ebsht\u00eb gati, por nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb kurr\u00eb n\u00eb pun\u00eb. N\u00eb vitin 2026, banor\u00ebt e zon\u00ebs ende vuajn\u00eb munges\u00ebn e energjis\u00eb elektrike, nj\u00eb situat\u00eb e papranueshme p\u00ebr nj\u00eb zon\u00eb turistike.<\/p>\n<p><strong>Monopol dhe munges\u00eb subvencionesh<\/strong><\/p>\n<p>Mungesa e investimeve n\u00eb infrastruktur\u00eb, si dhe e subvencioneve p\u00ebr parqe fotovoltaike, eolike dhe bujq\u00ebsore, lidhet me nj\u00eb model monopolist t\u00eb ndarjes s\u00eb lejeve. Lejet shpesh jepen sipas d\u00ebshir\u00ebs dhe jo sipas certifikatave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb, duke favorizuar paketa simbolike si \u201c1 euro\u201d p\u00ebr male, n\u00eb d\u00ebm t\u00eb komunitetit vendas.<\/p>\n<p><strong>Problematika t\u00eb tjera thelb\u00ebsore<\/strong><\/p>\n<p>Munges\u00eb kanalizimesh dhe trajtimi t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb zeza.<br \/>\nMenaxhim i dob\u00ebt i mbetjeve urbane.<br \/>\nSh\u00ebrbime publike t\u00eb pamjaftueshme (sh\u00ebndet\u00ebsi, arsim, transport).<br \/>\nCentralizim vendimmarrjeje pa p\u00ebrfaq\u00ebsim lokal.<\/p>\n<p>Orikumi duhet t\u00eb jet\u00eb bashki sepse vet\u00ebm nj\u00eb qeverisje vendore e pavarur mund t\u00eb mbroj\u00eb historin\u00eb, t\u00eb planifikoj\u00eb zhvillimin urban, t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb investime t\u00eb drejta dhe t\u00eb rikthej\u00eb dinjitetin e nj\u00eb zone q\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb shum\u00eb, por ka marr\u00eb pak. Pa k\u00ebt\u00eb status, Orikumi rrezikon t\u00eb mbetet p\u00ebrgjithmon\u00eb nj\u00eb territor tranziti, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr zhvillimi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Deivi SINANALIAJ\u00a0 -An\u00ebtar i Kryesis\u00eb s\u00eb Partis\u00eb Demokratike Dega Vlor\u00eb Orikumi nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb nj\u00ebsi administrative periferike; ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb territor me histori t\u00eb thell\u00eb, potencial t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm ekonomik dhe identitet t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kulturor, q\u00eb prej vitesh \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb harres\u00eb nga qeverisja qendrore dhe ajo vendore. Kthimi i Orikumit n\u00eb bashki nuk &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":142115,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-142114","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":142116,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142114\/revisions\/142116"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/142115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=142114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}