{"id":1424,"date":"2021-12-31T18:01:43","date_gmt":"2021-12-31T18:01:43","guid":{"rendered":"http:\/\/rdnews.al\/?p=1424"},"modified":"2021-12-31T18:01:43","modified_gmt":"2021-12-31T18:01:43","slug":"nje-leksion-12-mije-vjecar-nga-muzeu-i-parahistorise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2021\/12\/31\/nje-leksion-12-mije-vjecar-nga-muzeu-i-parahistorise\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb leksion 12 mij\u00eb vje\u00e7ar nga Muzeu i Parahistoris\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Ilir NIKOLLA<\/strong><\/p>\n<p>NJ\u00cb LEKSION 12 MIJ\u00cb VJE\u00c7AR NGA MUZEU I PARAHISTORIS\u00cb N\u00cb FIRENCE Q\u00cb TURP\u00cbRON BOT\u00cbN MODERNE<\/p>\n<p>2021 na ka dh\u00ebn\u00eb boll mesazhe se pun\u00ebt nuk jan\u00eb mir\u00eb, se gjindja anek\u00ebnd \u00ebsht\u00eb futur n\u00eb borxh me veten, me shoq\u00ebrin\u00eb, me natyr\u00ebn,.. e sipas bindjes, edhe me Per\u00ebndin\u00eb. Vigjilja \u00ebsht\u00eb e mbushur me ndjesin\u00eb e sikletshme se s\u2019po dim\u00eb t\u00eb dalim nga qerthulli, se energjit\u00eb na mungojn\u00eb dhe se zbraz\u00ebtin\u00eb mjafton t\u00eb na e mbushin pseudo-festat, pseudo-spektaklet e turli t\u00eb tjera performancash, publike e private, q\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb normale do t\u00eb b\u00ebnin t\u00eb skuqeshin i madh e i vog\u00ebl.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb ku cipa ka plasur e ku askush n\u00eb Per\u00ebndim s\u2019mendon p\u00ebr turpin dyvje\u00e7ar t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb vaksinave sipas kategoris\u00eb s\u00eb shteteve, e prandaj edhe mor\u00ebm kund\u00ebrgoditjen e shfaqjes s\u00eb variantin Omicron n\u00eb nj\u00ebrin nga vendet e p\u00ebrjashtuara nga vaksinimi (n\u00eb Shqip\u00ebri dihet fort mir\u00eb kjo ndjesi, e cila s\u2019u fashit as me propagand\u00ebn e vaksinave turko-kineze), mora nj\u00eb leksion-mesazh gati 12 mij\u00eb vje\u00e7ar.<\/p>\n<p>N\u00eb vigjilje t\u00eb 2022-it, vendosa t\u00eb vizitoj Muzeun e Parahistoris\u00eb n\u00eb Firence, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i vendosur vet\u00ebm pak hapa pas sheshit t\u00eb madh t\u00eb qytetit. N\u00eb t\u00eb gjenden eksponate me repertet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb rr\u00ebfejn\u00eb historin\u00eb e shfaqjes s\u00eb jet\u00ebs n\u00eb tok\u00eb. Aty jan\u00eb skelete arinjsh parahistorik\u00eb, jan\u00eb d\u00ebshmit\u00eb e t\u00eb gjitha racave t\u00eb hominid\u00ebve q\u00eb jan\u00eb zbuluar deri m\u00eb tani, por jan\u00eb edhe d\u00ebshmit\u00eb e para t\u00eb transformimit t\u00eb njeriut (pas epok\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb akullnajave), nga nj\u00eb nomad q\u00eb bredh pas ushqimit, n\u00eb nj\u00eb qenie shoq\u00ebrore q\u00eb nd\u00ebrton nj\u00eb qytet\u00ebrim sedentar.<\/p>\n<p>Mes qindra d\u00ebshmive t\u00eb muzeut, i cili \u00ebsht\u00eb ngritur n\u00ebn patronazhin e Universitetit t\u00eb Studimeve t\u00eb Firences, jan\u00eb edhe repertet q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb publikun e sot\u00ebm t\u00eb turp\u00ebrohet. D\u00ebshmi t\u00eb 12 mij\u00eb viteve m\u00eb par\u00eb, jan\u00eb skeletet e shpell\u00ebs s\u00eb Romitos n\u00eb Kozenca t\u00eb Kalabris\u00eb, mbetjet e nj\u00eb djaloshi t\u00eb ri rreth 20 vje\u00e7ar, eshtrat familjare t\u00eb dy brezave femra si dhe kalku Romito 8, nj\u00eb riprodhim i varrit monumental t\u00eb nj\u00eb gjuetari me gjas\u00eb shum\u00eb t\u00eb njohur, s\u00eb bashku me t\u00eb gjith\u00eb arsenalin e stolive me t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta rr\u00ebfyer me dy fjal\u00eb, 12 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, njer\u00ebzit e kishin t\u00eb ngulitur respektin p\u00ebr jet\u00ebn e gjithashtu edhe madh\u00ebshtin\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb t\u00eb dashurit e tyre n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr. Sa larg nga xhungla q\u00eb shoq\u00ebron historin\u00eb korruptive e antinjer\u00ebzore t\u00eb varrezave n\u00eb Tiran\u00eb p\u00ebrshembull. 12 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, ishin institucionalizuar edhe varrezat familjare, si tregues t\u00eb aristokracis\u00eb s\u00eb njeriut, por edhe si d\u00ebshmi t\u00eb qytetit (polisit sedentar) ku familjet \u00e7onin jet\u00ebn. Leksioni i njer\u00ebzve t\u00eb shpellave 12 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb (historiani i njohur Mate\u00eb Aref mendon se fjala pellazg n\u00eb zanafill\u00eb ishte shpellazg dhe identifikonte t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzimin q\u00eb jetonte n\u00eb basenin e Mesdheut) kulmon me repertin e tret\u00eb, at\u00eb t\u00eb gjuetarit, varrosur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb monumentale. Analizat e kryera vertetojn\u00eb se gjuetari kishte p\u00ebsuar nj\u00eb d\u00ebmtim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb kulmin e mosh\u00ebs, \u00e7ka praktikisht e kishte shnd\u00ebrruar at\u00eb n\u00eb nj\u00eb paraplegjik. Por d\u00ebmtimi i plot\u00eb i dh\u00ebmb\u00ebve dhe prova t\u00eb tjera flasin se ai ka jetuar edhe pothuajse dy dekada p\u00ebrtej aksidentit, para se t\u00eb varrosej me t\u00eb gjitha nderimet, s\u00eb bashku me t\u00eb gjith\u00eb pasurin\u00eb e tij. Pra, njer\u00ebzit e shpellave e kishin asistuar gjuetarin edhe p\u00ebr dy dekada t\u00eb tjera, megjith\u00ebse ai ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb paraplegjik, e p\u00ebrve\u00e7 mendjes s\u00eb tij, ai s\u2019mund t\u00eb kontribuonte m\u00eb tej n\u00eb rendin e gjuetar\u00ebve.<\/p>\n<p>Nga lasht\u00ebsia e 12 mij\u00eb viteve, mund t\u00eb thuhet se njeriu s\u2019mendon ve\u00e7 se jeta \u00ebsht\u00eb ciklike, por edhe se nganj\u00ebher\u00eb mund t\u00eb ndodhemi n\u00eb kurb\u00ebn ku po ecim s\u00eb prapthi, drejt regresit. Sot t\u00eb heqin asistenc\u00ebn sociale, n\u00ebse s\u2019je me partin\u00eb n\u00eb qeveri, t\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb bredh\u00ebsh me virus rrug\u00ebve n\u00ebse s\u2019mund t\u00eb paguash dhe p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb regresin e plot\u00eb, t\u00eb heqin spin\u00ebn, kur bilanci i kontributit t\u00ebnd \u00ebsht\u00eb negativ, p\u00ebr shkak se ke zhvilluar nj\u00ebfar\u00eb dizabiliteti.<\/p>\n<p>Muzeu i Parahistoris\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb af\u00ebr qendr\u00ebs s\u00eb Firences, duhet vizituar, secili mund t\u00eb nxjerr\u00eb leksionet e veta, t\u00eb cilat mund t\u2019i mbivendos\u00eb p\u00ebrkund\u00ebr jehon\u00ebs 12 mij\u00eb vje\u00e7are q\u00eb un\u00eb p\u00ebrzgjodha t\u00eb p\u00ebrcjell n\u00eb vigjilje t\u00eb 2022-it.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-1426\" src=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1-7-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"343\" height=\"457\" srcset=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1-7-225x300.jpg 225w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1-7.jpg 320w\" sizes=\"auto, (max-width: 343px) 100vw, 343px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-1425\" src=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/3-4-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"339\" height=\"254\" srcset=\"https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/3-4-300x225.jpg 300w, https:\/\/rdnews.al\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/3-4.jpg 320w\" sizes=\"auto, (max-width: 339px) 100vw, 339px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Ilir NIKOLLA NJ\u00cb LEKSION 12 MIJ\u00cb VJE\u00c7AR NGA MUZEU I PARAHISTORIS\u00cb N\u00cb FIRENCE Q\u00cb TURP\u00cbRON BOT\u00cbN MODERNE 2021 na ka dh\u00ebn\u00eb boll mesazhe se pun\u00ebt nuk jan\u00eb mir\u00eb, se gjindja anek\u00ebnd \u00ebsht\u00eb futur n\u00eb borxh me veten, me shoq\u00ebrin\u00eb, me natyr\u00ebn,.. e sipas bindjes, edhe me Per\u00ebndin\u00eb. Vigjilja \u00ebsht\u00eb e mbushur me ndjesin\u00eb e &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1427,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-1424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1424\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}