{"id":143409,"date":"2026-05-20T18:42:05","date_gmt":"2026-05-20T18:42:05","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=143409"},"modified":"2026-05-20T18:42:05","modified_gmt":"2026-05-20T18:42:05","slug":"cepa-aplikacionet-e-qeverise-i-bejne-indianet-ja-si-po-mashtrohet-rinia-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/05\/20\/cepa-aplikacionet-e-qeverise-i-bejne-indianet-ja-si-po-mashtrohet-rinia-shqiptare\/","title":{"rendered":"\u00c7epa: Aplikacionet e qeveris\u00eb i b\u00ebjn\u00eb indian\u00ebt, ja si po mashtrohet rinia shqiptare"},"content":{"rendered":"<p><strong>FJALA E AN\u00cbTARIT T\u00cb DEPARTAMENTIT T\u00cb AI N\u00cb PD, ERIKLEO \u00c7EPA<\/strong><\/p>\n<p>Falenderoj \u00e7do person q\u00eb do t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb disa t\u00eb v\u00ebrteta shum\u00eb t\u00eb hidhura, disa t\u00eb v\u00ebrteta me baza t\u00eb caktuara. Nj\u00eb nga k\u00ebto t\u00eb v\u00ebrteta q\u00eb un\u00eb dua t\u00eb flas \u00ebsht\u00eb pjesa e arsimit. Si nj\u00eb i ri, si shum\u00eb, shum\u00eb t\u00eb rinj n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, vuajn\u00eb nga ky arsim. Por pyetja \u00ebsht\u00eb: p\u00ebr cilin arsim po flas? Flas p\u00ebr arsimin e teknologjis\u00eb, sepse n\u00eb at\u00eb fush\u00eb jam dhe p\u00ebr at\u00eb gj\u00eb mund t\u00eb flas. N\u00eb Shqip\u00ebri po vuajm\u00eb prej shum\u00eb koh\u00ebsh. Premtime p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb do t\u00eb marrin shkoll\u00ebn p\u00ebr teknologji dhe do t\u00eb ken\u00eb hap\u00ebsira pune kudo, por \u00ebsht\u00eb e kund\u00ebrta. \u00c7do projekt, \u00e7do gj\u00eb q\u00eb \u00e7do njeri ose \u00e7do i ri krijon n\u00eb Shqip\u00ebri, blihet ose aprovohet n\u00eb shtete t\u00eb ndryshme. Nj\u00eb nga k\u00ebto \u00ebsht\u00eb te Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebn kan\u00eb shum\u00eb t\u00eb rinj dhe t\u00eb reja q\u00eb sot po \u00e7elin. Dhe kur n\u00eb at\u00eb moment t\u00eb rinjt\u00eb kan\u00eb ikur nga Shqip\u00ebria dhe \u00e7elin n\u00eb ato shtete t\u00eb Bashkuara ose n\u00eb shtete t\u00eb ndryshme t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, pushteti jon\u00eb i mrekulluesh\u00ebm dhe manipulator n\u00eb fund t\u00eb dit\u00ebs i p\u00ebrkrah.<\/p>\n<p>Ku ishin ato dit\u00ebt kur k\u00ebta t\u00eb rinj k\u00ebrkonin mb\u00ebshtetje, mbaronin shkoll\u00ebn? Ata nuk pat\u00ebn mb\u00ebshtetje nga mbreti i shqiptar\u00ebve, por pat\u00ebn mb\u00ebshtetje nga shtete t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs. Dhe kjo gj\u00eb po ndodh dhe po rifillon. Po sikur t\u00eb flasim p\u00ebr nj\u00eb realitet akoma m\u00eb t\u00eb hidhur: shum\u00eb tendera dhe shum\u00eb aplikacione t\u00eb ndryshme q\u00eb po krijohen sot e k\u00ebsaj dite akoma po blihen nga 50 deri n\u00eb 100 dollar\u00eb, edhe fundi, tenderat jan\u00eb nga 2 milion\u00eb euro, 3 milion\u00eb euro.<\/p>\n<p>Edhe \u00e7udia m\u00eb e madhe n\u00eb Shqip\u00ebri: tre dit\u00eb zgjat. Tre dit\u00eb zgjat p\u00ebr disa njer\u00ebz q\u00eb teknologjin\u00eb e kan\u00eb si mbrojtje, ose e kan\u00eb si vjedhje n\u00eb fund t\u00eb dit\u00ebs, por nuk zgjat p\u00ebr mua q\u00eb i kam hyr\u00eb n\u00eb rr\u00ebnj\u00eb me detaje n\u00eb maksimum, edhe kemi dal\u00eb n\u00eb ato detaje q\u00eb shumica e aplikacioneve q\u00eb pushteti jon\u00eb tregon jan\u00eb t\u00eb krijuara nga indian\u00ebt. \u00c7far\u00eb do t\u00eb thoshte Dubai, q\u00eb paska marr\u00eb Shqip\u00ebria disa \u00e7mime n\u00eb Dubai p\u00ebr cybersecurity dhe shum\u00eb aplikacione t\u00eb tjera? N\u00ebse do t\u2019i futeshin thell\u00eb dhe do t\u00eb dilnin, aplikacionet jan\u00eb t\u00eb krijuara nga indian\u00ebt dhe jo shqiptar\u00ebt. Mund t\u00eb dalin dhe mos t\u00eb thon\u00eb shum\u00eb ekspert\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt manipulohen shum\u00eb kollaj dhe thon\u00eb: \u201cNe e kemi krijuar vet\u00eb. Kemi marr\u00eb mundimin dhe kemi ndenjur dit\u00eb t\u00eb t\u00ebra pa gjum\u00eb, edhe p\u00ebr t\u00eb krijuar k\u00ebt\u00eb aplikacion.\u201d Por ky aplikacion s\u2019ka rr\u00ebnj\u00eb, nuk ka data, nuk ka tru. Si puna e Diellz\u00ebs, q\u00eb asnj\u00ebher\u00eb s\u2019pati tru dhe s\u2019ka p\u00ebr t\u00eb patur tru. Truri i vet\u00ebm i Diellz\u00ebs \u00ebsht\u00eb q\u00eb do vij\u00eb edhe do jetoj\u00eb n\u00eb at\u00eb trurin e disa personave q\u00eb kur hapin e-Albania dhe shikojn\u00eb Diellz\u00ebn, edhe e pyesin disa gj\u00ebra shum\u00eb personale, ajo i p\u00ebrgjigjet gjithmon\u00eb: \u201cJu lutem, provoni p\u00ebrs\u00ebri.\u201d Kjo gj\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk do t\u00eb ndryshoj\u00eb.<\/p>\n<p>Por un\u00eb do t\u00eb flas p\u00ebr disa ndryshime q\u00eb mund t\u00eb ndodhin. Disa ndryshime q\u00eb duhet t\u00eb ndodhin n\u00eb koh\u00eb reale dhe sa m\u00eb shpejt t\u00eb jet\u00eb e mundur. Nj\u00eb nga k\u00ebto ndryshime \u00ebsht\u00eb, si\u00e7 e tha kolegia ime Denisa Kele, q\u00eb shum\u00eb gj\u00ebra duhet t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb revolucion komplet tjet\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri. Nj\u00eb nga ato \u00ebsht\u00eb arsimi, mjek\u00ebsia, ku mos l\u00ebm\u00eb mbrapa edhe bujq\u00ebsin\u00eb. Shum\u00eb premtime jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb kudo n\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto lloj fusha p\u00ebr inteligjenc\u00ebn artificiale, por asnj\u00eb nga k\u00ebto nuk \u00ebsht\u00eb mbajtur fjala. Nj\u00eb nga k\u00ebto fjal\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb mbajtur \u00ebsht\u00eb q\u00eb furnitor\u00ebt kinez\u00eb t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, t\u00eb investojn\u00eb miliona dollar\u00eb; edhe fundi \u00ebsht\u00eb q\u00eb kan\u00eb dal\u00eb nga buxheti i shtetit shqiptar miliona akoma m\u00eb shum\u00eb, q\u00eb k\u00ebto produkte dhe investitor\u00ebt kinez\u00eb kan\u00eb aprovuar inteligjenc\u00ebn artificiale n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Inteligjenca artificiale \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka tep\u00ebr, tep\u00ebr e gjer\u00eb, m\u00eb e gjer\u00eb se nj\u00eb aplikacion q\u00eb pushteti jon\u00eb tregon. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb risi, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb edukim p\u00ebr \u00e7do lloj brezi, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb revolucion p\u00ebr \u00e7do njeri. Inteligjenca artificiale mund t\u00eb m\u00ebsohet nga \u00e7dokush. Mund t\u00eb m\u00ebsohet q\u00eb nga nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb n\u00eb kopsht; disa mund t\u00eb thon\u00eb: \u00ebsht\u00eb e pamundur, por ndodh di\u00e7ka e till\u00eb. Mund t\u00eb m\u00ebsohet nga gjyshi dhe babai im, mund t\u00eb m\u00ebsohet edhe nga t\u00eb rinjt\u00eb normal; kjo \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja m\u00eb minimale q\u00eb mund t\u00eb ndodh\u00eb.<\/p>\n<p>Por ku \u00ebsht\u00eb plaga q\u00eb m\u00eb dh\u00ebmb m\u00eb shum\u00eb? \u00cbsht\u00eb q\u00eb prap\u00eb ne manipulohemi. Manipulohemi nga mediat, q\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nuk tregojn\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn se \u00e7far\u00eb po ndodh me inteligjenc\u00ebn artificiale n\u00eb Shqip\u00ebri. Por ndodh q\u00eb dalin dy ose tre persona dhe flasin q\u00eb u krijua nj\u00eb aplikacion dhe ky aplikacion ka kushtuar dhe do t\u2019i \u00e7liroj\u00eb jet\u00ebn e shqiptar\u00ebve. N\u00eb realitet, ai aplikacion nuk do t\u00eb funksionoj\u00eb kurr\u00eb. Edhe p\u00ebr ta, p\u00ebr ta mbyllur shum\u00eb thjesht: si nj\u00eb i ri, do t\u00eb doja vet\u00ebm q\u00eb t\u00eb thoja dy gj\u00ebrat e fundit dhe shum\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta: Shqip\u00ebria, pa mbyllur derdhjen e k\u00ebtij burimi, inteligjenc\u00ebs artificiale, t\u00eb k\u00ebtij pushteti q\u00eb flet dhe flet vazhdimisht dhe asgj\u00eb nuk funksionon, asgj\u00eb nuk ka p\u00ebr t\u00eb patur n\u00eb vij\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>FJALA E AN\u00cbTARIT T\u00cb DEPARTAMENTIT T\u00cb AI N\u00cb PD, ERIKLEO \u00c7EPA Falenderoj \u00e7do person q\u00eb do t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb disa t\u00eb v\u00ebrteta shum\u00eb t\u00eb hidhura, disa t\u00eb v\u00ebrteta me baza t\u00eb caktuara. Nj\u00eb nga k\u00ebto t\u00eb v\u00ebrteta q\u00eb un\u00eb dua t\u00eb flas \u00ebsht\u00eb pjesa e arsimit. Si nj\u00eb i ri, si shum\u00eb, shum\u00eb t\u00eb rinj n\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":143410,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-143409","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=143409"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":143411,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143409\/revisions\/143411"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/143410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=143409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=143409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=143409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}