{"id":143427,"date":"2026-05-21T08:55:07","date_gmt":"2026-05-21T08:55:07","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=143427"},"modified":"2026-05-21T08:55:07","modified_gmt":"2026-05-21T08:55:07","slug":"udhetimet-turistiko-diplomatike-te-liderit-global-ne-kohen-e-refuzimit-evropian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/05\/21\/udhetimet-turistiko-diplomatike-te-liderit-global-ne-kohen-e-refuzimit-evropian\/","title":{"rendered":"Udh\u00ebtimet turistiko-diplomatike t\u00eb liderit global n\u00eb koh\u00ebn e refuzimit evropian"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Ndri\u00e7im KULLA<\/strong><\/p>\n<p>\u201cLideri global\u201d, si nj\u00eb nocion i vet\u00ebshpallur n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb vog\u00ebl q\u00eb endet mes \u00ebndrr\u00ebs evropiane dhe kriz\u00ebs s\u00eb vet morale, p\u00ebrb\u00ebn sot nj\u00eb nga paradokset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha politike t\u00eb koh\u00ebs shqiptare. N\u00eb historin\u00eb moderne t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb ka pasur figura q\u00eb kan\u00eb dashur t\u00eb duken si shp\u00ebtimtar\u00eb, si udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb epokave, si njer\u00ebz q\u00eb mund ta p\u00ebrkthenin fatin komb\u00ebtar n\u00eb nj\u00eb projekt personal pushteti, por rrall\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb par\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzierje kaq e madhe midis d\u00eblirit t\u00eb protagonizmit nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe rr\u00ebnimit t\u00eb besimit t\u00eb brendsh\u00ebm qytetar sa n\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb t\u00eb re t\u00eb qeverisjes s\u00eb kryeministrit Edi Rama.<\/p>\n<p>N\u00eb dukje ai paraqitet si nj\u00eb lider q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb flas\u00eb p\u00ebr Evrop\u00ebn, p\u00ebr fatin e saj, p\u00ebr gabimet strategjike t\u00eb saj ndaj Rusis\u00eb si\u00e7 ndodhi pardje n\u00eb Estoni, p\u00ebr kriz\u00ebn morale dhe politike q\u00eb sipas tij po kalon kontinenti i vjet\u00ebr, por n\u00ebn k\u00ebt\u00eb retorik\u00eb t\u00eb madhe, q\u00eb her\u00eb merr trajta gjoja filozofike e her\u00eb poza t\u00eb nj\u00eb misionari politik shkujdesur t\u00eb shekullit XXI, fshihet nj\u00eb dram\u00eb shum\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb dhe shum\u00eb m\u00eb konkrete: drama e nj\u00eb pushtetari autoritarist q\u00eb nuk po arrin m\u00eb t\u00eb bind\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e vet p\u00ebr pafaj\u00ebsin\u00eb e madhe tragjike t\u00eb qeverisjes s\u00eb tij dhe q\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye ka filluar t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb nj\u00eb sken\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, nj\u00eb teat\u00ebr nd\u00ebrkomb\u00ebtar ku mund t\u00eb shp\u00ebrndaj\u00eb mjegull\u00ebn e re t\u00eb protagonizmit diplomatik.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, sulmet ndaj Evrop\u00ebs n\u00eb Republik\u00ebn Baltike nuk duken si reflektime t\u00eb nj\u00eb burri shteti t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr fatin e qytet\u00ebrimit evropian, por si nj\u00eb zhvendosje psikologjike e kriz\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb brendshme t\u00eb nj\u00eb karagjozi, drejt nj\u00eb krize m\u00eb t\u00eb madhe gjeopolitike t\u00eb ham\u00ebmd\u00ebsuar n\u00eb v\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb e saj. Sepse kur nj\u00eb lider fillon t\u00eb flas\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr gabimet e kontinentit sesa p\u00ebr plag\u00ebt e tmerrshme t\u00eb vendit t\u00eb tij, at\u00ebher\u00eb zakonisht kemi hyr\u00eb n\u00eb faz\u00ebn ku pushteti nuk k\u00ebrkon m\u00eb zgjidhje, por justifikime historike.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb edhe momenti past\u00ebr, kur figura e \u201cliderit global\u201d fillon t\u00eb marr\u00eb trajta donkishoteske. Ai shfaqet n\u00ebp\u00ebr Evrop\u00eb si nj\u00eb udh\u00ebtar politik q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb jap\u00eb k\u00ebshilla babai p\u00ebr rendin nd\u00ebrkomb\u00ebtar, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vendi i tij i vog\u00ebl fare dhe i rraskapitur vazhdon t\u00eb mbetet n\u00ebn hijen e akuzave t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr korrupsion, lidhje kriminale, kapje t\u00eb institucioneve dhe deformim t\u00eb mekanizmave t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb. K\u00ebtu lind kontradikta m\u00eb tragjike e gjith\u00eb k\u00ebsaj historie: nj\u00eb pushtet q\u00eb nuk arrin t\u00eb bind\u00eb dot qytetarin shqiptar p\u00ebr transparenc\u00ebn e vet, p\u00ebrpiqet t\u00eb bind\u00eb Evrop\u00ebn p\u00ebr moralin e saj strategjik.<\/p>\n<p>N\u00eb thelb, ky nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb problem etik dhe politik, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem i natyr\u00ebs morale t\u00eb pushtetit. Sepse pushteti, kur zgjatet p\u00ebrtej kufirit t\u00eb vet normal demokratik, fillon gradualisht t\u00eb humbas\u00eb aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr vet\u00ebkontroll. Ai krijon nj\u00eb iluzion t\u00eb rreziksh\u00ebm se vet\u00eb ekzistenca e tij \u00ebsht\u00eb e barabart\u00eb me fatin e shtetit.<\/p>\n<p>Dhe kur kjo ndodh, lideri global nuk e sheh m\u00eb veten si administrator t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm t\u00eb republik\u00ebs, por si figur\u00eb providenciale pa t\u00eb cil\u00ebn kombi nuk mund t\u00eb mbijetoj\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse retorika e tij merr her\u00eb pas here tone profetike, her\u00eb estetike e her\u00eb paternaliste, sikur Evropa t\u00eb kishte nevoj\u00eb p\u00ebr k\u00ebshillat e nj\u00eb lideri arkaik ballkanik q\u00eb ende nuk ka zgjidhur kriz\u00ebn morale t\u00eb administrimit t\u00eb vendit t\u00eb vet.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, raporti me drejt\u00ebsin\u00eb b\u00ebhet thelb\u00ebsor. Sepse e gjith\u00eb historia thelb\u00ebsore e integrimit evropian nuk lidhet vet\u00ebm me rrug\u00eb, fasada, samite apo fotografi diplomatike, por mbi t\u00eb gjitha me nd\u00ebrtimin e nj\u00eb sistemi ku pushteti kufizohet nga ligji. Dhe pik\u00ebrisht k\u00ebtu lind konflikti m\u00eb i madh midis Evrop\u00ebs reale dhe \u201cEvrop\u00ebs propagandistike\u201d t\u00eb liderit global. Nj\u00ebra k\u00ebrkon institucione t\u00eb forta dhe t\u00eb pavarura; tjetra k\u00ebrkon kontroll mbi ritmin, drejtimin dhe kufijt\u00eb e drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr vite me radh\u00eb u krijua ideja se reforma n\u00eb drejt\u00ebsi ishte nj\u00eb revolucion historik q\u00eb do ta \u00e7lironte vendin nga pand\u00ebshkueshm\u00ebria, por gradualisht opinioni publik filloi t\u00eb shoh\u00eb se drejt\u00ebsia nuk po ecte me t\u00eb nj\u00ebjtin rit\u00ebm n\u00eb t\u00eb gjitha drejtimet. Ajo her\u00eb-her\u00eb jepte p\u00ebrshtypjen e nj\u00eb mekanizmi q\u00eb godiste aty ku lejohej t\u00eb godiste dhe ndalonte aty ku fillonte zona e interesit politik t\u00eb pushtetit. Kjo krijoi bindjen se drejt\u00ebsia e re rrezikonte t\u00eb mos b\u00ebhej drejt\u00ebsi republikane, por drejt\u00ebsi e menaxhuar.<\/p>\n<p>Dhe k\u00ebtu fillon frika e v\u00ebrtet\u00eb e liderit global. Jo frika nga opozita, jo frika nga mediat, por frika nga nj\u00eb drejt\u00ebsi q\u00eb nj\u00eb dit\u00eb mund t\u00eb mos kontrollohet m\u00eb nga ekuilibrat e pushtetit. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye ai mundohet ta mbaj\u00eb gjithmon\u00eb debatin n\u00eb nj\u00eb dimension tjet\u00ebr: her\u00eb te Evropa, her\u00eb te Rusia, her\u00eb te gjeopolitika, her\u00eb te moderniteti, her\u00eb te lufta kund\u00ebr populizmit. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb teknik\u00eb klasike e pushteteve t\u00eb gjata: ta zhvendosin v\u00ebmendjen nga problemi konkret drejt nj\u00eb skene m\u00eb t\u00eb madhe ideologjike.<\/p>\n<p>Por Evropa nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb ajo e viteve t\u00eb para t\u00eb tranzicionit shqiptar, kur retorika mjaftonte p\u00ebr t\u00eb krijuar iluzione politike. Evropa e sotme \u00ebsht\u00eb m\u00eb skeptike, m\u00eb e lodhur nga propaganda dhe m\u00eb e kujdesshme ndaj lider\u00ebve si lideri global , q\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb kultin e vet personal n\u00ebn petkun e integrimit evropian. Prandaj edhe deklaratat e tij ndaj Brukselit ting\u00ebllojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb si shenja nervozizmi politik sesa si analiza strategjike.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, kur ai kritikon Evrop\u00ebn p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn si \u00ebsht\u00eb sjell\u00eb ndaj Rusis\u00eb, aty nuk fshihet vet\u00ebm nj\u00eb mendim diplomatik; aty fshihet edhe tentativa p\u00ebr t\u00eb treguar se ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lider \u201cmbi provinc\u00ebn\u201d, nj\u00eb figur\u00eb q\u00eb mendon p\u00ebr kontinentin dhe jo vet\u00ebm p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Mir\u00ebpo ky rol b\u00ebhet sa qesharak aq dhe tragjik kur bie ndesh me realitetin e brendsh\u00ebm t\u00eb nj\u00eb vendi ku qytetar\u00ebt vazhdojn\u00eb t\u00eb ikin masivisht, ku besimi te shteti mbetet zero dhe ku korrupsioni perceptohet si pjes\u00eb organike e sistemit.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, figura e liderit global ngjan gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb me personazhet kadareane q\u00eb jetojn\u00eb brenda madh\u00ebshtis\u00eb s\u00eb vet imagjinare nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb realiteti p\u00ebrreth fillon t\u00eb shembet n\u00eb heshtje. Ai flet si njeri i historis\u00eb, por historia nuk shkruhet nga fjalimet p\u00ebr Evrop\u00ebn, ajo shkruhet nga raporti q\u00eb nj\u00eb lider nd\u00ebrton me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, me drejt\u00ebsin\u00eb dhe me kufijt\u00eb moral\u00eb t\u00eb pushtetit t\u00eb vet.<\/p>\n<p>Tragjedia m\u00eb e madhe e pushtetit t\u00eb gjat\u00eb \u00ebsht\u00eb se ai fillon ta ngat\u00ebrroj\u00eb mbijetes\u00ebn politike me fatin komb\u00ebtar. N\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb lideri nuk pranon m\u00eb kritik\u00eb reale, nuk pranon m\u00eb kufizim institucional dhe as reflektim t\u00eb brendsh\u00ebm. Ai k\u00ebrkon vet\u00ebm alibi. Dhe alibia e \u201cliderit global\u201d \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht tentativa p\u00ebr ta z\u00ebvend\u00ebsuar kriz\u00ebn e legjitimitetit t\u00eb brendsh\u00ebm me nj\u00eb aureol\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Historia evropiane ka treguar se sa her\u00eb nj\u00eb lider fillon t\u00eb flas\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr rolin e vet historik se sa p\u00ebr llogaridh\u00ebnien demokratike, aty fillon edhe dekadenca morale e pushtetit. Fillimisht vjen d\u00ebliri i protagonizmit, pastaj izolimi psikologjik, m\u00eb pas nervozizmi ndaj kritik\u00ebs dhe n\u00eb fund p\u00ebrpjekja p\u00ebr ta identifikuar shtetin me vetveten. Ky \u00ebsht\u00eb momenti m\u00eb i rreziksh\u00ebm p\u00ebr \u00e7do republik\u00eb, sepse republika jeton nga kufizimi i pushtetit, nd\u00ebrsa lideri global k\u00ebrkon zgjerimin e pafund t\u00eb vetes.<\/p>\n<p>Ndaj problemi nuk \u00ebsht\u00eb n\u00ebse Evropa gaboi apo jo n\u00eb raport me Rusin\u00eb. Problemi i v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb pse kryeministri shqiptar ndjen nevoj\u00ebn t\u00eb shfaqet si gjykat\u00ebs i fatit t\u00eb Evrop\u00ebs n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur Shqip\u00ebria ende nuk ka arritur t\u00eb bind\u00eb qytetar\u00ebt e vet se drejt\u00ebsia \u00ebsht\u00eb e lir\u00eb nga frika dhe politika. Kjo kontradikt\u00eb e b\u00ebn gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb retorik\u00eb t\u00eb ting\u00eblloj\u00eb jo si vizion, por si arratisje nga realiteti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Ndri\u00e7im KULLA \u201cLideri global\u201d, si nj\u00eb nocion i vet\u00ebshpallur n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb vog\u00ebl q\u00eb endet mes \u00ebndrr\u00ebs evropiane dhe kriz\u00ebs s\u00eb vet morale, p\u00ebrb\u00ebn sot nj\u00eb nga paradokset m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha politike t\u00eb koh\u00ebs shqiptare. N\u00eb historin\u00eb moderne t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb ka pasur figura q\u00eb kan\u00eb dashur t\u00eb duken si shp\u00ebtimtar\u00eb, si udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":143428,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-143427","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=143427"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":143429,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/143427\/revisions\/143429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/143428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=143427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=143427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=143427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}