{"id":144020,"date":"2026-05-28T13:58:30","date_gmt":"2026-05-28T13:58:30","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=144020"},"modified":"2026-05-28T13:58:30","modified_gmt":"2026-05-28T13:58:30","slug":"euobserver-i-ben-gjyqin-rames-drejton-nje-regjim-te-korruptuar-njepartiak-dhe-jo-demokratik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/05\/28\/euobserver-i-ben-gjyqin-rames-drejton-nje-regjim-te-korruptuar-njepartiak-dhe-jo-demokratik\/","title":{"rendered":"&#8220;EUobserver&#8221; i b\u00ebn gjyqin Ram\u00ebs\/ &#8220;Drejton nj\u00eb regjim t\u00eb korruptuar, nj\u00ebpartiak dhe jo demokratik&#8230;&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>EUobserver<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2003, Bashkimi Europian u premtoi vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor se nj\u00eb dit\u00eb do t\u00eb b\u00ebheshin an\u00ebtare t\u00eb unionit. Kan\u00eb kaluar m\u00eb shum\u00eb se dy dekada dhe ato ende mbeten jasht\u00eb. Pse vazhdojn\u00eb t\u00eb presin? Dhe a do t\u00eb vij\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb ajo dit\u00eb?<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria, Bosnja dhe Hercegovina, Serbia, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi, k\u00ebto jan\u00eb t\u00eb ashtuquajturat \u201cGjasht\u00ebshja e Ballkanit Per\u00ebndimor\u201d. T\u00eb gjitha jan\u00eb vende kandidate p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE. Megjithat\u00eb, q\u00eb prej an\u00ebtar\u00ebsimit t\u00eb Kroacis\u00eb n\u00eb vitin 2013, \u201cdhoma e pritjes\u201d nuk \u00ebsht\u00eb zbrazur. Dhe q\u00eb nga viti 2022, debati mbi zgjerimin \u00ebsht\u00eb dominuar kryesisht nga \u00e7\u00ebshtja e Ukrain\u00ebs.<\/p>\n<p>Kjo ndodh pavar\u00ebsisht faktit se disa vende t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb avancuara n\u00eb procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit sesa Ukraina. Pra, cilat vende kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohen t\u00eb parat?<\/p>\n<p>P\u00ebr momentin, Mali i Zi duket m\u00eb pran\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit, i ndjekur nga Shqip\u00ebria. Por edhe p\u00ebr k\u00ebto vende kryesuese, mbeten pengesa t\u00eb konsiderueshme. Problemi m\u00eb i vazhduesh\u00ebm n\u00eb rajon \u00ebsht\u00eb prapakthimi demokratik, p\u00ebrfshir\u00eb korrupsionin sistemik dhe munges\u00ebn e transparenc\u00ebs.<\/p>\n<p>Bisedimet e zhvilluara n\u00eb Mal t\u00eb Zi gjat\u00eb muajit mars nxor\u00ebn n\u00eb pah se, megjith\u00ebse vendi ndodhet n\u00eb \u201cfaz\u00ebn finale\u201d t\u00eb negociatave, Brukseli ende pret q\u00eb ai t\u00eb p\u00ebrshpejtoj\u00eb reformat dhe t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb institucione t\u00eb forta t\u00eb afta p\u00ebr t\u00eb mbrojtur demokracin\u00eb.<\/p>\n<p>Rasti i Shqip\u00ebris\u00eb e ilustron edhe m\u00eb qart\u00eb k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb. Edhe pse kryeministri Edi Rama shpesh duket si nj\u00eb figur\u00eb natyrale n\u00eb tryez\u00ebn e lider\u00ebve t\u00eb BE-s\u00eb, n\u00eb realitet vendi i tij ka rr\u00ebshqitur drejt nj\u00eb shteti de facto nj\u00ebpartiak q\u00eb prej ardhjes s\u00eb tij n\u00eb pushtet tremb\u00ebdhjet\u00eb vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Transparency International, Shqip\u00ebria vazhdon t\u00eb regjistroj\u00eb nivele t\u00eb larta korrupsioni. Prabakthimi demokratik \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin. T\u00eb pakt\u00ebn k\u00ebshtu tregon Indeksi i Perceptimit t\u00eb Korrupsionit p\u00ebr vitin 2025.<\/p>\n<p>A mban Bashkimi Europian nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb situat\u00eb?<\/p>\n<p>Disa ekspert\u00eb mendojn\u00eb se po. Ata argumentojn\u00eb se disa aspekte t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb kan\u00eb favorizuar prej koh\u00ebsh stabilitetin e regjimeve m\u00eb shum\u00eb sesa demokracin\u00eb.<\/p>\n<p>Procesi funksionon n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb: BE-ja u ofron vendeve kandidate asistenc\u00eb financiare dhe teknike, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ato t\u00eb p\u00ebrshtatin at\u00eb q\u00eb njihet si acquis i BE-s\u00eb \u2014 me fjal\u00eb t\u00eb tjera, kuadrin ligjor dhe rregullator t\u00eb unionit.<\/p>\n<p>Por p\u00ebr shum\u00eb studiues, kjo \u00e7on vet\u00ebm n\u00eb adoptim sip\u00ebrfaq\u00ebsor t\u00eb normave dhe nuk arrin t\u00eb ndryshoj\u00eb realitetet politike t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, ritmi i ngadalt\u00eb i integrimit \u00ebsht\u00eb vet\u00eb pjes\u00eb e problemit. Kur elitat qeveris\u00ebse shohin se an\u00ebtar\u00ebsimi nuk ka gjasa t\u00eb realizohet gjat\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tyre politike, ato kan\u00eb pak motivim p\u00ebr t\u00eb \u00e7uar p\u00ebrpara reforma t\u00eb v\u00ebshtira.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, p\u00ebr Bashkimin Europian ka shum\u00eb n\u00eb loj\u00eb.<\/p>\n<p>Zvarritja e zgjerimit sjell gjithashtu rreziqe gjeopolitike n\u00eb rritje p\u00ebr Europ\u00ebn n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, sepse fuqi t\u00eb jashtme po p\u00ebrpiqen t\u00eb konsolidojn\u00eb ndikimin e tyre n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>Mjafton t\u00eb shohim Serbin\u00eb. Pavar\u00ebsisht se \u00ebsht\u00eb vend kandidat, mb\u00ebshtetja p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb BE atje \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ul\u00ebta n\u00eb rajon, vet\u00ebm 33 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>N\u00ebn drejtimin e presidentit Aleksandar Vu\u00e7i\u00e7, vendi vazhdon t\u00eb mb\u00ebshtetet te gazi rus dhe t\u00eb thelloj\u00eb bashk\u00ebpunimin me Kin\u00ebn.<\/p>\n<p>E nj\u00ebjta gj\u00eb vlen edhe p\u00ebr Bosnj\u00ebn dhe Hercegovin\u00ebn, ku lideri i Republik\u00ebs S\u00ebrpska, Milorad Dodik, mb\u00ebshtet hapur afrimin me Mosk\u00ebn.<\/p>\n<p>Kina gjithashtu ka krijuar nj\u00eb prani t\u00eb konsiderueshme n\u00eb rajon, duke investuar 32 miliard\u00eb euro q\u00eb nga viti 2014, kryesisht p\u00ebrmes projekteve t\u00eb infrastruktur\u00ebs dhe energjis\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb thyer ng\u00ebr\u00e7in, po fitojn\u00eb terren qasje alternative.<\/p>\n<p>Qendra Kosovare p\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb mbron at\u00eb q\u00eb e quan \u201cintegrim operacional\u201d, p\u00ebrfshirjen e institucioneve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor n\u00eb procese dhe agjenci t\u00eb p\u00ebrzgjedhura t\u00eb BE-s\u00eb pa u dh\u00ebn\u00eb an\u00ebtar\u00ebsim t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, kancelari gjerman Friedrich Merz hodhi iden\u00eb e \u201cvendeve t\u00eb asociuara\u201d, t\u00eb cilat mund t\u00eb marrin pjes\u00ebrisht pjes\u00eb n\u00eb negociatat e BE-s\u00eb. Ai i referohej kryesisht Ukrain\u00ebs.<\/p>\n<p>Por ideja e an\u00ebtar\u00ebsimit gradual diskutohet prej koh\u00ebsh dhe mund t\u00eb fitoj\u00eb vrull n\u00ebse ekziston vullneti politik brenda unionit.<\/p>\n<p>Por, duke iu rikthyer pyetjes son\u00eb fillestare: kur mund t\u2019i bashkohet Ballkani Per\u00ebndimor BE-s\u00eb?<\/p>\n<p>Mali i Zi kishte shpresuar t\u00eb b\u00ebhej an\u00ebtar q\u00eb n\u00eb vitin 2028, vet\u00ebm dy vjet nga tani. Por ky afat mund t\u00eb rezultoj\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u arritur p\u00ebr t\u00eb gjitha arsyet q\u00eb p\u00ebrmend\u00ebm.<\/p>\n<p>Prandaj, fillimi i viteve 2030 ting\u00ebllon m\u00eb realist, megjith\u00ebse nuk ka absolutisht asnj\u00eb garanci.<\/p>\n<p>Edhe vet\u00eb Bashkimi Europian duhet t\u00eb zgjidh\u00eb disa \u00e7\u00ebshtje t\u00eb brendshme p\u00ebrpara se t\u00eb mir\u00ebpres\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb rinj, p\u00ebrfshir\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e unanimitetit n\u00eb vendimmarrje p\u00ebr politika t\u00eb caktuara.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EUobserver N\u00eb vitin 2003, Bashkimi Europian u premtoi vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor se nj\u00eb dit\u00eb do t\u00eb b\u00ebheshin an\u00ebtare t\u00eb unionit. Kan\u00eb kaluar m\u00eb shum\u00eb se dy dekada dhe ato ende mbeten jasht\u00eb. Pse vazhdojn\u00eb t\u00eb presin? Dhe a do t\u00eb vij\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb ajo dit\u00eb? Shqip\u00ebria, Bosnja dhe Hercegovina, Serbia, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":127651,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-144020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=144020"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":144021,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/144020\/revisions\/144021"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/127651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=144020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=144020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=144020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}