{"id":145857,"date":"2026-06-17T16:01:14","date_gmt":"2026-06-17T16:01:14","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=145857"},"modified":"2026-06-17T16:01:14","modified_gmt":"2026-06-17T16:01:14","slug":"50-vjetori-i-gjyqit-qe-denoi-ajken-e-inteligjences-se-naftes-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2026\/06\/17\/50-vjetori-i-gjyqit-qe-denoi-ajken-e-inteligjences-se-naftes-shqiptare\/","title":{"rendered":"50 vjetori i gjyqit q\u00eb d\u00ebnoi ajk\u00ebn e inteligjenc\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs shqiptare"},"content":{"rendered":"
\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n
Nga Bujar Leskaj<\/em><\/strong><\/div>\n
<\/div>\n
Sot b\u00ebhen 50 vjet nga d\u00ebnimi monstruoz q\u00eb diktatura hoxhiste u b\u00ebri intelektual\u00ebve, trurit dhe inteligjenc\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs shqiptare n\u00eb vitet \u201970 ( ’74-’76). M\u00eb 17.6.1976, Gjykata e Lart\u00eb dha vendimet kund\u00ebr inxhinier\u00ebve t\u00eb naft\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb proces t\u00eb inskenuar kund\u00ebr elit\u00ebs profesionale t\u00eb koh\u00ebs. Shkenc\u00ebtar\u00ebt Ko\u00e7o Plaku dhe Milto Gjikopulli u d\u00ebnuan me vdekje. Nuredin Skrapari, Filip Nashi, Beqir Alia, Protoko Murati, Dhimit\u00ebr Stefa dhe Jani Konomi, u d\u00ebnuan me burgime t\u00eb gjata. Tragjedia e t\u00eb ashtuquajturve sabotator\u00eb apo grupe armiq\u00ebsore, q\u00eb n\u00eb realitet p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb gjenocid ndaj inteligjenc\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs, fillon me d\u00ebnimin e dijetarit dhe gjeologut t\u00eb shquar polak, Stanislav Zuber, n\u00eb vitin 1947. Profesor Zuber la si trash\u00ebgimi nj\u00eb hart\u00eb gjeologjike dhe tektonike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, t\u00eb punuar deri n\u00eb detaje, e cila p\u00ebrdoret edhe sot nga gjeolog\u00ebt tan\u00eb. Me puset q\u00eb projektoi n\u00eb Ku\u00e7ov\u00eb n\u00eb vitin 1928 dhe n\u00eb Patos n\u00eb vitin 1942, ai arriti t\u00eb nxirrte naft\u00eb industriale n\u00eb zonat ranore. Me ardhjen n\u00eb pushtet t\u00eb regjimit komunist, Stanislav Zyber u arrestua si agjent i italian\u00ebve dhe nd\u00ebrroi jet\u00eb n\u00eb burg nga dhuna e gardian\u00ebve, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb \u00e7njer\u00ebzore. Megjithat\u00eb, puna n\u00eb gjeologji vazhdoi mbi baz\u00ebn e hartave dhe studimeve t\u00eb tij, duke sjell\u00eb zbulimin e vendburimeve t\u00eb mineraleve e hidrokarbureve, madje edhe t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb pijsh\u00ebm. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb (viti 1947), u d\u00ebnua grupi i par\u00eb i inteligjenc\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs, ku b\u00ebnin pjes\u00eb personalitete si profesor Stanislav Zuber dhe inxhinier\u00ebt Riza Alizoti e Thoma Pojani.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Ekonomia k\u00ebrkonte naft\u00eb dhe prishja e marr\u00ebdh\u00ebnieve me Kin\u00ebn e r\u00ebndonte m\u00eb shum\u00eb problemin. At\u00ebher\u00eb, krimineli Enver Hoxha rishpiku ekzistenc\u00ebn e grupeve armiq\u00ebsore n\u00eb naft\u00eb dhe, si ndodhi n\u00eb vitin 1947, \u201czbuloi\u201dgrupin e dyt\u00eb armiq\u00ebsor n\u00eb naft\u00eb<\/div>\n<\/div>\n
\n
N\u00eb librin e tij-amanet p\u00ebr tragjedin\u00eb e inteligjenc\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs, inxhinieri dhe gjeologu i shquar Nuredin Skrapari dokumenton arrestimin dhe d\u00ebnimin q\u00eb iu b\u00eb grupit t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb inteligjenc\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs n\u00eb vitet \u201970. Libri me titull \u201cTragjedia e Inteligjenc\u00ebs s\u00eb Naft\u00ebs\u201d shquhet p\u00ebr v\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb, faktet e shumta, demaskimin e regjimit komunist, humanizmin e thell\u00eb dhe q\u00ebndrimin burr\u00ebror e atdhetar t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebve dhe specialist\u00ebve q\u00eb b\u00ebn\u00eb t\u00eb mundur zbulimin e vendburimeve t\u00eb reja t\u00eb naft\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri. Pas largimit t\u00eb specialist\u00ebve rus\u00eb n\u00eb vitin 1961, gjeolog\u00ebt shqiptar\u00eb arrit\u00ebn t\u00eb zbulonin tre vendburime t\u00eb reja: n\u00eb Visok\u00eb, Patos (1963), Ballsh (1964) dhe Gorisht (1967). Sipas Nuredin Skraparit, autor i k\u00ebtyre zbulimeve me vler\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr ekonomin\u00eb shqiptare ishte ing.Ko\u00e7o Plaku, i mb\u00ebshtetur nga koleg\u00ebt e tij inxhinier\u00eb nafte dhe gjeolog\u00eb Milto Gjikopulli, Beqir Aliaj, Protoko Murati, Dhimit\u00ebr Stefa, Jani Konomi, akademik Teki Bi\u00e7oku, Kadri Rama, Nuredin Skrapari, Thanas Nasto, Niko Goxhobashi etj. (shih faqet 77\u201378 t\u00eb librit), t\u00eb cil\u00ebt m\u00eb von\u00eb u arrestuan dhe u d\u00ebnuan si sabotator\u00eb. N\u00eb vitin 1970, prodhimi i naft\u00ebs po i afrohej 2 milion\u00eb ton\u00ebve, fakt ky q\u00eb argumentohet edhe nga shum\u00eb intelektual\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. Nuredin Skrapari shkruan: \u201cDiktatori Enver Hoxha, n\u00eb fillim t\u00eb marsit 1975, priti n\u00eb nj\u00eb takim prej 10 minutash drejtuesit kryesor\u00eb t\u00eb naft\u00ebs: Lipe Nashin, Drejtor i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Naft\u00ebs; Beqir Alin\u00eb, Drejtor i Institutit t\u00eb Naft\u00ebs; si dhe gjeolog\u00ebt Protoko Murati, Milto Gjikopulli dhe Ko\u00e7o Plaku…\u201d (fq. 32). N\u00eb lib\u00ebr intelektuali Nuredin Skrapari argumenton faktin se Enver Hoxha ishte mosbesues ndaj specialist\u00ebve t\u00eb naft\u00ebs dhe kjo u kuptua nga fjal\u00ebt q\u00eb ai kishte m\u00ebrm\u00ebritur n\u00eb takim me specialist\u00ebt e naft\u00ebs: \u201cO planin, o xhanin!\u201d N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, Byroja Politike, n\u00eb vazhd\u00ebn e inskenimit t\u00eb goditjes s\u00eb intelektual\u00ebve t\u00eb naft\u00ebs p\u00ebrhapte tez\u00ebn fam\u00ebkeqe se: \u201cShqip\u00ebria lundron mbi naft\u00eb, por nuk ka specialist\u00eb q\u00eb ta zbulojn\u00eb.\u201d N\u00eb librin e tij, Nuredin Skrapari shkruan: \u201cM\u00eb 15 mars 1974 u arrestova n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb publike. Jeta ime u p\u00ebrmbys plot\u00ebsisht. M\u00eb 25 mars 1975 arrestohen Lipe Nashi, Beqir Alia, Protoko Murati, Milto Gjikopulli dhe Ko\u00e7o Plaku. Kat\u00ebr muaj m\u00eb par\u00eb, m\u00eb 29 n\u00ebntor 1974, Lipe Nashi dhe Ko\u00e7o Plaku kishin marr\u00eb titullin \u2018Hero i Pun\u00ebs Socialiste\u2019.\u201d Kjo fushat\u00eb arrestimesh vazhdoi me dhjet\u00ebra specialist\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb mir\u00ebt dhe m\u00eb t\u00eb aft\u00ebt n\u00eb k\u00ebrkimin dhe nxjerrjen e naft\u00ebs. Numri i t\u00eb arrestuarve kaloi 80 persona. Absurdi i procesit arriti kulmin kur persekutor\u00ebt e koh\u00ebs deklaruan: \u201cVendburimet e naft\u00ebs nuk i keni zbuluar ju, armiq dhe sabotator\u00eb, por Partia dhe shoku Enver.\u201d E gjith\u00eb kjo i ngjante nj\u00eb gjyqi mesjetar t\u00eb inkuizicionit. Pasuan vite t\u00eb gjata vuajtjesh p\u00ebr ata shkenc\u00ebtar\u00eb dhe specialist\u00eb q\u00eb kishin qen\u00eb krenaria e inteligjenc\u00ebs shqiptare. Akuzat ishin t\u00eb r\u00ebnda: agjent\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb huaja q\u00eb, sipas regjimit, sabotonin ekonomin\u00eb shqiptare dhe pengonin nd\u00ebrtimin e socializmit. Persekutor\u00ebt e intelektual\u00ebve t\u00eb naft\u00ebs, gjyqtar\u00ebt dhe prokuror\u00ebt e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb k\u00ebtij procesi, ishin diktator\u00ebt Enver Hoxha, Mehmet Shehu, si dhe ekzekutor\u00ebt Haki Toska ,Adil Carcani, etj.<\/div>\n<\/div>\n
\n
P\u00ebrndjekja e inteligjenc\u00ebs nuk ndaloi. P\u00ebr ironi, n\u00eb vitin 1977 u arrestuan ministrat Abdyl K\u00ebllezi, Ko\u00e7o Theodhosi, Ki\u00e7o Ngjela dhe Vasil Kati, t\u00eb akuzuar si sabotator\u00eb , t\u00eb cil\u00ebt u d\u00ebnuan me vdekje ose me burgime t\u00eb gjata. M\u00eb 1986 u arrestua grupi i tret\u00eb i ashtuquajtur armiq\u00ebsor, ku p\u00ebrfshiheshin inxhinier\u00ebt e shquar Petraq Xha\u00e7ka, Enriko Veizi, Mynyr Arapi, Petrit Sadushi dhe Luan K\u00eblli\u00e7i, t\u00eb gjith\u00eb me grada shkencore, persekucion q\u00eb udh\u00ebhiqej nga diktatura komuniste e Ramiz Alis\u00eb. N\u00eb librin e tij, intelektuali Nuredin Skrapari argumenton me t\u00eb drejt\u00eb dhe v\u00ebrtet\u00ebsi se goditja e inteligjenc\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs, nga Stanislav Zuber n\u00eb vitin 1947 deri te Ko\u00e7o Plaku n\u00eb vitin 1976 e m\u00eb pas te dhjet\u00ebra specialist\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, buronte nga frika dhe pasiguria e regjimit p\u00ebrball\u00eb dijes dhe profesionalizmit t\u00eb tyre. Dhe mbi t\u00eb gjitha diktatura kriminale hoxhiste.<\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00cbsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq ,plag\u00eb e madhe komb\u00ebtare ,q\u00eb gjat\u00eb viteve t\u00eb tejzgjatura t\u00eb tranzicionit, burimet minerare dhe ato t\u00eb naft\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri nuk jan\u00eb shfryt\u00ebzuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme ( m\u00eb sakt\u00eb jan\u00eb keqshfryt\u00ebzuar e grabitur)dhe n\u00eb interes t\u00eb zhvillimit afatgjat\u00eb t\u00eb vendit, si pasoj\u00eb e korrupsionit, keqmenaxhimit dhe munges\u00ebs s\u00eb transparences n\u00eb administrimin e pasurive natyrore, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb pas viteve \u201890.Nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e k\u00ebtyre burimeve jan\u00eb keqp\u00ebrdorur, pa sjell\u00eb p\u00ebrfitimet e pritshme ekonomike dhe sociale p\u00ebr qytetar\u00ebt, jan\u00eb grabitur nga kompani t\u00eb huaja mafioze.<\/div>\n
Ky postim vjen si nj\u00eb homazh p\u00ebr intelektual\u00ebt dhe specialist\u00ebt e naft\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri para viteve \u201990, t\u00eb cil\u00ebt u persekutuan, u d\u00ebnuan dhe u pushkatuan nga regjimi komunist i udh\u00ebhequr nga Enver Hoxha.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Sot ne p\u00ebrkulemi me respekt dhe mir\u00ebnjohje p\u00ebr ata q\u00eb i dhan\u00eb atdheut arin e zi, me studimet dhe pun\u00ebn e tyre i dhan\u00eb ekonomis s\u00eb vendit miljona e miljona dollar naft\u00ea apo gaz. U burgos\u00ebn, u vran\u00eb por nuk u gjunj\u00ebzuan!<\/div>\n<\/div>\n
\n
Duke filluar nga i madhi Stanislav Zyber, inxhinier Riza Fejzi Alizoti, Ko\u00e7o Plaku e Milto Gjikopulli t\u00eb pushkatuar nga diktatura ( n\u00eb vitet 1947 dhe 1976) p\u00ebr t\u00eb vazhduar me Nuredin Skraparin, Filip Nashin, Beqir Aliajn, Protoko Muratin, Jani Konomin, Dhimit\u00ebr Stefan (t\u00eb d\u00ebnuar n\u00eb mesin e viteve 70) dhe me Enriko Veizin e t\u00eb tjer\u00ebt t\u00eb d\u00ebnuar n\u00eb mesin e viteve 80.<\/div>\n
I paharruar kujtimi i tyre !<\/div>\n<\/div>\n
\n
<\/div>\n
V.O Nderim e respekte p\u00ebr z.Josif Ko\u00e7o Plaku dhe zj. Elisabeta Skrapari, motra e gjeologut t\u00eb shquar Nuredin Skrapari<\/div>\n<\/div>\n
\n
<\/div>\n
v.o<\/div>\n<\/div>\n
\n
K\u00ebt\u00eb postim, kushtuar ajk\u00ebs s\u00eb inteligjenc\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs shqiptare, ua dedikoi n\u00eb vecanti, motr\u00ebs s\u00eb gjeologut t\u00eb talentuar demokrat Nuredin Skrapari, zonj\u00ebs Elisabeta Skrapari; si dhe djalit t\u00eb personalitetit, intelektualit t\u00eb shquar t\u00eb naft\u00ebs shqiptare Koco Plaku, zotit Josif Plaku. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtij postimi shpreh respekt dhe mir\u00ebnjohje p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb familjar\u00ebt e personaliteteve t\u00eb naft\u00ebs shqiptare, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrballuan pasojat e r\u00ebnda t\u00eb persekutimit dhe ruajt\u00ebn me dinjitet kujtimin e kontributit t\u00eb tyre n\u00eb zhvillimin e vendit.<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
\"May<\/div>\n
<\/div>\n
\"May<\/div>\n
\"May<\/div>\n
<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nga Bujar Leskaj Sot b\u00ebhen 50 vjet nga d\u00ebnimi monstruoz q\u00eb diktatura hoxhiste u b\u00ebri intelektual\u00ebve, trurit dhe inteligjenc\u00ebs s\u00eb naft\u00ebs shqiptare n\u00eb vitet \u201970 ( ’74-’76). M\u00eb 17.6.1976, Gjykata e Lart\u00eb dha vendimet kund\u00ebr inxhinier\u00ebve t\u00eb naft\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb proces t\u00eb inskenuar kund\u00ebr elit\u00ebs profesionale t\u00eb koh\u00ebs. Shkenc\u00ebtar\u00ebt Ko\u00e7o Plaku dhe Milto Gjikopulli u …<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":145858,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-145857","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=145857"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145857\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":145860,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/145857\/revisions\/145860"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/145858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=145857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=145857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=145857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}