{"id":14690,"date":"2022-06-10T10:00:49","date_gmt":"2022-06-10T10:00:49","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=14690"},"modified":"2022-06-10T10:04:53","modified_gmt":"2022-06-10T10:04:53","slug":"rriten-kredite-me-probleme-jo-nga-inflacioni-por-nga-inceneratoret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2022\/06\/10\/rriten-kredite-me-probleme-jo-nga-inflacioni-por-nga-inceneratoret\/","title":{"rendered":"Bankat rezikojn\u00eb kaosin nga incenerator\u00ebt dhe koncesionet"},"content":{"rendered":"<p>Raporti i kredive me probleme sh\u00ebnoi nj\u00eb rritje t\u00eb leht\u00eb n\u00eb muajin prill.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga Banka e Shqip\u00ebris\u00eb, ky raport arriti n\u00eb 5.42%, nga 5.24% q\u00eb kishte qen\u00eb n\u00eb muajin mars. Kjo \u00ebsht\u00eb rritja e par\u00eb e treguesit t\u00eb kredive me probleme q\u00eb prej janarit t\u00eb vitit t\u00eb kaluar.<\/p>\n<p>Rritja e raportit t\u00eb kredive me probleme p\u00ebrkon me nj\u00eb periudh\u00eb kur ekonomia dhe konsumator\u00ebt jan\u00eb prekur nga nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb inflacionit n\u00eb 20 vjet. Megjithat\u00eb, burime nga sektori b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ditur se rritja e kredive me probleme n\u00eb muajin prill nuk reflekton ndonj\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb aft\u00ebsis\u00eb paguese, t\u00eb lidhur me inflacionin. Rritja \u00ebsht\u00eb shkaktuar kryesisht nga kredit\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e incenerator\u00ebve.<\/p>\n<p>Procedura e Partneritet Publik-Privat (PPP) e lidhur me nd\u00ebrtimin e k\u00ebtyre objekteve \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb objekt i nj\u00eb hetimi penal nga Struktura e Posa\u00e7me Kund\u00ebr Korrupsionit dhe Krimit t\u00eb Organizuar (SPAK). Hetimi ka \u00e7uar n\u00eb arrestimin e zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb, shpalljen n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb disa prej aksioner\u00ebve t\u00eb kompanive q\u00eb kan\u00eb fituar k\u00ebto kontrata dhe vendosjen n\u00ebn sekuestro t\u00eb incenerator\u00ebve.<\/p>\n<p>N\u00eb vijim t\u00eb sektuestrimit t\u00eb objekteve dhe vendosjes s\u00eb kompanive n\u00ebn administrim, me sa duket, pagesat e subjekteve p\u00ebr kredit\u00eb e marra n\u00eb banka jan\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb dhe tashm\u00eb ato kan\u00eb kaluar n\u00eb status \u201cn\u00ebn standard\u201d, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson kategorin\u00eb e par\u00eb t\u00eb huave me probleme, sipas dit\u00ebvonesave. Ky status aplikohet zakonisht p\u00ebr kredit\u00eb n\u00eb vones\u00eb shlyerjeje me m\u00eb shum\u00eb se 90 dit\u00eb.<\/p>\n<p>Rasti i kredive p\u00ebr incenerator\u00ebt p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb shembull praktik t\u00eb rreziqeve t\u00eb lidhura me kreditimin e PPP-ve. N\u00eb vitin 2017, kur prezantoi platform\u00ebn \u201c1 miliard\u00eb euro p\u00ebr rind\u00ebrtim, kryeministri iu b\u00ebri thirrje bankave t\u00eb mb\u00ebshtesnin k\u00ebto projekte. Disa prej bankave vendos\u00ebn ta shfryt\u00ebzonin k\u00ebt\u00eb mund\u00ebsi dhe nj\u00eb pjes\u00eb e PPP-ve u financuan me hua prej tyre.<\/p>\n<p>Ve\u00e7 incenerator\u00ebve, bankat tregtare n\u00eb vend kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb kredi edhe p\u00ebr nd\u00ebrtimin e Rrug\u00ebs s\u00eb Arbrit, Rrug\u00ebs s\u00eb Kombit dhe t\u00eb Rrug\u00ebs Orikum-Dukat.<\/p>\n<p>Por, rasti e solli q\u00eb brenda pak vitesh nj\u00eb nga k\u00ebto projekte t\u00eb b\u00ebhej objekt i nj\u00eb procesi penal t\u00eb lidhur me korrupsionin. Ve\u00e7 taksapaguesve, \u201chara\u00e7in\u201d e korrupsionit n\u00eb kontratat e PPP-ve tani po e paguajn\u00eb edhe bankat tregtare. Kredit\u00eb p\u00ebr kompanit\u00eb kontraktore t\u00eb PPP-ve nuk mbulohen me garanci sovrane nga qeveria dhe rreziqet e lidhura me mosshlyerjen e tyre u ngelen bankave tregtare.<\/p>\n<p>P\u00ebrtej ndikimit q\u00eb kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb kredit\u00eb n\u00eb vlera t\u00eb konsiderueshme p\u00ebr incenerator\u00ebt, bankier\u00ebt shprehen se nuk v\u00ebrehet ende nj\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim i aft\u00ebsis\u00eb paguese t\u00eb huamarr\u00ebsve, q\u00eb mund t\u2019i atribuohet rritjes s\u00eb ndjeshme t\u00eb inflacionit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, inflacioni i lart\u00eb dhe efektet negative q\u00eb ai pritet t\u00eb sjell\u00eb n\u00eb ekonomi jan\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr sfidat kryesore edhe p\u00ebr sektorin bankar. Institucionet e specializuara parashikojn\u00eb se inflacioni i lart\u00eb do t\u00eb tkurr\u00eb me af\u00ebrsisht 1\/3 rritjen ekonomike t\u00eb vendit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vit (rritja pritet rreth 3%, nga af\u00ebrsisht 4.5% q\u00eb ishin projeksionet fillestare). Nj\u00eb ngadal\u00ebsim i rritjes ekonomike mund t\u00eb jap\u00eb efektet e veta n\u00eb frenimin e kredidh\u00ebnies dhe n\u00eb uljen e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb portofolit t\u00eb kredive.<\/p>\n<p>N\u00eb dy vitet e fundit, sektori bankar iu ka rezistuar mir\u00eb sfidave q\u00eb solli t\u00ebrmeti dhe pandemia. Raporti i kredive me probleme ka vijuar t\u00eb ndjek\u00eb nj\u00eb tendenc\u00eb r\u00ebn\u00ebse, nd\u00ebrsa kredia po rritet me ritme vjetore dyshifrore. Megjithat\u00eb, n\u00ebse t\u00ebrmeti dhe pandemia ishin dy goditje me ndikim relativisht afatshkurt\u00ebr, kriza e \u00e7mimeve, q\u00eb \u00ebsht\u00eb theksuar sidomos pas sulmit t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb Ukrain\u00eb, duket se bart m\u00eb shum\u00eb pasiguri n\u00eb parashikime dhe rreziqe m\u00eb afatgjata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Raporti i kredive me probleme sh\u00ebnoi nj\u00eb rritje t\u00eb leht\u00eb n\u00eb muajin prill. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga Banka e Shqip\u00ebris\u00eb, ky raport arriti n\u00eb 5.42%, nga 5.24% q\u00eb kishte qen\u00eb n\u00eb muajin mars. Kjo \u00ebsht\u00eb rritja e par\u00eb e treguesit t\u00eb kredive me probleme q\u00eb prej janarit t\u00eb vitit t\u00eb kaluar. Rritja e raportit t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-14690","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14690"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14690\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}